Obrazy na stronie
PDF
ePub

nem in Martyrologiis aliquibus et Missalibus, con- A

CAPUT XI. sessorem , non Martyrem legimus, eo quod Ordina Quæ de S. Zenonis marlyrio superius digesta sunt, brevi tionis ejus Festum celebraretur, facile et in diplo

colliguntur epilogo. male Ludovici Pii, S. Zeno Confessor dici poluit, eo Ecclesiæ Veronensis, sicuti etiam insignis hujus quod ejus princeps Festum, scilicet Ordinationis so Cathedralis Ecclesiæ Pistoriensis, continuala tradilemnius Veronæ celebrabalur, et vix e sæculo homi tio, martyrem S. Zenonem demonstrat. Quamvis nes Festum ipsius Martyrii noverant celebrari. Hoc enim in Festis S. Zenonis celebrandis, ritus, et Marvero probabilius redditur, quia antiquitus in Quadra- lyris, et Confessoris admixtus fuerit, semper lanien gesima nullum Festum Sanctorum celebrabatur, ut Mariyrii meminerunt hæ du:c Ecclesir, qux S. Zeex Concilii Toletani canone anno 656 habiti colligi nonem Patronum suum venerantur el colunt. Hæc tur (Apud Marlene, tom. V, pag. 63): Nihil de San traditio S. Gregorii auctoritate probata ad annum 595 clorum solemnitatibus, sicut ex antiquilate regulari cau posterioribus quoque sirculis celeberrimorum alciotum est, convenit celebrari. Et hujusmodi Canoni con rum testimonio ac monumentis velustissimis confirmacordat ms. hujus cathedralis Ecclesiæ Pistoriensis, lur. Confirmatur in primis Testimonio Venerabilis es eoque hujus nostræ Ecclesiæ antiquitas compro Bedæ , qui circa alinum 731; confirmalur lestibalor. De Festo namque Martyrii S. Zenonis mense B monio Pauli Diaconi, qui post elapsum annum 774; Aprili sic habet : Si Festum B. Zenonis occurrat in confirmatur testimonio Wandelberli, qui anno 855, aliquo die Quadragesimæ, vel in die Resurrectionis, vel vel circiler soruerunt. Rithmica quoque narratio, de sequenii die Lunæ, vel Marlis, eo anno nihil de eo fa qua supra (cap. 1), quæ, ut Muratorius pulal, circa ancimus. Si autem occurrat die Mercurii, vel in aliquo num 790, elucubrata fuit, el a Ratherio Veronensi episequenti ipsius Paschalis Hebdomadæ, vel ipso dié scopo, in Laubiensi, Cænobio anno 970 collocata, S. Octavæ resurrectionis , tum sola Oratio fil de cum Zenonem Martyrem esse confirmat. Martyrologium in sua Antiphona. (Ordo Offic. Ecclesiæ Pistorien., tit. de Pistoriensi Bibliotheca pia Domus Sapientiæ, licet deDeposit. S. Zenon., cap. 2.) Qua de causa pulo, quod pravalum, sæculo undecimo elabente S. Zenoni Marlyin alio ms. Kalendario, de quo etiam supra , Festum ris nomen attribuit. Alia insuper, quæ Pistorii exstant, S. Zenonis in hac Ecclesia Pistoriensi assignatum ms. Kalendarium videlicel, el Ordo Divini Officii Cafuerit xn Kalendas maii, ne scilicet ita frequenter, thedralis hujus Ecclesiæ posterioribus sæculis eidem vel in Quadragesima, vel in solemnitale Paschali oc D. Præsuli Martyris cultum imperiiunt. Quibus Gacurreret et impediretur. Cum itaque Festum Mar lesinuset Felicius Martyrologio Romano non adhuc Tyrii S. Zenonis pridie Idus, sæpe vel Quadragesima, emendato a Gregorio XIII minime refragantur. Hic vel paschalibus solemniis omitteretur, vel tantum de C namque scripsit anno 1556, ille vero anno 1578. eo commemoralio fieret, nolio ejus vel nulla, vel ita Martyrologium denique Romanum anno 1584, emenocculta erat, ut potius quam Martyr Consessor ob so datum, omnem sustulit dubitandi locum, et Marlylemniorem ipsius Ordinationis Festivitatem a Laicis rem S. Zenonen definivit : ita ut non sit opus de potissimum diceretur. Quoad reliquias aulem S. Ze Aste correctionem admittere, qui Marlyrologiuni Rononis Confessoris, quæ extra Civitatem Veronz ve manum correclum, non agnilo Molani errore, ita lenerantur, dico plures fuisse S. Zenones Confessores, gendum voluit : Hæc adeo implexa controversia in preut ex Martyrologiis constat, neque eas esse S. Ze sentiarum eliminelur, interposilo saniorum placito, adnonis Veronensis, illa excepla, quam a Valterio Ger instar Moluni enuntietur. Veronæ S. Zenonis Episcopi, mano Episcopo Veronensi, anno 1038, Ulmam trans qui inter procellas persecutionis eam Ecclesiam rexil, el lalam dixit Hermannus Contraclus (Ughell. tom. V multa passus vitam finivil. Si vero in aliquibus MarItal. sac., de Episc. Veron.). Quapropter sapienter tyrologiis S. Zeno Confessor tantom dicatur, hoc vel admodum Papebrochius, co quod non omnia de 6 Idus Decembris notatur, quando ordinationis Fe. martyrio S. Zenonis monumenta com perla habuerit, slum de Confessore Pontifice celebratur, vel pridieldus a sua voluit abstinere sententia. Nos omnia judicio Aprilis appositum invenitur imperitia nonnullorum, prudentiorum virorum permittimus. Sufficiat ostendisse D qui Ordinationis et Martyrii Festa non plane callentes, quod de S. Zenone scriptum reperimus. Hæc ille. a.solemniori Ordinationis Festo Confessoris lilulum

mutuali, eumdem quoque Martyrii Festo tribuerunt.

DISSERTATIONES DUÆ

IN APPENDICIS VICEM DUOBUS PRÆCEDENTIBUS LIBRIS DE SERMONIBUS ET
MARTYRIO S. ZENONIS SUPERADDITÆ, AUCTORE FRANCISCO BONACCHI.

DISSERTATIO PRIMA,
SIVE SANCTI ZENONIS EPISCOPI VERONENSIS EPOCHA.
CAPUT PRIMUM.

Martyrium S. Zenonis lucubrationibus meis, libri a § 1. - llerum scribendi occasio el finis. Clarissimis Viris Petro et Hieronymo Ballerini PresExacto ferme biennio ab editis in Sermones et hyteris Veronensibus copiam habui anno 1739 Ve

[ocr errors]

ronæ typis excusi. Eximium profecto laboratumque A impietatem prior est insectatus, eumque suo cum opus, quo conquisitis undique vetustioribus mss., auctore anathemate perculit, ipsius errores enume. adhibitisque aptissimis ac eruditissimis adnotatio rat in epistola ad Alexandrum episcopum Constannibus Sermones S. Zenonis (quem splendoris gra- tinopolitanum : Qui asserunt tempus aliquando fuisse, , dum aliis in editionibus numquam sunt adepli) nitori cum non esset Filius Dei : postea factum cum non ante suo restituti , suoque Auclori vindicali jure quidem extiteril : talem fuisse lum, cum factus erat, qualisquisac merilo dicendi sunt. Summa quidem voluptatc af que hominum est. Omnia enim Deum ex nihilo fecisse, seclus, dum non iam oculos, quam in illud mentem qua sententia eriam Filium Dei comprehendunt. Quiconjiciens, rerum ordinem optime digestum, latini bus etiam consequenter addunt, eum natura posse inusermonis nitidam elegantiam, omnis generis consum tari virlutis, el vilii capacem esse. Itaque hoc posito malam doctrinam , non satis posse mirari, gavisus eum ex nihilo faclum : non enim nalura, aut quidquam sum. Cum vero præclaris tot rationibus ac monu præter cæleros filios habuisse prærogativæ (nullum mentis S. Zenoni sermones suos adjudicari conspexi, namque natura Filium Dei esse affirmant, neque quemtenuitatis meæ, in iisdem sermonibus pro genuino quam esse, qui ulla cum eo proprietate conjunctus sil), S. ejusdem Patris følu asserendis non quidem pi- sed cum esset natura mutabilis, el propter singularem guit, quam viderem tantæ eruditionis uberlate pen- B in vita, el moribus rite instituendis diligentiam, ac stusatam. Hærere tamen mihi contigit, cum prieclaris dium non ad vitia deflecterel , Deum eum elegisse. simos hosce viros in ejusdem S. Zenonis Epoclia (Referi Theodor., cap. 4 Hist. Ecc.) constituenda aliud a veleri vulgata opinione (cui ego

Recensilos errores unde Arius hauserit. sum adstipulatus sententi:e) opinari deprehendi, ra

Has impias in Filium Dei blasphemias non adinlionibusque non levis ponderis suam confirmare sen

venit Arius, sed ab aliis antiquioribus hæreticis actentiam. Qua de re, il a mea opinione non sine

cepil codeni S. Alexandro leste. Quippe cum ipsi silis judicio recederem, vel temere in ea consisterem, quæ

docti a Deo, el non ignorelis, tum Ebionis, et Arlemæ ad difficultatem faciebant, attentius examinanda daxi,

doctrinam, quæ non ita pridem veram Ecclesiæ pielaquo tamen exitu lectoris judicio ex animo ac liben

lem oppugnare cæpil, lum pestiferum studium Pauli ler commiito. Minime mihi quidem probari potest

Samosateni Episcopi Antiochiæ, qui concilio omnium illud Tillemontii consilium mulande D. Zenonis

ubique Episcoporum, atque adeo judicio Ecclesiæ ejecEpochr, il a variis dubitationibus se extricel, qui in

lus est. Lucianus successor factus multorum annorum ea lemporibus Gallieni firmanda dat operam Astro

spatio, hoc esl lantisper, dum ires Episcopi alius post logi, namque est ad conciliandos planetarum molus

alium Ecclesiam illam rexere, exclusus ab Ecclesia arbitrio saio systemata sibi fingere. Historici vero in C

mansit. Istorum hæreticorum impiela!is fa'ces, hi qui antiquorum enarrandis gestis, veteribus monumentis

modo in lucem edili filium Dei ex nihilo ortum asseinniti , quæ si desini, ca sua in obscuritate relin

runt, quique sunt velul stolones occulii ex illis nascenquere. Hac igitur mente, de tempore quo D. Zeno

les animis, hauserunt. Arium dico Achillam , et reliVeronensis Ecclesiae episcopatum gessit, agere con

quam illis adhærentium turbam (In eadem Epistola). stitui, non ut in mea sententia animo perslem obfir

Cui et S. Athanasius adstipulatur. Videtur mihi ant malo, verum ut id experiar, an diversas hinc inde

ignorantiam callide simulare , quasi nescireni , etiam contrarias que rationes ad veritatem revocare contin

ante Concilium Nicænum Hæresim islam abominabilemi gal (V. cap. 9 de Martyrio S. Zenonis lib. 11).

suisse, quo tempore Ariemas ejus fundamenta jaciebat. II. - Prima ratio Epochæ S. Zenonis Arianis lem

(De Syn. Arim. et Seleuc.) poribus posthabendır.

§ V. Ebionis errores circa Filii dirinitatem. Urget quidem argumentum illud, quosdam scilicet

Ebionein nominal S. Alexander pon tamquam pri. S. Zenonis Sermones Arii errores impetere, ut ário posteriorem Zenonem quis arbitretur, vel sermones

mum, sed ut præcipuum Filii divinitatis hostem. illus Zenonis non esse fætum existimet. Hoc Eini

1psc siquidem Cerinihi, Simonis Magi discipuli et nentissimus Baronius pulavii, illud clarissimi Bal

D apostolorum coetanei, bæresim jam collapsam installilerinij. Baronii rationes refutavimus libro primo de

ravit, propagaviigne. (Till. i. 2, Nola pr. de CerinSermonibus S. Zenonis, capite seplimo. De iis quæ

Thithianis. Theod. l. 11, adrer. hæreses, cap. 3). Cerinuberrime a doctissimis Viris disputata , atque adno

thus etenim Jesum similiter ac Hebræi dicebal natum lala sunt novissima in editione Veronensi agendum

ésse secundum naturam ex viro et muliere, ricmpe Jomodo (Disserl, primæ cap. 2, § 2). Arii itaque er

seph el Maria; temperantiu autem el justicia, el aliis rores præcipuos recensere, eorumque originem per

bonis excelluisse, Christum autem in specie columbæ e scrutari operæ pretium eril: lum D. Zenonis contra

supernis in ipsum descendisse, el lunc Deum , qui eosdem errores allegalas sententias conferre , ut hac

ignorabatur, prodisse, et quae scripta sunt miracula feratione opposita juxta se posita lucidiore discrimine

cisse; tempore aulem passionis recessisse quidem Chrisdiscernamus.

lum , Jesum aulem passionem obiisse. Eodem modo

Ebion omne inilium Filii ex Maria concedens, non ex Arii errores præcipui.

Deo hominem , sed ex homine Deum proferal, neque $. Alexander Patriarcha Alexandrinus, qui Arii subsisleno antea , quod in principio apud Deum Deus

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

erat Verbum , Virgo in carne susceperil, sed carnem A Ad quæstionem vero quinlam. Quod aulem dicit genuerit per Verbum, quia in Verbo non antea exis (Samosatenus) ingenitum Patrem, dicit , ut doceat lentis Unigenili Dei naturam dicat , sed sonum Christum recentem esse, et creaturam. Christum quovocis elalum. Ejusdem Ebionis errorem et refert que ante Mariam non fuisse jactabat. Tu vero dicis Theodorelus. Dominum Jesum Christum dicebal ex quod ante Mariam non erat. Ila S. Dionysius ante priJoseph el Maria esse natum, qui homo quidem eral , mam quæstionem de ipsius Samosateni opinione sed vir lute, vitæque innocentia et integritate aliis an Lestalur. Purum hominem fuisse Christum aperte tecellebat. Carpocras, quem Ebioni posteriorem faci asserit ipse Paulus. Videmus enim Christum ire ad mus, et ipse Cerintli, et Ebionis errorem amplexus, passionem, el dicere : Nunc anima mea lurbato est. Age, ut Augustini verbis utamur (De Hær. cap. 7). Hic estre hæc natura Dei? Iterumque contra Dionysium eriam Jesum hominem tantummodo, et de ulroque sexu instat. Quod scriptum est : Tristis est anima mea putasse perhibetur, sed accepisse talem animam, quæ usque ad mortem, de quo vis ul confiteamur ? Annon sciret ea quæ superna essent, atque nuntiaret.

est natura homo, cujus anima tristis est ? Eodem modo De Arlema, seu Artemione.

celeris in omnibus quæstionibus suum hunc refricat Arlemas Ebionis hæresim non ipse, sed Theodotion

errorem. Christum vero ex Virgine natum falelur

B idem Paulus. Scriptum est in Evangelio quod puer ab inseris revocavit. Theodotione tamen notior Ar

crescebal lemas, quamvis ille auctor, seu restaurator fuerit, hic

el confortabalur, quasi diceret : Creseam propagavit (Eus. Hist. I. v, c. 28). Qua de re

cebal Jesus, ex Spirilu Sancto et ex Maria Virgine S. Alexander omisso Theodotione Arlemam hujus

natus. Ebionis inherens errori, qui, et ipse Jesum hæresis assertorem nominal, sicuti et Augustinus.

( ut ex Hilario supra retulimus ) ex Virgine natum Ila hæresis cujusdem Arlemonii suit, sed cum defecisset agnoscit; in eo a Cerintho et Carpocrale discorinstauraia est a Paulo. Hæresi lamen xxxIII, Theodo

dans, qui Christum volebant nalum esse secundum tionem erroris hujus auctorem agnoscit. Theodoriani

naturam ex viro el muliere ; nempe ex Joseph el Maa Theodotione quodam instiluli, hominem tantummodo

ria, el de utroque sexu. Theodorelus tamen ipsum Christum asseverant. Theodoretus prius Arlemonem

quoque Ebionem docuisse perhibel Cbristum ex Jolocal, cujus errorem ila refert : Dominum J. C. so

seph et Maria esse nalum (lib. II de Hæreticis salum hominem esse dicebal (Artemon) nalum ex Virgine,

bulis de Ebionitis). Duas tamen Ebionilarum sectas

distinguir, que in eo lantum discordes erani, quod prophetis tamen virtule præstantiorem. Tum Theodolum, de quo ila breviter. Theodotus Bizantinus coria

una Christum ex utroque sexu nasum vellet, altera rius idem cum eo (Arlemone) sentiens. Hi duo hære.

ex Virgine. Quod el Eusebius affirmal (Eus. Hist. tici, vel coetanei fuere, vel ælale suppares circa

Cl. III, cap. 3). Quamvis autem Christum hominem annuin Christi 200. Divulgatos eorum errores etiam

diceret Samosatensis, assumptum tamen propter esiRomæ Victor Papa anathemate damnavit, cum ipso

miam Virtutein in Deum voluil : ita contra ipsum rum auctoribus Theodotione et Artema.

Diodysius : Vides in quantum absurdi le præcipilas,

cum dicis Virum sumplum a Deo Verbo. Superius § VII. De Paulo Samosateno.

eriam : Absurdum autem est dicere hominem Christum Quix de Cerintho, Ebione, Theodotione et Artema magis Deo placuisse quam omnes homines ad habitanper compendium a D. Augustino ac Theodorelo dicia dum in eo. Deum itaque fatebatur Christum non 13suni, jam retulimus : modo de Paulo Samosateno tura, sed participatione. Quare idem S. Dionysius agentes distinctius recensitorum hæreticorum iinpia cayendum monet ab eo quod Paulus dixerit, Chrisdogmata percipiemus, quæ a Samosaleno renovata, tum nalum ex Spiritu Sancto et Maria. Cum igitur el a S. Dionysio Alexandrino contra ipsum pertrac callide ail Samosatenis ex Spiritu Sanclo, el Maria , lata, ac in conciliis Antiochenis discussa alque dam- decipere vult, ut sicut scriptum est, non ex sanguininata manisestiora erunt. Dionysius itaque contra de bus, sed ex Deo nati sunt, sic dical de Nato, ex Deicem Pauli Samosateni quæstiones scribens, ita de para. Quod autem dicit ingenitum Patrem, dicit uit ipsius circa Christum Dominum opinionem anle pri- D doceat Christum recentem esse ei creaturam. mam questionem habet : Dicis duas hyposlases esse, Contra hos Pauli Samosateni errores concilii primi et duas personas, unius et solius Christi, el duos Chris. Antiocheni Patres eidem Paulo scripserunt. Hunc tos, el duos Filios, unum natura Filium Dei, qui fuit autem Filium genitum Unigenitum imaginem Dei inviante sæcula, et unum homonyme Christum, el Filium sibilis, primogenitum omnis creaturæ sapientiam, el David, qui non fuit ante, el fuit in tempore, el secundum Verbum, ac virlulem Dei ante sæcula non præcognibeneplacitum Dei accepil nomen Filii. (In Ep. ud tione , sed substantia, et hypothesi Deum Dei Filiuin Paulum Samosatenum , quam referi Labbe, l. p. Conci cum in Veleri et Novo Testamento cognovimus, consliorum in concilio. Antioch. pr., pag. 850, ed. Paris.) lemur, el prædicamus. Qui autem contra dicil Filium Samosatenus itaque in Dco personas confundebat Dei non esse ante constitutionem mundi, dicitque creunum Deum asserens, ut illi exprobrat Dionysius. dere, et confileri esse Deum, non essc aliud quam

duos Ecclesia, inquis, duos Deos non dicit , neque Iradilum Deos prædicare. Qui Filium Dei non esse Deuin præaccepil. Palrem eum Filio consunidens, quem hic su dicat, hunc alienum esse ab Ecclesiæ Regula arbitraperius referente Dionysio dicebat natura Filium Dei. mur, el onines Ecclesiæ Catholicæ nobiscum sentiunt,

[ocr errors]

errore consen

(la Epist. sex Episcoporum Samosaten. apud Labbe.) A aulem virtute præstantiorem. Clarius Samosatensis,

His circa errorcs Pauli Samosaleni amimadversis : Ebionis, el Arlemæ errorem sectatus ipsorum sencur S. Patriarcha Alexander omissis Cerinthio, Cas tentiam explicat: Duos (dicis) Filios, unum natura pocraie alque Theodotione, de Ebione et Arlema Filium Dei, qui fuit ante sæcula, el unum homonyme mentionem tantummodo fecerit, lum ipsius Ebionis Christum, et Filium Darid , qui non fuit ante, el suit el Artemæ. cum Paulo Samosateno

in tempore, et secundum beneplacitum Dei accepit nosio, lum Cerinthi et Carpocratis dissensio ab Ebione men Filii. Ita Dionysius contra Paulum, et inferius : et Arlena in causa fuit, quod hi Christum ex Vir Ais enim quod Verbum erat ante Mariam , Christus gine, illi vero es Joseph el Maria natum asseruerint.

vero non erat ante Mariam, et quod Maria non genuit Ad Theodolionem vero quod special, nihil de eo Verbum (non enim senior Verbo est), sed genuit ChrisS. Patriarcham videlicet meminisse; non errorum lum exinde honoratum in Filium Dei. Christum creadiversitas ad silendum impulit, sed quos Arlemas turam esse non nalura Filium Dei manifesto asserit. Theodotionis errores clariores feceril.

Quod autem dicil ingeniluin Palrem, dicit, ut doceat,

Christum recentem esse el creaturam. Ita Pauli dolum § YII. Arii errores a S. Alexandro Patriarcha

profert Alexandrinus Dionysius. enumeralos Ebionis, Arlemæ, ac Pauli Samosateni

B Aliis hæreticis cosdem errores ex Theodoreto erroribus conformes.

adscribunt Domini Ballerinii. Contrarium hunc erroPrimo S. Alexander Arianos arguit : Qui asseruten rem undecim tenuerunt helerodoxorum sectæ a Theorunt tempus aliquando fuisse, cum non esset Filius dorelo nominalæ lib. xl adversus hæreses, nimirum Dei. Ebion omne initium Filii ca Maria concedebal. Ebionitæ, Nazareni, Cerinthiani, Artemon, Theodotus, Arlemon Dominum Jesum Christum solum hominum Melchisedechiani, Helceseilæ, Paulus Samosalensis, esse dicebat natum ex Virgine. Paulus Samosatenus Sabellius, Marcellus, Photiniani, quibus addendæ aliæ Christum (aiebat) ei Filium David qui non fuil ante, duæ Carpocratianorum ex Trenco lib. I, cap. 24, et el fuil in tempore, hominemque passim esse dicebat, Berillus ex Eusebio, lib. vi, cap. 11. Non ita tamen ut adnotavimus.

sunt hæc accipienda, ut in omnibus hi håresun Secundo. Omnia enim Deum ex nihilo fecisse, qua Parentes consenserint. Nazzarei siquidem, Augustino sententia etiam Filium Dei comprehendunt. Hic error leste, Christum Dei Filium fatebantur. Nazzarei cum licet ex præcedentibus oriatur, attamen in præfatis Dei Filium confiteantur esse Christum, omnia tamen

hæreticis expressus non reperitur. lla ipsi Ariani veleris legis observant. Qua de re cum Epiphanius di· eorumdem hæreticorum sententiam explicabant. cat : Nazzareos mulia cum Ebione habuisse commu

Tertio. Quibus etiam consequenter addunt eum C nia, hoc de observatione legalium intelligendum est, natura posse mutari, Virtutis et Vitii esse capacem. cum et ipsi Ebionei legalia servarent. Ebionei ChrisNon enim natura, aut quidquam præter cæteros Filios Ium etiam tantummodo hominem dicunt. Mandala habuisse prærogativæ (nullum namque natura Filium carnalia legis observant, circumcisionem scilicet carnis, Dei esse affirmant, neque quemquam esse, qui ulla cum et cælera, a quorum oneribus per novum Testamentum co proprietale conjunctus sit ), sed cum essel natura liberali sumus (S. Aug. de Hær. c. 10, $ 7). Dissenmutabili, et propler singularem in vila et moribus rile tiebant itaque circa Divinitatein Christi Nazzarci, et instiluendis diligentiam ac studium non ad vitia de Ebioniæ, bi tantummodo hominem, illi vero Dei plecleret , Deum eum elegisse. Mutabilem esse natura Filinm agnoscentes Christum : Cerinthum quoque et Christum ex illo falso asserlo sequitur quo Ebion. Carpocram in eo non convenire cum Ebione adnotaet Artemas hominem ipsum esse tantummodo vimus, cum hic ex Virgine, illi ex Joseph, Maria, volebant, quare apte S. Alexander dicit : Quibus et de utroque sexu Christum natum esse asseruerint. etiam consequenter addunt. Samosatenus vero aperte Photinum vero Ebionis et Pauli Samosateni errores hunc asseruit errorem. Quomodo igitur qui crescebat, refrixisse non est ambigendum. Hunc circa medium el confortabatur, hunc dicis ante sæcula esse. S. quo quarti sæculi in concilio Sardicensi, et ab ipsis Ariaque Dionysius contra Samosalenum infert hoc ab. D nis in Sirmiensi eorum conventiculo damnatum, ejussurdum ipsius instantiæ respondens, qua textum que sectarios D. Zenonem impetisse volunt eadem in Evangelii opposuit. Tristis est anima mea usque ad adnotatione Domini Ballerinii. Pholiniani omnium morlem ; subdcns : Alioqui, et Spirilum Sanctum in novissimi, quos ipsi Ariani condemnarunt, hoc loco a telliget Samosatensis palibilem esse. Non esse autem Zenone indicari videntur ex ea præsertim formula, ut Christum natura Filium Patris Æterni, eumque ob quidam pulani. Al poluit, el vetustiores hæreticos imeximias virtutes in Filii dignitatem assumplum, do pelere D. Zeno Gallieni temporibus scribens. Sancti cebat Ebion ex allato S. Hilarii textu : Hebion non quidem Præsulis verba eos tantum respiciunt, qui ex Deo homine Deum proferat. Theodoretus etiam Christum purum hominem affirmabant. Si hominem testatur Ebionis errorem referens. Homo quidem solum, sicut quidam pulant , ab ulero Virginis eum erat, sed virlule, vitæque innocentia, et integritale sumpsisse principium, quæ spes futuræ Bealitudinis aliis antecellebat. Et S. Augustinus : Accepisse (Je credenti, cum scriptum sil : Malediclis homo, qui spes sum) talen animam, quæ sciret ea quæ superna esseni, habet in homine ? Ex iis vero cos.præcipue qui ex atque nuntiaret. Idem sentiebat Arlemas. Prophetis Virgine natum fatebantur, ut Ebion, Artemas, et

Paulus Samosatenus : Non vero Cerinthum, Carpo- A mus. Nos autem quæ sit nostra sententia (ila Arius) cram, aliosque Christum ex Joseph , et Maria, ac de sensusque, el docuimus et docemus : Filium nimirum utroque sexu natum blasphemantes. Quem errorem neque ingenitum esse, neque partem ingenili ullo modo, nempe Christum purum hominem ex Virgine natum neque ex ullo subjeclo, sed voluntute et consilio ante ælale Gallieni in Ecclesia serpuisse ac divulgatum tempora , et ante sæcula plenum Deum extitisse, uni. suisse, inserius demonstrabimus. Interim adnotasse genitum, immutabilem, et ante quam gignerelur, aul sufliciat S. Alexandrum Patriarcham Alexandrinum conderetur, aut præfiniretur non fuisse : nam ingeniin laudata epistola Ebionem, Artemam ac Samosa tum non eral. Exagilamur igitur quod Filium prin. lenum enumerasse ante Gallienum, ipsiusque Gal cipium, Deum Patrem carere principio dicimus ; atlieni ælale, utpote qui magis in errore conformes que lum hac de causa, tum quod dicimus, eum ex nihiArianæ hæresi stravere viam.

lo constare, nos persequuntur adversarii. Islud vero sic

ideo asseruimus, quod non sil pars Dei Patris, neque § IX. Arius circa suos errores inconstans et varius.

ex ullo subjecio exislai. Hac de re nos insectantur S. Alexandro ad Alexandrinam Cathedram as (Exlat apud Theod., Hist. eccl., cap. 4). Idem pressumplo, Arius, qui se posthabiwm iniquo ferebat sius , al majori cum dolo expressit ipsemet Euseanimo, invidia labescens Alexandrique in illibalos B bius Niconiediensis Arii Arianæque hæresis validismores mutire cum non posset, in ipsins doctrinam simus propugnator : Neque enim de duobus ingenitis dentem acuere ausus est. Nam cum S. Alexander Fi. nos audivimus, neque unum in duo divisum, neque illium confilerelur honore Patri æqualem, ac ejusdem lud ullam corpoream affectionem subiisse didicimus, essentiæ , ex adverso Arius Filium nugari cæpit crea credimusve, Domine mi Pauline, sed unum ingenilum, luram, et facluram, el fuisse quando non erat; el quæ unum ex eo vere, sed non ex substantia ejus genitum, magis sunt impia. Digna profecto quæ oblivioni-mun naturæ ingeniti omnino, el ejus essentiæ expers (In Ep. dentur ac ælerno silentio. Ila Gregorius Cæsareensis. ad Paulin.). Unum ingenitum eum Ecclesia Catholica Quamvis enim et vivenle gloriosissimo Marlyre S. fatelur, ut videalur Menandri errorem damnare, qui Pelro Alexandrino Patriarcha virus cæpissel suum Dominum J. C. dicebat ingenitum. Ingenitum diceArius evomere, eaque de causa fuerit ab eo degra bat el Ebion , ut refert Theodoretus. Is unum dicedalus : Altamen tunc (ui Christiani Lupi verbis ular) bat ingenitum, sicut et nos, el eum ostendebat esse ulpole duntaxat Diaconus prædicare el publice popu mundi opificem. Ab ea vafritie, quam in Samosaleno lum docere necdum poteral. Alexandri vero tempore nolavit S. Dionysius Alexandrinus. Quod autem dicit jam Sacerdos ac Verbi prædicandi ipsi demandala ingenitum Patrem , dicil ut doceat Christum recentem curi, aperle in concionibus apostolicæ Alexandri C esse , et crealuram. Indivisum et incorporeum dicit doctrinæ detrahere, Ebionique, Artemæ, el Pauli Deum , ut innual Catholicos consubstantialitatem Fierrores recoctam veluti crambem opponere cæpii. lii cum Patre sustinentes, divisionem in Deo adQua de re ab eodem S. Alexandro damnatus, atque mittere. Id, el Praxeani Catholicis succensebant ab Ecclesia ejectus, Ebionis et Arlemæ hæreses, falso religionis zelo, ut ex Tertulliano. Quomodo quas divulgarat, a summo pontifice Victore Roma autem numerus sine divisione ponatur, procedentes redamualas, Paulique Samosateni, qui eas instaurare tractatus demonstrabunt. Consubstantialitatem itaquc ausus est, lanta episcoporum frequentia in concilio negat Eusebius. Unum ingenilum , unum ex eo vere, Antiocheno profligalas, docere ac defendere cum sed non ex substantia ejus genitum, naturæ ingeniti omnon auderel, cautius agens, easdem circumvelare nino, el ejus essentiæ expers. Alios quos Arius aperte alioque aspectu concinnare curavit. Illud in primis : asserit errores ex negala consubstantialitale manenCbrislum nempe ante Mariain non fuisse ; fuisseque les silenti præterit; nempe Filium non extitisse tempus quando non suerit Filius ; mutabilemque a antequain gignerelur, aut conderetur : el ex nibilo Deo crealum : bas, inquam, quas primo sparserat fuisse productum, ut dogmatis virus, quantum valet, blasphemias , ita temperavit, ut fateretur Filium abscondat. Hanc Arii ejusque seclatorum circa ante tempora, et ante saecula plenum Deum extitisse D suos errores varietatem notavit Augustinus. Audio Unigenitum, immutabilem; su:mque impiam doctri vos jam emendasse, an forte falsum est eos hoc alinam veluti catholicum dogma venditans, se docere quando dixisse quod fuerit aliquando Paler sine Filio? prosessus est, Filium non esse ingenitum, ut Patrem, tamquam fricrit lux æterna sine candore quem genuil. neque partem ingenili, in eo Catholicos carpens, ul El in libris de Trinitale : Si Filius est, nalus est, si pole qui Filium Patri æqualem asserentes, ejusdem nalus est, eral lempus quando non erat Filius. Posleque substantiæ, Filium ingenitum facerent, partem riores Ariani abjecerant istam sententiam. Ab ipso que esse substantiæ Patris docerent. Suam tamen veromel Ario hanc variationem cæpisse constat ex impietatem retinens, ibidem docebat, Filium ex ullo iis quæ supra hoc in eodem paragrapho ex Theodosubjecto , quod idem est, ac ex nihilo, sed volunta relo retulimus. le et consilio Patris crealum; antequam gigneretur,

§ X. - Propriæ Arii Arianorumque verborum for. non fuisse pro generationis verbo creationem intelli

mulæ suis in explicandis erroribus. gens. Hæc omnia ex ipsius Arii Epistola ad Euse. bium episcopum Nicomediensem clarius intellige. Propria Arii ejusque sectatorum verba suis in ex

:

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »