Obrazy na stronie
PDF

Linowskiego kaznodzieją. Wars. 1776 2 tomy w 8ce. Uwagi nad historyą powszechną Bossueta i dopełnienia dalszego ciągu historyi tegoż autora tom. 4 Wars. 1793. Umarł d. 26 czerwca 1803 w Krakowie.

Grodzicki Tomasz Kxjezuita, proboszcz przy kościele św. Jędrzeja w Warszawie wydal Mowy parafialne dla wygody nie mogącym być na kazaniu w domu do przeczytania ofiarowane. Czyść I—IV. w Wars. 1795 w 4ce.

Michał Karpowicz (ar. 25 wrześ. 1744 w Brześciu litewskim. Skończywszy nauki pod Jezuitami w Brześciu, został 1761 Misjonarzem w Warszawie; 1766 rozpoczyna tamże zawód kaznodziejski i zaraz wsławia się: następnie w Krakowie i Wilnie uczy teologii; z probostwa w Grazyskach dostał się do Pren, a 1793 przeszedłszy pod panowanie pruskie, mianowano go niespodziewanie biskupem wigierskim, co było nagrodą za mowy, którą miał w Gąbinie bez przygotowania w przytomności ministra wyznaczonego do odebrania przysięgi na wierność od zgromadzonych mieszkańców; f 5 list. 1805). Kazania w różnych okolicznościach t. 3 Kra1806. Zbiór zaś: Kuzań postnych, niedzielnych, świętalnych, jubileuszowych, trybunalskich, pogrzebowych i przygodnych t. 8 War. 1807 i następnych; w tomach IX, X, XI są inne jego pisma. Wymowa płynna, mocna, ognista lubo czasem rozwlekły i powtarza się.

Jan Paweł Woronicz. (Obacz wyżej) Stoi między pierwszymi polskimi mówcami i kaznodziejami i spór zachodzi, komu oddać pierwszeństwo, jemu czy Skardze. Wszystkie jego mowy i kazania wydane wraz z innemi tworami prozą pod napisem: Pisma Woronicza, t. 6, Krak. 1832 same Kazania i Nauki Parafialne wyszły w lat. 1845 1857. Homilie zaś w roku 1852 a wszystko w Krakowie. Co do piękności pisania po polsku jeden H. Kołłątaj może stoi wyżej.

Teodor Mietelski.~ Schodzi nam na wiadomości o jego życiu. Podał do druku trzy kazania, lsze kazanie, O żnych odmianach świata, a szczególniej tych, które się stały w wieku XVIII w narodach, rządach, charakterze i opinii ludzi, w naukach i świetle rozumu; z uwagą nad przyczyną tych odmian i co przedsięwziąść ma rodzaj ludzki, aby wiek nowy był dla niego szczęśliwym, miune przy zaczęciu dziewiętnastego wieku i obchodzie stuletniej pamiątki założenia królestwa pruskiego przez ks. Teodora Mietelskiego w Goniądzu Igo stycznia 1801 roku. Za pozv oleniem rządu i zwierzchności duchownej w Supraślu. 2ie kazanie miune na pogrzebie J W. JAJ księdza Michała Franciszka Karpowicza pierwszego bistupa wigierskiego Ordeni św. Stanisława kawalera mianu przez ks. Teodora Mietelskiego w kościele katedralnym luigieiskpn dnia ł2 grudnia 1803. W Białym Stoku w drukarni Jana Appelbauma, 3eie kazanie O wolności poddanych pi zez ks. Teodora Mietelskiego przy ogłoszeniu prawa nadającego wolność poddanym w księstwie warszawskim 1808 w Sce str. 'M. Przytoczone kazania jeżeli nie przewyższają Woronicza, to bez wątpienia na równej szali położone być mogą.

Wincenty Józef Łańcucki ur. 1756 zostaje w Zgromadzeniu Pijarskim, uczy w Rawie, Warszawie i Lublinie, przewodnik w domu Darowskich, później Myszkowskich w Krakowie. W parę lat otrzymuje za indultem apostolskim sekularyzacyą i zostaje scholastykiem pilickim. W r. 1783 obrany kaznodzieją katedralnym krakowskim, sprawował ten urząd apostolski aż do r. 1800. Lubo jeszcze widzimy go każącego aż do r. 1804, jednakże tytułu tego już więcej nie przybierał. W tym to czasie zjednał sobie imię znakomitego mówcy tak z gruntownej nauki, jak i z natury pięknej wymowy. 1798 udarowany zosta! probostwem w Mlodzawach. R. 1809 akademia Jagielońska udzieliła mu patent na św. teologii doktora, gdyż przez cztery lata dawał lekcye wymowy kościelnej jako professor extra ordynaryjny bezpłatnie. R. 1811 w dzień 15 sierpnia, jako w uroczystość imienin Napoleona I za kazanie miane w katedrze krakowskiej, książę Józef Poniatowski ofiarował mu, przez udzielenie prezenty, infułę archipresbyteralną kościoła P. Maryi w Krakowie. Następnego r. 1812 kapituła krakowska przyjęła go z radością do grona swego jako prałata Scholastyka. W r. 1817 przy oddaniu konstytucji wolnemu miastu Krakowu, trzymał laskę, marszałkowską, na co wybity jest medaJ. Tegoż roku zaszczycony został orderesn św. Stanisława klassy II, oraz mianowany Członkiem Tow. Narfk. krak. Nie raz bywał posłem na sejm Rplitej krakowskiej obieranym, również i w senacie krakowskim jako delegowany z kapituły zasiadał. W r. 1839 obrany został rektorem ■uniyersytetu Jagiellońs. i na tejże godności d. 27 grudnia 1841 przeżywszy lat 85 dni swoje zakończył. Łańcucki wydał dzieła-. 1) Kazania postne i na niektóre uroczystości ■miane w Warszawie 1784 w 8ce. 2) Kazania w niedziele ■całego roku w kattd. krnkow. miane 2 tomy 1787. 3) Kazania pogrzebowe « Idz elae wydawane w różnych czasach, ■teraz razem zebrane dodając niektóre z .rękopisu, nakła-<dem i -drukiem &. Kamieńskiego i Spółki w Poznaniu 1856 w 8ce. 4) Bajki w 8ce Kraków 1832. 5) Odezwy przygodne w przedmiotach moralnych, naukowych i obywatelskich w Krakowie u Friedleina i834.

Męciński Józ'-f (urodził się w r. 1743 w Siemichowie, wiosce powiatu szczyrzyckiego w województwie krakow. na prawym brzegu Wisły leżącej, z ojca Jacka z Kurozwęk Męcińskiego herbu Poraj z matki Reginy z Kozubowskich, ■córki mieszczanina w Zakliczynie. Ojciee trudniący się dzierżawą posiadłości wiejskich, przeniósł się pó/.niej do ziemi przemyślskiej, tam nabył zastawy części wsi Ostrowa gdzie i .umarł; a matka z dzienni w początkach wdowieństwa swego zamieszkiwała przy familii męża w województwie, sieradzkiem, później osiadła w Krakowie i tu życie zakończyła. -O. Męciński («a Chrzcie miał imie Wojciech) najstarszy z kilku braci, początki nauki odebrał w Przemyślu u Jezuitów, a dalsze wykształcenie w szkołach fcra-kow. (Jdy doszedł wieku 'lat 22, wstąpił do zakonu 00. Reformatów w Wieliczce i tam otrzymał imie Józef. Tu odbył nbwicyat i studia zakonne, a ostatnie święcenie kapłańskie przyj:;! w kościeto św. Kazimierza tyeh.ie Ojców w -Krakowie, Następne lata życia przepędził w konwentach zakonu swego w Krakowie, Wieliczce, Stobnicy, Pilicy, Lublinie i u św. Anny w Szląsku, w których na przemian piastował urzędy kaznodziei, gwardyana, definitora, wikaryusza prowincyi w Małejpolsce i kommissarza generalnego konwentów wielkopolskich; a w końcu życia kiedy po tylu pracach największe miał prawo do spoczynku, przyjął jeszcze wezwanie na kapelana i kaznodzieję ■więzień w Krakowie i wszędzie się znakomitą pilnością i gorHwem pełnieniem obowiązków odznaczał. Zatrudnienia do powołania jego przywiązane, częste wreszcie wzywania go z kazaniami tak na odpusty po wsiach okolicznych, a nadewszystko w samem mieście mające ni tak liczne kościoły, jak Kraków; nie przeszkadzały mu bynajmniej wolnych chwii poświęcić usłudze duchowieństwa wiejskiego, mianowicie pasterzu w parafii, dla których niezbędnej potrzeby pisał i drukiem ogłosił tak znaczną liczbę tomów kazań wiejskich. Dzieła te jego, dobrze przeznaczeniu swemu odpowiadające, wielce były poszukiwane, tak w Polsce jak i w Szląsku, gdzie jeszcze dotąd lud pochodzenia polskiego językiem tym nauczany bywa; i n ektórych wydania powtórzone były. Oto ich spis:

1) Kazania 'podwójne na niedziele całego roku, w Krako

wie w drukarni Anny Dzieckiej 1783 in 8vo tomów 4.

2) „ na święta całego roku, w Krakowie w druk.

Ignacego Grobla (ojca) r. 1786 in 8vo tom. 2.

3) „ przygodne, w różnych nabożeństwa okoliczno

ściach, w Krakowie u Ignacego Grobla roku 1788 in 8vo tom. 2.

4) „ niedzielne i świętne, w Krakowie u Antoniego

Grobla (syna) r. 1793 in 8vo tomów 2.

5) „ odświętne itd. w Krakowie u Antoniego Gro

bla r. 1795 in 8vo tomów 2.

6) „ odświętne (inne od poprzedzających). Kraków

u Antoniego Grobla r. 1799 in 8vo tomów 2.

7) Nauki wiejskie niedzielne, do oświecenia prostego ludu

w powinnościach wiary i obyczajów, w Krakowie u Tekli Groblowej (wdowy) r. 1802 drugie wydanie r. 1805 iii 8vo tomów 3.

8) Nauki wiejskie świętalne do ośicieccnia prostaków itd.

w Krakowie u Tekli Grolowej r. 1805 in 8vo tomów 1.

9) Dzieło homilijno-kaznodziejskie niedzielne, objaśnienia

ewangelii, nauki wiaty i obyczajów zawierające itd. w Krakowie u Tekli Gróblowej roku

1807 in 8vo tom. 4

10) „ homilijno-kaznodziejskie odświętne itd. w Krak.

u Tekli Groblowćj roku 1807 in 8vo tomów 4

11) Mowy kaznodziejskie, w różnych nabożeństwach para

ji-alnego okolicznościach. (Sąto exorty ślubne, pogrzebowe i t. d.). W Krakowie w diukami Groblowskiej roku 180-1. Drugie wydanie roku

1808 in 8vo tom. 2.

12) Kazania i mowy przygodne i t. d. W Krak. w dru

karni Groblewskiej r 1809 in 8vo toin I. Prócz tych są jeszcze w druku kazania jego pojedyncze np. Kazanie na pochowanie kości i t d.t. 1780. Kazanie na pogrzebie ś. p. JÓzefu Konopki roku 1811, a bibl. OO. Reformatów krakw. posiada j< szcze kilka jego dziel kaznodziejskich w rekopiśmie, do druku przygotowanych, które dotąd wydane nie zostały. Bylto mąż rzadkiej pracowitości, jakto okazuje liczba 28 tomów powyżej wymienionych dziel jego. Wydaniem ich nie tloc/.y on się bynajmniej, aby zajął miejsce obok Jumiuarzów ambony polskiej: w pokorze zakonnej staje od nich z daleka, chociaż słusznie wliczyćby go należało pomiędzy zasłużonych i bardzo czynnych opowiadaczów słowa Bożego. Skarga, Bukowski, Uialobrzeski i inni mówili do królów, panów i dworzan, on przemawiał do chat mieszkańców. Owi doborem wyrazów, w szczytnych okresach, głosili wielkie prawdy religii Chrystusa, on w mowie niewytwornej, tłumaczył ira przepisy wiary, oświecał ich ciemnotę, przypomina] obowiązki chrześcianina, słodził przykrości i cieszył w niedoli mówiąc ira: „tu cierp, tm znoś, o ufaj ze cię

« PoprzedniaDalej »