Obrazy na stronie
PDF

Š jam, appensa fuerat,Acacii vesti per mQna- A curia indoctorum amanuensium divulsa a contextu, c.

um, uti testantur Theophanes et Liberatus locis laudatis. Tutus enim fofsitan in præsenti synodo depositus, quia tandem Acacio cofisensit, uti Felix ipse scribit in epistola data ad episcopos Urbis,Constantinopoleos et Bithyniæ, quám primus vulgavit Sirmondus, et inseruit optime Labbeus in suâ collectione, et Harduinus Tomisit (tom. IV, Conc., p, 1085), cum tamen hæc repræsentet acta hujus concilii, et sit veluti synodica. Sed hoc Harduino est solemne præterire istiusmodi acta ad concilia celebrata spectantia. Alterum Acacianorum adversus damnationis sententiam per Tutum allatæ subterfuium erat,quod illa non nomine concilii Occidentaium, sed solius Felicis data legeretur. Quam ob$$$ Patres sic rejiciunt. « Unde nunc causa ntiochenæ Ecclesiæ apud beatum Petrum apostolum collecta rursum dilectioni vestræ, more qui apud nos semper obtinuit, properavimus indieare. Quoties intra Italiam propter ecclesiasticas causas, præcipue fidei, colligantur Domini sacerdotes, con$uetudo retinetur, ut successor præsulum sedis apostolicæ ex persona cunctorum totius Italiæ sacerdotum juxta sollicitudinem sibi ecclesiarum omnibus competentem cuncta constituat, qui caput est omnium ; Domino ad beatum Petrum apóstolum dicente : Tu es Petrus, et super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, et portae inferri non praevalebunt adversus eam (Matth. xvi, 18). Quam vocem sequentes trecenti decem et octo sancti Patres apud Nicæam congregati, confirmationem rerum, atque auctoritatem sanctæ Romanæ Ecclesiæ detulerunt, quam utrumque usque ad ætatem nostram succes§iones omnes, Christi gratia præstante, costodiunt. Quod ergo placuit S. synodo apud beatum Petrum apostolum (sicut diximus) per Tutum Ecclesiæ defënsorem, et beatissimus vir Felix caput nostrum papa, et archiepiscopus judicavit, in sùbditis continetur. » Dicunt $; Patres in sua synodica, quod etsi sententia per Tutum delata edita sit nomine solius Romani pontificis, id tamen intelligendum juxta primævam consuetudinem, qua,quia Ecelesiæ caput, confirmat sua auctoritate conciliorum decréta, ac suo nomine vulgat. Cum vero addunt : « Quod ergo placuit sanctæ synodo apud beatum Petrum apostolum,sicut diximus perTutum defensorem, » etc., videntur verba transposita, et sic exponenda. « Quod ergo placuit S. synodo celebratæ apud beatum Petrum apostolum,quod delatum est, sicut diximus per Tutum Ecclesiæ defensorem, et £;? modo seu in praesenti synodo beatissimus vir elix caput nostrum papa,et archiepiscopus judicavit, in subditis continetur. » Juxta, inquam, antiuam consuetudinem,de qua synodus Carthaginen§is sub Bonifacio primate,cum restituitur libertas a Vandalis ecclesiis anno 525 adunantur. In eo vero concilio Patres antiquos mores restaurare studentes, ?? alios et hunc servandum decernunt (tom. II • » est, ut si quæ litteræ dictandæ in concilio placuerint, venerandus episcopus qui huic sedi (Carthaginensi nempe) praesidet, omnium nomine dictare, et subscribere dignetur. » Et hanc dicunt esse constitutionem editam in concil. altero Carthaginensi sub Aurelio. Imo etiam additum ibi dicitur: « Placuit etiam petitum omnium Episcoporum, ut epistolis omnibus de concilio dandis sanctitas tua subscribat. » Utramque itaque sententiam dirigere asserunt, et priorem per Tutum, et alteram editam in praesenti synodo iv. Librarius vero sicut omisit fidei rofessionem a præsenti synodo editam, pariter reiquit rescribere delatam Acacianam damnationem per Tutum; insuper asserunt Pater, sicut prior nomine solius Felicis inscripta erat, sic et secunda in synodo praesenti edita. Sæpius in priorum temporum encyclicis commemorantur missæ, vel professiones fidei, vel alia monumenta, quæ tamen in

pag. 1079) : « Ab universis episcopis dictum D

deinde cum integris actis perierunt, uti fuse observatur in Commentario ad állocutionem PP. Chalce. donensium. Hæc enim videtur germana expositio verborum illorum. Quomodo enim pontifex Tutum dirigeret, quem in laudata epistola hoc eodem anno data, asserit esse depositum ob fædatam apostolicam legationem, cujus exstabant Rufini, Thalassii Archimandritæ, et reliquorum monachorum relationes de Tuti lapsu; aut de ejus fide poterant concilii PP. certi esse, quem jam agnoverant per relationes defecisse? Certum interim est, quod post laudata epistolæ synodicæ verba, et sententiafm iterato da

[ocr errors]

locus corruptus est, ut cuilibet legenti videre occurrit. Unde, ut reor, erat hic inserta prior damnatio per Tutum delata: et quam hic synodus edidit, quæ etiam priorum verborum mutila est, quæ sic habet : « Sic autem Acacius impietatem pestiferæ damnationis tetendit, ut etiam dejectus insultet, ut scissus sævire non desinat; et cum omnino extra corpus habeatur,ejus tamen membra dilaceret,et de se scriptum esse testetur : Impins cum venerit in profundum malorum,contemnit: adjiciens deteriora prioribus, persequendo jam mortuos, ejus animo gra viter delinquendo,condemnationem secundæ mortis incurrit; qui Calendione episcopo sancto (quemadmodum cognovimus) nuper ejecto, Petrum toties,et a se ante damnatum in ejus immisit Eeclesiam ; ita ut plurimi (si verum est) catholici cesserint, relictis suis sedibus, sacerdotes, et nostræ projectæ sunt porcis et canibus margaritæ. Verumtamen neminem terreat, quod damnatus Acacius non quiescat. Elisus est Satanas, et tamen operatur. Vicit Christus, et vincit, nec adhuc hostis absistit. Et quia certum est nobis mgiminisse vos etiam propheticæ lectionis, nec aliquid habere contra consistentia castra formidinis, opportunissime cohortamur exspectantes Dominum, ut (sicut et nos) perseveretis in finem, et sententiam, quam reperitis in subditis, animo constanti retineatis. » Porro sententia nomine Felicis, quam hic adjecisse fatentur Patres, pariter periit,quæ unita èrat cum subscriptionibus episcoorum. Nomine Felicis editam supponit laudata andidi episcopi Tiburtini subscriptio, quæ habet : sequens auctoritatem selis apostolic;e : subscriptiones sententiæ docent allata verba, quæ supponunt editam auctoritativam sedis apostolicæ sententiam. Exstat vera in Breviculo Eutychianistarum pars ejusdem, quæ omnino censenda est cum ea de qua loquuntür Patres, et quam inserere in epistolâ assefunt, quæque præfeft Felicis nomen. Sic enim ibi: « Edictum §ententiæ Felicis papæ propter Acacii episcopi Constantinopolitani dámnationém. Acacius qui secundo a nobis admonitus, statutorum salubrium non destitit esse contemptor, neque in meis credidit carcerizandum, hunc Deus, cœlitus prolata sententia, de sacerdotio fecit extorrem. Ergo, si quis episcopus, clericus, monachus, laicus, post hanc damnâtionem eidem communicaverit, anathema sit sancto Spiritu exsequente. » Cui fragmento conveniunt quæ in sua synodica a§ijìíîïòs nostræ synodi Romanæ. Äcacianorum porro objectiones füisse, priorem in Acacium latam sententiam mi-. nime admittendam, quia solius Felicis nomen præferret, nec per episcopos Occidentis, aut eorum nomine direcíam in Oriëntem, probant epistolae Gelasii sæpius relatæ, ubi easdem nervose diluit, et reliquâ exsufflat, Epistolam vero hanc tria hæc retifientem : { Fidei professionem: 2 primam in Acacium a tertia Romana synodo latam sententiam ; 3 secundam in Acacium à iv Ro:nana synodo dictam damnationem secundæ mortis in Acacium,et Petros Alexandrinum, et Antiochenum, quæ tria invidit siye antiquitas, sive inscitia librariorum, fuisse encyclicain'ae monachis missam, ut per Orientem dissent: naront,sic testantur Patres. « Ne quid autem maligni interpretari possit, primo clementissimo principi, sicut oportuit, supplicantes has easdem litteras nostras ad dilectionem vestram, clerum, plebemque, et amplissimum senatum direximus, quibus singuli, universique subscripsimus,divinum petentes auxilium, ut,vitatis insidiis (Acacianorum nempe), hæc ad vos scripta faciat pervenire. » Additur deinde votum Candidi Tiburtini, ac deinde *'££ duo episcopi similiter $ e utraque damnatione, adeoque et duplici hac Synodo iii et iv Catalogus Holstenianus habet (in marg. pag. 83): Ipsis temporibus fecit synodum et misit per tractum 0rientis, et iterum misit, et damnavit in perpetuum Acacium et Petrum. Delatam Acacio sententiam per monachos Acæmetas, Bassianum, et Pium refert Victor Tununensis in Chronico, et de hac synodo loquitur: « Acacius Constantinopolitanus, Petrus Alexandrinus, Petrus Antiochenus, Chalcedonensis synodi inimici, a Felice Romanæ Ecclesiæ præsule in synodo, in Italia facta, damnantur : et ipsa damnatio Acacio Conctantinopolitano legatis missis per monachos monasteriorum Archimetensium Bassiani, et Pii ingeritur. » Qptime hic itaque ex relatiqnibus ex Græcia venientibus notatur, Petrum Antiochenum,et Acacium ob continuationem criminum fuisse damnatos, et quidem ea damnatione, quæ dicitur secundae mortis : hinc additur :

in litteris mutari apud pravissimas mentes,aut aliter A pareat, attamen cum $ciamus §criptam fuisse Occane qua pontifici tam pio tamque integro inuratur A sanctæ Trinitatis crucifi.ro sententiam efficacius condum essent didicissent,inquit Evagrius laudatus cap. A quemadmodum et epistola ad ZenQnem Au

Damnavit in perpetuum, si non pæniterent. Legendum cum aliquibus cod. Dum non pæniterent : quæ lectio magis concordat cum dupliéi edita damnatione post tot scelera admissa ab Acacio. Quod ita expressit auctor Breviculi : Sine remedio paenitentiae fecit ab apostolica sede damnari. Quam in laudata iv synodi synodica Patres dicunt Fullonem et Acacium incurrisse condemnatiomem secundae mortis. Felix pontifex in epistola ad Vetranionem episcopum,quæ est de Petro Fullone sedem Antiochénam secundo invadente, loquens de Acacio etiam asserit. Unde merito praedictus Acacius iterata eaecommunicatione depulsus est. Hanc porro declarationem importare quamdam indissoIubilitatem, ita Nicolaus I pro

onit : « Felix quoque papa Constantinopolitafium

cacium non solum deposuit, verum ét insolubilibus anathematis vinculis innodavit. » Quomodo id actum, et quidem merito, expendit Gelasius in tractatu de anathemate, ubi osténdit quomodo Acagius anathema incurrerit, et quidem justitiam editæ sententiæ propugnat, vindicatque ab Acacianorum objectionibus.

BINII ET LABBEI.

Linea 1. — Feliæ, etc. Post interregnum sex dieFum (quibus Basilius præfectus prêtorio, Romæ Qdoacris regis vices agens, electioni Romani pontificis, prout acta quartę synodi Romanæ sub Symmacho referunt, $æculares potestates ingerere conatus fuerat) anno Domini 485, octavo die Martii creatus est pontifex Felix, patria Romanus, atavus S. Gregorii Magni, prout ipse testatur homil. 38, in Evang., et 4 Diálog. cap. f6.

Linea 9. Post annos tres. Constat ex epistola $exta Felicis, qua continetur sententia in Acacium lata, hos ante damnationem Acacii deputatos et ablegatos esse. Falsum est igitur quod scribitur hic eos triennio post damnatum Acacium Constantinopolim missos fuisse.

BLANCHINI NOT.E CHRONOLOGIçAE.

Prima ex epistolis Felicis III, quam Binius aliique editores conciliorum afferunt, dáta est ad eumdem Acacium Constantinopolitanum, ad quem decessor Simplicius tres postremas praescripserat. In illa significat Felix, se datum Simplicio successorem. Licet autem dies et annus, quo dabatur epistola, in exemplaribus quæ hactenus perspecta sunt non ap

$ione concilii Romæ habiti sub initium regiminis a Felice suscepti; et eum noverimus subinde scriptam aliam epistölam ad eumdem Acacium, quæ ordine sexta est in Biniana editione, ubi sententia depositionis et excommunicationis contra ipsum profertur, et ita eonsignatur. Caelius Feliae episcopus sanctae Ecclesiae catholicae urbis I{omae subscripsi: data v Kal Augusti Venantio viro clariss. consule, nempe anno vulgaris æræ Christi 484, gesta complura ibidem recitata,quorum causa exauctoratur Acacius, ostendunt annio superiori nempe Christi 483,priores litteras fuisse dafas a Felice, studium omne adhibente pastoris Evangelii, ut errantem ovem reduceret ad Ühristi ovile, Petrö ejusque successoribus concreditum. Constat igitur de Felicis exordio satis perspicue referendo ad diem Dominicam ordinationis suæ, diem scilicet sextam Martii anni 483, consulatu Fausti junioris; vel ad diem Hebdomadis eam D0minicam præcedentis; si ab electione potius quam ab ordinatione epocha desumatur. Terminus autem pontificatus et vitæ sancti Felicis III recte collocaiur sub die 25 Februarii anno 492 (qua colitur), Anastasio Augusto et Rufo consulibus. His certe coss. decessum Felicis, et successionem Gelasii refert VictorTununensis in chronico: cui catalogi pontificii suffragantur, dum tribuunt annos 8, menses 11 ejusdem sedi,quemadmodum et Anastasius: qui etiam exprimit dies 23. Catalogi autem plerique tantum 18 enumerant, præsertim Colbertini: decisa, ut videtur, parte inferiori litteræ 10 ex nota denarii secundi per amanuenses,qui 18 pro23 descripserunt. In vetusto codice monasterii S. Crucis ad Hierusalem una cum epistola synodica Felicis, recitata in concilio Romano anni 487, Boethio viro clarissimo consule,legitur in fine epistolæ etiam nota proxime sequentis consulatus Dynamii et Sifidii,qui pertinet ad 488,ex ea scilicet causa, quod epistola diu Romæ retenta fuerit antequam in Africam transmitteretur, ut notat Binius; sive etiam, quod aliquod exemplar ejusdem serius asportatum, vel iterata transmissione perlatum fuerit anno indicato. NOTAE HISTORICAE. Linea 8. Damnavit Acacium, etc. Temperamentum attentæ sollicitudinis, quæ censuram non deserat, et Κ lenitatis, quæ ad pœnitentiam exspectet, adhibitum fuisse a Felice in Acacii judicio, licet satis appareat ex gestorum serie,quam in notis D archiepiscopi Sommier poterit unusquisque observare,et in documentis ibidém selectis, attamen luculentius demonstrari affirmat R. P. domnus Simon Mopinot in synopsi epistolari, quam præmisit novæ editioni epistolarum summorum pontificum a R. P. domno Constantio ejusdem Congregationis monacho nuperrime adornata. Illius verba reddam quibus retuntur animosior critice quorumdam ingeniorum, sibi usurpantium auctoritatem inurendæ notæ indiscretæ severitatis zelo Felicis : quem ille ex documentis per Constantium adductis ita liberandum judicat ab omni imputatione intempestivi fervoris,ad destruendum poiius quam ad ædificandum accommodati. * Felicis II (inquit vocans Felicem secundum Hilari successorem proximum, quem nos dicimus Tertium,) gesta quædam Henricus Valesius, et alii Valesium secuti sic exponunt, ut, præterquam quod in Historiam graviter peccant, Felicem ipsum ferventiori abreptum zelo, etiam nolentes, nescientesque repraesentent. $ sic existimant viri, cæteroqui prudentes et eruditi, pontificem post sententiam in Acacium episcopum Constantinopolitanum, labente Julio animi 484 prolatam, mox in synodo quatuor post diebus habita; simailem alteram protulisse,tuni scilicet temporis cum de priore ne£dum Acacius quidquam audisset. Hoccine vero in Felicem cadix? aliud certe cum ejus litterae,tum historiæ quoque monumenta persuadent. Constantius

præcipitis animi nota,suam utrique judicio ætatem certo assignat; ac primum quidem ad Julium mensem anni 484 refert cum Valesio, alterum vero ad 0ctobrem anni sequentis : ut anathema nonnisi graves ob causas, et post exploratam diuque tolefatam Acacii pervicaciam iteratum fuissê liquido appareat : id quod vir doctus argumentis astruit nec infirmis nec paucis, fusiori dissertatione, cujus ad calcem hæc verba lego : Istud quidem diligentius inquisisse ac probasse, non sine usu fuerit ; quia cum verilatem nosse semper intersit, tunc vero interest maxime ne Felix in dicenda, iterandaque tanti momenti sententia præceps fuisse videatur. a VI. Vellem et alteram disquisitionem liceret exhibere totam hoc loco, qua litteras tres eidem papæ attributas, unam quidem ad Zenonem imperatofem, alias vero duas ad Petrum Fullonem inscriptas, probat in spuriis habendas esse.Cerneres religiosi Tcritici in secernendo vero sagacitatem, ac ræsertim in defendenda summorum pontificum ama studium. Hoc idem susceperat is, quem modo laudavi Valesius, at argumentis quæ, si plurimum probabilitatis, certe non satis roboris haberent ad persuadendum. Hinc Antonio Pagio data novi systematis adornandi occasio est. Illud vero systema Constantius ostendit, nullo penitus fundamento niti, quippe quod neque cum veteribus libris aut editis, aut manü exaratis, neque cum ipso litterarum contextu componi unquam possit. Itaque pationibus Valesii non spretis quidem,sed in medio relictis,alias profert, et graviores, et plures, quæ rem omnino persuadeant. Singulas referre longum foret; praecipuas duntaxat delibare difficile: etenim omnes ita inter se aptæ consertæque sunt, ut sine plurimo sui dispendio sejungi nequeant.Tantum observabo interessè non pàrum cuim ad Historiæ veritatem, tum ad Felicis secundi laudem, ut ne hujusmodi litteræ genuinis accenseantur. Quippe his fingitur pontifex cum Acacio convenisse in damnando Petro Fullone, cujus consensionis nulla prorsus in toto Felicis pontificatu, sive initium aut finem, sive interjectum tempus attendas,chronologica nota assignari potest: imo cujus falsitas ex genuinis ejusdem papæ litteris in oculos incurrit. Deinde fingitur et Acacium Archiepiscopi titulo sic exornasse, ut episcopos ejus juri subjectos fateretur; Acacium, inquam, civitatis episcopum, quam Gelasius, Felicis successor IHeracliensis Ecclesiae paraeciam vocat, observatque nec inter metropolitanorum jura censeri ; adeo abhorret, vel a veri specie, Felicem Constantinopolitanae sedis É; Chalcedonensi canone 28 innixa, suo ujusmodi assensu confirmasse. Fingitur denique, quòd gravius est, et prius commemorari debuerat, ôd Petrum Fullonem sic tanquam ad legitimum Antiochenæ Ecclesiæ pastorem scripsisse,ipsumque his yerbis allogutus esse: « Conspice te constitutum, ut sis lumen iis, qui in tenebris sunt, et eruditor Ę; $i; a te populos semel illuminatos, qui bona gustaverunt Déi verba. » Quasi vero sanctissimum papam credibile sit tam disciplinæ ecclesiasticæ, tainque sui ipsius oblitum fuisse, ut Chalcedonensis concilii hostem infensissimum, sacrilegum Antiochenæ Ecclesiæ prædonem, ab decessore suo Simplicia papa nuper dâmnatum,imo Christiani vocabuló spoliátüm, Fullonem denique communione sua donaré, honorificis appellare verbis, et pro legitimo Antiochenorum episçopo habere voluerit? qui Fullo, si de legitima fuisset curatione sanatus (uti de Petro Mongo loquitur Felix };') ad indulgentiam suscipi deberet, non ad sacerdotii dignitatem. Neque vero`vir doctus adulterina id genus scripta satis habuit Felici abjudicare: investigavit præterea, quis eorum architectus, unde is fuerit, qua vixerit ætate, quo fine hæc procuderit : quibus probe explicatis, concludit hominem Græcum fuisse, cumque Acacii veneratorein,qui ut Scytharum monachorum lc uno

futaret, eamdem finxit in Petro Fullona praedamnatam fuisse a pontifice Itomano Felice II. Tanti erat (inquit Constantius), pontificis Romam auctoritas, ut ejus involucro tegerent sese, vel ipsi quoque Graeci, quos ab sedis apostolicæ communione divùlserat Acaêiani schismatis procella. « Possem e variis sive notis, sive monitis, soligere non pauca, quæ in eumdem scopum collineant: §ed ad alia properandum. Quanquam hoc præterire non possum, proditura scilicet in lucem fragmenta complura, eaque prolixa et hactenus inedita, ad unam eamdemque Felicis epistolam pertinentia, cujus epistolæ argumentum est,0rientalibus denuntiare, ne qua se cum Acacio communione contaminent, simul et polliceri fore ut Acacius ipse, si ab incœpto desistat, ecclesiasticæ societati redonetur : quod postremum id habet utilitatis, ut sententiae in Acaciùm eumdem ab eodem Felice prolatæ verba

B quædam explicet paulo obscuriora, uti explicata

postmodum ab Gelasio fuere; neque jam in his quidçuam supersit, quod in pontificis charitatem minus convenire videatur. »

[ocr errors][merged small][merged small]

Linea 1. — Feli.r tertius, etc. S. Felix hujus nominis tertius patria Romanus, ex patre Felice presbytero, sancti Gregorii Magni atavus, post quipque dierum interpontificium, Simplicio successor datus est; ordinatuis est enim die Dominica, $exta Martii ejusdem anni quadringentesimi octogesimi tertii,ut ex sedis ejus düratione constabit. Porro Felicem III, non vero TV, fuisse Gregorii Magni atavum, recte probat Baronius in Annalibus et in Notis ad Martyfologium Romanum ad diem 25 mensis Februarii, qua de re vide dicenda in Felice IV. Linea 5. — Venit relatio de Graecia, Petrum Alearamlrinum, etc. Joannes Talaja episcopus Alexandrinus, tunc Romæ existens, ut in Simplicio diximus, libellum, quem huic paraverat porrigendum, varia in Acacium episcopum Constantinopolitanum crimina continentëm, obtulit Felici, ut habet Evarius lib. iii, cap. 18 : « Cum libelli, inquit, a j\ Felice porrécti essent adversus Acacium, ut ui illicite Petro (scilicet Moggo in sedem Alexanrinam intruso) communicaret, et alia quædam gereret contra sacrorum canonum praescriptum, Felix Vitalem ac Misenum episcopos ad Zenonem misit, oscens ut synodus Chalcedonensis firmaretur, et Éî, tanquam hæreticus expelleretur, utque Acacius Romani mitteretur, rationem redditurus eorum quæ Joannes ei objigiebat.» Quarum sedium fugrint e iscopi, Vitalis et Misenus, discimus ex Breyiculo istoriae Eutychianistarum, in quo Vitalis dicitur episcopus Truentinus ex Picena regione, quod opidum Truentum dictum, nunc est excisum ; et isenus dicitur Cumanæ Ecclesiæ episcopus, ex regione Campaniae; Cuma vero erat urb§ Canipaniae, fórsus etiaim nunc eversa. Directi sunt autém sub }; instructione, ut legitur in eodem l}reviculo, « ut Petrus de Alexandrina pelleretur Ecclesia, et ut libello sancti Joannis episcopi Alexandrini responderet Acacius, atque ipsi dénuntiaretur Acacio, ut anathema diceret i'etro.» Libellus citationis Acacii exstat tom. IV Concil., pag. 10!)8. Legatis in mandatis lędit Felix, ne quidquam agerent, priusquam cum Cyrilio Acaemetensium monachoruii;, pręposito essent collocuti,et ab eo quid agen

[ocr errors]

19. Legati, cum Abydum venissent, illicabimperatoris satellitibus comprehensi, et chartis eorum ablatis, custodiæ mancipati sunt, ut scribit Theophanes. Primo quidem minatus est imperator sese eos interfecturum, nisi Petro et Acacio communicarent. Sed cum minæ nihil proficerent,ad blanditias conversus, donis ac muneribus eos corrumpere aggressus est. Imo, addito jurejurando, tam ipse quam Acacius iisdem pollicitus est, integram causam apostolicæ sedi servandam esse, nec ullum inde præjudicium causæ futurum, si legati cum Acacio et Petro communionis societatem iniissent.Testatur id Gelasius papa in epistola 13 ad episcopos Dardaniæ, haud pröcul ab initio : « Sed Acâcius non solum despexit §atisfacere pQstulatis;yerum etiam ipsam legationem sedis apostólicæ,blandimentis,præmiis,perjuriisque deceptâm, quibus ei cum imperatore promisit, integram præsulis apostolici causam de omnibus esse

§ervandam, Petri cQmmunione pollutam redire per- B

fecit. » Cum ergo Vitalis et Misenus variis artibus decepti fuissent,,e custodia producti, una cum Acacio et Petri Mongi apocrisiariis ad ecclesiam processerunt, et missarum solemnia celebrarunt, reclamantibus licet orthodoxis, et prævaricationem hanc esse perditionem rectæ fidei, semel, iterum, ac tertio contestantibus. Primum quidem contestationis libellum, funiculum ad hamum circumligantes,uni ex legatis suspenderunt, secundum vero in codicem immiserunt, tertium olerum cophino inserentes ad legatos miserunt, ut scribit Théophanes. is ita gestis, legati operti ignominia ac dedecore revertuntur ; cum non solum ea, ad quæ missi fuerant, non egissent, sed cum Petro Mongo, ad quem ôôïëïãùíï directierant, inita communione pólluti essent. Zenonis et Acacii litteras, quas illi ad Felicem papam rescripserant, Romam redeuntes secum detulerunt, plenas contumeliarum in Joannem Talaiam : Petri yero, Mongi laudibus ac præcgniis refertas. Epistolae Zenonis partem refert Evagrius lib. 111, cap. 20. De Acacii epistola, Felix papa, synodus Romana, et auctor Breviculi Historiæ Eutychianistarum mentionem faciunt. Post discessum £$ Felix Ecclesiæ Romanæ defensor, quem Felix papa ex latere suo legatum miserat (Vitalis enim et Misenus ex sacerdotali collegio delecti fuerant), cogente morbi necessitate tardius legatos subsecutus, ita contumeliose exceptus est ab Acacio, ut nec in conspectum suum admittere sustinuerit, ut testatur Felix papa in sententia damnationis Acacii. Liberatus addit detrusum esse in custodiam, et chartas ejus ablatas, quia nempe Acacio et Petro, sicut Vitalis et misenus fecerant, communicare noluerat. Priusquam legati Romam reversi essent, fama adventum eorum præveniens, prævaricationem eorum ubique divulgaverat. Quafe Felix papa Synodum sexaginta septem episcoporum anno quadrin

gentesimg 9ctogesimo '$' basilica Sancti Petri D

collegit. Illic Vitalis ac Misenus, cum legationis sibi mandatæ rationem reddere juberentur, et ad vanas excusationes converterentur, Felix papa primo Vitalem ac Misenum episcopos sacerJotio et communione privavit ; Petrum deinde Mongum Alexandrinum, et Acacium Constantinopolitanum a sacerdotali collegio et ab Ecclesiastica communione pronuntiavit alienos. Hæc est prima damnatio Äcagii in synodo RQmana habitâ die v Kalendas Augusti Venantio cos. ideoque anno 484. Hujus synodi Rormanæ unicum hodie superest fragmentumi, pars scilicet sententiæ ab universa synodó prolatæ in Petrum et Acacium. Exstat ea tom. IV Concil., pag 1073, incipitque, multarum transgressiomum, etc. Quid in ea reprehenderent Græci, et quid Romani responderent, legi potest in critica Ἑ eodem anno.

Sententia in Acacium, a synodo Romana lata, missa est per Tutum Ecclesiæ Romanæ defensorem,

stum" qua rogabant episcopi, ut synodi decretis 9btemperaret. Tutus senitentia, et litteris acceptis, in Orientem navigavit, sententiam damnationis quam attulerat, Acàcio inter altaria tradidit, ejusque pallio affixit, ut scribunt Victor Tununensis, Liberatus, et Theophanes. Sed et edictum Felicis papæ universis in Urbe Constantinopoli legendum proposuit. His omnibus fideliter peractis, dolis Acacii circumventus est. Nam, ut liquet ex epistola Felicis papæ ad monachos Urbis Constantinópoleos et Bithyniæ, quæ tomo IV Concil., pag. 1085, legitur, missus ad Tutum senex quidam Maronas nomine, magnam pecuniæ vim ei pollicitus est, si Acacio omnia, quæ Romæ contrà ipsum agebantur, aperire vellet. Verum Rufinus et Thalassius archimandritæ, et cæteri monachi Constantinopoli, et per Bithyniam constituti, simul atque Tutus Romam reversus est, scripserunt ad Feliéem papam, missis etiam Tuti ipsiüs litteris, quibus in cònventu episcopQrum lectis, officio pariter et sacrosancta communione privatus est anfio quadringentesimo octogesimo quinto. Interea cum Felix pontifex videret res adeo in Oriente esse turbatas, ut nulla penitus foret spes Joannem Talaiam episcopum Alexandrinum in suam sedem restitui posse, eumdem antistitem, Nolanæ in Campania nóbili præfecit Ecclesiæ, quod testatur Liberatus diaconus in Breviario, cap. 18 : « Joannes vero Talaia habens episcopi dignitatem, inquit, remansit Romæ : cui papa Nolanam, dedit Ecclesiam, quæ est in Campâniæ regione ; in qua plurimos residens annos, in pace áëïíôïüs ísí Acacius deteriora committefis, ejecto ex Ecclesia Antiochena catholico episcopo Calendione, quem ipse ordinaverat, Petrum Fullonem ejusdem sedis invasorem, ab eaque ejectum, et in synodis Romana et Constantinopolitanâ sub Simpliciò damnatum, in eam sedem a Zenone imperatore restitui curavit, Calendione expulsos, et in 0asim relegato : ex quo factum, ut Eutychianis hæreticis aditus panderetur, et in locum catholicorum antistitum subrogarentur hæretici, ut testatur Gelasius papa, tam in sæpius laudata epistola 13 ad episcopos Dardaniæ, quam in ea quam ad episcopos Orientales scripsit ordine 15. Hanc Antiochenæ Ecclesiæ calamitatem cum accepisset Felix papa,synodum episcoporum Romæ, annô quadringentesimo octogesimo quinto, tertio Nonas Octobris coegit, cujus §uperest epistola ejusdem Felicis ad Zenonem Augustum 6rdine 5. Ea nuntiat Felix imperatori, Petrum, Fullonem, synodali judicio, sententia anathematis condemnatum ideoque ab ejus communione abstinendum esse. Hortátur præterea eumdem imperatorem, ut Fullonem depositum ex Antiochenâ Ecclesia expellat. Supersunt praeterea epistola Felicis papæ ad presbyteros et aréhim undritas, Constantinopoli et Bithyniæ consistentes, in collectione Concil., P; {124, cum hac inscriptione : Epistola synodi Romanæ ad clericos et monachos 0rientales ; epistola denique ejusdem pontificis ad Vetranionem episcopum, ibidem, pag. 1092. In hac itaque synodo Petrus Fullo, qui tyrannico more Antiochensem Ecclesiam occupabat, anathemate perculsus est, et Acacius Constantinopolitanus épiscopus, cum Petro Mongo Alexandrinæ Ecclesiæ invasore, iterata excommunicatione damnatus. Linea 21. — Et post transitum ejus, etc. Cum imperator Zeno, anno 482,Henoticum, seu unitivum edictum, vel suadente,vel dictante Acacio emisisset, et ad Ægyptiacæ diœceseosantistites, monachos,plebemque Christianam direxisset animo conciliandæ pacis, et procurandæ Ecclesiarum unitatis, iilud maxime displicuit, tum Simplicio, tum Felici ejus successori, qui parum religio$um principem ad officium revocare, et ad fidei tuitionem accendere gravissimis litteris conatus est. Sed nec ipse, nec Ecclesia edictum illud diserte damnavit, tuim ne Zenoet mala orientur, quorum difficilior esset sanatio : tum quia Zeno synodum Chalcedonensem diserte non damnavit, nec hæresim ullam astruxit Henotico suo, imo damnavit Eutychianum dogma, et aliunde privatis litteris ad Ròmanos pontifices, et nominatim ad Felicem III datis, quarüm fragmentum refert Evagrius lib. III, cap. 20. Chalcedonensem synodum professus est :« Pro certo habere debes, inquit Zeno apud Evagrium, et pietatem nostram, et supra memoratum sanctissimum Petrum et universas sacrosanctas Ecclesias, sanctissimum Chalcedonense concilium amplecti atque venerari, uod cum fide Nicæni concilii prorsus consentit. » ά ex epistola, et ex ipsiu§ Hénotici verbis Natalis Alexander sæculo v dissert. 18, illud nullam hæresim continere ostendit. In eo Zeno non aliud symbolum admittendum decernit, quam Nicænum : approbat 12 sancti Cyrilli capitula. Nestorium et Eutychem damnat anathemate.Illud tamen Ecclesia merito rejecit, non solum quia laici principes decernere de fide non possunt; sed etiam quia Zeno in eo gefinitionem synodi Chalcedonensis, et epistolam S. Leonis ad Flavianum,summo totius synodi consensu receptam, et voces eae duabus, et in duabus naturis, quibus Eutychianam hæresim jugularunt, silentio premnendo, sua oeconomia condescendit hæreticis, qui illas exsecrabantur. Unde Zenonis nomen post mortem ex sacris diptychis expunctum, quando pax inita est inter Orientalem Ecclesiam et Romanam sub Hormisdæ pontificatu. Cum S. Felix papa annos 8, menses ! 1, dies 18 sedisset, ut habent Anastasius Ms. Colbertinus, varii catalogi, Regino, Martinus Polonus, Luitprandus et Hermannus Contractus, ad cœlestem patriam transiit die vigesima quarta mensis Februarii anni quadringentesimi nonagesimi secundi. Eum pqst obiturn Tarsillæ yirgini pronepti suæ, Gordiani patris sancti Gregorii magni sorori conspicuum, eam ad regnum cœleste vocasse narrat ipsémet Gregorius homilia 38 in Evangel. et lib. iv Dialog., cap. 16.

nis animum exacerbaret, etɤ inde schismata A Hæc rogo, quæ dicta Deus esse voluit per dictæ sedi 1

SOMIER.

Linea 4. — Sub hujus episcopatu, etc. Gesta Felicis in causa Acacii Constantinopolitani colleget ex ejusdem epistolis, ut videtur, Bibliothecarius hac in sectione. Collegit ac evidentius digessit D. archiepiscopus Cæsariensis Somier lib. vi, cap. 6 et 7 Historiæ dogmaticæ S. sedis per ea quæ sequuntur. Eae cap. 6. Statim ac Felix III Ecclesiæ thronum conscendit, cura illius prima impensa fuit in administranda justitia Joannis Alexandrini petitionibus et querelis contra Acacium Constantinopolitanum apostolicæ sedi porrectis. « Cum enim libelli a Jòanne Felici porrecti essent adversus Acacium, ut qui illicite Petro (Moggo) communicaret, et alia uædam gereret contra sacrorum canonum leges, elix Vitalem ac Misenum episcopos ad Zenonem misit. » Evagrius (lib. Iii, cap. 18) epistolas addidit ad eumdem imperatorem, nec non ad Acacium. In datis ad Zenonem ita præfatur. « Apostoli Petri veneranda confessio matérne instat vocibus, et Ę'; filiorum compellare non desinens confidentiam tuæ pietatis, exclamabat: Christiane princeps, cur me a curriculo charitatis, quo Ecclesia universalis astringitur, permittis incidi? cur in me rumpis totius orbis assensum ? Quæso te, fili piissime, ut tunica Domini desuper contexta per totum, quia in unum corpus Spiritu sancto ubique regente individuam fore Christi fuguravit Ecclesiam, nulla patiaris sorte violari, nevé cujus inter ipsos, qui crucifixerunt Salvatorem, mansit integritas, tuis videatur esse temporibus divisa. « Nonna mea fides est, quam solam 'esse unam, et nulla adversitate superandam Dominus ipse monstravit,qui Ecclesiæ suæ in mea confessione fundatæ portas inferi nunquam esse prævalituras promisit?

C

D

antistitem, vel per mei ordinis parvitatem, qui tuæ securitatis intuitu hujusmodi ideo promenda judicavit, ut non tam ejus qualemcunque vicarium, sed præsentis apostoli velut auctoritate commonitus altius vias et divinæ reverentiæ, et humanæ conditionis aspiciens (quod absit) non ingratus existere videaris ÉÉ félicitatis auctori... Respice ad decessores tuos augustæ memoriæ, Marcianüm scilicet et Leonem, et tantorum principum fidem legitimus eorum successor amplecti debés illorum in religione cqnsensum,quorüm debes memoriæ reverentiam. Palatii tui facito scripta recenseri, et scripta illa diligenter investigari, quæ ad apicem summæ regrediens potestatis, ad decessorem meum pietas tua pro com : imuni gratulatione direxit, » etc. Felicis papæ III epistola secunda. In litteris pariter ad Acacium scriptis tum zelum fidei curandaé in universa Ecclesia sibi demandatum, utpote Petri successori, profitetur; tum ab eo ratiónem exigit, cur de statui fidei et in Alexandrina et Qrientali Ecclesia turbatæ sibi non renuntiaret,juxta decessorum suorum monita. « Cujusnam rei causa intersit indica nobis, quod dilectió tuo non modo tantis opportunitatibus indesinenter exortis, verum etiam sæpe numero a decessoribus meis litteris invitata, velut obstinato silentio, nunquam super hanc artem aut consulere quidquam voluerit, aut re'erre... » Deinde serio mionet, ne suspicionem de se datam, periculi in quoversatur, pertinaciaconfirmet. «Quapropter instantius qui te diligimus sincero charitati§ intuitu, crebro répetitis hórtanionibus incitamus, ut ipse vicissim post hæc ea levies, quæ te ab omni domo Christi ostendunt esse disjunctum.» Præter hasce litteras, duos etiam actus transmisit perferendos separatim, unum quidem ad Zenonem Augustum, alterum vero ad Acacium. Evagrius, lib III, cap. 18,videtur utriusque meminisse, et artiticulorum in iis expressorum. « In priori quidem Ë scens ut synodus Calcedonensis firmaretur, et Petrus (Moggus) tanquam hæreticus expellaretur, atqueAcacius Romam mitteretur, rationem redditurus £orum quæ Joannes (Alexandrinus) ei objiciebat. » In secundo autem actu, ad Acacium directo, ita perscripsit. « Episcopali diligentia commonente debuerat dilectio tua morem secuta,quid responsiq sanctæ memoriæ prædecessoris mei per virum devotum Uranium subdiaconum apud clémentissimum principem, quid apud te quoque litteræ ipsius in causa Alexandrinæ Ecclesiæ perfecerint, indicare,etcuram, cujus te non immerito voluit esse participem, cuncto stüdio prosperorum significationé moliri ut catholica fide§ apud Chalcedoniensem synodum roborata, et iterum firmata responsis omnium, qui in eadem resederant, Domini $acerdotum, quam inopinato rur$us hæreticorum pravitas inquietat, communi opere inimicis propriis subjacere non permitteretur oppressa. Quod cum diu omittitur, superveniens coepiscopus noster Joannes, fugatus ab hæreticis pervasoribus sedis Alexandrinæ, libellum nobis, quem sanctæ memoriæ decessori meo paraverat porrigendum, quantum ex subjectis agnosces, ingessit. Quem morem majoris sui beatæ memoriæ Athanasii exemplo, et priorum nostrorum, non potuimus refutaré. Et idèo lectis subditis, frater charissime, ad hæc quæ præposita esse cognoscis apud B. Petrum apostòlumi, cüi preces in nöbis oblatas pervides, et quem ligandi atque solvendi potestatem a Domino sumpsisse non pótes diffiteri, et in conventu fratrum et cóepiscoporum nostrorum respondere festina: ut in altérutrám partem quod justitia paraverit ordinantes, amotis`scandalis Ecclesiaruim, quas scindi videmus, reparata concordia, et servata integritate fidei, puris finentibus acceptissimas faciamus placa; tionis `hostias, quas pro omni populo Christiano, et salute gloriosissimi imperatoris offerimus. Ad quàm rem dê collegio nostró fratres, et coepiscopos Vi

« PoprzedniaDalej »