Obrazy na stronie
PDF
ePub

sentient eruditi barumce rerum æstimatores. Neque A invitalus nec missarum ibidem sollemnitale quispiain enim opus est ut excerpla inde adferamus.

presumat omnimodo celebrare. Ut libere liceal soroExemplar aulem boc nostrum ex antigraphis illis ribus ibidem degentibus regularem normulam inviolamanassé, quæ non solumn Hieronymi tempora , sed biliter observare. Sacerdotales vero ordines a quocunHilarii Pictaviensis præcesserant, cum facies ipsa , que et de quacunque civitale episcopo abbatissa voluerit tum loci aliquol, quos poslea exculiemus , manifies irrepreensibiliter ordinetur. Si quando vero ul sunt hutissime evincunt.

mani generis casus abbalissa objerit non aliunde sed ex Oetavo sæciilo labente, aul sequentis initio huc eadem congregotione religiosissime monache in loco delatum , olim conjeceram cum ad patruum tuum defuncle abbatisse eligant successorem. Illud videlicet scriberem : idemque nunc sentio. Sive principum addentes ut quidquid ibidem justo ordine a quocunque dono, qui filias, replesque in celeberrimo loco Deo Ep................. libet (Supplendum Episcopo aul opt. max. despor:debant, seu ex nobilissimis virgi qualibel) persona inlata sunt seu suluris temporibus nibus aliqua illud secum adtulerit. Nisi forte, quod fuerint illatura sive ex nostra ditione seu ex episcopo. vero propius esse videatur, ex ipsis Desiderii , atque rum nostrorum inmutilata modis omnibus valeant perAnsæ cymeliis depromplum, ac filiæ pietati concre manere. Nec hoc pretereundo esse conspicimus itaut ditum ; inter cætera spiritualium nuptiarum orna- B abbalissa que quocunque in tempore fuerit nulli licentia menta hoc illa ad sui, aliarumque, que una despon concedatur CODICES aul vasa sacrala aul quolibet debantur , usuin, regio in loco deposuerit. flujusce thesaurum Ecclesie quoquo modo donare aut alienare. modi vero donaria sacratis locis passim exhibita Si quis autem contra hanc nostram serenissimiam disnemo est in antiquitatibus hisce versalus qui igno. positionem temerarius ausibus adire lemplaveril eterno rel. Tum sumptuosos hosce, ac magnilicos codices anathemale pleclendos esse censemus. Conscripta hujus nonnisi divitibus, aui Ecclesiis parari solilos : supe- privilegii seriem. Anno invictissimorum principum de. ranle privatorum fortunam impendio , quibus cæle siderii el adelgisi XVI et XIV. sub indictione XI. roqui pauperes schede, ul eas vocabat Hieronymus, Da!o Ticino in Vrbe regia III. idus octobris. satis, superque esseni suturæ. Plures vero in regali Sigoald gratia dei patriarcha in hoc privilegii texine monasterio , viventibus adhuc Desiderio, el Adel a nobis salubriter elimatum manu propria subiüs scrigiso, sacros codices servalos fuisse lijnęt ex apo psi. Apolinaris Christi misericordia indignus humilis grapho membranaceo bullic cujusdam a Signaldo episcopus in hoc privilegii textu manu mea subscripsi. Aquileiensi ad Ansebergam dalæ, quam alias ex Oito in dei nomine episcopus in hoc privilegii textu scripsimus, et in Adversaria retulimus, quæ sic manu mea subscripsi. Julinnus humilis episcopus in habel :

C hoc privilegii lexlu manu mea Ss. Felix humilis episcoSigualt serrus servorum Domini Patriarcha dum pus in hoc privilegii textu manu mea Ss. Felix peccalor nostra mediocritas ex selicissimorum principum desi episcopus in hoc privilegii lexlu Mm. Ss. derii et adelgisi una cum collegis nostris religiosissimis Vides antiquissimum Ecclesiarum usum , quo co. el sanctissimis episcopis ob totius ortodoxe ecclesiæ dices istos, non secus ac reliquam supellectilem Deo slatum pervenita fuissel singula queque superflua deo dicatam in censum thesauri sacri referebant, ad Siauxiliante subtilius élimala. Poposcil a nobis veneratio gualdi usque sæculum perstitisse. Et utinam anathetua beatissima anseberga abbatissà per prandulum cu. male illo suo perculsa succedentium temporum nibicularium sacri palatii seu et preposilumi monasterii mia facilitas non ab iis solum, sed a caieris etiam vestri ül venerabile eundem monasterium vestrum quod regum, principumque donariis liberrimas manus abssitum est in urbe qué dicitur brixia quod constat ad ho linuisset. Quanta hic fortasse etiamnum copia venoren domini salvatoris constructum privilegii insulis terum Ecclesiæ monumentorum, quanta religios: a vostrá fruerelur aucloritate. Qualenus concordantibus pietatis superstes foret? quorum nunc loco nihil nisi nobis reverentissimis episcopis nostris eg communi ad inconsult:r ne liberalitatis , an verius prodigalitatis sensüni eternale prædicti oraculi robur stili nostri fir memoria ad posteros Transiit. mitas impertiret. Ei quia semper sunt exhibenda que D Quæ etiamnum supersunt monumenta eamdemne utilibus fuerunt inlimationibus impetrata. Placuit ergo fortunæ aleam subire, an eludere possint, incertumo. modis omnibus ut pie devotionis imploratio salubri mo Ut verear faciunt cum vicissitudines icmporum, cum derelur interventionis adsensu. Om vero conata est re præteriti casus et unius, pre cæteris, insignis proligio lua salubriter a nobis extorquere quatenus prefa fecto memoria , quam a virginibus illis accepi : lum monasterium cum universis basilicis ad se perti « Nempe, cum tot membranarum supellex neglecta nentibus qui a piissime adquie tranquillissime anse rto penitus ac confusa jaceret , consulente viro nobili, gine jure constructum esse noscitur privilegiis sedis et acris cælera judicii, sed harumce antiquitatum sancle nostre aquilegiensis cui deo auctore deservimus jejuno, vocalum notarium quemdam ut inspiceret, decorelur. Qısapropter piis desideriis vestris fuventes atque in ordinem cogeret, accessisse, propositis conhac nostra auctoritate id quod recte exposcitur effectu ditionibus operam locasse; cum in authographa a mandamus. Et ideo omnem cujuslibel ecclesi'e sacer Langobardis notariis barbara illa latinæ scriplure dotem quanlibet.......... one (supple occasione) ha deformatione exarala incidisset, quod a nemine inbere prohibimus. Haut nisi abbatissa monasterii fuerit tellectum iri arbitraretur, ceu tabularii rejec lamenta

abjecisse, juvantibus cladem hanc, quæ una erant, A que operi idoneum seligerent, qui membranis omniillorum apographis; satis , superque ista esse cogi bus sedulo inspectis , atque in seriem laudabiliorem tantem si servarenlur. , lla faclum ut primigenia coactis, archivum, si vellent diutius mansurum parailla distracta , ac dissipala perierint. Uno duntaxat ret. Faclum. Urgente opus amico nostro Joanne Ansuperstite, cujus inscriptio superaddita membrana drea Astezalo monacho Cassinensi, viro et docto et in orbem voluta digna profecto est, quæ litteris man harumce antiquitatum cupientissimo, qui nisu imdelur, ul insigne præ cæteris inscitix non minus, probo ac pertinaci, ut est cæpli semel laboris ad miquam impudentiæ illius monimentum. Datum est raculum patiens , ultimam illi manum tandem imTicini; regni Desiderii et Adelgisi tertio et primo, posuit. XV11 Septembris, Indict. xii; continens legatum Gi Sed ad exemplar nostrum conversi iterum , dicesulli cujusdam stratoris regii, qui Radoaram uxorem bamus præfixum fuisse ab antiquario singulis Evansuam ex semisse usufructuariam reliqueral, lum ut, geliis nomen auctoris, ea profecto de causa , ut lecea decedente, episcopus Laudensis, venumdatis bo turi, quem ex evangelistis vellent, primo obtulu innis, quod inde esset redaclum pauperibus distribue spectis titulis deprehenderent. Millius tamen nonnisi rel. Mortuo Gisulfo supra laudata ejus uxor, raro post conditum Canonem id factum asserit (Proleg. n. pietatis exemplo, egil libello supplici apud regem ul B 347, Edit. N. T. ex recensione Kusteri ); cum antea mariti voluntas statim adimpleretur quatinus ( sunt absque præfixis auctorum nominibus circumferrentur, verba documenti ) sine aliqua offensione ipsa ejus non secus ac cæleræ denuncers incertorum scriptorum, aelemosina ad requiem vel refrigerium animae ejus ci ut scilicet appositis litulis dignosceretur ea sola esse tius occurrere possit, impetravitque. Ilaque episco vera, clauihentica Instrumenta evangelica. Hinc (ail) pus, divenditis bonis Gaideri cuidam regii monaste Marcioni objectum a Tertulliano , quod Evangelio suo rii procuratori pretium aureorum MMMDCCCL ab eo nullum, ad IMITATIONEM VETERIS ECCLESIÆ inscripsisset dem solutum pauperibus erogavil, subscripsitque auctorem. Ast vir doctissimus , cum hæc scriberet , huic carta una cumi Radoara, aliisque lestibus ibi ad alia festinans non salis cavit conjecturam hanc descriptis. Ejus chiropraphum tale est :

suam ab ipso, quem citat , Tertulliano luculenter Ipolitus ego licet indignus per dei gracia episcopus explodi. Elevat enim ex hoc fidem Evangelii MarRadoara deo dicula suplicante regine potestatis pro cionis, quod titulo careal. Et possem (inquit) hic jam venundacione terrolae quod ei vir suus post ejus ovi gradum figere non agnoscendum conlendens opus, quod tum concessit testis manu mea conscribsi cum sacerdo non erigat frontem, quod nullam constantiam præferat, les fideles el precio recepi trimilia vcccl el conluli dis nullam fidem repromillat de plenitudine tituli, et protribui pro anima gisulfi straloris.

C fessione debila auctoris ( Adversus Marcionem iv, 2). Documentom istud, in quo agitur de acquisitione Jam itaque ante Marcionis lempora , et quidem in bonorum, qu:e una cum cxleris etiamnum possident velere Ecclesia inscripta erant suis nominibus Evanin agro Cremonensi, ne lemporum decursu fatisce gelia. Ut quid enim hanc lituli nuditatem objecisset ret, petierant olim clarissimæ virgines a consulibus illi Tertullianus, adversus quam lueri se polerant urbis nostrie, sæculo xii labenie, ut per publicos Marcionila velustale temporum, et consuetudine Ecnolarios exciperelur, superestque una cum arche clesiarum , in quibus , ex Millii ipsius calculo , per lypo apographum corumdem; ast pluribus in locis triginta ad minus annos ante constitutum ab Asiä ad originis veritatem minime exactum. En tibi episcopis, ut ipse putal, Evangelicum canonem, Luchirographum supra laudati Hippolyti, quale illud cæ, ac Marci Evangelia, Matthæi vero longe amplius descripsere.

sine tilulo habila suissent ? Quod vero ait , stalulum Ipolitus Zolentinus dignus per Dei gratia episcopus a Canonis conditoribus inscriptionem alictorum , ut Sadoara deo dicala suplicante feci et protestalis pro vera Evangelia dignosci possent, jam neque hoc ipso venundacione te sola, etc. , usque ad extrema verba illorum fidei satis caulum ivissent. Cum et Marcion Gisulfi roratoris.

interverso Lucæ, quo utebatur, et si qui alii adulteras Bardus ille, qui membranas digessit, cum arche- D manus in Malthæi, Marci, ac Joannis extenderent , lypum non adsequeretur, conjectis in apographum eodem plane titulo imponere lectoribus possent. Itaoculis hanc inde epigraphen exsculpsit, quæ posle que non est ambigendi locus , quin jam tunc hoc in ris ad intelligentiam documenti facem prætenderet. sacris Libris , quod in profanis, ab antiquariis usur

1299. 26. Novembre Ippolito Lolentino Vescovo di palum fuerit, ut scilicet auctorum suorum nomina Sadovara per il legato di Ghisolfo Roralore.

prr. se ferrent. Vides infelicibus cartis quo cum homine rem esse Superesl nunc, ut de peculiari in codicibus alicontigerit? El sane mirum quod diplomata alia non quot Canonis serie, quæ in nostro etiam servata est, atligit. Neque tamen aliorum manus effugere iis da lum de lujuscemodi diversitatis origine disquiramus. lim, detractis multorum sigillis, in quibus Cæsarum Ricardus Simonius (Hist. Gril. N. 7. 1, 10) expenimagines, eorumque nomina servabanlır. Quibus s0 codicc Cantabrigiensi , in quo Evangelia eodem ego casibus mot:is, 1!1m quod confusa rursus omnia ordine, ac in nostro, effcruntur , non esse hunc illi esse nuntiarelur, institi apud lectissimas virgines ut peculiarem observat, cum ex pervelusto catalogo hominem spcciate integritatis, ac lidei, perficiendo- exemplaris Sangermanensis, in quo Evangelia eadem

serie recensentur , lum ex Druthmari loco , quem A lem Evangeliorum Matthæi, Joannis, ac Marci : quod poslea videbimus. Additque morem hunc videri a scilicet Ecclesiæ ab apostolis constitutie, lum ad eaLatinis invectum , qui Græca exemplaria ad suipso rum exemplum cæteræ omnes eadem , ut genuina rum usum describebant. Sed vir , cælera in rebus fidei Christianse instrumenta semper suspexissent. bisce diu multumque versatus, ampliorem etiam lau Quibus ita constitulis , urgel posica apostatam illum dem inde consecuturus, nisi præjudiciis indulsisset, inquicns (Cap. 4): Jtaque et de his Marcion flagitannon atlendit, Latinos ordinem hunc in Canonem dus quid, omissis eis, Lucæ polius institcrit : quasi non non invecturos, nisi præeuntibus antigraphis, quæ el hæc apud Ecclesius a primordio fuerint. Atquin hæc sequerentur. Cur enim Lucam Marco, aut his Joan- magis a primordio suisse credibile est, UT PRIORA , QUA nem , non vero e contra anteposuissent , cum æque APOSTOLICA, ul cum ipsis Ecclesiis dedicata. Igitur dum ad ipsorum usum utraque series aptari commodum constel hæc quoque (pud Ecclesias suisse , cur non hæc possel? Neque aliud quidquam e loco Druthmari

quoque Marcion altigil , ail emendanda si adullerala , eruere poterat, quam in codice filarii, ul lunc ferc aut agnoscenda si integra ? Nam el competil ul, si qui balur, Matthaeum, et Joannem carteris præivisse. Evangelium pervertebunt , eorum magis curarent per

Afillius de economia ista Canonis in supralaudato versionem, QUORUM SCIEBANT AUCTORITATEM RECEPTIOexemplari sic statuit (Proleg. n. 1269). Consilio vi- B rem. Locus hic Teriulliani co est insignior, quo ma. delicel digestoris hoc factum. Ad calcem cnim Mat. gis perplexus, el liice aliqua indigens ut recte conelici hac haberi: Ευαγγέλιον κατά Ματθαίον ετελέθη. stet, lum ctiam quia , ad investigandam , quæ olim έρχεται Ευαγγέλιον κατά Ιωάννην ; hinc Lucim, ae in Africana Ecclesia vigere póluerit, Canonis æcotandem Mircum cum eadem ecypapă. Ila nempe nomiam, facem nobis aliquam prxserre videatur. dispositis libris istis, ut apostolorum Evangelia apo Itaque cum vix dubio sit locus, jam ab ipsa Evanstolicorum Evangeliis præponerentur ; quomodo geliorum editione Ecclesias illas, quarum in sinu, ut Marcum, ct Lucam apostolorum comites vocat Ter ita dicam, educta fuerant, ca ipsa lil nova Legis autullianus (Contra Marcion. iv, 2). Quid sibi voluerit thenticas tabulas servasse, el fidelibus ut nola essent in allatis verbis, consilio nempe digestoris ordinem essecisse; lum illorum exemplaria slatini in alias illum obtinuisse, prosecto non assequor. Suople in etiam diffusa : sive, missis ad hoc notariis, ea sibi ut genio hoc fecisse antiquarium , neque ipse ex allata describerentur curaverint : seu discipulis ipsis apošolypron recte conjeceril , ut pulo. Addebatur enim stolorum non solum, ut inquit Eusebius (11. E. 111, 37), ab exscriptoribus nota illa , ut ne librorum ordo in κηρύττειν τον Χριστόν φιλοτιμουμένοις, sed etiam, την compingendis postea codicibus operas fallerel. El των θείων Ευαγγελίων παραδιδόναι γραφήν, ct sic quilonge vetustior barbaro illo, ac misere indoclo ( ul C dem e re nata credentiuin utilitati egregie consulenipsius verbis ular ) librario , qui apographum illud tibus : ut scilicet, nuntialo jam ipsis Evangelio, sacra descripsit , eral ista , de qua nunc agimus , Canonis illa volumina describendi copiam ultro fidelibus laceseries ; uli cx Nazianzeni carmine viderat Millius rent. Maithxi proinde, quod primum omnium Dieroipse (In Nolis ad calcem Evangel. Malih. ). Hoc ita- solymis, aut non procul emerserat, confuentibus eo que voluerit, ni fallor, non sponte, aut casti, sed su undique, ceu ad nascentis Christianismi incunabula periorum temporum antigrapha secutum antiqua- fidelibus, apographa alio alqne alio translata : tum, rium, non aliter, alque in illis disposila erant Evan processu temporis, Marci ac Lucr., postremo eliam gelia, in suo apographo collocasse. Eos vero, quibus Joannis Ecclesias omnes quaquavcrsum occupasse. scries ista primilus usurpabatur , dignitati apostolo Siculi vero non statim ubique gentium constilula rum hoc dare voluisse (nam cur Lucas Marcum pra sunt Ecclesiæ, cilius provinciis aliquibus, serius alii verlcrit alia est ratio ineunda ) recte equidem con ad fidei sacramentum vocatis ; ita, pro ratione locojecit Millius. Neque tamen cx adducto, nec satis li rum, ac lemporum, modo hoc modo illud ex Evangequido Tertulliani loco, sed ex aliis ejusdem scripto liis nacias earum aliquas in codices suos retulisse : ris rem , de qua agitur, illustrare polerat, si vacas tum el cælera eliam, prout occasio, aut facultas se sel. Ilos itaque utpote insignes, cum ab ipso , lum a D dabant, addidisse. Et ita ordinem nullum fixum, ac viris eruditis in notis ad eumdem præteritos operæ certum tunc adhibitum credibile est; donec, vulgatis pretium facturum me puto si paulisper expendero. jam quatuor Evangeliis, ac passim distractis, Eccle

Hic scriptor, constituto prius evangelici instru siarum aliæ rationem temporis, quo prodicrant, aliæ menti auctores apostolos esse (Cit. Lib. iv, 2), quibus authorum babentes, diversimode illa in suis exempla. hoc munus prædicandi Evangelii a Domino fuisset. ribus exlulere. Et Orientalium quidem plurimas orimpositum : tum et apostolicos, sed cum apostolis , dinem temporis seculas innuere videtur Origenes. ut ipse ail , et post apostolos. Lucam vero nihil Ecclesiastico enim insistens Canoni ila enumerat aliud docuisse, quam quod ab apostolis Ecclesia di Evangelia Matthæi, Marci, Lucæ, ac Joannis, ut dicissent; factumque propterea ex hac doctrinæ etiam quæ illorum prius, que postea prodierint er consensione ut Lucæ Evangelium perinde ac aposlo traditione acceplum designet (Ap. Euseb. H. E. vi, licum monumenlum a lidelibus reciperelur; taleque 25). Eamdem seriem, Eusebius tuetur; quæ postea, semper apud illos mansisse, quale etiam suo tempore Hieronymo Vulgatum interpretem recensente, apud Lucbantur; eadem subinde ratione firmat auctorita Occidentales cliam Ecclesias obtinuit.

Verum alias non temporum, sed authorum ratione A rasset : ac deinceps Epocham quamdam Evangeliohabita, apostolos, deinde apostolicos in codicibus rum staluisset, Polesl (inquit) ipse ordo Evangeliorum suis disposuisse : cum exeinplar nostrum, ac Canta ideo sic haberi, ut unus apostolus sil in capite, alter in brigiense, lum illud Hilario olim, fama lenus, tribu fine, et illi duo qui inter ipsos habentur, auctoritatem tum a Druthmaro manifestissime evincunt. Et qui ab ipsis duobus habeant. Vidi lamen librum Evangelii dem in Africana Ecclesia, ex duplici ista Canonis græce scripium, qui dicebatur Hilarii fuisse, in quo serie servalam alteram, lidem facere videntur adducti primi eranı Matthæus, et Joannes, el poslerius alii Tertulliani loci. Auctores scilicet Evangelii fuisse duo. Interrogavi Euphemium Græcum cur hoc ila quidem el apostolicos, sed cum apostolis, et post esset : dixit mihi : In similitudinem boni Agricolæ, qui, apostolos. Mox etiain clarius : Alquin hæc magis a quos fortiores habel boves, primo jungit. Nihil bic, primordio fuisse credibile est UT PRIORA QUA APOSTO• unde Simonius liunc ordinem a Latinis in veclum asLICA. De lempore, quod prodierant, locutum Ter. serere possel. Lullianum nemo sanus crediderit. Diversum ilaque "Cutantius in Vita S. Hilarii operibus ejus præfixa, aliquid innuere voluil isla, ut sic dicam, prio quorum exemplar pulcherrimæ editionis vestra, huritate, qua principem Matthæi, ac Joannis Evangelio manitali ac benevolentie erga me lux acceptum locum adscripsit. Neque aliud, ni fallor, nisi quod B resero, observat describendis illum sacris Libris vaapud Ecclesias in sacrorum N. T. librorum censu casse ; idque ex testamento S. Perpetui episcopi apostolicorum illa præverterent. Quam conjecturam Turonensis, in quo legavit Euphronio Augustodufulcire videntur sequentia : Nam el competit ul,. si nensi librum Evangeliorum, quem scripsil Hilarius qui Evangelium pervertebant, eorum magis curarent Pictavensis quondam sacerdos : alque hunc ipsum perversionem, QUORUM SCIEBANT AUCTORITATEM RECEP credi, qui etiamnum Turonis in Ecclesia S. Gatjani TIOREM. Quibus verbis nihil aliud sensisse illum ar servalur. Ex quibus lestamenti verbis putat, interbitror, quam, utcumque ejusdem authoritatis apud pretari posse allatim bruthmari locum : ut nimirum Ecclesias cum apostolorum, tum apostolicorum Evan S. Hilarii diclus sil codes ille, quia manu ipsius exagelia essent, priorum tamen, habita apostolaliis, ac ralus. Ego vero; si licet paria facere, utcumque non magisterii ratione, usu apud illas fuisse potiorem, improbem conjecturam hanc viri doctissimi, putarem quod el frequentior in divini verbi prædicatione ab tamen codicem illum unum ex Asiaticis fuisse, quem, jis peterelur authoritas, et prima semper ante illa cum in Phrygia esul ageret, studiis suis adhibuerit apostolicorum in synaxibus legerentur. Quidquid Hilarius : mox ab exilio revertens in patriam retuletamen de hoc sit (veritatem enim in tanta velustalis rit. In quam conjecturam eo facilius ductum me sacaligine conjecturis assequi tentamus) quamvis non C teor, quod per quam verosimile sit minoris Asiæ ausim pro cerlo affirmare Tertulliani ævo in Eccle Ecclesias in disponiendo Canone, non attenta serie siis illis primum in Canone locum apostolis datum; temporum, quibus Evangelia prodierant, sed habita verosimilius tamen hoc puto ex allatis hujusce scrip- apostolatus ratione, Matthæi primum, quod ubique loris locis, quos supra perpendimus. Dixi, Tertulliani gentium, lum Joannis, a quo constitute, reciæque avo; nam postea eadem quæ in recensione Hiero fuerant, in codices suos retulisse. Sicque fortasse nymi series obtinuil: saltem in Carthaginensi, ut factum ul mos ille etiam in Gallias inveheretur, nisi liquet ex Evangelistarum ordine, quem ibi servatum jam antea obtinuerat. Quod pateret luculentius, si in scribit Augustinus (Serm. 144, de Temp.).

laudato apographo Ecclesi:c Turonensis, ante exsiQuod de Ecclesiis Africæ in disponendo Canone lium, si ita est, ab Hilario descriplo, pari serie, ac conjiciebamus, hoc de Galliarum aliquibus ut idip- in supralaudatis Canon procederet. Multo vero masum non sine veritatis specie affirmare possimus fi- gis hoc mihi suaderet, si verum esset, quod putat ciunt codices supra laudati. Quamvis Cantabrigiensis Culantius, Hilarium, post Commentarios in Mal- . non Ecclesiæ ulli, sed privalo cuidam in usu fuerit, thæum, statii curam lianc in Joannem extendisse. qui retenta dumtaxat que illic vigebat Canonis serie, Ita enim exemplarium suorum ordinem sequi videcælera per summam licentiam cum in Evangeliis, D batur. tum vel maxime in Actis Apostolorum ila miscuit, Num vero ex laudato Druthmari loco recte conjeinvertit, recudit, ut, teste Millio, qui illud accura cerit clariss. editor, in antigrapho Hilarii, post Maclissime inspexil, omnium, quotquot ad nostra tem thæum, ac Joannem, posteriores duos Marcum (ut pora pervenere, interpolatissimum dederit. Unde ipse ail) ac Lucam processisse, incertum omnino est. non immerilo Simonii judicium desideres, qui in . Videndum propterea ab iis, penes quos vetustiores historia Critica N. T. adornatam ad corruptos hosce codices supersunt, num in quibus Maithæus el Joanfontes Latinam versionem non semel male consultus nes præcedunt, Lucas semper, deinde Marcus, ut in credidisse videatur. Sed cum de antigraphis istis sit nostro, ac Cantabrigiensi, an secus sequantur. Forsermo, videanius nunc Druthmari locum, quem supra lasse enim ex diversa eorum serie cum mos Eccletetigimus.

siarum, ac privatorum ini dirigendo Canone erui Hic scriptor (Expos. in Matth. cap. 1) postquam posset ; lami etiam quodnam ex Evangeliis Luca ac Evangelistas qualuor fluminibus, quic a Paradiso Marci primum illis nancisci contigerit. Ulcumque voluptatis exibant, tum qualuor elementis compa enim apostolis ob dignitatem primus in Cantone locus

sit datus : de Luca lamen, ac Marco ambiguum cur A ille Spiritus nescire permitterel. Et mirum profecto, ille hunc prayer terit. An quia serius Marci exemplar quod crilicus iste utrumque evangelistam haud serhabuerint illi, quibus ordo ille usurpabalur, Luca in vatæ deceptive non postulaverit, quod non altius, ut codices antea relaio, an alia de causa. Forte etiam poslea Joannes, a generatione divina Verbi inilium Lucæ principem post apostolos locum tribuerint, stemmatis sumpserint(iliem fortasse diclurns Eusebio, quod longe uberius, quam Marcus, Evangelicam qui provinciam hanc a Spiritu sancto illi servatam historiam digesserit, repetitis videlicet altius rebus; scripsissct). Hoc enim ad summam rerum, de quibus el stemmate Servatoris secundum carnem accurate deinceps agere debebant facere omnino videbatur. digesto. Cerle in hoc rationem temporis non habuisse El perversis etiam ingenjis, quæ Jesum Christum, illos, apud quos ea Canonis series vigebat, ex vele uli hominem dumtaxat, erant traductura, ne ad horribus liquet, qui Marcum, ante Lucam, Evangelium renda illa brevia miserrime impingerent, facem præ. suum lilleris consignasse pulaverunt, uti superius ex tulissent. Origene observabamus, aliter tamen sentiente Cle Observavimus jam, quantum equidem per lot sicmenle Alexandrino, qui, Eusebio leste (H. E. vi, 14), culorum nebulam prospicere nobis licuit, quem in προγεγράφθαι έλεγεν των Ευαγγελίων τα περιέχοντα τας Canone Evangelico disponendo ordinem quxdam ex ysycamojías. Nempe quod fons, fundusque Evangelicæ B Orientalibus, tum Africa, ac Galliarum Ecclesixe historiae genus Christi juxta carnis dispensationem usurpaverint. Manus tamen e vestigio illis daturi, esse videretur, propterea verosimilius esse arbitralus qui nos per deserta hæc loca gradientes, si minus esi Clemens, munito jam a Matthæo ac Luca itinere verum , at sallem quod verosimilius sit fortasse non isto, constitutoque, quod primum omnium sciriopor adseculos in viam reduxeril. De Italie nostrx., præIchat, lune et Marcum Evangelio siio incubuisse. sertim, de aliarum omnium principe Ecclesia RoDixi a Marthæo et Luca; quamvis ambiguum sit mana quid conjicere in proclivi sil, faleor me nescire. huncne, an illum, præivisse senserit Clemens. For Qiram'igieNin" | Canone suo Matthæum olim, ac iasse lamen præluxerit sententiæ illorum qnipri. Firarinėm, ratione habila apostolatus, duobus aliis muin anle alios in scribenda Evangelica historia præferre poleerit; idque eo amplius, quod Joannes fuisse Lucam arbitrantur. Quos inter duo e protes- ei Řeme incrit, 'er'in igneum oleum , ut inquit Tersantibus vv. cc. Basnagius, et Clericus tfic enim ad tullianis (perperam Vaticanus Nysseni codex in lauDodwelli locuni, in quo Malthæum Evangelistarum datione allera sancti Stephani inter monumenia Ecantiquiorem asseruerat, hoc nuspiain probatum se clesiæ Græcæ a cl. Zacaguio edita eis ūdwp) devidisse ait (Disserl. I, de iv Evangeliis, ad calcem mersus fidei testimonium reddiderit (de Præscripi. Harmon. Evangelicæ). Quæ enim Græci recentiores C Hæret. cap. 38); de Luca, tamen ac Marco est utrinde zlate Evangeliorum commenti sunt, ea nullo sun que ambigendi locus. El sane, quod crcderem ad damento niti. Sed longa, ul pulo, intensione operis disquisitionem hanc

disquisitionem hanc subsidium aliquod e Vaticana fallente memoria. Nam haud mullo anle dixerat : sperari posse, oraveram olim eminensissimum prinOrigenes non modo dogmatum sui ævi, sed et antiqui- cipein Angelum Mariam Quirinum Romanæ Eccleside tatum erclesiasticarum callentissimus ilá de quriluor bibliothecarium ut, si qui codices in ea siiperessent, Evangeliis loquitur in fragmento tomi 1 Comment, in in quibus diversus a Vulgata ordo vigeret, eos inMatth. apud Eusebium H. E. v, 25, TPŪTov pło ze spici a vv. cc. ejusdem bibliothecæ custodibus juhere γραπται το κατά τον ποτέ τελώνην, ύστερον δε Απόστολος dignaretur. Qui, ut est non solum animi magnilu1150Ū Xploto i Marbaiov. Porro, si post Origenem re dine, splendore operum, munificentia, liberalitate, centiores Græci Maith:rum, ante cæteros scripsisse quic vere principen deceanit, sed scientiarum laude, aiunt, fundamento satis valido nituntur, authoritate fovendis litteris, provehendisque propterea ingeniis scilicet hominis antiquitatum Ecclesiasticarum cal ad immortalitatem nominis fictus, volis nostris belentissimi, qui primum inter Evangelia à Matheo nigne annuens, ut sacra illa monumenta inspiceantea publicano, deinde apostolo Jesu Christi scrip renlur mandavit. Sed nihil inde lucis affulsit. Omniturn asseruit.

D bus, quotquot inspecta sunt, ad Hieronymi Canonem Sed multo licentius Basnagius (Ad. A. C. Lx), qui comparalis. út Lucam Matthæo priorem induceret, inter cæteras De cæleris Ecclesiis longius in Italia ab Urbe seconjecturas hanc afferre non dubitavit; melius sci molis, Cisalpinæ præsertim Galliæ , facile éssel ad licet in Christi stemmate efferendo res successuras, rem, de qua agimus, e vexato Epiphanii (Hæresi LI) si Lucæ prius, mox Matthäi ordo cóuistilissel. Ac loco de Lucæ in Italia, Galliaque prædicatione, alipropterea ex hujus decentia futurum tunc fuisse, ut quid comminisci. Sed longius fortasse, quam par est, inde inciperet, unde initium sumendum fuerat, nempe el nostris, et aliorum conjecturis indulsimus. Itaque et a missione angeli ad Elizabetam, atque Mariam : ex æstuariis lisce in continentein aliquando reducii et ab edicto Augusti, quo iinpolsa Virgo in Bethleem insigniores aliquot locos exemplaris hujusce nostri perrexit ibique peperit. En libi' hominem pericolosa inspiciamus. sæculi sapientia æque de profanæ historiæ ac de di Dixeram ex antigraphis illis inanasse, quæ ante vinae scriptoribus judicantem, quasi non isti OEÓTTOVETOL Hilarii lempora serebantur. Et fecerat huic assertioni essent; quodque, ad id munus vocatos deceret divinus locuin bealus Author, lib. x de Trinįlale, n. 41, ub

« PoprzedniaDalej »