Obrazy na stronie
PDF

Dumque in omni labore ac periculo luerum cogitat, A illum tantum diem totam [Al. tac. totam] para te, in

et lassitudinem simul obliviscitur et timoreru. Considera, quæso, magnitudinem præmii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animæ, post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda • es. $iandatum lerr;c corpus in cœlum elevandum est : et mortale tuum immortalitatis honore mutandum est. Post h;ec angelorum es donanda consortio : reguum acceptura coeloruin, ac in perpetuum mansura •:um Christo. Quid ergo retriiues I)omino pro omnibtis quæ retribuit tibi (Psal. cxv)? Quid tanto remuneratore duruin putabis, cujus tanta sunt præmia ? Unde beatus Apostolus, ¥ullæ, inquit, sunt cond:gnæ passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis (I{om. viii, 18). Quid enim dignum vel facere, vel pati possumus in i)revi hoc tempore vitæ nostræ : cum id immortalitate sit compensandum ? CAP. XXIX. — Propter quod idem Apostolus ait: I d enim quod in præsenti cæcuto est momentaneum ac Ieve tribulationis nostræ : supra modum in sublimitate, aeternum gloriæ pondus operatur in nobis (II Cor. iv, 47). Respuantur honores, despiciantur divitiæ. Ipsa quoque vita nostra martyrii amore comtemnatur. Et hæc omnia etiam si pro æternitatis præmio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc i;li q:ii semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retinet in maximis homoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiæ fastigio concidisse : et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, cxitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile ? Quid vero firmum est ? Quid porro non breve el incertum, el casui non serviens? (}uale istud bonum est, quod semper tiineas amittere ? quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu, vel morte certe perdendum est. E! si vita n0stra tendatur per mille annos : et ad extreinuim illum totiiis diem ætatis, quotidiana deliciarum voluptate veniamus : quale hoc, quæso, diu est, quod fine deletur ! Aut quis iilius voluptatis fructus est, qui stauim ul cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age jam, transactum vitae tu;e tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quædam fuisse quod transiit : el ad instar somnii tenuis, incertum esse omne quod videtur? IIoc idem et decrepitus senex sentire potest, cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra declinaverunt , et cgo sicut fenum arui (Psal. xxi). CAp. XXX. — Qnod si hæc etiam hic possumus dicere : ubi quamvis brevis, tamen quia praesens est vita ista, magni penditur : quid in futuro dicturi sumus, ubi majore æternitatis praesentia [Al. scientia] transactum omne pro nihilo est? Ilæc tu tecum diligenter revolvens, el brevitatem vitae hujus æternitatis contemplatioiie despiciens, ipsum quoque contemptum mundi, inajori animi virtute contemne ; et ad

quo mundi gloria finienda est. Illum, inquam, diem, quem Salvalor diluvio comparavit ; qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu (I Thess. v , 2). Quem beatus quoque Petrus describens ait : Adveniet autem dies Domini sicut fur : in qua cæli mugno impetu transibunt. Elementa vero a calore resolventur. CuR igitur [Al. tacet igitur] hæc omnia dissolvenda sint, quales oportet nos esse in sanctis conversationihus et pieta:ibus erspectantes et properantes in udvcntum Domini Dei, in quo caeli ardentes solventur, et elemenla ignis culore tabescent (II Pet. iii, 10)? Recens factum est, et quod ipsa audisti, cum ad stridulæ buccinæ sonum, Gotlhorumque clamorem, lugubri oppressa metu domina I* orJis Roma contremuit. Ubi tuae nobilitatis ordo? ubi certi et distincti illius dignitatis gradus ? Permixta omnia, et timore confusa, omni domui planctus, et æqualis fuit per cunctos pavor. Unum erat servus et nobilis. Eadem omnibus imago mortis : nisi quia , magis eam timebant illi, quibus fuerat vita jucundior. Si ita mortalis timemus hostis humanam manum : quid faciemus cum clangore terribili tuba intonare de coelo coeperit : et ad illam archangeli vocem, omni buccina clariorem, totus simul reinugiet mundus? cum viderimus super nos non manufacta arma concuti, sed et virtutes coelorum commoveri, sicut Propheta dicit: Cum venerit Dominus p0mere orbem terræ dese: tum : et peccatores perdere ex eo (Isa. xiii, 4): quis tunc nobis pavor, quæ caligo, quæ tenebræ, cum nos sæpius ac toties admonitos, et tamen imparatos dies ille repererit? Tunc, inquit, plangent super se omnes tribus terræ : et videbunt Filium hominis venientem in mubibus cæli cum virtute multa ct majestate. Tunc dicent montibus. Cadite super mos: et collibus, 0perite nos: et petris, Aperite vos nobis (Matth. xxiv, 50 et seqq. Luc. xxi, 27 et seqq.). Werum haec eorum sint, qui variis hujus mundi detenti curis, de mundi non eogitant fine. Tu vero cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiæ puritate, Domini est optanda præsentia : quæ consummationem sæculi quasi certum præmii tui tempus exspectas, exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis comitata virginibus, sponso obviam subvolabis, et dices : Inveni quem quæsivit anima mea (Cant. iii, 4). Nec ullius jam temporis separationem timebis, quæ semel immortalitatis gloria, et incorruptionis splendore donanda es : et cum Christo semper futura es, Apostolo dicente : Quoniam: ipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de caelo: et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi. Beinde nos qui civimus : qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obriam Domino in aere: et ita semper cum Christo erimus (I Thess. iv, 16, 17). Hæc sit igitur cura tua semper, hoc studium : hæc jugiter virginis corde volvantur. ln his totius diei versetur labor. In his nocturnus [Al, noctis] somnus reponatur, In

[ocr errors]

hæc [Al. lioc] anima rursus evigilet. Etenim nullus A ore respondit, quo amplius confutarentur, si prode

labor durus : nullum tempus longum videri debet, quo gloria [Al. dona] æternitatis acquiritur. M0NITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM.

Gaudeo in me notum hactenus memini subsequentis Auctorem Epistolæ deprehendisse : quod enim false iriiuaiur Hieronymo, palam est, et siylus ipse clainat ab llie ouyniiamo dissidcns immane quantum. Accepi autem a Gennad. 0, q., is ille fuerit; nec sane infimi subselii scriptor, sed magni Auguslini discipu!us repertus e»t. E.uropius presbyter (uit ille Lib. de Viris uti i:stribits, cap. xlix) scripsil ad duas sorores, ancillas Cliristi, qu;e ob devoiionem pullicitiae, et amorem religionis exhaeredat;e suut a parentibus, Epistolas duas, iu modum librorum consolatorias elegaui, et aperio sermone, non solum ratione, sed etiam tesuimoiiiis Scripturarum imunitas. llujus nimirum est titulus, Ad Geruntii filias de contemnenda

haereutate. In textu, Si, inquit, causa olIensionis B

est Christus, aumplexaiidum est impii pairis Elogium, non doleuduim , ue recedainus a Christo, cui nos iila Exhæredatio commendat. Et inferius, Noluit vobiscum Geruntius iu cœleslibus hauere partem : cur vos partem ex censu ejus desideratis? Denique, Vobis, filiæ, ex liaeredatio illa futuræ hæreditatis in caelestibus fecit augmentum , et cætera his puria , quae ex unirerso contextu intelliges. Comsonut quoque temporis, in quod Eutropius mile confertur, nota : siquidem Pattlunum (utique Nolanum, qui Senatum, honores et divitias reliquit) nobilissimo in ejusmodi rebus contemnendis e.remplo , ait : Nuper cum sua matreIauulias præ;visse. Ilic vero Paulinus a sæculi rebus se penitus demum expeduit circa annum 59δ, u! si adeo velis hanc Epistolam post alios pl. m. decem, sive ad v saecnli initium referre, pro rime ad veritatem acces eris. Porro au!em apprime Christiana, et quæ S. Augustini auditorem deceat, doclrina ejus est :

[ocr errors]

taudat. Non igitur audiendus Bellarminus, cui visus est Auctor Pelagianorum veneno imbutus, sentire, quod non liccat Christiano diuitias possidere: neque enim aliquid ex hac etiam est parte ex his, quæ de usu diritiarum edisserit, quod noii acceptum ex magistri sui Angustini Epistola ad hilarium Syracusamum videatur, et ab illa hæreticorum insauia nou longe absit.

EPlST0LA II. AD GERUNTlI FILlAS. De contemulenda luœreditate. l. Cuncti mei sensus affectu vobis vacant , etsi interiiu loco segregor : nam et videre vos miini videor el audire : taum me occupatum habel vestra dilectio. Quod si vos invicem faciatis, cum illud impossibile sit fieri per carnem, possibile redditur ex spiritu, ut fiat duorum hominum corpus unum.

rentur, falso se quærere quem sprevissent, dicente ipso : Si credidissetis utique et mihi (Joan. v, 46). Sed quoniam et ego vester sum, et vos vere scio quæsisse judicium ejus, qui AEgyptium gaudenter occidit, et cum adversario, dum in via estis, nitimini ciuo confœderare concordiam, apud Judæos sibi suam sententiam relinquemus, super ipsos qui eam protulere venientem. Il. Nos humilibus de Domini lenitate dicemus : Vobis datum est scire mysterium (Mattb. xiii, { 4). Ac proinde, ut ad exordium diverticuli revertamur, hæreditatem illam vobis arbitror contemnendam. nec aliquid a judice saeculi postulandum. Quomodo enim vobis illos licet adire, qui etiam suo judicio nesciunt veritatem ? Quandoquidem Pilatus ex ipsorum curia, sic loquitur ad Dominum : Quid est reritas (Joann. xviii, 56) ? Neinpe hic judex erat, et negotia causasque litigantium libripende justitiæ tanto statuto jure solvebat : et quid hic valebat facere, si non moverat veritatem ? Certe Evangelistæ adeo justum fuisse Pi!atum commemorant, ut innocentem mallet absolvere quam punire : et tamen veritatem quasi discere cupiat, inquirit. Nam veritatis ignoratio, interrogationis est actio. Quid ergo dicemus ? lnanes sine dubio mortalium curas, et uuiformem mundialium rerum prodidit falsitatem : ibique judicia vera non esse, ubi sint mentita negotia : seque in rebus carentibus veritate, carere vero judicio judicat. Quid enim quasi nostrum apnd illa ibunalia repetemus, si, præscribente Apostolo, nihil intulimus in hunc mundum : verum nec auferre quid possumus (I Tim. ix, 7) ? Si enim nihil intulimus in hunc mundum veniendo, et nihil auferre poterimus abeundo : falso aliquid nostrum hic esse dicimus, ubi nobis totus pene mundus alienus est. De quo nobis quid judex sæculi tribuere [Al. retribuere] poterit, si nihil natura donavit ? Quid Pilatus veritatis interrogator potius quam prolator : quid, inquam, nisi Barrabam, quem ideo Judaei Deo v oeli praeferunt, quia ad judicem saeculi convolarunt ? lu quo utique perfidus populus non reum, sed reatum accepit. Sed hæc de judicio sint dicta, non de negotio. III. Cæterum quod ad causam pertinet, non so

Nam ut probem etiam vestra mecum vigilare col- D lum moneo, sed obtestor, ut si Geruntium p: o quem patrem desideratis ? Unus est enim pater noster qui in cœlis est, ac proii:de Dominus hæreditas vestra. ln Christo enim possidendum est, quod cum Chris9 est possidendum. Ne revertamini ad mortuum, qui sequimini viventem. Mortui , inquit, sepeliant mortuos suos (Matth. viii, 22). At si jampridem dixistis : Pater, non morimus te: ut testamentum Domini servaretis: quid adhuc repudiati patris quæritis testamentum ? Ilic est ille gladius qui a Domino per terras, patrem a filio separaturus immissus est (Matth. x, 54). IIoc est vere circumcidere naturam, quod Judæi forma, et non veritate 'custodiunt : et circumcidere cultro petrino (Jos. v, 4). Petra autem erat Christus (I Cor. x, 4). Is utique qui dixit : Si quis amaverit patrem, aut matrem

loquia, accipite quid de haereditate, quod suggessistis cogitauii altius videatur, quoniam me etiam in carualium arbitrium per spiritualia delegislis. Possem quideiu dicere : Quis me constituit judicem, aut divisorem inter vos (Luc. xii, 44)? si non ad iufideles processisset ista sententia. Judæorum enim increJuliuas hac Domini responsione repercutitur, non seritur. Nam ipsi aliquando Judaei in ipso Moyse visitationem illam Domini non videntes qua AEgyptium fratris liberator occiderat : sequentique die fratrum discordias rixasque volens sedare, ausi sunt dicere: Quis te constituit principem, aut judicem super nos (£xod, ii, 14)? Ac proinde suo illis Dominus

Christo offendistis, in ca offensione duretis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit (Matth. x, 22). Nam si causa offensionis est Christus, amplexandum est impii patris e!ogium, non dolendum : ne recedainus a Christo, cui nos illa exhæredatio commendat, sicut scriptum est : Beati estis cum persecuti vos fuerint, et maledixerint nomini vestro tamquam malo, propter filium hominis : gaudete in illa die, et ersultate : ecce merces vestra multa est in cælo (Luc. v, 21 et seqq.). Ilanc mercedem offensio illa providit, cujus pænitet veritatis. Quod si vocatæ ad Dominum in imagine Levitarum, spiritualibus gladiis, corporeos Qccidistis affectus ;

super me, non est me dignus (Matth. x, 37). Hoc vos B

gladio utentes, illos imitamini Levitas, ab interiori homine per exterioris vestri castra currentes, obvios affectus pro Domini amore jugulate : juxta legislatoris imperium pertranseuntes primum virtutum exercitum cum reditu : videlicet ut præterita transeuntes, nec sæculi mirabilibus inhærentes ; ubi primum ad eum, qui uos misit in mundum, cum femorali gladio redeamus: resistentes nobis, remorantesque hos, propinquum, proximum, fratremque, ne per lios elongetur nostra peregrinatio, periiuamus : et hæc a porta faciamus ad portam : id est, ne cum in porta oculi fratrein fuero persecutus, portam fortasse auris obsideat, et per aliam poriam prætermissus occurrat. Ilæ siquidem sunt portæ

A teritum, qui Christo pecuniam praetulerunt (Act. viii, 20). Exeuntes semel de Sodoma, cuncta relinquamus incendiis. Videt Lot uxoris exemplo iram Domini, quæ in iram, quia relrospexit, incurrit. Noluit vobiscum Geruntius in coelestibus habere partem : cur vos partem ex censu cjus desideralis in terris; quod si ille vestra gloriosa tantopere contempsit : cur non vos illius inhonorata comtemnitis? Ferte, oro vos, patienter fidei nolas, stigmata Christiana, Ecclesiæ paupertatem. Ferte, inquam, impudicorum elogia, virginitatis liaeredes. Visitatas vos esse cognoscite, et tanta visitatione clarificatas, ne partem cum infidelibus haberetis. Mundus iste vos cum Domino vestro non agnovit. Si de sæculo essetis, sæculum vos amaret. Reges sæculi a filiis suis tributa non poscunt. 1n domuibus regum sunt, qui mollibus vestiuntur (Matth. xi, 8). Zebedæus Jacobum el Joannem non sequitur. Sinite Geruntium in navicula remanere cum retibus, dummodo cum Apostolis Cliristi jaceatis in pectore.

W. Wæ divitibus, quoniam receperunt consolationem suam (Luc. vi, 25)! Vobis autem, filiæ, in futuro consolatio vestra debetur ; vol)is exhaeredatio illa, futuræ hæreditatis in cœ'estibus fecit augimentum : vobis sua mundus ipse subduxit, ubi vos non suas essc cognovit : imo diris dives ardoril)tis, Lazaro in sinu patris Abrahae recumbente, torquetur (Luc. xvi, 25). Et quid iuirum si pauperculus el peregrinus in terra quidem aliena sepulcrum emit Abraham a filiis Heth ? 0 veritas ! neqiieo enim

aniiuæ nostræ, per quas ad illam sæculi blandimenta C silere, quin exclamem, 0 altitudo sapientiæ et scien

descendunt : et per quas sensus carnis introeunt :
per quas nisi, late strage facta, viam virtutibus qua-
dam impietate fecerimus, numquam ad regem veræ
pietatis pervenire poterimus. -
IV. Quod ubi pro vestra devotioiie fueritis viri-
liter exsecutae, statim vobis ab ipso Moyse talis
facti laudatore dicetur : lmplestis hodie manus Do-
mino : hoc est mundum [Al. saeculum ], qui vobis
conditione carnis et substantiæ propinquus est, et
proximus : occidentes actus vestros, qui manus
sunt, implestis Domino, cum nulli præter quam
i)omino imperanti servire annuistis. Sic Abraham
Domino dexteram suam, dum parricidium facere
„on recusat, implevit (Gen. xxii). Qui filii sui, dum
illam Deo armat, ol)litus est, et in præcepti respi-
cions majestatem, atrocitatein operationis non di-
gnatus est retrectare. Implentur namque manus
Domino, cum Domini occupautur imperiis : cum
pomini traditæ voluntati, non liominis incipiunt
csse, scd I)ei : quando non affectui carnis obtem-
perant, sed divinæ serviunt jussioni. Sic Judith ob
ii|)ortatem civium vel salutem, se sub specie formi-
cationis implevit Deo, et inermis armatum, et virum
mulier occidit (Judith. xii, 15). Sic vos Doiuiuo
plenæ carnis affectibus triumphatis : uoi, quæratis
refugam, qui a vobis, etiamsi occurreret, forei oc-
cidendus. Remiuite pallium tunicam detrahenti
(Luc. vi, 20), Pecunia eorum cum ipsis sit in in-

tiæ Dei (Itom. xv, 55)! Sepulcrum sibi patriarclia peregrinus emit ? Quid est sepulcrum ? Locus est quietis, ubi, juxta mundi rationem, defunctorum corpora collocantur. Wcza ergo intelligentia, locum sibi requietionis pater Abraham fide sua et contemptu pecuniæ comparavit (Gen. xxiii, 17). Istud sibi sepulcrum et Paulinus noster nuper ipse divitiis cum sua matrefamilias comparavit, qui conversatione sæculi morientes, a mundialibus operibus jam quiescunt, dicente Apostolo : Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo ( Col. iii, 5). Et iterum : Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia simul vivemus cum Christo ( I{om. viii, 10). Hoc est illud duplex sepulcrum. D exterioris hoiuiiiis et interioris quies una. Nam si homo ex duabus substantiis constat, merito et sepulcrum duplex habere debebit : ut cum alterutra substantia in suam naturam dissociata remeaverit, requies utrique non desit. Quoniam cum ex corpore et anima homo sit: tamen nec anima sine corpore homo dici potest, ncc corpus sine anima homo est: cum tamen anima et corpus liomo. Sed ubi lioc nomen, quod ex duobus nominibiis suis, proprie tertium duorum commixtione perficitur, eorum dissidio fuerit vacuatum, sua singulis loca ad requiem censeatur : quoniam utrumque vivit, et moritur utrumque. Nam sicut præter hanc vitam, alia vita cst beatorum : ita præter hanc mortem, mors. alia impiorum est. Sed inter hanc vitam et mortem, at- A Cap. VII.— Haec sunt itaque duo sepulcra, quæ

que illam vitam, et mortem, interest hoc, quod istæ naturae sunt, illae sunt meritorum. Atque ita duplex sepulcrum et naturæ debetur et meritis. Hoc sepulcrum sibi duplex patresfamilias isti, de quibus loculi sumus, providerunt : qui Senatum, honores, divitias relinquendo, mortui illis videbantur, quibus esse videntur etiam dum vivunt mortui. Ecce unum sepulerum, in quo conversatio veteris hominis cum crepundiis suae nobilitatis absconditur. Illud erit aliud cum ipsum corpus, quod naturae lege caducum est, dissolutum revertetur in terram : de qua scriptum est : Terra es, et in terram ibis (Gen. iii, 19): anima tamen in refrigerio requiescenle. Nam qui duplex sibi sepulcrum noluerit comparare, habebit forsitan juxta conditionem naturae, ubi corpus mor- B tale condatur : non habebit juxta meriti legem, ubi anima requiescat. Quod quidein ita constitutum est, ut mors ista, quæ per dissolutionem animæ generatur et corporis, media sit et diiarum mortium et duarum vitarum. Bis enim hominem necesse est mori, et bis ei vita debetur. Nam et beatus Paulus duas breviter vitas designavit, dicendo: Pietas autem ad omnia valet, promissionem habens vitae, et «jus quae nunc est, et futuræ (I Tim. iv, 15). Et beatus Joannes in Apocalypsi duas mortes ostendit, dicendo : In eos mors secunda non habet potestatem (Apoc. xx, 6). Secundam enim dixit, quia est et prima. Cap. VI. — Sed illud nobis magna ratione traetandum, et diligenti circumspectione providendum C est, an ante istam mortem, quæ separatione, ut dixi, animæ corporisque generatur, mori saeculo huic (anathematizatis, si potest dici, omnibus ejus voluptatibus, quæ nobis extra lineam vitalis substantiæ mundi copiis suggeruntur) malimus : an post naturalem interitum, qui animam corpusque discernit. Unde et interitus dicitur, quod inter ipsa eat. ac medium se inter duas substantias, quæ hominem sui conjugatione faciebant, tertium illum gradum perfectæ substantiæ sublaturus immergat. Quoniam qui hic mortuus fuerit, mundi voluptatilius nou utendo, et corporis stimulos obterendo, consepultus esse videtur cum Christo (Rom. vi, 11): et si consepnltus, utique in sepulcro, sine quo esse

sibi et Paulinus vir singularis ad imaginem patriarchæ sollicitissimus requisivit : unum, ubi et veterem hominem cum actibus suis spoliatus occuleret : et licet necdum corpus deposuisset, carnalia non haberet in carne : aliud, ubi corpore ipso, cum vemerit Dominus confringere terram ejus, exposito,

animam collocet in quiete, ut fidei tunc pater ille haec filiis contemptu, ut diximus, pecuniæ comparavit : in quo dives cum paupere non potuit recubare. Iliic omnes peregrinos mundi, huc egentes,

hiic ctiam exh;eredatos pro Christo sæcularibus recipiet tcstamentis. Ideoque nec vestigium habuit in hac terra, quoniam nemo qui eum sequeretur inventus est. At nunc vos, filiæ , confidite , quæ ex eo vestigium Abrahæ estis, ex quo de terra non esse coepistis. Obsequimini voluntati patris vestri , cujus corruptelæ obsecutæ non estis: qui vobis a filiis Heth sepulcrum emit, quod sibi et caeteris suis noluit comparare : apud quos utique mortuæ estis, quando cum eis id quod vivi in mundo possederint, non tenetis. Gratiasque illi semper agite, qui vos hoc fecit vestigium non habere . ut ibi cum Lazaro signum Abrahae haberetis. Possideat ergo ille pectiniam, vos sepulcrum : ille imagines escarum, vos requiem Prophetarum.

MONITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM. '

Hæc ascripta est etiam Paulino epistola , ad cujus dictionem doctis viris, atque ipsi nupero ejus operum Editori maarime accedere visa est. Verum , cum multa in ea sint, quæ cum Paulini historia componi nullo modo possumit, illi etiam est jure plane merito abjudicata. Ego, nisi, quod Erasmus putabat , ineptum est, in tanta Scriptorum turba , quos illa ferebat ætas, divinare, cujus sit , Philippo presbytero velim tribui, qui optimuis auditor Ilieronymi, Gennadio tcste cap. 62, scripsit familiares epistolas valde falsas, maxime ad paupertatis et dolorum tolerantiam exhortatorias. Ex his certe quæ toto contextu edisseruntur, nihil occurrit nobis, quod ab ejus Philippi, itemque Marcellæ, ad quam scribitur, personis, rerum serie, et circumstantiis abhorreat. Marcella autem, nom ut I.ebrunio videtur, alia est, atque illa , ad quam sæpe IIieronymus scripsit, et cujus vitam epistola in nostra recensione 127 , ad Principium ea posuit : ut enim tera dissimuiemus, manifesto illam ipsam esse Auctor demonstrat, cum ait initio Cap. ii illum se tidisse, eo tempore, qiio ejus domum regalis, affinitas ambiebat , cum éjus scilicet nuptias Cerealis con

non potest sepultura. Huic et mors alia communis D sut expeteret.

il!a debetur, quæ animam a vinculis corporis solvit et liberat, cui corpori aeque suum sepulcrum, et sua sepnltura debetur. His duabus mortibus post geminum sepulcrum, beata illa et perpetua vita succedit. Caeterum qui totum nundum hic lucrifecerit, ainhiendo, rapiendo : quoniam hic facta carnis mortificare conlempsit, post istam naturalem mortem, qu in transire non possumus, dicitur merito uno et simplici sepulcro esse conditus, vel potius commendatus: et in secundam mortem miser incurrit, quæ plena est et dolorum ælernitate, et lacrymarum perpetuitate, - s.

EPISTOLA III. j AI) MARCELLAM.

-*--•• •*-*-**- - - - - -. - . Er hortatur ut adversa toleret.

,' I. Magnam humilitati nostrae fiduciam scribendi ad venerationem tuam, Christi charitas dedit : quæ te fecit humilem corde pietatis, et divitem operibus lenedictionis. Talis etenim de sanctis fidei tuæ divitiis fama processit , ut ad nos quoque in longinquo positos penetraverit, et auditu gratiæ Dei, tamquam oleo lætitiæ, impinguaverit ossa nostra. Notum enim factum est nobis bonum tuum, quoniam illuminavit Deus vultum suum super te. Segregavit te spiritu bonæ voluntatis : ut de terrenis opibus fidelem sibi constitual in coelestibus, earum participem de quibus scriptum est : Mulieres sapientes ædificaverunt sibi domos (Prov. xiv, M sec. LXX). Hæc autem audientes de tua felicitate coelesti, effudimus coram Deo corda nostra , et in voce exsultationis epulantes (Ps. xLi, 5), diximus : Dominus mortificat, Dominus vivificat, deducit ad inferos, et reducit. Dominus divites pauperes facit, humiles exaltat (l l'eg. ii, 6): sed quoniam [Al. quia] culiae in manu Domini «est, hunc humiliat, et hunc exaltat. Quod etsi ad omne mysterium regni pertinere videtur, attamen et ad tuam specialiter gratiam referri potesl : quæ magno Domini miserantis consilio exaltata es ut humiliareris, et humiliata ut exaltareris. II. Non enim ignoramus, venerabilis soror et bemedicta filia, tuam præteritain in hoc sæculo gloriam. Nam etiam vidimus te in tempore illo, quo domum tuam regalis affinitas ambiebat, eminentem in his honoribus, qui destruuntur : quia etsi ipsi quoque a Domino altissimo tribuuntur, quia omnis potestas a Domino Deo est (Rom. xiii, 1): attamen caduci et fragiles sunt, qui sub hoc mundo aguntur: cujus figura ut umbra præterit. Unde et impensius admiramur gratiam quae tibi data est, et magnificamus in te Dominum , qui te in laboribus hominum posuit, et salutifero paternæ pietatis verbere visitavit : ut te in paucis vexatam, in multis bene disponeret, teste Apostolo : In hoc mundo corripimur, me cum hoc mundo damnemur (I Cor. xi, 52). Unde et David ait : Corripiet me justus in misericordia, et incrcpabit me : oleum autem peccatoris non impinguet caput meum (Ps. cxL, 5): ita et in Salomone scriptum esse, sine dubio in studiis spiritualibus posita, didicisti : Quoniam Dominus quem diligit, corripit et flag llat (Prov. iii, 12, juxta LXX). Castigat autem omnem filium quem recipere dignatur disponendum ad vitam æternam (II Cor., xi, 59). De eo el Apostolus non confunditur, nec atteritur : sed magis gloriatur, et potens fit in infirmitatibus suis, qui ut nos suo confortet exemplo, fatetur et praedicat sibi ipsi : cui etiam usque in tertium coelum patuerat ascensus : et quem neque ignea illa romphea ab aditu paradisi potuerat excludere : ubi etiam ineffabile omni linguae audierat arcaniim; sed tamen , ne extolleretur propter excellentiam revelationum, ita se ipsius a quo intantum glorificabatur Domini moderamine gubernatum refert, ut apposito angelo Satanae in stimulum carnis suæ, id est, in tribulatiomem corporis deprimeretur salubriter, ne ii:flaretur inaniter: Propter quod, inquit, ter Dominum rogavi, ut recederet a me : et diarit mihi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur (I Cor. xii, 8). Ill. Quamobrem cum tali magistro et auctore instructa, ad virtutem patientiæ et spem gloriæ ætermæ, confidens esto, filia, sicut csse coepisti, et gloriare in pra:teritis passionibus tuis, recolens et illa ejusdem doctoris eloquia : Fideliter enim ut con

ex utero cognationis et terræ tuæ : non regione, sed A scius arcanorum coelestium eontestatur, non esse con

dignas passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quæ rerelabitur in nobis (Hom. viii, 18). Tribulatio enim, inquit, patientiam operatur, patientim autem probationem : probatio vero spem, spes autem non confundit : quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris (I?om. v, 50) : in qua charitate radicati omnia sustinemus. Propterea et David ait : Diligum te, Domine, virtus mea (Ps. xvii, 2, juria Psal. Rom.). Dilectio enim Domiiii virtus salutis cst : quia Deus dilectio est, et qui manet in charitate, in Deo manet. Sciens autem et propheta, quia monentaneum tribulationis in hoc saeculo immensum perennis gloriae, ut Apostolus ait, pondus operatur, sanctus ille rex in Psalmo ut dignus habeatur igniri tenuationum exa

B mine, dicit : Proba me, Domine, et tcnta me (Psal.

xxv, 2). Unde et iterum idem psalmographus noster, quasi pœnitens mundi hujus gloriæ, confitetur, cum dicit : Prinsquam humiliarer, ego deliqui ( Psal. cxviii, 67). Et quia humiliatione curatus sit, statim dicit: Propterea eloqnium tuum custodivi. Ob hoc rursum Propheta : Da uobis , ait, auxilium de tribulatione. Et, Vana salus hominis est (Psal. lix, 13). Est enim vana salus hominum, quæ puiatur in hac tantum vita mortali esse : de qua homini dicitur : Homo sicut femum dies ejus (Psal. cii, 15). Et quidem tu, sancta filia, etiam documentis edocta es probare sententiam : quia omnis caro fenum , et omnis gloria ejus quasi flos feni (Isa. xx, 6-8). Aruit fenum , et flos ejus decidit : verbum autem Domini, et qui fecit illud, manet in æternum, sicut ipse Dominus manet in æternum, qui est ante in sæcula. 0b hoc vere dictum est : Vana salus hominis, quia vana omnia sub cœlo. Unde et in Psalmis habes : Universa vanitas omnis homo vivens (Psal. xxxviii, 6). IV. Sed de quo genere hominum ista dicat, in consequentibus docet : de eis scilicet qui vane conturbantur amore divitiarum suarum, in quas sicut bellu:e caecae inhiant sine fine cupiendi et congerendi, thesaurizantes in terra, et ignorantes cui congregent eas (Ibid., 7). I{elinquent , inquit, alienis divitias suas (Psal. xlviii, 12), et postquam in vanitate defecerint dies eorum, rapti in infernum omnes, non domini, sed servi divitiarum suarum; nihil illic invenient in manibus suis (Psal. lxxv, 6), quia nihil

D præmiserunt, nisi æternarum merita pœnarum. Illa

autem non est vana salus hominis, de qua dicitur : Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua (Psal. iii, 9); et iterum : Salus autem justorum a Domino est (xxxvi, 59). Ideo et spes in Deo posita non confundet ( IRom. v, 5), sicut salus vana non cst quæ speratur in Christo, et confertur a Christo. W. Ergo quia accepisti auxilium de tribulatione, ne concupisceres humanam diem, et vana salute h0minis gauderes; gloriare in Domino, et benedic eum, qui tibi tribuit intellectum (Psal. xv, 7), ne in via peccatorum (Ps. 1, 4) stare persisteres, neque in filiis generationis istius permaneres, quibus no*

« PoprzedniaDalej »