Obrazy na stronie
PDF

ducunlur. 4. XuHum plaue e Patribus disertis verbis assercre B. Virginem fuisse cum labe originali conceplam eaque k|uinatam: secus autem se rem habere quoad Patrum lexlus, qui in privilegii favorem afferri solent. Etcnim in illisreperirnus, B. Virginem idoneum Christo habitaculum in se praebuisse pro gratia originali, ut ait s. Maximus; ilemeara ab omni originali peccato immunem fuisse, ut s. Paschasius Ratbertus asscrit, qui id pro certo ratoque habet, cum adhibet voculam illam constat; nec minus asseveranter id ipsum dcclarat, dum adiicit oportere nos B. Virgiwmabomni contagione primae originis confiteri alienam: nec m ad eamdem Dei Matrcm serpentis aditum non patuisse ulis. Io. Damascenus loquitur; nc phrases bene multas a&juipollentes recenseam, quae apudeosdem ceterosque PaIres passim occurrunt, ut cuique illorum textus oculis perlustranti facile patebit. Hi vero, omissis etiam qui ex operibus dubiis peti possent, supra viginti numerantur.

Atque hi quidem omncs aetate Bernardi anteriorcs sunt, seu ad ea tempora spectant quibus nondum controwrsia haec agitari coeperat. Sed quid de ipsius claraevallensis Abbatis mente sentiendum est, qui Patrum agmen claudit? Equidem ipsum praeterire potuissem, utpote eum aiuodisceptalio haec originem duxit, cum nobis propositura fuerit antiquitatis monumenta expendere huc pertiae"ua, quae exorsum quaestionis antecedunt. Verumtamen nonnulla de eius scutentia delibabimus. Ac 1. in confesso Mt s. Bernardum suam ad canonicos lugdunenses dedisse «pistolani, ut cos redargueret, quod inconsulta Sede apos|olica novam festivitatem de Virginis Gonceptione adoptaWint: 2. exinde ipsum B. Virginis ortum sanctum fuisse Wuccre, quod solemnitas Nativitatis in Ecclesia universa ^lebraretur: 3. impetivisse Conceptiouis cultum eo quod Mreret obiecto. Siquidem ex ipsius mente Virgo sancta «se non potuit priusquam conciperetur, quum nequiverit ansancta esse quam esse: sed nec in ipso conceptionis ■"oraento id potuit: quomodo namque, ipse pergit, aut sancti,8s absque Spiritu sanctificante, aut sancto Spiritui societas

Nemo ex Patribus expresse dixit H. Virginem fuisse in peccato conceptam.

Contrarium vero Patres aliqui expresse dixeruqt.

Quid sentiendum de mente s.Bernardi.

Videtur locutus de conceptione Virginis activa.

cum pcccato fuit, aut certe peccatum quomodo non fuit, ubi libido non defuit? Nisiforte quis dicat de Spiritu Sancto eam, et non de viro conceptam fuisse; sed id hactenus inauditum ctc. Nempc idco claraevallensis Abbas sanctam Virginis oonccptionem inficiatur quia maritali complexu gcnita est. Minimc vero pcrinde peccatum appellat libidinem utpote pcccati causam, quasi censuerit libidinem in coniugali actu formale, utvocant, peccatum esse. Quod vei suspicari in tanto viro nefas esset. Quae cum ita sint, patet s. Doctorera de prima Virginis conreplione quam activam dicunt, non autem de conceptione passiva, seu de animationis momento, de quo nos agimus, esse locutum.

Reipsa hoc sensu auctores s. Bernardo suppares conceptionis vocabulum usurpasse ostendit Mabillonius (1); Qui proinde s. Bernardi effata de conceptione activa, seu dc scminis cxcisione ad foctum gigncndum ct efFormandum cxposuere. Ita Alertsis, Albertus Magnus, s. Thomas, s. Bonavcntura, quorum testimonia idem cl. vir profert. Nobis heic satis sit vcrba s. Bonaventurae describcre qui in 3. dist. 3. q. 1. ad 4, scribit: Non huic obviant dicta Bernardi. Potius enim intendit excludere errorem, ne quis credat Virginem sanctificatam in conceptione (activa scilicet, pracccdentc animac inlusioncm de qua loquitur), quam erga Virginem devotionem nnstram minuere. Ac obiecto sibi hoc Bcrnardi contextu: Nec in ipso conceptu fsanctificari poteralj propter peccatum quorf inerat, ita difficultatem solvit: Constat quod illud non est dictum propter peccatum quod esset in parentibus, quia potuissent ipsam concipere sine peccato: ergo dicit propter causam peccati quae erat in carne. Ergo videtur, quod sanctificatio (Virginis) non fuerit ante infusionem animae.

Ita antiquiores s. Bernardi mcntem inlellc

xcrunl.

(1) In nola 141. in epist. LXXIV. s. Iternardi col.LXII.ubi scribit:. Qualis fuerit s. Bernardi mens in hac c|>islolii,non una et eadem est Doctorum antiquiorum, ac neotericorum scntentia. Huius diversilalis causa profluxit cx diversa acceptione vocis conceptionis, quam aliter ncoterici, aliter auctores Bcrnardo suppares usurparunt. Nam isli qnidem conceptionis nomino significabant conceptioncm activam, seu confluxum scminis ad formandum embiionem. Unde Alensis p. 1 .q.1. ar. 2. Conceptio, inquit, dicii commixtionem, quae cst in principiis seminalibus viri et mulicris clc. Neoterici vero conceptionem sumunt pro conceplione pussi-a. id est pro instanti illo, quo aninn corpori iam eflormito infunditur.Supcriorem conccptionis ralioncm clarius exprimit Alensis, quaeslionis iam citatae 2. ar. 1. in quo distincte quaerit 1. An. B. Virgo fuerit sancti/kata in conceptiohe; 2. an post conceptionem

anle animae infusionem etc. Quam significationem complectens s. Thomas in Mag. dist. 3. q. 1. ai .1. c: Ad hoc diccndum, inquit, quod B. ftrgo non ante conceptionem, nec in conccptione ante animae infusionem sanctificata sit. Ex qaa quidem inlerpretalione conligit, ut quamvis isli Doctores, immo et Albertus M. et s. Bonavenlura , in ea fuerint sentenlia, B. Virginem in instanti infusionis animac fuisse pcccato originali obnoxiam (qunJ tamcn alii inflciantur); numquam tamen s. Bernardum in hac parte aildnxerint in suae scntentiae patrocinium, ul multi allucinantur; sed lanlum eo usi sint ad praesidium et argumenlum illius partis, quae eidem B. Virgini sanctificationem negat ante animne infusionem. Ita enim inter cetcros expresse docet Albertus M. in 7>. dist. 5.ar. 4. c.Dicimus, inquit, quod B. Virgononfuitsanctifkala ante animationem, el qw dicunt ojipusitutn, est haeresh con

Gum igitur tum ex ipsis s. Bernardi verbis institutaque ab eo argumentationc , tum ex communi veterum, quam eorumdem verborum exhibuerunt explanatione, luculenter constet eum de conccptione tantum activa animationem praecedente sermonem fecisse, legitime colligitur, s. Doctorem piae sententiae infensum non fuisse. Imo cum ipse ex celebritate festi de natali B. Virginis die, quae iam in Ecclesia ubiquc vigebat, intulerit sanctam eam extitisse ante nativitatem; iure meritoque concludimus ipsum sanctam pariter Conceptionem propugnaturum fuisse, si idem festum a Ghristifidelibus ubique celebrari, ut nunc fit, cognovisset. Idquc eo liberius alfirmo, quod s. Doctor epistolae suae finem his verbis fecerit: Quae autem dixi, absque praeiudicio sane dicta sint sanius sapientis. Romanae praesertim Ecclesiae auctoritati atque examini totum hoc sicut et cetera , quae eiusmodi sunt, universa reservo: ipsius si quid aliter sapio paratus iudicio emendare.

Cdnflrman

tur quae dc

mente s. Ber

oardi dicta

sunt.

Sententiam

suam apo

StolicaeSedis

auctoritati

subiecit.

demnata a B. Bernardo in epistola ad (ugdunenses, et a magistris onwi&tts parisiensibus » Deindo addil etiam textum s. Bonavenlurac, quem et nos rctulimus. Ex quo di

scimus allucinatum fuisse Vasquc-
zium dum tomo II. in3.p.q.27. disp.
117. cap. 8. de conceptionc passiva
cxponit verba s. Bcrnardi.

Mabillonii difficultates

refulantur.

Perperam vero cl. Mabillonius ( quamvis profitealur

neque anliquis velle se refragari neque recentioribus, qui

vcrba s. Bernardi secus explanant) duo oggerit ex quibus

colligit s. Bernardum nullatenus pro pia stetisse sententia.

Unum, quod B. Virginis in utero conclusae sanctiflcationem

aequiparet sanctificationi qua et Hieremias et s. Ioannes Ba

ptista in parentum utcro sanctiflcati sunt, si tamen sancti

tatis gradum excipias. Hos porro labe originis fuisse vitiatos

cxploratissimum est. Alterum, quod aperte concedere vi

deatur in Serm. 2 in Assumptionem, B. Virginem a parenti

bus originalem maculam traxisse. Perperam, inquam, haec a

Mabilionio oggeruntur. Illa enim aequiparatio ad unam san

ctificationem personarum in utero inclusarum, de qua dis

serit, refertur, non autem sive ad modum, sive ad tempus (1)

illius sanctificationis indigitandum protenditur. Secus enim

inde scqueretur, Beatam Virginem solummodo post sex

menses aut paulo ante nativilatem fuisse sanctificatam, quod

nemo dixerit. In serm. autetn 2 de Assumpt. s. Bernardus

haudquaquam absolute, sed hypothetice, ut aiunt, loquitur

dicens: Absit enim, ut proprii quidquam inquinamenti domm

haec (beata Virgo) aliquando habuisse dicatur, ut in ea pro

inde scopa Lazari quaereretur. Quod si originalem aparen

tibus maculam traxit; sed minus a Hieremia sanctificatam

in utero aut non magis a Ioanne Spiritu Sancto repletam, cre

dere prohibetpietas christiana ("1). Perinde ac si diceret:

etiamsi darem B. Virginem a parentibus originalem ma

culam traxisse, ab ea nihilominus mundata ac sanctificata

est, prout Hieremias ac Ioannes ab eadem mundati ac san

ctificati fuere. Qttin polius ex eiusmodi loquendi ratione

videtur constare luculentius, s. D:»ctorem in celebri illa ad

lugdunenses canonicos epistola de sola activa conceptione

sermonem habuisse: alioquin in hoc Sermone minime qui

dem fere per dubitationem B. Virginem a parentibus ma

culam originalem traxisse diceret, sed uti ratum id habuisset, prout ita affirmate in epistola de s. Bernardi mcute satis.

(1) In epist. cit. n. 3. et 4. ubi agit <!<• festo praesertim nalivitatis s. Io. liaplistae, eo quod in utero prius

sanc liflcatus fuerit. !2) Serm. cit. n. 8.

constitnerat. Verum

$■ Hl

Quid de germano Ecclesiae sensu

circa B. Virginis Conceptionem sentiendum

videatur, disquiritur.

In catholicac Ecclesiae sensum quoad aliquam sententiam inquirere perinde quidcm est atque investigare, inquam iHa partem animum suum proclivem magis patefecerit. Huius vero propensionis indicia, ac manifestationes sunt publica eius acta, liturgiae, festa, orationes, pastorum ac fidelium in unum vcluti conspiratio.

Ad eruendum igitur germanum veteris Ecclesiae seusum circa maculatum vel immaculatum B. Virginis conceptum, illud unum restat ut expendamus quae alterutrius oppositae sententiae patroni e pia antiquitate depromunt monumenta, eaqueinvicem comparemus.

Iam veroquas maculatae conceptionis adsertores insuae seateutiae subsidium adducunt probationes , recentiores eae sont, incertae, dubiaeque interpretationis. Etenim card. a Turrecremata, ut vidimus, tria profert Officia; in quorum primo mundata originali macula B. Virgo asseritur; in altero vero, quod ecclesiae gerundensis proprium fuisse dicitur? plenius sanctificata eadem Virgo in matris alvo exhibetur; in tertio denique, quod usu receptum penes Germaniac ecclesias fuisse idem auctor atlirmat, B. Virgo cum fomite usque ad Annuntiationis diem effertur. Porro quae ex primo Officio allegantur, e serm. 2 De Assumptione s. Bernardi desumpta sunt: quae quidem ostendimus hypothetice ab eo ibidem esse prolata, qui alibi de conceptione activa longe verisimilius est intelligendus. Quae autem ex Officio ecclesiae gerundensis sunt adducta, piae potius sententiae aperte favent, tum quia in iis sermo est de sanctificatione conctptionis B. Virginis; tum quia revera sic, uti testatur

Indioia scnsensusEcclesiae erga aliquamdoclri

nam

Recentiora

snnt quae ab

adversariis

afferuntnr ex

divinis Ofli

ciis

IVec plane adversantur piae sententiae

/^S,

« PoprzedniaDalej »