Obrazy na stronie
PDF

inquit, ad mysterium potius in hge respererit, pictor, A mavit. Nam et nascitur et fasciis involvitur, et la

quàm ad historiam.Malim ego ex Patribus Ephesinis (juam ex pictoris arbitrio £amdem mysterii expres§ionem répetere. Ita enim Theodotus prosequitur in homilia páulo ante laudata: «Tanquatn regem quærebant miagi,regis nativitatem interrogantes, Judæisue dicentes : Ubi est qui natus est reae Judæorum ? Κ enim stellam ejus in 0riente, et venimus adorare eum. Regem quæris, Q mage ? et cur tanuam Deo thus offers? sed novi et regem et Deum. ropterea et aurum ei offero, et thus, muneribus simul Deum, simul regem designans. » « Sed ille qui tunc imagos ineffabili virtute ad pietatem traxit, idem lætam hanc festivitatem, hoôlierno die constituit: non jam in præsepe positus, sed in hac salutari mensa propositus. Illud namque ræsepe mater factum est hujus mensae, Propterea in illo'est positus, ut in ista edatur, et fidelibus fiat salutaris éibus ; sed illud præsepe quidem claram

hanc mensam designayit, Virgo áutem chorQs istos B

virginum germinavit. Bethlehemitici autem diversorii vilitas clara haec templa exstruxit, etc. Vides paupertatem tantarum factam divitiarum parentem. (Quid enim exprobras Christo Bethlehemiticam humilitatem? Cur paupertatem profers in medium, lucra exinde orbi terrarum parta non comparans ? » Hæc scilicet Theodotus, et plura qu;e consequuntur respondet Nestorianis,idcirco dividentibus impie Christi personam unicam in duas, quod ipsis repugnare videbantur dignitati Dei ea quæ Verbum caro iactum patiebatur ut homo. Thygnum igitur Dei, uod etiam in præsepi agnoscit Theodotus, in musivo exhibet Xystus, ut Ephesinæ probationes catholici dogmatis hoc in Musivo ubique elucescant, et proponantur sanctæ plebi Dei has imagines conspiçienti. 10. Subest in eadem parte musivi et arcus triumphalis tab. 1, l. F. Innocentium parvulorum strages, uos a bimatu et infra rex Herodes occidi jussit in Éïí, et finibus ejus, postquam ex adventu magorum natum regem Judæorum quærentium ansam arripuit congregandi sacerdotes*et scribas, et ab his audivit prophetarum oraculis testatum esse in Bethlehem Judæ nasciturum. Perculsus enim timore fuit, ne ab hoc puero rege solio deturbaretur. Hunc Herodis timorem, ab Infante Domino in pannis, et in præsepi nato incussum armato regi, ejusue satellitio per cædes impune debacchanti, sancti ŠÅ; argumentum divinitatis Christi etiam in fasciis infantilibus conquassantis capita inimicorum. Sed in concilio Ephesino edit Rom Concil. tomo II, p.354 A 355 B, adhibetur cum explicatione Theophili Alexandrini sexta primo in Epistola aschaliadconfutandam Nestorii blasphemiam,quæ auli Samosateni hæresim recoquebat (uti Cœlestinus papa ad clerum et populum scribit, et idem clerus contestatur, Concil. Eph. edit. RQm, tom. I,pag. 283, D et 268 D), dicens alium esse Christum qui ex Virgine nascebatur ejusdem Virginis Filius,et alium Filium Dei qui ante Mariam et ante sæcula Verbum erat Patris; et idcirco hunc Filium Dei et Verbum non vere passum nec vere incarnatum, sed tantum ficte et imaginarie, uti docebat impiissimus Manichæus. Contra has igitur hæreses Nestorii in blasphemia inclusas, aut certe ex illa consequentes, inter cætera Scripturarum oracula ex Novo Testamento adhibentur testimonia quæ probentpuerum Jesum etiam in ætate infantili se verum hominem et verum Deum insimul comprobasse, dum nostræ humilitatis et carnis assumptæ incommoda universa patitur, peccato duntaxat excepto, et naturæ divinæ, quam nunquam dimisit, potestatem ac vim eodem tempore exercet ac manifestat. Edit. Rom. pag. 355. « Quamvis nativitatis modo a nobis differret, » ait TheoŠ « similitudinem tamen nostram, peccato umtaxat excepto, per omnia amplectendam existi

ctatur, et in præsepio ponitur ; et omnes denique propter antecedentia peccata naturæ nostrae infirimitates experitur. Interim tamen cum infans adhuc esset, inimicum, ipsiusque cohortem exterruit, magosque ad pœnitentiam adduxit, et ut regis, a quo ræceptum acceperant, præceptum contemnerent intrepide effccit. » Antequam Theophilus ista conscriberet, usus fuerat his eisdem infantiæ Christi Domini testimoniîs Irenæus, ut os hæreticorum sui temporis obstrueret, et divinam humanamque naturam in una Christi persona,nempe Verbo Dei,subsistentem inde probaret lib. iii, cap. 18, contra eos qui dicunt illum putative apparuisse. Postquam enim ad veritatem divinæ ei humanæ naturæ in Christo comprobandam adduxit hactenus enarratas scripturas, nempe angeli Gabrielis annuntiationem et magorum adorationem, adhibet etiam cædem infantium præ timore regni Christi in Bethlehem nascentis ab Herode occisorum: quos martyrum flores et veritatis hujusmodi testes non loquendo sed moriendo effectos Ecclesia a primis illis saeculis veneratur,uti probant haec ipsa testimonia Irenæi,et Homiliæ Origenis,atque aliorum Patrum. Verum ne extra orbitam divagemur allegationum quas Patres Ephesini adhibent hujusmodi scripturarum ad dogma catholicum contra Nestorianos errores confirmandum, satis fuit ex Theodoti homilia ibidem recilata et Patrum acclamatione comprobata ostendisse,cur Xistus in musivo cum adoratione Magorum expresserit reliquas partes ejusdem hisoriæ nempe HerQdis percontationem ubi Christus nasceretur, et cædem infantium. His enim gestis comprobatur : puerum illum adorari oportere cum magis ut Deum, qui tantis indiciis prædictum fuerat a prophetis in Bethlehem Emmanuel nasciturus; et simul verum hominem habendum esse, qui nuntiabatur: Virgine concipiendus de stirpe David, et ut vere natus intra Bethleheiniticos fines inter bimulos in fantes conterraneos quærebatur ad necem. Id unum præterire non debeo quod gloriæ Xistini operis multoque magis catholicæ fidei hisce ex imaginibus accedit, nempe hoc in dilecti evangelicæ j'£, et Ephesinæ nostræque confessionis quotidie Xystum repetere id quod perinde docuit proximus ejus successor in cathedra Leo Magnus, ac universi digni$simi successores,quorum nomine et suo post sácula Xlll, Clemens XI in hac schola eruditus inde collegit, et nos edocuit in Homiliis de Dominica Nativitate idem repetere (ex S. Leo. M. homil. 8 de Nat. Domini): « Dominus David factus est filius David, et de promissi generis fructu proles est orta sine viro, in unam personam gemina conveniente natura: ut eodem conceptu, eodemque partu gigneretur Dominus noster Christus, cui vera inesset deitas ad miracula operum, et vera humanitas ad tolerantiam passionum. » Clem. XI, hom. an. 1704, de Nat. 11. Aptantur huic confessioni partes evangelicæ historiæ in reliquo arcus ejusdem musivo pér Xystum repræsentatæ tab. 1, l.G, nempe pueri Je$u intér doctores reperti profectus ætatis ét gratiæ, ac reversio cum matre Virgine, et cum nutritio Josepho, ut esset subditus illis (Luc.ii). Hanc historiam nón inutiliter recensuit Xystus Ephesinæ synodi triumphum exhibens,Abusus fueratiinpius Nestorius huju§modi testimonio Ę; ut in quaternione sexto perscripsit, publice lecto in sanctâ synodo, act. prima, Éj 363, quasi inde confirmaretur blasphemia, qua hristum affirmabat paulatim evectum ad pontificiam dignitatem, adeoque abesse a Deo Verbo, suapte natura perfecto et impassibili,hunc pontificem passibilem et proficientem. Perversam hanc interpretationem Scripturae Patrum indignatio, ut par erat, excepit: mültavit augtorem anathemate àc depositione ab episcopatu, juxta sententiam Cœlestini, Legitimumvéro sehsumi Anathematismi $t; contra Örientalium oppositiones, pag. 523, collata interpretatione cum Pauli epi

textus evangelici exposuit Cyrillus in defensione A ria ex Veteri Testamento petita, et adhibita ad

stolis (prima ad Corinth. et ad Romanos) : cui sanctorum Patrum concinit chorus, inquit, et ostendit roductis in medium scriptis Attici ConstantinopoĘ; et duorum Romanorum pontificum Julii, ac Felicis. Undecumque igitur constat delectum Xysti in imaginibus hujus musivi, ex evangelica História depromptis ad arcum decorandum Ephesinæ synodi dogmata continere, et probationes dogmatum in ea Ę; et quasi fidei signaculo munitas hic exiberi consensu Patrum jure acclamantium, pag. 405: « Novo Paulo Cœlestino, novo Paulo Cyrillo : Cælestino custodi fidei, Cœlestino cum synodo coneordi, Coelestino universa synodus gratias agit. Unus Cœlestinus, unus Cyrillus, una fides synodi, una fides orbis terrarum. » 12. Ultra infantiam ac pueritiam Christi Domini non progreditur evangelica Historia hoc in musivo repræsentata, ea scilicet de causa, quia praecipuum causæ momentum ad definitionem contra Nestorianorum hæreses, pronuntiandam in eo versabatur, ut demonstraretur ab ipso conceptionis exordio illum qui nascebatur in utero Virginis Christum esse hominem pariter ac Deum verum; quo semel comprobato per gesta in annuntiatione eiparæ, in nativitate Pueri, in adoratione magorum,in praesentatione ad templum, in disputatione doctorüm, et in regressu cum parentibus in Nazareth; consequens erat ut cæteri quoque actus vitae, mortis, resurrectionis Domini declarantes ejusdem humanam divinamque naturam in Verbo perenniter subsistentem, ostenderent dogmatis catholici regulam ita de Christo sentire per omnium ætatum gradus : et ab eadem regula aberrasse Nestorium, dum asserit (Prosper Chron.) « Christum ex Maria hominem tantum non etiam Deum natum : eique divinitatem collatam esse pro merito. » Quare cum Gregorio Nazianzeno, actione ! recitato, statuendum (Edit. Rom. pag. 357) : « Si quis ex operibus perfectum, aut post baptismum aut resurrectionem ex mortuis in Filium adoptari meruisse dixerit, uemadmodum ethnici ascriptitios inducunt, anathema sit. » Deum itaque et hominem Christum de Spiritu sancto conceptum intacta Virgo dum utero gestat ac parturit, Deipara jure appellanda. His de gestis ita in concilio statuitur, et in musivo confirmatur per Xystum : cujus pariter dogmatis revelatio sati§ constabilitur ex infantia ac pueritia Domini Salvatoris,citra necessitatem exprimendi gesta post eam ætatem consecuta. Putavit Ciampinus in infima arcola dextræ partis hujusce arcus tfiumphalis supra imaginem civitatis Hierusalem, ibi collócatam adjecto etiam nomine Hierusalem, referri Præcursoris Joannis feralem ab Herode prolatam sententiam in figuris quæ regem considehtem inter plures exhibeat suo nomine prænotatum IIerodes. Verum Herodes hic est ille cognomento Magnus, qui magos excipit adventantes ac interrogantes, Ubi est qui natus est re.r Judaeorum? Ante ipsum magi tres ornatu extero et ad iter succincti repraesentantur : ita ut plane constet esse partem historiæ adorationis magorum, in qua non secus ac in cæteris documenta prostant infantiæ Domini,puerum Jesum Deum et homine:m, uti diximus,c9ti probantia, et in concilio Ephesino adhibita ad catholici dogmatis assertionemi. Vit. Tab. 1, lit. II et I. 13. Hactenus consideratis historiis ac documentis ex novo foedere ite productis per Ephesinos Patres, et ita dispositis per Xystum in arcu praecipuo basilicæ suprà aram prinçipem constituto, convertamur modo ad reliqua§ imnginos ab eodem Xysto dispositas per utrumique parietem dextra lævaque assurgentem ex presbyterio ad frontem ecclesiæ supra columnas: ut in eisdem cognoscamus gesta ac myste

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

confirmandam fidem dogmatum propugnatorum per eosdem Patres, aut in concilio considéntes, aut in concilio lectos et approbatos. Erit præ cæteris adhibendus Cyrillus, non modo in concilio praesens, verum etiam locum ac vices in illo administrans Romani pontificis Caelestini: qui eadem se plane sentire cum Cyrillo diserte declarat, postquam paræneticas Cyrilli ad Nestorium ab hæresi revocandum litteras vidit: ita ut etiam vices illi suas concrediderit in concilio obeundas.Tantus autem fuit consensus doctrinæ Cœlestini ac Cyrilli, ut fateatur Cœlestinus, cupientem se monnulla super addere, temperasse ab hoc studio, cnm nosset omnes fidei suæ sensus in Cyrillo manifestari. Pag. 273: « Quin et nos quoque, dilecte frater (inquit), nonnulla addituri eramus, nisi eadem omnia, quae nos sentimus ac tenemus, te itidem sentire ac tenere perspiceremus. » Cum igitur adoptet Cyrilli sensus pofitifex Cœlestinus, praesertim in hoc argumento, quod causam commuhis fidei declarandae concilio dédit, et Patres concilii in eamdem sententiam subscribant et acclament, É; 405 : « Unus Cœlestinus, unus Cyrillus, una ides synodi, una fides orbis terrarum, » perinde, fuerit à Cyrillo, vel a synodo, vel a Cœlestino doctrinam mutuari huic dogmati stabiliendo aptatam et in musivo repraesentatam a Xysto. Age igitur coiiversi ad latus básilicæ proximum imaginibus gestorum Novi Testamenti jam explicatis in ea parte arcus quæ vergit ad meridianum, pr0ducamus singillatim ex Veteris Testamenti historia et oraculis praemissas ejusdem dogmatis figuras, a Patribus Ephesinis admissas et approbatas, atque explicatas juxta unanimem sensum Patrum ibidem coiìtestantium scripto seu voce hanc esse fidem Cœlestini, hanc Cyrilli, hanc totius orbis terratum. Duæ ac viginti areolæ quadratæ supra ordinem columnarum in hoc pariéte visuntur, respondentes totidem in adverso pariete apte dispositis et eleganter ornatis. Implét arcolas musivum opus, in äliquibus deperditüm,et pictura suppletum, in aliis verò aut intégrum omninò, aut modiêo cum supplemento picturæ. Recensendæ tantum erunt integræ, aut moílica in parte instauratæ, utpote quæ pertineant ad Xysti`ætatem, unde probátio pètitur dogmatis catholici tunc propugnati in syiiodo Ephesima,et hisce in figuri§ recogniti, quas ad perennem rei miemoriam et constabiliti cultüs exemplum XystusCœlestini successor apposuit veritati evàngelicæ, luculenter expositæ in synodo, et in arcu nostræ basilicæ per historias jain recensitas incarnationis Verbi, et infantiae Christi Domini. 14. Areola ordine prima, quæ scilicet jungitur angulo arcus triumphalis et `presbyterii ex libro Geii. cap. xiv, refert hissoriam Abrahami ex pugna revertentis superatis regibus Chodorlahomor et sQciis. Occurrit redeunti cum victoria Melchisedech rex Salem, et protulit ipsi panes, et vinum. Erat autem sacerdos Dei Altissimi, et benedigit ei Melchisedech. Producenda fuit Cyrillo contra Nestorium hæc figura in Veteri Testajmento præmissa Ghristq Domiino ad ejus sacerdotium ætérnum significandum : quia eadém ad suos sensus impudenter detQrta abusus fuerat. Nestorius, et abutebantur ejusdem asseclæ, licet nossent ipsummet Dominum Jesum divinitatis suæ dogma ex psalmo cix, proponentem indicavisse versicùlum, I)irit Dominus Domino meo, ubi eodem contextu sequitur titulus, Sacerdotis secundum ordinem Melchisedech, eidem Domino, et Filio David per Dominum attributus, Tu es sacérdos in aeternum' secumlum ordinem Melchisedech. Hanc legitimam,ac divinam interpretationem dissimulans, ac negligons Nestorius, pag. 363, ad hæreseos, suæ placitum sceleste infleétëbät tum psalmi oraculum, ium Pauli Epistolam eodem de ságer lotio loqué}; tem, utramque scripturam impie fœdans consuetis

de more blasphemiis, quas actione prima ex ejus A cui succinebant sectarii in objectionibus relatis c9n.

uaternione 6 recitatas exsecrati sunt Patres, anathematis ac depositionis sententia contraNestorium prolata.

Hanc vero imaginem sacerdotii nostri pontificis æterni praemissam in Melchisedech, et a Paulo apostolo rite allegatam, vindicavit Cyrillus a calumniis hæreticorum, et juxta consensum Patrum rite intelligendam de Christo Domino ostendit tum in libro de recta Fide ad Reginas impresso parte 1 concilii Ephesini, fol. 240, de quo mox erit sermo, tum in lib. ii Glaphyrorum in Genesim sect. inscripta de Abraham et Melchisedech : qui titulus esse potest hujusce arcolæ et imaginis quam contemplamur.

Agens itaque Cyrillus de typo Christi ejusque sacerdotii excellentia supra omnem cultum légalem nobis proposita in Melchisedech, et a Paulo apostolo rite explicata, ita scribit :

« Vide§ itaque perfectionis, per Christum typos B

clare in Melchisedech emicantes, et legalis cultus mensuram inferiorum. Siquidem indubitatum est quod omnino id quod minus est a majore et præstantiore benedicitur, juxta Scripturam. Radix autem Ę; Israelitarum divinus Abraham,et excellens in ipso Levi divini sacerdotii gloria ornatus, cæterum adhuc in illius lumbis delitescebat. Siquidem beatus Abraham eorum, qui ex ipso progressu temporis orituri erant, potentia pater érat. At hoc quidem esse arbitror sapienter dictum de Levi. Adhuc enim erat in lubis patris, quando illi obviam fuit Melchisedech. Benedicta itaque est justitia legalis per cultum in Christo, cujus typus est Melchisedech.Quod vero incomparabiliter utilior sit ea benedictio, quæ benedicendi facultate prædita est, quam ea quæ illa virtute caret, nemo quidem dubitaverit. » Deinde procedit Cyrillus ad uberiorem hujus typi declarationem. Et primo recenset obitor variâs quasdam,vanasque ópiniones de ipso Melchisedech. « Interroget autem förtasse (inquit) et præ cæteris discendi cupidus, quisnam fuerit Melchisedech Varias enim opiniones de eo comminiscuntur variis nugis imprùdenter capti, et divinæ Scripturae consuetudinem non bene callentes. « Ilis nuigis relatis, ac refutatis ait : « Apage igitur cum ista cogitationum absurditate.Melchisedech itaque homo fuit,non Spiritus sanctus. » Et paulo post àd verum hujusco typi sensum ex Paulo apostolo declarandum àcceeùs, ita scribit. « Paulüs, utpote qui legem optime callebat, non simplicibus argumentis cum Jüdaeis agebat, sed scriptis Mosaicis, quibus verisimilo erat ipsos etiam nolentes cessuros, qui veritati repugnare norant. Statuit itaque Melchisedech in siiihilitudinem, ac typum Christi, propterea quod dicatur Rex justitiæ et pacis. Convehit `enim fioc soli mystica ratione Emmanueli. Justitiæ enim, ac pacis aüctor, atque largitor effectus est mortalibus. Justificati siquidem sumus per ipsum (ad Rom. 1, et I ad Cor. vi) exegsso peccatijugo. Consecuti etiam sumus pacem ad Patrem, ac Deum, etc. Aptavit itaque divinus Paulus hæc ex similitudine clara, ac manifesta Melchisedech Christo. Statuit autem Symbolum,sive typum sacerdotii, præstantiori, quam est legale, benedictionem Abrahæ factam, vinique, et pani§ oblationem. Neque enim alia ratione |;j.' Sumu§ a Ghristo, magno ac vero sacerdote. » Denique probat Paulum legis peritum ibi curasse confutáre duo præjudicia Judæórum, qui putabant antiquari nQn posse legale mandatum Moysi;nec sacerloiium % tribu Levitica transferri. « Cohatur itaque Paulus (ait Cyrillus) ipsa etiam Scriptura sacrâ probare, quod et legis novitas, et Sacerdotii ipsius translatió prædicata sit, quodque utriusque sigiiificato in typis prænuntiata fuerit. » Nestorius impie negabat Christum Deum Verbum, ominemquc, sacerdotemque esse, ac pontificem :

[ocr errors]

cil. Ephes. parte III, pag. 532 edit. Rom. ad Anathe. mati§mum 10 : « Si quis dixerit pontificem, et apo stolum nostrum non esse ipsum Dei Verbum, postT quam caro et homo nobis similis factum est, etc., anathema sit. » Cavillos Nestorianorum ex Melchisedechi historia perperam explicata contra Patrum traditionem '.'j'jì'ì, præcedentium Patrum doctrinam, qualis est Hieronymi ita scribentis ad Marcellam. « Melchisedech regem Salem hujus Ë$ invenies civitatis: qui jam tum in typo Christi panem et vinum obtulit, et mysterium Christianorum in Salvatoris sanguine, et corpore dedicavit. » Neque ab his dissentit Justinus martyr in Dialogo cum Tryphone pag. 9, F, col. 2 edit. Lat. Rursus Cyrillus in libro de recta Fide ad Reginas inserto cóncilii Ephesini parti primæ edit. Rom. pag. 238. num 37, et in declaratione Anathematismorum 10 et 11 ejusdem concilii, part. iii. pag. 511, paria cum Hieronymo facit. Uterque enim sequitur Paulum apostolum docentem, ad Heb. vii, 10 €t 18, et cap. x, 13, typum Christi pontificatus, ac sacerdotii potioris supra Leviticum præmitti in Melchisedech rege Salem, et idcirco dici Christum Dominum sacerdotem secundum ordinem Melchisedech,et non secundum ordinem Aaron. Concludit ergo Cyrillus Glaph. lib. ii, Ę. E: « Statuit itaque sacerdotem Melchisedech non ex tribu Levitica. Deinde ostendit sacerdotem quidem fuisse altissimi Dei, offerentem vero panes, ct vinum : atque ita de ipso ait : Intuemini autem quantus sit hic, cui et ecimas dedit de præcipuis Abraham patriarcha. Et $ de filiis Levi se cerdotium accipientes manatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi exierint de lumbis Abraham. Cujus autem generatio non annumeratur, in eis decimas sumpsit ab Abraham, et hunc, qui habebat repromissiones, benedixit. » etc. « Demonstratum itaque est ad Hebr. vit in Melchisedech, transferendum esse sacerdotium a tribu secundum legem id exercente, et alterius sacerdotii modum ac legem exoriri... Idcircus divinus Paulus de his rebus tractans, ita ait : Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat (populus enim sub ipso legem ΚΙ' adhuc necessarium fi it, secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem, et non secundum ordinem Aaron dici ? translatio enim sacerdotio, nccesse est ut et legis translatio fiat. Et rursum : Et amplius adhuc manifestum est, si secundum ordinem Melchisedech exsurgat alius sacerdos, qui non secundum legen mandati carnalis factus est, sed secundum virtutem vitæ insolubilis. Contestatur enim : Quoniam tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedech. » Hac apostolica interpretatione subnixa, Latina Ecclesia memorat sacrificium et sacerdotium Melchisedech, utpote typum æterni sacerdotii Salvatoris nostri Dei, non modo in solemni officio hujus institutionis ante quinque sæcula jussu Urbani IV contexto per B. Κ, Aquinatem, ubi exordium qucit ab antiphona Vespertina psal. 109 præmissa : Sacerdos in aeternum Christus ` Dominus secundum ordinem Melchisedech panem et vinum obtulit; sed etiam in canone missæ, et quidem prioribus Ecclesiæ sæculis scripto. Reperitur enim tum in Sacramentari Gregorii, tum ætate beati Ambrosii expressum, ut ille recitat lib. iv de Sacramentis, cap. 6, cujus typi relationem ad Christi Dei, et hominis sacerdotium significandum exponit cum apostolo Paulo totidem ferme yerbis, ac sensibus certe iisdem, quibus Cyrillus laudato loco. Jure igitur collocat Xystus III inter monumenta victoriæ a catholica veritate relatæ contra Nestorii blasphemias Christo Domino denegantes divinam naturam, et sacerdotium æternum, consignatas fn

[ocr errors]

hisce musivis operibus basilicam adornantibus A dedicatam, ab Ambrosio et Cyrillo contestatam, et

Deiparæ illius Matris, imagines Melchisedech sacerdotis Dei summi panem ac vinum offerentis, et Abrahamo benedicentis, juxta nobis traditam ab apostolo Paulo interpretationem in canone missæ

a Ilieronymo, rejectis et abrogatis commentis haereticorum Nestorianorum, ad sua placita distorte

trahentium ipsius Melchisedech historiam et sacerdotium,

15. Succedit proximus iconismus repræsentans B et de promissione per Isaac, et quos per ipsos praefispeculum aut ænigma, nos in divinis litteris edoceri, A tionis agnoscens. Nec tamen tantæ fidei testimonio

Abrahamum hóspitio excipientem tre§ viros qui apparuerant, mensamque iis apparantem, et a Deo recipientem Messiæ repromissionem. Propugnator catholicæ fidei contra Nestorianos Cyrillùs eamdem historiam exponit in laudato Glaphytorum libro capite proximo ab eo in quo explanaverat typum Abrahami et Melchisedech, ita exor$us cap. 1, lib. iii, cui titulum indidit: De Abraham

guratum sit fidei mysterium. Pontificem, inquit, et apostolum confessionis nostræ factum esse Christum divinus Paulus scribit, etc. Sex expressius manifestat in priori libro contra Julianum ita scribens, ut compròbet divinitatis proprietatem esse quid inenarrabile, cum infra ejus âignitatem sit qüidquid exponitur de illa humáno sermone; et idcirco per typos ac figuras veluti per sicut de consubstantialitate trium divinarum persomarum in typo trium virorum apparentium hospiti Abrahamo. « Sic denique, inquit, divinum illum Abrahamum institutum asseveramus, quippe de illo ita scriptum est. Apparuit ei Deus ad quercum Mambre sedenti, ad fores tabernaculi ejüs. Gum meridie aspiceret, suis oculis vidit, et ecce tres viri steterunt supra ipsum, et conspicatus in occursum eis properavit, præque foribus tabernaculi sui provolutus adoravit : Domini, si inveni gratiam coram te, ne præterieris servum tuum. Et pòst alia dixit ad ipsum. Ubi Sara est uxor tua? Ille respondens ait : cce est in tabernaculo. Dixit vero : Rediens veniam ad te, et circa tempus illud opportune Sara uxor tua filium habebit. Ecce apeftissime sibi visum Deum ait, fuisse vero tres homines conspectos : accurrentem vero divinum Abrahamum non tanquam tribus dixisse : Domine, si inveni gratiam còram vobis, ne præterieritis servum vestrüm; sed Dominum unice vocantem tres tanquam unum uti ad se diverterent, ζ quando et tanquam unus existentes, tres velut ex una persona dixerunt, Ubi est Sara uxor tua; et il}ud. Rediens veniam circa hoc tempus mature. Cerne igitur, cerne visos tres quidem existentes et propria unumquemque subsistentia verbo consübstantialitatis` subjăcentes, in unum cQmprehensos, ac ita colloquia inter se data opera miscentes. Sed hujusmodi imagines obscuræ quodammodo, et multum infra veritatem sunt, nisi quod alicui usui sunt ad nos quasi manu ducendos in earum rerum cognitionem, quae montem et orationem exsuperant. Quinque jurissimis duntaxat mentibus divinæ visionis lumien illabitur, ac tanquam ab iis quae sub sensum cadunt, ad ea quæ sensu nostro, et vi rationis longe majora sunt, évolamus. Una est enim consensu omnium divinitatis natura, quæ super omnes, per omnia, et in omnibus est : per intellectum vero `extenditur in sanctam, venerabilem, et consubstantialem Trinitatem, in Patrem, inquam, et Filium, et Spiritum sanctum : nisi quod etiam subsistunt unaquæque dictarum personarum per se existentes reapse et vere id, quod esse dicuntur, tamen consubstaiitialitatis ratiô in indifferentem eas naturam colligit.Genitus enim est Filius ex Patre, estque ex ipso, et in ipso naturaliter : procedit etiam Spiritus proprius `existens Dei et Patris, et similiter \i;;' Sanctificat enim Pater per ipsum id quod sanctificari aptum est. Non igitur ignoravit progenitor noster Abraham adorare in sancta Trinitate terræ et coeli, omniumque rerum architectum, penes quem universa est potestas. » (Cgnfirmat. in lib. viii, pag. 268.) Proponitur itaque in typo fideli Abrahamo consubstantialis Trinitas adóranda, dum promittitur Filius Dei Deus in æternum manens in tempore factus homo de Virgine nasciturus,ejusque mysterii typus mox futurus Abrahæ et Saræ filiús Isaac; ut assuescat fidelis unum Deum adorare in trina hyostasi subsistentem, et unum Christum Deum et ominem confiteri, in unicaVerbi incarnati persona duas naturas non confusas, sed in Verbi hypostasi unitas exhibentem. Siye sub specie trium virorum Abrahæ apparuerit Dei Verbum, nempe Filius secunda Triniias persona duobus angelis stipata,uti placuit Justino riiartyri in Dialogo contra Triphonem pag. 35, et Irenæo £ontra hæres. lib. iv, cap. 28 (namh aliquot, ex his fuisse angelos constat ex Paulo apostolô ad Hebr. x111), et Hilario in lib. iv de Triri., ita scribente : « Deus istic ad Abraham loquitur, parituram Saram pollicetur, post hæc viri tres sédenti assistunt : unum adorat, et Deum confitetur : idemque et adoratus et conspectus ab illo tempore eodein in futuTum rediturum se promittit, et Sara filium futurum. Virum enim licet cònspectum Abraham Deum tamen adoravit : sacramentüm scilicet futuræ corpora

[graphic]

caruit : Domino in Evangelio dicente : Abraham pater vester lætabatur ut videret diem meum : vidit èt gravisus est. Vir ergo conspectus rediturum se pollicetur. Contuere responsionis effectum.Memento tamen virum esse qui spondeat. Quid ergo Scriptura dicit? Et Dominus visitavit Saram. Vir ergo iste Dominus est, de quo Scriplura dicit effecisse quod spopondit. Quid aùtem sequitur? et fecit Deus Saræ sicut locutus est. Vir in loquendo nuncupatus, Dominus in visitatione significatus, Deus annuntiatur in facto. » Sive, inquam, cum hisce Patribus dicendus sit ipse unigenitus Dei Filius unus, cum Patre, ac Spiritus sancto Deus apparuisse Abrahamo inter duos angelos,ac se venturum spopondisse; sive cum Augustino malit quispiam tres viros Abrahamo apparentes fuisse totidem angelos, quorum unus divinojussu responsa reddens delegantis Dei nomine loqueretur, ut in libris de Trinitate sentit et in xvi de'Civ. Dei, cap. 29, perinde est, quod attinet ad ar

umentum nobis propositum a Xysto papa in hujus Ę t P9 recognoscendum; nempe ostendit diĘ\ erbi ita carnem assumentis, ut Dominus manens, qui semper est ante sæcula, fieret homo in

lenitudiiie temporum, et ChTistus foret n9n homo

eiphorus ut blãsphemabat Nestorius, sed HomoDeujs ut catholica éonfitetur Ecclesia sibi revelatum, ac traditum, et publice confessa semper fuit praesertim in concilio Ephesino. Unde et illius DeiHominis mater, et Virgo vere diceretur Deipara, utpote Genitrix vera ejus Filii, qui subsisteret per unicam hypostasim divinam Verbi Dei, non autem per creatam, quam somniati sunt impius hæresiarcha, ejusque asseclæ, divinam Vgrbi bypostasim in duplicem distrahentes (uti scribit Vincentius Lyrineijsis) et Christum Deum appellari ægre patientes, sed potius contendentes dici divinitatis organum,et instfumentum, hominemque Deiferum, et alia his

C. ineptiora, et vocem Theotocas aversati, sacram Vir

É'} renuentes appellare Deiparam,ut conqueritur yrillus in epistolis paræneticis ad eumdem Nestorium datis, àc legendis concilii Ephesini part. 1, P'; 255, edit. Romanæ. - isee igitur oraculis Scripturarum ita nobis exositis per apostolos Christi, eorumque successores egitimàs, atfondens Cœlestinus papa jure perscribit Cyrillo, et gratulatur, « eadem omnia quæ nos sentimus, ac tenemus ab ipso pariter sentiri ac teneri : et magnum esse hunc nostræ fidei triumphum, quod nimirum et nostra tam valide probaverit, et his opposita per divinarum Scripturarum testimonia tam potenter exposuerit.» Jure quoque proximus a Coelestino successor Xystus triumphales hujusmodi typos fidei nostrae expósitos per Cyrillum apostolicæ sedis vices tenentem in concilio Ephesimo, et consensu Patrum redditos præclariores exponit plebi Dei spectandos prope arcum triumphalem ejus basilicæ, quæ ad incarnati Verbi mysteria, et Deiparæ Virginis titulum recolendum hoc occasione fuit amplificata, et ornata monumentis, tum rei gestæ memoriam,tum debitam adorationis praxim Ecclesiæ universæ contestaturis. 16. Ne nimius yidear in pertractatione argumenti similiter comprobati per singulas imagines utrumque basilicæ latus dextra,lævaque adornantes, satis fuerit enumerare veteres illas musivi Xystini quæ supersunt,et indicare testimonia Patrum,et conciliorum, præcipue Ephesini, ex quibus cognoscere quisque poterit deleétas fuisse potissimum ex Pentateucho Mosis, et ex libro Josue illius successoris figuras, quæ dogmata fidei in Ephesina synodo declarata, et per Cœlestinum et Xystum confirmata ita proponuint, ut historiam simul rei gestæ,et normam adorandi præscribant. Latus meridianum prosequimur, in quo Melchisedechi et Abrahami figuræ prima, et secunda jam explicatæ spectantur. Tertia succedit, in qua ex

« PoprzedniaDalej »