Obrazy na stronie
PDF
ePub

nia undique conferretur , in eamque rem nonnulli A 16 lib. 1, quod antiquis licet sæculis frequens fncquoque Ecclesiarum antistites ipsa sacra vasa conflare ril, non tamen ulira quartum sæculom adeo acriler non dubitarint, ex quorum venditione pecuniam co reprehensum facile invenies. Exinde eodem libro gerent , unde plures redimerentur. Recilanda hoc Tract. 4, num. 1, el tract. 5, num. 6, virginum apud loco sunt duo S. Ambrosii testimonia ex lib. ii de ethnicos tum forensium meminit, quas Vestales esse Officiis Ministr, quæ de hac redemplione cerlo loquun nihil dubii est. Has aulem quarto quoque sæculo lloliis; et ex jis apparebit , quanta captivorum fuerit rentes ex aliis auctoribus in annotationibus nostris infelicitas , quantaque sit ejus scriptoris cum Alic ostendimus: at quinto sæculo nullæ fuerunt, cum tore nostro consensio. Primum ilaque S. Ambrosius post sublatos eisdem redditus, et prædia item sublata cap. 15, num. 70 : Summa etiam liberalitas caplos a Gratiano, post Theodosii Magni victoriam de Eugeredimere, eripere ex hostium manibus, substrahere neci nio relatam an. 294, eodem Theodosio, imperante homines, et maxime seminas turpitudini ; reddere pa unica verula quædam ex virginibus Vestalibus reliqua rentibus liberos, parentes liberis, cives patriæ resliluere. memoretur a Zosimo lib. v, cap. 38, ex quo Vestales Nola sunt hæc nimis Illyrici vastilate el Thraciæ : animam traxisse ad ultimuni usque Theodosii senio. quanti ubique venales erant folo caprivi orbe , quos si ris kvum , tum vero extinctas plane fuisse probat revoces, unius provinciæ numerum explere non possint! B Lipsius in Syntagm. de Vestalibus, cap. 14. Sed de Barbari enim (prosequitur num. 71) nihil deferebant argumentis quæ pro definienda seu circumscribenda humanitatis ad misericordiam , nisi quod avaritia re Auctoris xiale expiscari potuimus , jam nimis fire servaverat ad redemplionem. Aliud testimonium cap. lasse multa. Ad objectiones statim accedamus. 28, num. 136, ejusdem libri II, his verbis exprimi- [Lix]$ VIII. — Objectio de persecutionibus et martyribus tor: Nos aliquando in invidiam incidimus , quod con

disjicitur. Brevis historia persecutionum quarli sæculi. fregerimus vasa mystica, ul captivos redimeremus..... Quis autem est iam durus , immitis , serreus, cui disa Quæ Baronium moverunt, eum ad res superioribus pliceat quod homo redimilur a morte, femina ab impu- paragraphis agitatas pertineant, ibidem rejecta nobis rilatibus barbarorum, quæ graviores morte sunt: ado suni, uno illo excepto de idololatriæ signis in numislescentulæ vel pueruli vel infantes ab idolorum contugiis, matibus , quod tamen ex tract. 10 ductum annotaquibus mortis melu inquinabantur? Advertislin, tolo lionc 11 satis dilulum in venics. Quæ porro editores captivos orbe, quos qui redimeret , substraheret neci? Veronenses in præfationem contulerunt argumenta , Quid cum Auctoris nostri verbis magis consentiens ? ut Auctorem antiquissimum persuaderent , omnia Igitur ut ad argumenti summam landem redeamus, non tribus solum primis Ecclesiæ sæculis conveniunt, cum noster Auctor liberalitatem suorum auditorum C sed etiam quario, et nonnulla ilem quinto, quod parin redimendis captivis munificentissime demonstra lim ex dictis fit aperlum, partim ex annolationibus lam commendans, redemptionem eorumdem captivo- opportune apponendis patebit. Unum tantummodo, rum, de quibus scripsit Ambrosins, spectel, qua una quod ex memoralis ab Auctore persecutionibus atque verum fieri poluit, ut id generis largitas provinciis martyribus ducitur, vehementius videri cuipiam poomnibus nota esset , ejusque pia semina lotius quodam test; lit ad istud subruenduin non satis sint, quæ modo orbis per membra jactarentur , ut idem Auctor nostras in annotationes conjecimus. Itaque de hoc prodil: laud dubie tractatus 10 lib. i1 habitus palet nonnulla. Non duobus tanlum quæ ab iisdem cdipost annum 378, quo barbari tantum captivorum nu toribus allegantur, sed iribus in locis persecutiomerum partim ex Romanis militibus jam devictis , num, vel martyrum präsentis tum temporis occum partiip ex lot Romanis provinciis subactis dedusere. bentium fit explorala mentio. Tr. 6, de Patientii,

Sed cum pro statuendit Auctoris ætate argumen lib. 1, n. 8: Tu quotidiana martyrum maler es el (0lorum finis tandem aliquis esse debeat, quam miri. rona. Tract. 27 lib. 1, n. 3, persecutionem sub vine fice omnia ex variis licct tractatibus collecia tempo demiæ allegoria fuse depingil et martyres memorat, ris indicia in sæculum quarium conspirant , et qui- quibus violenta, inquit, infertur manus, quique ad supdem ita ut ex iis alia non ante medium idem sæculum, D plicii locum deducuntur.... summa omnium contumelia alia vero non sæculo posteriori Auctorem scrip- illusi a persecutoribus jugulantur, etc. Tandem tract. sisse plane convincant! In priorem partem , de qua 45 ejusdem libri : Autumnus quoque martyrii locus est, una cum pluribus qua:stio est , pleraque ex pluribus in quo non vilis, sed fossoris sanguis effunditur. Quibus Tractatibus conjecta sunt: de secunda aulem , quam in locis cum persecutiones et martyres indicentur nemo impaguavil, aperta sunt, quæ ex Theodosiani præsentes, imo el quotidiani , qui in quartum sipCodicis legibus allegavimus § 5, unde Auclor trac culum a Christianis imperaloribus occupalum cadere Lalum septimum libri primi scripsisse statuimus ante nequaquam creduntur; Auctoris atas ad persecuannum 391 , quod lestimonium etsi in re præsertim tionum tempus evehenda colligitur. minime contentiosa satis superque esse debeal; ni Al primo animadvertendum est, id generis locuhilo tamen minus duas animadversiones paucis sug tiones in aliis quarli quoque sæculi auctoribus legi; gerere placet ex aliis traclalibus, ut cohærere omnes inter quas audienda illa Hilarii ex Commentario in idemque lempus omnes spectare cognoscas. Primo psal. cxxil, n. 10, de fidelium injuriis loquentis : secundas nuptias Auctor persequitur acerbe ir. 5 et dimur, maledicimur, fugamur, necamur (erro, Rammis,

profundo, desævitur in nostram verecundiam, desævitur A in persecutorum catalogum jure relulerit Augustinuis in corpora: dolor nobis est injuriis. Alia testimonia lib. xvii de Civ. Dei, cap. 52. Juliano interfecto an. videsis annot. 20 in tract. 27 lib. 11. Quid porro, 363, post breve Joviani imperium Valentinianus sucsi falsa inolevit opinio, nullas quarto sæculo per cessit, qui subinde Valentem fratrem in imperii sosecutiones, martyres nullos fuisse ? Nonne Constan cielaiem assumipsil. Hic autem postremus Constantio lio imperante magno Arianorum patrono dira in mulio vehementior suit in luenda Arianorum hzeresi, Catholicos Nicænæ fidei defensores persecutio desæ fideque catholica oppugnanda per Orientem, cui præviit, qua alii in exilium deportati, alii equuleo torti, eral; de qua persecutione Augustinus eodem libro alii etiam morte mulciati fuerunt? Hiric Hilarius in cap. 52, hæc scripta reliquit: Postremo nostra melibro adversus Constantiuin n. 1, Catholicos ad mar moria Valens . . . Arianus , nonne magna persecutione lyrium horiatur; et Liberius in epistola ad Confessores per

O ientis parles catholicam vastarit fidem ; et lib. 11 anle exilium suum scriptis, quæ exstal apud llilarium contra lilleras l'eliliani n. 206 : Quærant quid Cathofrag. 6, his verbis utitur n. 1: Jam ad futuram glo lica in Oriente perpessa sit, quando Valens imperabal riam marlyres vos designavit. Similiter Athanasius in Arianus. llinc procul dubio S. Ambrosius lib. ii de Apolog. ad Constant. n. 32, pag. 316: Nam si ii qui Fide, cap. 16, persecutiones appellans , quas ab Ariaadversus me subscribere recusabant , lot lantisque malis B norum perlidia , nimirum sub Constantio el Valente, sunt affecti; si laici, qui cum Arianis communicare no Catholici passi sunt, 11. 140 sic loquitur: Non libet luerunt , capitis damnati sunt, etc. Quibus similia tra confessorun neces, tormenta, exilia recordari , et num. dens Hilarius in libro adversus Constantium , n. 11, 141 : Sed jam salis superque, omnipotens Deus, nostro Tolosanæ Ecclesiæ clericos sustibus cæsos , diacones exilio nostroque sanguine confessorum neces , exilia saplumbo elisos testalur. Huc revocandæ illæ cædes in cerdotum , el nefas tantcè impietaris eluinus, bello sci. Alexandrina Ecclesia Georgio invadente peractæ, quas licel Gothico, ex quo tanta in Romanum imperium Athanasius considerans in epist. ad Orthodoxos, ne pernicies manavit ; et lib. de Fide, cap. 15, num. multus sim in scribendo, inquil, perseculio adest, qua 128: Librum sacerdotalem (id est Nicænam fidem) lis numquam antea adversus Ecclesiam oborta est; unde quis nostrum resignare audeal, signatum a confessorieminentissimus Annalium parens cardinalis Baronius bus, et mullorum jam martyrio consecratum ? quem ... jis relatis quæ ad Constantii persecutionem perli- qui violare non ausi sunt , confessores el martyres exsti nent, jure concludit n. 87, ad an. 355: Ex iis, quæ lerunt. Quomodo fidem eorum possumus denegare, quodicla sunt de quarumdam Ecclesiarum vexatione, quid rum victoriam prædicamus ? cælerce passa sini, licel potius existimare quam scri

Dum Valens Arianus in Orienie Catholicos persebere : si enim lot lantuque esse memorantur, quæ ex C quebatur, Alhalaricus Gothorun rex in Occidente diversorum lemporum scriplorum fragmentis collecla contra eosdem pugnabat. Habemus etiam nunc prænuper recensuimus; qualia quantave reliqua fuisse pu siantissimas Ecclesiae Gothicze erais ad Ecclesiam tanda sunt quæ sepulta silentio remanserunt, cum si vel Cappadocem scriptas anno 372, in quibus S. Sabze unius Ecclesiæ, cui catholicus in communione catholica marlyrium describitur. De hac persecutione a variis cleri(Lx]alque populi præessel Episcopus, res conscriptæ coævis auctoribus firmala , quorum lestimonia Ruifuissent, grande volumen ex illatis ab Arianis cladibus narlius in acta S. Sabæ martyris allegat, Augustinus procul dubio diligens historicus confecissel.

lib. xvii de Civilale Dei, cap. 52, hæc scripsit: Non Deinde eodem Constanlio imperante Sapor Per est persecutio computanda, quando rex Gothorum in sarum rex Romanis infeslus magnam adversus Chris ipsa Gothia persecutus est Christianos crudelitate miralianos persecutionem commovil, in qua plura Chris. bili , cum ibi non essent nisi Catholici , quorum plurimi lianorum millia obierunt, llieronymo leste in Chro marlyrio coronali sunt? Prxterea Christianos barbanico. Sozomenus lib. 11, a capite primo ad decimum rorum illorum captivos idolorum conlagiis, melu mortis tertium, lanc persecutionem fuse describit, plures inquinatos didicimus ex Ambrosio, lib. 11 de Offic., que e martyribus nominat, in eoque solummodo er cap. 28, et ex his eos morli affectos intelligimus, qui rai, quod illam ad Constantini ævum referal, dum ex D christianæ fidei non valedixissent, nec idolis immoantiquiori llieronymi testimonio aliisque a Valesio ad lassent. ductis in notatione ad caput 13 exploratum est, id Tandem Pagani cum vel imperatorum mandato, vel generis persecutionem cepisse an. 347, produciam Christianorum zelo, templa idolorum everli, simuque fuisse usque ad Regis ejus mortem, qui diem lacra comminui, vel eliam propinquos veteri superobiit an. 380, uli Ruinartius in Aclis sinceris reclis slilione relicia Christo nomen dare, sibique quodam sime probal, ubi præler memorata a Sozomeno alio modo eripi viderunt, nonne furore quodam perciti, rum acia martyrum ea in persecutione functorum seditione facta , in Christianos quoslibet impclum fesuppeditat.

cere, pluresque interfecerunt? Legantur acla marlyConstantium Julianus excepit, qui tametsi nullanı rum Anaunensium Vigiliique Tridentini episcopi, qui in Christianios apertam persecutionem indixit, non sub finem quoque sæculi quarti in finitimo Tridentino pauci tamen , ipso imperante, martyrii palmam con agro a Paganis occisi sunt. Huc spectant illa S. Amsecuti probantur ex iis actis quæ laudatus Ruinar hrosii (LxI] l. 1 de Officiis ministrorum, c. 42, n. 17: tinis inter sincera publici juris fecit; ut illum proinde Cavendum etiam reor, ne dum aliqui nimia gloriæ cu.

.

VERONENSEN.

piditate, insolentius abulantur potestatibus, el plerum- A minum movit Eusebii Hieronymique silentium, facile que uversos a nobis animos Gentilium in sludia persecu [LxvI] expungitur. Eusebius enim de Zenone non potionis excilent alque inflamment ad iracundiam. Itaque tuit scrib:'re, cum is aliquanto post Eusebii ætalen illi ul perseverare possint , et supplicia vincere, quantos floruerit. Ipse vero Hieronymus, qui de scriptoribus perire faciuni! ubi perscculores et martyres indicatos ecclesiasticis catalogum texuit an. 392, paulo post vides. Quæ verba procul dubio persecutiones spectant nostri Scriptoris obitum , responsionem satis idoexcitatas a catholicis quibusdam clericis, vel mona neam suppeditat in eju-dem operis prologo, ubi plucbis , qui dum nimio Christianae religionis zelo potes res præsertim id ætatis scriptores omissum iri prælales adversus idolorum templa , in Oriente præser sentiens, ne ob id in invidiam devocaretur, his setim, commovebant, Gentium indignationeni adversus se verbis excusat : Si qui autem de his qui usque Christianos concitaroni, in quibus aliquos quidem per hodie scriplitani, a me in hoc volumine prætermissi hæc tempora a Paganis tumultuose concurrentibus sunt , sibi magis quam mihi debebunt imputare. Neoccisos sacri Annales lestantur. Post tot persecutio que enim celantes scripta sua de his, qui longe sunt, num quarti sæculi lestimonia quis persecutiones vel nosse potui, et quod aliis forsitan sit notum, mihi in martyres aliquot in tractatibus ab Auctore nostro hoc terrarum angulo suerit ignotum. Cerle cum scriptis memoralos urgere amplius ausil, ul contra eviden- B suis claruerint, non magnopere nostri silenlii dispenlissima argumenta superioribus paragraphis propo

dia suspirabunt. Enimvero quis spuria umquam vensila illum a quarlo sæculo excludendum contendat? ditavit Athenagoræ el Commodiani opera, de quibus

Hieronymus nibil meminit ? qui Julii item Firmici CAPUT III.

Materni et Pbilastrii libros ob maleriam mullo celePROBATUR AUCTOREM TRACTATUUM, QUEM VIXISSE OS bres eodem auctoris nostri sæculo ac ætale scriplos TENDIMOS SÆCULO IV, ESSE S. ZENONEM EPISCOPUM

prülerivit, ul nemo tamen illos in dubium vocave

ril. Adde quod tractatuum seu concionum auctores § I. – Memoratos lractatus huic Zenoni semper altri ab antiquis raro nominali legunlur. Quis mentionem

butos, et codicibus, et antiquis testibus, el Veronensis fecit S. Gaudentii, episcopi Brixiani, qui tamen ipse Ecclesiæ traditione ostenditur.

Zenoni suppar, tracialus magis elaboratos vivens Sed jam tempus est ut ad tertium controversia collegii el edidit? Quis umquain memineral sermocapul, quod propositi nostri potissimum est, acce num S. Petri Chrysologi, antequam a P. Pezio ededamus : nimirum num is, quem unicum omnium retur Anonymus Mellicensis, qui unus ex antiquis indicatorum tractatuum auctorem esse capile primo, eum idcirco inter ecclesiasticos scriplores retulit ? el auciorem quidem quarli sæculi capile secundo C Gennadius, qui epistolarum S. Leonis testimonium hactenus demonstravimus, num is, inquam, sit S. locuples profudit, de serinonibus ne verbum quidem. Zeno episcopus Veronensis. Quod ut probetur, duo Alia id generis mulla dimillimus, cum ad similia nobis probanda esse intelligimus ; primum laudatos refellenda pluribus necesse non sit. tractatus huic uni Zenoni semper fuisse attributos,

Mirum porro maxime accidit inventos esse, qui lum vero ejus :Llalem in quartum sæculum commode

de Zenone nostro scriberent, nullam sermonum ejus cadere. Ad primum aulem quod perlinel, Zenoni faciam fuisse mentionem, antequam illi ederentur quidem hos tractalus nominalim adscribunt manu Vencliis air. 1503, cum a Veronensibus jamdiu aliscripti onines codices non tam generali illa inscri

quot antiquiores ea editione testes prolati fuerint. ptione, quæ codicibus præfigitur , quam nonnullis Baptisia Perellus in latinis scholiis ad Vitam S. Zeformulis in capite, vel in fine aliquot tractatuum nonis ab ipsomet italice conscriplam edidit Carmen appositis, quibus unicus omnium auctor, quem cap. 1 Michaelis Fossati lucubratum an. 1482, in quo hi stalujnius , S. Zeno aperie nominatur, ut ex dictis

versus leguntur : eodem capite, § 1, colligere licet. Solum cum prima

Zeno sacer, patriæque paler, tua musa tuorum edilio e Guarini schedis sumpla prodiisset an. 1508, Sermonum codex quanta docet fuerit. nec codices essent cogniti; nonnulli, qui non codi- D Ne vero ejus opusculi rariias obtrudalur, editores ces modo, sed nec editionem ipsam viderunt, ex non Veronenses in præfatione, qui in Bibliothecis quobene intelleciis Sixti Senensis verbis perperam opi. que Patrum Zenonis operibus præfigitur, duos alios nati sunt, Guarinum ipsum hos tractatus Zenoni testes allegaruni, Flavium Blondem sæculi xv scriaflixisse, eorumque procurasse editionem, unde de

plorem in Ital. M. reg. 9, et Petrum de Natalibus illis nulla exslet apud veteres mentio; quæ postrema episcopum scriplorem sæculi xiV , lib. i Catalog. animadversio cardinali Bellarmino gravissima visa Sanctorum cap. 43. Perellus porro in scholiis meest, memoralis inter cæteros Eusebio atque Hiero moratis addidil Guillelmum Pastrengum, qui medio pymo, apud quos de Zenone Veronensi summum circiter sæculo xiv floruit. llic aulem in perraro silentium.

opere in editis inscriplo de Originibus rerum, sed At de somnio, quo tractatuum suppositio et editio

perperam, dum (ut oplime animadvertit Scipio MafGuarino impingilur, nibil atrinel dicere, cum illud feius lib. II de Scriptoribus Veronensibus) hæc inpræler fidem codicum ipsa editionis verba in gencrali scriptio ad secundum solummodo Pastrengi libellum praefationc relata satis disjiciant. Quod vero Bellar pertinet; primus autem illi præmissus ex auctoris

mente el materia ipsa de Viris Illustribus inscriben- A ex ipsius tractatu de Juda Testimonium recitat, quod dus fuerat; Pastrengus, inquam, in hoc de Viris in eo quidem traclalu nunc 14 lib. 11 exhibetur; el Illustribus libello pag. 77, S. Zenonis tractatibus hic tractatus ille est quem in Veronensi Ecclesia recensitis, hæc subjicit : Omnia hæc opuscula memo olim publice lectum dominica tertia Quadragesimæ rabilis Joannes presbyter, majoris ecclesiæ niansiona ex Urbinale codice annotal. I observavimus. His rius, se vidisse et legisse teslatur. Præter hos autem autem forinulis Zenonein Rhalerius appellat. Primo a Veronensibus allegatos testes alii antiquiores multo part. i de contemplu Canonum, pag. 352 lom. 1 et omni exceptione majores suppelunt. Petrus Calo, Spicilegii Acheriani novissimæ editionis : Ular ut ordinis Prædicatorum, qui duo volumina de Vilis hic auctoritate Zenonis beati, in sermone videlicel, Sanctorum collegit ineunte sæculo xiv, a Petro de quem de Juda patriarcha el Thaniar nuru ipsius more Natalibus laudata, in fine Historiæ elevatioris cor suo luculentissime fecit, dicentis, etc.; rursum post poris S. Zenonis, editæ ab Henschenio ex ms. Bar pauca, Ut Zeno sanctus offirmat; lerliv in line serm. berino, tom. II, Aprilis, pag. 76, non solum memorat 1 de Quadragesima, p. 391, Zeno bealus ille e conZenonis tractalus, sed testatur etiam eos pulchro el trario ait ; ac tandem expressius in Synodica ad subrili stylo editos se vidisse in duobus voluminibus presbyteros, pag. 377 : Cum specialis noster doctor (id est duobus libris dispertilos, ut in mss. visuntur) B atque provisor , beatus uligue Zeno, dicat, ele. apud. S. Zenonem de Verona, id est in monasterio Sed quid in recensendis antiquis testibus immoS. Zenonis Veronensi. Eodem ineunte saculo xiv, rumur diulius, si omnium velustissimum præstantisimperialem Historiam, ex qua Panvinius noster in simuinque lestimonium suppetil ex ms. Remensi , Antiquitatibus Veronensibus conscribendis non nihil quem llincmari archiepiscopi nomine prænotalum , profecit, Joannes quidam ab eodem Panvinio dia nonasterioque S. Remigii donto traditum in præfaconus Veronensis, a Pastrengo autem fere cvævo tione vidimus? ubi etiam animadvertimus hunc copresbyter mansionarius nuncupatus, scripsit. Is autem dicem, antequam in Hincmari manus veniret, in Velib. 1 ejus (Lxın) bisloriæ, ex qua adhue nunc inaniu ronensis Ecelesiæ usuin jamdiu fuisse , ut ipsa Hincseripta Hieronymus Tartarotius quædam cxcerpta ad mari zelale, id est sæculo ix antiquior aliquanto hanos perhumaniter misit, eumdem traclaluum Zelionis bendus sit. In hoc autem perspicue, non minus ac in indicem texit, quem lum Guillelmus Pastrengnis, tum aliis posterioris ævi codicibus, et in inscriptione et Petrus de Nirtalibus lotidem verbis transcripsisse in formulis paulo ante laudatis S. Zento tractatuum noscuntur, et addit: Hæc ipsius scripla et tractatus auctor pluries asseritur. Quid qnod hic idem eodex ipse leyi el vidi. E regione hujus indicis hæc margi in Veronensi Ecclesia olim adhibitus , ejusdem Ecpalis nolalio in eodem codice legitur, quæ aliud C clesie antiquam de S. Zenone auctore traditionem Scriptoris nostri lestimonium profert. Hos omnes suppeditat ? In pluribus nimirum ejus codicis annotasupra scriplos libros (sermones S. Zenonis a Joanne tionibus antiquo charactere ad marginem appositis , presbylero designatos intelligit) ego Leonardus Ju quas in præfatione descripsimus plures tractatus dex de Quinto de Verona habeo, qui sunt elegantissi- jamdiu olim inter sacra ecclesiastica oflicia a nos. mo stylo. Hic autem Leonardus Judex de Quinto, iris episcopis vel diaconibus ex codem codice prie qui nominatur in docume 110 anni 1379, apud Ughel blice lecli traduntur. Quis porro in tam antiquo et lium, tom. v, pag. 885, Verona flotentissimam bi explorato Veronensis Ecclesiæ ritu non plane agnobliothecam habuit , quam sub an. 1388 Venelias scal, horum tractatuum, qui tam præcipue, vetusto traustulisse prodilur a Mazagagia in opere ms. Mu ac solemni liturgic Veronensis usa adoptărti fuerunt, sellianæ bibliothecæ inscripto de Modernis gestis auctorem ab eadem Ecclesia semper habitun S. Zelib. in, cap. 8. Ante hocce tempus in antiqui simó nonem episcopum , cujus merita sicut eum huic urbi Veronensis capituli manuscripto, qui Hieronymi et dederunt patronum, ita et sermones successoribus Gennadii catalogum continel de Viris Illustribus, adeo commendarunt , ut ex jis plures in quasdam Zenonis nomer posteriori manu additum legitur, sacrorum mysteriorum formulas in annos singulos propterea quod is scriptores inter ecclesiasticos vel D statis diebus recitand:s transierint? Sane si alterius lum lemporis recenserelur. Seculo xi aut ad sum externi vel minus digni antistitis fuissent auctoris, mum XII, anonymus quidam, Veronensis cænobii incredibile plane est sub S. Zenonis nomine in promonachus, S. Zenonis vitam scribens, ejus sermones priam quodammodo hujus unius Ecclesix liturgiam se legisse aperte ostendit; illum enim inducit lo poluisse commigrare , et diutius in eadem Ecclesia quenter duplici concione, quarum altera initium el publice legi. Itaque quis dubitare amplius queat finem tract. 6, de Patientia, lib. I, iisdem verbis ex tractatus xci (LXIV) quos unius esse auctoris capite primit, altera vero in eamdem rationem sumpla est prinio ostendimus, non alium habere auctorem quam ex tract. 32 et 42 lib. 11. Vide monumenta Historiæ S. Zenonem episcopum Veronensem, cui illos el lot diplomaticæ subjecta, et edita a marchione Maffeio, variarum urbium ac provinciarum codices , et tot pag. 326. Sæculo decimo Ratherius Veronensis epi scriptorum testimonia, et Veronensis etiam Ecclesiæ scopus, plurium operum scriptor id temporis pre traditio vindicat? stantissimus, S. Zenonem prædecessorem suum $ II. - Vulgare præjudicium de S. Zenonis cedo sub sermonum auctorem palam novit, quippe qui quater Gallieno, quod unum hactenus constitutis opponitur,

ad examen revocatur. Baronii Ughelliqué sententia de A specialis doctor el provisor seu potronus noster et luit duplici Zenone, quorum alter sub Gallieno floruerit,

semper, el adhuc est S. Zeno, quem id Ratherius alter quarto sæculo tractatuum auctor sit, omnino simili formula in Apologetico p. 366 t. i Spicilegii nova. Unus tantum Zeno episcopus Veronensi Ec Acheriani , abi basilicam ejus memoral, peculiarem clesiæ ex omnibus documentis agnitus, unde Baro nostrum patronum appellat. Ex manuscriptó porro nius sententiam relractavit. Præjudicii memorati Remensi, qui aliquot tractatus inter sacra Veronensis origo el fundamentum.

Ecclesiæ (Lxv] mysteria ab episcopis, vel diaconibus llis argumentis definito Auctore nihil de ætate lecios memorat , nonne et Veronensem episcopum , ejus addere oporteret. Si enim auctor tractatuuin et Sanctum , ut ibidem inscribitur, anctorem ab eaquario sæculo floruisse demonstratum nobis est evi dem Ecclesia habitum palam cognoscimus ? Neque denter cap. 2, palam sequitur Zenonem, quem tot et vero audiendus Ferdinandus Ughellius , qui ut hæc codicibus et lestibus et Veronensis ipsius Ecclesiae forte conciliaret , secundum quoque Zenonem, aucantiqua traditione eorumdem Iractatuum auctorem lorem, uli pulalur, Iractaluum , sanctis adscripsit , esse hacienus ostendimus, quarto quoque sæculo flo eum unum tantum Zenonem inter sanctos episcopos rere debuisse, ac inter eos proseclo ejusdem sæculi Veronensis Ecclesia recensuerit semper , atque rclimites , quos ex certissimis tractatuum notis jam B censeal. Quin mirandum maxime est, quod cum ille præsliluimus. Al huic argumento licet exploratissimo allerum hunc Zenoneni Veronensi Ecclesix incogniunom illud vulgare præjudicium opponitur , quo S. tum, in episcoporum Veronensium seriem intruiserit Zeno, Gallieno imperante seu tertio sæculo vixisse Baronio duce , qui primus et unus hanc sententiam creditor; cui præjudico traditionis nomine Veronen in prima Martyrologii editione indicaveral, enmdemsis Ecclesiæ a nonnullis divendito, ne se objicerent que prieterea ipse Sanctum ex arbitrio firxerit : Bacardinalis Baronius in prima editione Martyrologii, ronium potius ducem secutus non sit, qui Veronenel Ferdinandus Ughellius iom. v Italiæ sacræ, duos sis traditionis admonilus ab jis, qui Veronensem ZeZenones Veronenses episcopos admiltendos puta monis editionem curarunt, priorem de duplici Zerunt, quorum alter sub Gallieno, uti tradebatur, obie none sententiam jamdiu abjecerat, et secundis in rit, aller vero, qui tractalpum sit auclor, floruerit Martyrologium curis retractaverat his verbis : Ex sæculo quario. Al si exploratum omnino fecerimus, quo autem, ut accepimus, non recipit Veronensis Ecunicum Zenonem, cui sermones vindicari possint clesia duos Zenones, a priori nostra sentenliu haud in: ac debeant , ab Ecclesia Veronensi semper agnitum, viti recedimus. et hunc quidem non terlio , sed quarto sæculo cla Alqui huie Veronensi traditioni, quam hactenus ruisse, nihil erit amplius quod reponatur.

C ostendimus , alia opponi videtur ejusdem Ecclesia Anle Baroniuni (qui primus duos Zenones nullo traditio, qua idem Zeno sub Gallieno mariyr prodidocumento intulit, eo solo argumento ductus, quod tur, quod cum ætate Aucloris sermonum conciliari unum Zenonem quarti sæculi auctorem sermonum non potest. Zenonis martyrium hic expungere consicertissime cognosceret, alium autem sub Gallieno a lium nostrum non est , de quo plura dissert. 3, Veronensi Ecclesia cultum de Veronensibus accepis cap. 2, sed cam ætatem , quz ad Gallieni imperium sel) de duobus Zenonibus hujus urbis episcopis nemo evehitur. Cui traditioni , seu potius præjudicio unus umquam audierat. Huic quidem opinioni ipsa Vero Coronalus Notarius, septimi vel octavi sæculi scriptor, nensis Ecclesiae traditio refragatur aperte , quæ non fundamentum posuit, ex quo alii subinde antiquitanisi unum Zenonem semper agnovil , et ita quidem tem, non Zenoni solnm , sed Veronensi etiam Eccleut, quem sanctum et magnum urbis patronum co siæ honorificam przedicarunt. Hoc vero Coronati fun. luil, eumdem quoque sermonum scriptorem perpe damentum ut exscindamus , duo antiqua monumenta tuo habuerit. Id liquet ex universis variorum sæcu omni exceptione majora primum consideranda prolorum auctoribus, quos paulo ante allegavimus , et poneinus , quibus Zeno, queni non nisi unicum eces manuscriptis item omnibus, quorum tres decimo clesia Veronensis agnovit, vixisse ostenditur sæculo tertio sæculo scripti fuerunt, unus autem ante nonum D quarto : tum vero ipsius Coronati opusculo ad calciexaratus fuit, ut Ecclesiæ ipsi Veronensi in publicis lum revocalo, ex pluribus ejus hac in historia lapsi. ofliciis usui esset. Inter hæc Veronensis Ecclesiie bus præsentis quoque fabellæ elevabimus fidem , Testimonia apimadvertenda præcipue sunt illa Ra ejusque occasionem vel originem, si fieri poterit, Iberii et ms. Remensis, quae majorem antiquitatem expiscari el indicare conabimur. et auctoritatem præferunt. Ratherius ter, ul supra

- Zenonem vixisse quarlo sæculo convincitur ex innuimus, Zenonem ejusdem Tractatus auctorem

S. Ambrosii epistola ad Syagrium. Id ipsum statuit allegat, et ubique eum aut Beatum , aut Sanctum ap

antiquus ordo episcoporum Veronensium , quem ex pellat, quod is tum haberetur sermonum auctor, qui

diptychis manasse palam est. ab hac Ecclesia inter Sanctos colebatur. Adverlenda autem potissimum illa Synodicæ : Cum specialis nos Primuin documentum sit epistola 5 S. Ambrosii ier doctor atque provisor, bealus ulique Zeno, dicat in ad Syagrium , quem Veroncnscm episcopum cum sermone utique, quem de Juda filio Jacob et Thamar fuisse ipsius epistolæ contexsus plane convincit. In nuru ipsius elegantissime composuit. Hic autem Zeno hac aulem epistola num. f Ambrosius Indiciæ virgi

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »