Obrazy na stronie
PDF

cież zastąpićby mogły katedrę literatury polskiej. Spodziewamy się, że nasz autor o dalszym ciągu tych studyów nie zapomni. 6) Hipolit Cegielski professor przy gimnazium poznańskiém Ś. M. Magdaleny wydał: Nauka poezyi zawierająca teoryą poezyi i jej rodzajów, oraz znaczny zbiór najcelniejszych wzorów poezyi polskiej, do tego zastósowanej. Poznań 1845. 2gie 1851. 3cie wyd. 1860. Autor chcąc odpowiedzieć dzisiejszemu stanowisku nauki i potrzebom młodzieży, korzystał z dzieł swojskich i obcych. Zasługi szuka w usystematyzowaniu prawd i zasad teorycznych, w uporządkowaniu rodzajów i gatunków poezyi, tudzież w doborze wzorów stósownych. Tylko teoryą rytmiki polskiej, jako owoc własnego badania i próbę nowych pomysłów, podaje pod sąd publiczności, zwracając uwagę na ważną tę stronę zewnętrznej piękności poezyi naszéj. Dzieło to nietylko polecić należy nauki miłującej młodzieży, któréj téż autor poświęcił, ale wszystkim, których wzrost literatury obchodzi. Cegielski napisał podług najnowszych badań lingwistycznych, mianowicie Kühnera Grammatykę języka greckiego. Poznań 1843. 2gie wydanie 1859. O słowie polskiem i konjungacyach jego wraz z wstępem krytycznym. Poznań 1852. W niej okazał, iż pragnął zgłębić gruntownie badania językowe. Pan Cegielski był do r. 1848 profes. gimn. w Poznaniu. W skutek politycznych zajść, opuściwszy katedrę, założył handel żelaza, a od r. 1854 fabrykę machin rólniczych, zaopatrującą nietylko W. Ks. Poznańskie, ale i część Królestwa polskiego wyrobami, których opinia ustaloną została. W roku I858 wydał: Machiny i narzędzia rólnicze, uznane za najpraktyczniejsze i t. d. z 165 rycinami 4ka w Poznaniu, a w roku 1863: Praktyczna mechanika rólnicza z zastósowaniem do potrzeb ziemian polskich z 110 drzeworytami. Warszawa. – Szanowny ten mąż zwalczywszy przesądy, przyczynił się niesłychanie do podniesienia przemysłu, do zwrócenia znacznych kapitałów w ręce polskie. Zasługa ta jego jest téż należy

cie oceniona głosem powszechnego poważania, który otacza zacnego professora. 7) Emilian Rzewuski wydał: Studia filozoficzno-literackie. Warsz. 1847. 8) JAN Dr. RYMAnkiewicz professor przy gimnazium św. Maryi Magdaleny w Poznaniu. Wydał: 1) Naukę prozy: czyli zbiór prawideł potrzebnych do układania logicznie rozpraw i wypracowań Poznań 1856 2 Wyd. 1863. 2) Wzory prozy zastósowane do szkół, podzielone na trzy części w miarę rozwijania się pojęć młodzieży, tak że są bardzo przydatne po szkołach wyższych i gimnaziach. Nakładem J. K. Żupańskiego, Poznań 1856. – Drugie wydanie pierwszej części pomnożone wyborem poezyi, Poznań 1860. Wyd. III roku 1864. 9) Węclewski Stanisław nauczyciel przy gimnazium w Chełmnie przysłużył się znakomicie literaturze pol. wydaniem Flisa Seb. Klonowicza, Chełmno 1862, i Sielanek Szymona Szymonowicza z przypisami u J. Danielewskiego w Chełmnie 1864 w 8ce str. 216. Wydania tych dzieł odznaczają się pracowitością i krytycznym rozbiorem. W końcu znajduje się żywot Szymonowicza i spis jego pism drukowanych. – § 186. Bibliografia. Zapał jaki Fel Bentkowski rozniecił dziełem swojem do zbierania zabytków dawnego piśmiennictwa, dotychczas nie ostygł, lubo trudniej coraz o tego rodzaju dzieła i broszury. W istocie wielka zmiana od czasu prac Bentkowskiego, Bandkiego i Lelewela zaszła. Teraz nie poprzestajemy na prostém przepisaniu tytułu, policzeniu kartek i oznaczeniu si- . gnatur i formatu, zrozumiano, że potrzeba każde dzieło przeczytać, podać treść jego, z uwagą na piękniejsze i ważniejsze ustępy, a nadto nie pominąć zalet i wad co do ojczystego języka. – W tym przedmiocie pisali: 1) Adam Benedykt Jochta Ur. 1791, nauki pobierał w gimnazium wileńskiém, w r. 1807 wstąpił do tamecznego

uniwersytetu, w r. 1811 został magistrem filozofii. Odtąd

poświęcił się nauczycielstwu, pełnił obowiązki w Kownie, w r. 1827 został pomocnikiem bibliotekarza w Wilnie, w 1830 powołany do wykładu nauk języka łacińskiego w uniwersytecie wileńskim. Prace jego literackie są liczne. Najważniejszą z nich jest: Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce od wprowadzenia do niej druku po rok 1830 włącznie. Tom I zawiera: Literaturę i filologią starożytną. 2) Nauki razem wzięte, Zbiory, Polygrafie. Tom II składający się ze sześciu zeszytów, zawiera: oddział nauk teologicznych ozdobiony facsimiliami pierwszych biblii słowiańskich. Tom III dalszy ciąg nauk teologicznych i przedmowę do całego oddziału, 8ka wielka. Wilno 1839 –43. Trzy te tomy wyszłe dotąd, stanowią tylko cząstkę zamierzonego dzieła, które najlepiej wskazuje niesłychaną pracowitość i głęboką wiedzę Jochera. Autor wielekrotnie w pismach czasowych usprawiedliwiał się, że nie z jego winy druk dalszych tomów musiał zostać wstrzymanym. Wiele prac pozostaje dotąd w rękopisie. Inne dzieła jego są: 1) Pelazgia (w języku łacińskim) o związku języka greckiego z polskim 1851. 2) Pisma pośmiertne Stan. Łubieńskiego biskupa i kanclerza koron. przełożył z łacińs., z dodatkiem. l855. 3) Pogląd na kierunek, na bieg umysłów i nauk w przedmiotach wiary świętej po krajach dawnej Polski. 1857. 4) Epilog historyi mowy pierwotnej, oraz wstęp do jej odnowienia w mowie słowiańsko-polskiej i do Harmonii mów. Wilno 1859 Filolodzy nasi winni zdać sprawozdanie o tych pracach zasłużonego pisarza. 5) Harmonia mów, albo zlanie się w jednę, to jest polską, za pośrednictwem fenickiéj, powróconéj do familii mów słowiańskich. Wykład z konmentarzem ciągłym monologu komedyi Plauta Poemulus. Akt W. scena I. Wilno 1859. Autor we wstępie odwołuje się do dawniejszego p. n. Pelazgia, a które uznpełnia niniejszem. Z głęboką nauką i pracą, Jocher łączył serce gorące, wielkie poczucie obowiązku, prawość nieugiętą i w przeciwnościach wytrwałość. Umarł w Wilnie dnia 3 kwietnia 1860, mąż wielkiej zasługi.

2) SeBAsTYAN CAMPI prof. uniwer. warsz. kanon. sand. połen gorliwości o sławę Polski, przybranéj, jak mówi, ojczyzny, trudnił się od r. 1823 głównie z rzadką a niekorzystną dla niego wytrwałością, przeglądaniem bibliotek i archiwów włoskich dla odkrycia tego, cokolwiek z Polską ma związek jakoż udowodnił to ciekawemi zabytkami. W roku 1830 wydał 2 dzieła tyczące się Polski. 1) ma tytuł: Notizie di medici maestri di musica e cantori, pittori, architteti, scultori ed altri artisti Italiani in Polonia e Polacchi in Italia. Lucca 1830. 2) Lettere militari con un piano di reforma dell Exercito Polaco del Re Giovanni Sobieski ed altre de suoi segretari italiani Firenze 1830. Ten zbiór jest jawnym dowodem nikczemności cudzoziemców, których Polacy dostojnościami i ufnością zaszczycali. Spis licznych dzieł wydanych we Włoszech z powodu Sobieskiego i wojen na których dowodził, umieszczony przy końcu książki, jest istotnie wzbogaceniem naszej bibliografii.

3) JózeF Muczkowski urodz. 1795 w Lubelskiém: 1812 wyższe nauki pobierał w uniw. krak., r. 1813–1815 służył wojskowo; od 1815–17 kończył uniw. krak.; odtąd do 1819 adjunktem biblioteki, następnie nauczycielem w gimnazyum poznań. do r. 1829; potém w gimn. krakow. Śty Anny do r. 1833 1834 kustoszem a 1837 bibliotekarzem przy książnicy Jagiellońskiéj. Dnia 31 lipca 1858 z rana po godzinie 8 uzupełniając w kaplicy Jagiell. notaty do jej opisu, który dla Tow. Nauk. Krakow. wykończył, zmarł nagle dotknięty apoplexyą u stóp grobowca Władysława Jagiełły. Przysłużył się napisaniem kilku dzieł i monografii: Pauli Paulirini viginti artium manuscriptum librum. Kraków 1837. kopisma Radymińskiego. Kraków 1840. Mieszkania i postępowania uczniów. Kraków 1842. O bractwach Jezuickich i Akademickich. Kraków 1845. Rozmaitości historyczne i bibliograficzne. Krak. 1845. Zeszyt I. Zeszyt II. Wiadomości o rękopismach Długosza i jego Banderia Prutenorum, tudzież insygnia seu clenodia regni Poloniae z 16 tablicami rycin częścią kolor i podobizną. Kraków 1851. Zeszyt III. Wiadomości o założeniu uniwersytetu i kolegium Władysławsko-Nowodworskiego w Krakowie. Dodana wspominka o Mateuszu z Krakowa z 1 podobizną. Kraków 1851. Jego Historya akad. krakow. nad którą ciągle pracował, dotąd w rękopiśmie, będzie bardzo znakomitą pomocą w napisaniu ogólnych dziejów piśmiennictwa. 4) D ŻUBRzycki: Historyczne badania o drukarniach rusko-słowiańskich w Galicyi. Lwów 1836. Tenże wydał: Kronika miasta Lwowa. Lwów 1844. W dalszych poszukiwaniach naukowych okazał ducha nienawistnego rzeczypospolitej polskiej, zapominając czy nieznając, co dobrego zrobiła dla Chrobacyi czerwonéj. + 16 stycznia 1862. 5) Alexandea hr. Pazezdziecki wydał: Wiadomość * bliograficzna o rękopismach, zawierających w sobie rzeczy polskie, przejrzanych po niektórych bibliotekach i archiwach zagranicznych w latach 1846–49. War. 1850. 6) AlexANDER BArowski opisał niektóre rękopisma księgozbioru Zakładu Naukowego imienia Ossolińskich, tudzież wiadomość o nich i ich autorach podał: Sprawa z poselstwa Marcina Kromera do Ferdynanda cesarza w latach 1553 do 1563. Lwów 1853. 7) I. A. KAMIŃski, wydawca Skarbca polskiego we Lwowie 1859 r. zamieścił w zeszycie 2gim i 3cim Opis zbiorów naukowych, mianowicie biblioteki I. M. Ossolińskiego, przy któréj wzrósł niemal szanowny jéj archiwista. Artykuły redaktora Skarbca, znaczny przydatek do historyi bibliotek daje 8) ANnazéj EdwAad KoźMIAN w rozprawie pod napisem: Rilka slów bibliograficznych (Czas, dodatek miesięczny Czerwiec r. 1859) ciekawe podał nam wiadomości o wielu rzadkościach bibliograficznych polskich, jakie znalazł w jednéj z zamożnych bibliotek paryzkich. Poprzedził je treściwym poglądem, na rozwój w kraju naszym prac bibliograf: cznych, wyliczył znakomite księgozbiory i pisarzy zasłużonych w tej gałęzi literatury naszej 9) Łukasz Gołębiowski wydał: 1. Treść 200 z okładem

« PoprzedniaDalej »