Obrazy na stronie
PDF

venit, Zozimus eoncessum habuit, et quidquid ad eam usque diem, in ejus causa actum fuerat, excussum est, introductusque etiam Cœlestius, ac lectus libellüs, quo fidem suam testabatur, ut scribit Zosimus in epistola ad Aurelium et univcrsos episcopos Africæ, anno quadringentesimo decimo $eptimo data, in qua consules leguntur, sed dies et mensis desiderantur. Cœlestii professio Zozimo visa est catholica, non quod, quæ dogmata Coelestii continebat, ipse approbaret; sed quod apostolicæ sedisjudicium amplecti se paratissimum ille exhiberet. « In homine acerrimi ingenii, inquit Augustinus, lib II contra duas epistolas, Pelagianorum c. 3, qui profecto, si corrigeretur, plurimis profuisset, voluntas emendationis, non falsitas dogmatis approbata est. » Non putavit tamen Zosimus, ejus libêllum sibi debere sufficere, sed variis interrogationibus ejus animum exploravit,ut liquet ex laudáta Zosimi ád episcopos Africanos epistola. Nec tamen, Cœlestium excommunicationis vinculis, quibus innodatus erat,absolvendum esse judicavit : « Sed interposito duorum mensium tempQre, donec rescriberetur ex Africa, resipiscendi ei locus sub quadam medicinalis sententiæ lenitate concessus est, » inquit Augustinus lib II de Peccato originali, cap 7,quod Aurelio, cæterisque episcopis Africanis per litteras Zosimus significavit datas xi Kalend 0ctob. ejusdem anni 417. Illis litteris sanctos illos præsules durius increpuit, dolens Pelagii, ac Cœlestii vices, qui cum catholica saperent, hæreseos damnati fuissént. ostquam Zosimus pro Cœlestio scripsit ad episcopos Africanos, Pelagius suam quoqué epistolam, qua hæresis crimen a se depelleret, misit cum adjunta fidei professione,in qua sincere quid crederet, quidve respueret, sese declarare prædicabat.In ea, Coelestium imitatus, ea capita, quorum nemo ille postulabat, multis disputat, $ed ubi ad baptismi quæstionem venit, « Baptisma, inquit, unum tenemus, quod iisdem sacràmenti verbis in infantibus, uibus etiam in majoribus,asserimus esse celebranum : » Quæ verba nihilominus ipsum ad originalis culpæ confessionem non astringebant. Sic néque exprimebat qualem gratiam agnosceret necessariam, et ex eis quæ Augustinus de Pelagianorum fraudibus tradit,intelligimus illam fidei expositionem, in qua nihil prorsus videtur nisi orthodoxum, januam eorum omnibus erroribus patefacere. Ea tamen accepta Zozimus scripsit ad episcogos Africanos supra citatam epistolam xi Kalend Octobr datam, in qua ait, liquido purgare se Pelagium,ac fidem suam tanta perspicuitate exponere ut locum malignis interpretationibus nullum relinqueret. Verum culpam, quam Zosimus imprudens admiserat, postea correxit, ideoque Augustinus eum, quantum in se fuit, excusavit. Episcopi Africani, acceptis Zosimi papæ litteris, anno quadringentesimo decimo oclavô duo concilia celebrarunt,quorum primum S. Augustinus Africanum semper appellat, licet Carthagine celebratum fuerit: Ei ducenti deeem et quatuor episcopi interfuerunt.Ex eo obtestatiq ad Z3simum papam missa; viter in ea expostulabant Patres concilii adversus simum, quod post habito, et Africanæ Ecclesiæ, et Romanæ per Innocentium judicio,quo finata Coelestii causa fuerat, ad novum eam examen revocas$et. Deinde cum intelligerent cx epistolis Zosimi, hunc ad Pelagiun, Cœléstiumque absolvendos festinare, nisi accusatores Romam occurrerent, et suæ accusationis capita probarent : obtestatorium libellum interposuérunt,quo suum sibi jus servari postulabant,et ut nihil de sententia in utrumque illum prolata immutaretur; sed in eodem cuncta relinquerentur statu,saltem donec unum esuis Romam mitterent cum idoneis causæ instrumentis,quibus hæreticorum artes aperirentur, docereturquè quam legitime et canonice damnati essent.Ex eo itaque con

papa in sacti Clementis basilica A cilio omnia gesta in causa Cœlestii ad Zosimum

[ocr errors]

missa sunt. Cum eo loco res esset, Zosimus examinatis, quæ hactenus adversus Cœlestium tam Romæ, quam in Africa facta fuerant, eum ad pleniorem audientiam, summumque judicium vocavit; sed hæresiarchâ cum artes suas patere,nullumque superesse tergiversandi modum videret, sese examini subduxit. Cujus fuga ubi innotuit, continuo lata in eum ac É decretoria sententia,scriptaque universis mundi episcopis a Zosimo grandis illa epistola, Å; Tractoriam Marius Mercator vocat, et cujus iqua tantum nobis fragmenta restant. Hæc Mercatóris hac de re in Commonitorio verba: « Episcopis vero ex Africa rescribentibus, omnemqué causam,quæ apud eos facta fuerat exponentibus: missis etiam gestis exinde, quæ fuerant tunc cum illo,vel de illoTconfecta, vocatur ad audientiam pleniorem, ut quæ promiserat, festinaret implere, id est, ut damnatis prædictis capitulis, sententia Afrorum pontificum,qua fuerat communione privatus,absolveretur; non solum non adfuit, sed etiam ex memorata Romana urbe pr9fugit : atque ab h9c a beatæ memoriæ prædicto Zosimo episcopo scriptis amplissimis vel longissimis perdamnatus est; in quibus et ipsa capitula, de quibus accusatus fuerat, continentuf, et omnis causâ tam de Cœlestio suprascripto,quam, de Pelagio magistro ejus praviore $idetur essé narrata (quorum $criptorum, et nos hic habemus exemplaria), et ad omnes orientales Ecclesias, Ægypti diœcesim et Constantinopolim et Thessalonicami,et Hierosolymam, similia eademque scripta ad episcopos transmissa esse suggeremus.» Zosimus ÉÉÉÉÉ, suam et gesta synodi Africamæ ad Honorium imperatorem Ravennæ agentem misit,petens,ut Cœle$tius omnesque Pelagiani Urbe pelleréntur, et toto Christiano orbe tanquam hæreiici haberentur. Iis acceptis lIonorius rescriptum emisit, quod Baronius ex codice monasterii sancti Vedasti ânno 418.Annalibus inseruit,postea Salmasius, Usserius lib de Britannic Ecclés primordiis, Baluzius in Appendice ad Salvianum,et nuper Garnerius partim $ollatione editQrum,partim Mss.9pe correctius dedit in dissert 3 de Constitutionibus imperatorum editis in causa Pelagianorum. In eo rescripto ad Palladium PræfectumTprætorio Italiæ directô Honorius ait: Illustris tua auctoritas victura in omne aevum lege nos statuisse cognoscat, ut pulsis eae Urbe primis captibus dogmatis exsecrandi, Cælestio atque Pelagio, si qui hujus de cætero sacrilegii ctatores,quibuscunqué locis potuerint reperiri, aut de pravitate damnata aliquem rursus proferre sermonem, à quocunque correpti íud competentem judicem pertra; hantur. Imperiale edictum jussione sua prgseguti sunt præfeëti prætorio Junius Quartus. Palladius Italiae,Monaxiuis Orientis,et Agricola Galliarum,qui decreto suo, quod adhuc exstat, jussere Pelagium, et Cœlestium ex Urbe ejici, omnesque istorum erroris convictos facultatibus suis spoliari,ac perpetuo multari exsilio. Honorii rescriptum dicitur datum pridie Kalend. Maias, Ravenna, D. 0. N. N. Homojrio XII et Theodosio VIII AA. €C. ideoque anno 418, post mensem scilicet, et aliquot dies, quam Zosimus tertiam ad Afros $°'' die xxi. Martii scripsisset, qui ideo intra illud tempus, et Coelestium postremo ad judicium yocavit, et tractoriam suam'adversus Pelagianos ad universos orbis episscopos dedit. - - - Episcopi Africani Carthagine in concilio, quod a D.Augustino plenarium dicitur, congregati Zosimi Tractöriam réceperunt, et epistolam gratulatoriam ad ipsum scripserunt, qua, de Pelagianorum damnatione, Zosimg, ut par`erat gratulati sunt. Hujus Epistolæ, et Zosimi TractQrię mentio est cap 8 capitulorum, quæ epistolæ Cœlestini, Papæ ad epis®pos Galliatuìm, sübjici solent. Cœlestinus, cüi illi; öapitula attribuuntür, ait : « Quod omnia studia,et laudemque referenda sint, quia nemo aliude ei placeat, nisi ex eo, quod ipse donaverit: in quam nos sententiam dirigit beatæ recordationis papæ Zosimi regularis auctoritas, cum scribens ad totius orbis episcopos, ait : « Nos autem instinctu Dei (omnia « enim bona ad auctorem suum referenda sunt,unde « nascuntur) ad fratrum, et coepiscoporum nostrot« rum conscientiam Ę'É, autem sermonem sincerissimæ veritatis luce radiantem tanto Afri episcopi honore venerati sunt, ut ita ad eumdem virum scriberent : « Illud vero quod in lit« teris,quasin universas provincias curasti esse mit« tendas, posuisti, dicens: Nos tamen instinctu Dei, » etc.Sic accepimus dictum,ut illos,qui contra Dei adjutorium extollant humani arbitrii libertatem, districto gladio veritatis, velut cursim transiens amputares. Quid enim tam libero fecisti arbitrio, quam quod universa in nostræ humilitatis conscieritiam retulisti? Et tamen instinctu Dei factum esse fideliter sapienterque vidisti, veraciter, fldenterque dixisti : « Ideo utique, quia præparatur voluntas a I)omino, « et ut boni aliquid agant paternis inspirationibus « suorum ipse tangit corda filiorum: quotquot enim « spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt; ut nec no« strum deesse sentiamus arbitrium,et in bonis qui« busque voluntatis humanae singulis motibus magis « illius valere non dubitemus auxilium.» Ita Cœlestinus. Laudatam epistolam ab Africanis episcopis in concilio plenario congregatis, ubi Zosimi Tractoriam recepere, scriptam esse oportet, cum Zosimus sub finem anni quodringentesimi decimi octavi vivere desierit, nec aliud ante mortem ejus in Africa concilium congregatum fuerit.

omnia opera, ac merita sanctorum ad Dei gloriam, A epistola iii talis est : Zosimus Aurelio, et universis

Lin.3 et 4. Ut diaconi laevas tectas haberent de pallis linostimis, et per parochias concessa licentia céreos benedici.Zosimo tribuit liber Pontificalis,quod liceutiam benedicendi per singulas parochias cerei Paschalis concesserit. Quod non ità intelligendum est, inquit cardinalis Baronius, quasi Zosimüs corei Paschalis usum primus instituerit, sed iJlud tantum a Zosimo institutum,ut idem cereus qui in majoribus tantum basilicis incendi soleret, æqüe singulis parochis concederetur: antiquiorum enim fuisso in Ecclesia ejusdem cerei benedictionem, docet Prudentius, qui de eo hymnum composuit.

Idem liber Pontificalis asserit eum constituisse, ut diaconi lævas tectas haberent de pallis linostinis. Nomine hujus pallae intelligenda esi stola diacomalis ex lino, et lana contexta, quam diaconi in humero sinistro deferunt,ad differéntiam sacerdotalis, a collo ante pectus pendentis. Hic autem usus jam a tempore concilii Laodiceni anno circiter trecéntesimo sexagesimo tertio celebrati,invaluerat,ut diaconi stola uterentur in sacris ministeriis. Canone enim xxxII statuitur subdiaconos cum orariis assistere non debere, et canone xxIII, lectores, cantoresque cum orariis agere officium suum non debere. Ad quem ultimum canonem auctor anonymus in notis ad conciliorum canones observat, lectóribus, et aliis uti orariis fuisse prohibitum, ne ordinum gradus confunderentur : orarium autem idem fuisse ac stolam seu, ut alii volunt, sudarium, quo os abstergeretur, quod tandem in manipulum evasit.Verisimilius tamen esse orarium hié sumi pro stola, quæ olim latitudine sua humeros tegebai,et cujus oram tantum retinuimus, quae circa collum defertur : Graecis in hoc a Latinis discrepantibus, quod apud illos ante pectus, et retro,crucis in modumii,oraríum illud decussetur.

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

pèr Africam,etc.« Magnum pondus examinis magna desiderat; ut non sit rebus ipsis quæ geruntur inferior libra judicii. llis accedit apostolicæ sedis auctoritas, cui in honorem beatissimi Petri Patrum decreta peculiarem quamdam sanxere reverentiam... Cœlestius presbyter nostro se ingessit examini, expetens, ea quæ de se apostolicæ sedi aliter, quain òportuit essent inculcata, purgari... Posthabitis omnibus, die cognitionis resedimus in sancti Clementis basilica... Omnia igitur, quæ prius fuerant acta discussimus... Intromisso Cœlestio, libellum ejus, quem dederat, fecimus recitari. Nec hoc contenti, utrum hæc quæ scripsisset, cQrde loqueretur, an labiis, sæpe numero exploravimus.» S. Augustinus testatur Caelestium in professione fidei, quam obtulit Zosimo, declarasse, « si forte ut hominibus, quispiam ignorantiæ error obrepserit, vestra sententia corrigatur.» S. Aug de Pec orig cap 6.: « Insuper etiam Cœlestium se purgare molientem ad consentiendum supradictis sedis apostolicæ, id est Innocentii papæ litteris, crebra interlocutione constrinxerit. » Id. contra 2 epist Pelag lib II, c. 3: « A vinculis tamen excommunicationis nondum est creditus esse solvendus; sed interposito duorum mensium tempore, donec rescriberetur ex Africa, resipiscendi ei locus sub quadam medicinali sententiae 'î', concessus est.» Id. de Pecc orig cap 8. Pelagius quoque non segniter litterarum remédia conquisiverat ad eludendam, si fieri posset, Romani pontificis di!igentiam in causæ istius cognitione. Scripserat enim ad Innocentium fidei suæ professionem, mutuatus ex apostolico symbolo veras sententias, Š aperte illis permiscens errores suos, quin et libertatem arbitrii asserens, et nos semper indigere divino auxilio : et universa ita concludens : « Hæc est fides,papa beatissime,quam in Ecclesia catholica didicimus, quamque semper tenuimus et tenemus. In qua si minus perite, aut parum caute aliquid forte positum est, emendari in primis cupimus a te, qui Petri et fidem, et sedem tenes.Sin áutem hæc nostra confessio apostolatus tui judicio comprobatur; V$ me maculare voluerit, se imperitum, vel malevolum, vel étiam non catholicum, non me hæreticum comprobabit.» Ad hæc, addiderat etiam Paeailus Hierosolymorum episcopus suas epistolas ad Zosimum,quibus carpebat accusatores Pelagii et Cœlestii,et ita obsequentem Pelagium ostendebat sedi apostolicæ, ut lectis palam litteris commendantis et commendati, qui áderant Romanæ Ecclesiæ viri sancti vix lacrymis præ gaudio temperarent, ait Zosimus (ep. Iv). Interea inter Romanam et Africanam Ecclesiam litteris ultro citroque datis suspendebatur judicium

ontificis, donec pleniora documenta afferrentur e ËÎ, Africanis, quibus communicaverat Zosimus ea quæ transmissa fuerant a Pelagio et Coelestio. « Quamvis enim, ait Zosimus, epistola x ad Aurelium, Patrum traditio apostolicæ sedi auctoritatem tantam tribuerit, ut de ejus judicio disceptare nulJns auderet, idque per canones semper regulasque scrvaverit, et currens adhuc suis legibus, Ecclesiastica disciplina Petri nomine, a quo ipsa, quoque descendit, reverentiam quam debet exsolvit, etc. Tamen cum tantum nobis esset auctoritatis, ut nullus de nostra posset retractare sententia, nihil egimus, quod non ad vestram notitiam nostris ultro lit'eris referremus, dantes hoc fraternitati, ut in commune consulentes, non quia quid deberet fieri nesciremus, aut faceremus aliquid,quod contra utilitatem Ecclesiæ veniens displiceret; sed. pariter vobiscum voluimus habere tractatum de illo, qui apud vos,sicut ipsi per litteras dicitis, fuerit accusatus : et ad nostram, qui se assereret innocentem non refugiens judicium ex appellatione pristina,venerit sedem, accusatores suos ultro deposcens, et quæ in se crimina per rumorem falso dicebat illata condemnans, etc.Idcirco noverit vestra fraternitas, A

nihil nos post illas quas superius vel litteras vestras accepimus, immutasse : sed in eodem cuncta reliquisse statu, in quo dudum fuerant, cum hoc nostris litteris vestræ indicavimus sanctitati; ut illa, quæ a vobis ad nos missa erat, obtestatio remaneret. Ad causæ hujus definitionem deventum tandem fuisse per sedem tum plures auctores ostendunt, tum præ cæteris S. Augustinus (contra 2 epistolam Pelagii lib. II, cap. 3) scribens præsules Africanos suasisse Zosimo, ut contentus non esset consensu enerico,quem litteris Innocentii præstare se jactaat Cœlestius, sed speciatim ab eo requireret, «ut aperte anathematizaret, quæ in suo libello prava posuerat : ne si id non fecisset, multi parum intelligentes magis in libello ejus illa fidei venena a sede apost9lica crederent approbata, propterea quod ab illa dictum erat,eum librum esse catholicum,quam emendata propter illud, quod $e papæ Innocentii litteris consentire ipse responderet.Tunc ergo cum ejus præsentia posceretur, ut certis ac dilucidis responsionibus vel astutia hominis,vel correctio delucesceret, et nulli ambigua remaneret, se subtraxit, et negavit examini. » Hac igitur methodo cum astutia simulantis £$ ad parendum et se sistendum juicio fuisset detecta, testantur S.Augustinus (epist. 47, ad Valentinum et epist. 157, ad 0ptatum), S. Prosper (lib.contra collat.) Marius Mercator (commonit. ad Theodos.) aliique, non modo prolatam fuisse contra Pelagium et Coelestium damnationis sententiam etiam a Zosimo, sed hunc circularibus litteris ad universos totius orbis episcopos datis curasse,ut in omnium notitiam a se decreta pervenirent. Legendus præ cæteris Paulinus Ecclesiæ Mediolanensis diaconus in libello, quem eidem Zosimo in gratiarum actionem obtulit,ubi seriem judicii ac sententiæ contra Cœlestium a se delatum a Zozimo rolatæ, post R$, ab Innocentio profectam, escribit,« Ego Deo et Christo Domino gratias ago, quod Ecclesiæ causam ita agi voluit, ut sedes apostolica, a qua oportuit ore duorum pontificum hæresim condemnari, ea damnanda præcepit, quæ a me Cœlestio fuerunt objecta. Quo autem pacto approbata fuisset antea in Cœlestio voluntas emendationis,qua de pluribus dubitans instrui se velle asserebat, non vero falsitas dogmatis, quam profiteri tunc non declarabat ostendit S. Augustinus lib. II ad Bonif., cap. 3.

Zosimus in encyclica ad episcopos jusserat, ut illa condemnans Pelagianos ab omnibuis subscriberetur,indicta refractariis pœna depositionis (ex Mario Merc in Commonit.). Honorii Augusti lex huic pontificiæ constitutioni ita se præbuit adjutricem in causa fidei,ut accusationem publicam ubique locorum institui,exsilii pœnam in rebelles decefni mandaret. Experti sunt tum pontificiae, tum imperialis potestatis justam coercitionem Julianus episcopus Eclanensis, aliique septemdecim, qui sübscribere recusantes, a `sede apostolica sunt ejus communione privati, et ab Augustorum judicibus sunt in exsilium pulsi, ut ex Zosimi II epistola constat. Quae hactenus prosecuti sumus Zosimi constituta ad Ecclesiæ universalis regimen ipsi concreditum pertinere noscuntur.Quae autem peculiaria in regionibus patriarchatus 0ccidentalis ordinavit, ea sunt ύ trium provinciarum per Gallias, nempe iennensis,Narbonensis 1 et Narbonensis ii, confirmatus episcopo Arelatensi, cui fuerat etiam ante collatus, adjecto vicarii apostolici munere per Gallias universas (epist. 5 et 6). Hesychio Salonitano, in sua Decretali (epist. 1) præscribit ut in $ua proyincia Dalmatiæ eadem observentur de ordinationibus decreta, quæ ad Gallias, Hispanias, et Africam transmisit. In Africanis provinciis complura etiam statuit. In Byzacenam increpat episcopos, quod laicorum judiciis non vereantur subdere sacerdotes. In Mauritaniam Cæsariensem Augustinum se conferre impulit ob terminandas Ecclesiæ necessitates (ex Possidio in Vita Aug. cap. 14 et ex epist. S. Aug. 157 ad 0ptatum) cum de causa Donastistarum, et de appellationibus ad sedem apostolicam agebatur. De his videndum est concilium Carthaginense vi, cap. 2 : « Injuncta nobis sunt a sede apostolica aliqua..... Hoc est de Nicæni8 canonibus ut observentur. » Sardicensis concilii canon erat, de quo ibi agebatur, licet Nicænus canon APpellatetur a pontifice, eo quod illa duo concilia, *Nicænum et Sardicense, junctim uno in libro completa (cum et Nigænorum explicatio in Sardicensibus haberetur) Nicæni nomine passim venirent, ea præsertim ætate ac pluribus consecutis. Reverentiam quem debuerant Zozimo se professos testantur Patres Africani in sua synodica ad Bonifacium Zosimi successorem, ut in subsequentibus ostendetur.

XLIV. SANCTUS BONIFACIUS.

ANNo cHRISTI 419, HONORII 15, THEodosii 12.

eo Bonifacius, natione Romanus, eae patre Jocundo presbytero, sedit annos tres, mcnses quatuor, dies tredecim (a). Hic sub contentüme cum Eulalio ordinatur una die, et fuit dissensio in clero mensibus septem, et per dies quindecim (b). Eulalius vero ordinatur in basilica Constantiniana, Bonifacius autem in basilica Juliæ. Eodem tempore audiens hoc Placidia Augusta 5 cum filio suo Walentiniano Augusto, dum sederent Ravennæ, retulit Honorio Augusto Mediolani sedenti, eodem tempore ambo Augusti missa auctoritate hoc præceperunt, ut ambo exirent civitatem. Qui dum compulsi exissent, habitavit Bonifacius in cœmeterio sanctæ Felicitatis martyris via Salaria. Eulalius vero in civitate Antii ad sanctum Hermen. Veniente 10 autem proximo die Paschæ, præsumpsit Eulalius, eo quod ordinatus fuisset in basilica Con

NOTULAE MARGINALES FABROTTI. (a) B, ann 5 minus 2 mensibus, et 3 dieb a Coss Honor XII et Theod VIII, ad Marinianum et Asclepio

dorum Coss.

(b) Vide Baron ad ann Domini 418, in fine.

[merged small][merged small][ocr errors]

(a) Vide Baron. ad an. 419.

stantiniana, et introivit Urbem, et baptizavit, celebravit Pascha in basilica Constantiniana. Bonifacius vero, sicut consuetudo erat, celebravit baptismum Paschæ in basilica sanctæ martyris Agnetis. Hoc audito Augusti utrique miserunt, et (a) ejecerunt Eulalium, et missa auctoritate revocaverunt Bonifacium in Urbem, et constituerunt Episcopum. Eulalium vero miserunt foras in Campaniam. Post annos tres, et menses octo defunctus est Bonifacius. Clerus autem et plebs petierunt Eulalium revocari, quod tamen non consensit Eulalius, Romam reverti. Qui etiam in eodem loco Campaniæ post annum mortis Bonifacii, defunctus est. Hic Bonifacius constituit, ut nulla mulier, vel monacha (b) pallia sacrata contingeret, aut lavaret, aut incensum poneret in ecclesia, nisi minister : nec servum clericum fieri, nec obnoæium curiæ, vel cujuslibet rei. 61 Hic fecit oratorium in cœmeterio sanctæ Felicitatis, juxta corpus ejus, et ornavit sepulcrum sanctæ martyris Felicitatis, et sancti Liwanii (c), ubi et posuit hæc: Patenam argenteam, pensam tem libras viginti; scyphum argenteum pensantem libras decem; amam argenleam, pensantem libras tredecim ; calices minores argenteos duos, pensantes libras quatuor; coronas argenteas tres, pensantes libras quindecim. Hic fecit ordinationem unam per mensem Decembris, presbyteros tredecim, diaconos tres, Episcopos per diversa loca sex et triginta. Qui etiam sepultus est in coemeterio sanctæ Felicitatis martyris, via Salaria, octavo Kalendas Novembris; et cessavit episcopatus per dies novem.

NOtUlaE MARGINALES FABROTTi (b) Pallam sacratam. (c) C, sylvani. VARIANTES LECTIONES.

Apud Fabrottum eae cod, Freh. A 7, $ui etiam sep est, via Salaria, juxta corpus

S. Felicitatis mart. lin pem episc dies novem.

[ocr errors]

Num 60, lin 1, mens. 8, d. 7, lin 3, mens. 7, d. 15, Eulalius ordinatus est in bas C. Bonif vero in basil Julii; audiens hoc Placidia. lin 6 et7, sedenti eodem tempore ambo Augusti m. a. præcepererunt, ut ambo electi ex. c. qui cum pulsi exirent. lim 9, civit Anthio ad S. H. veniente autem die pr. P. lin 11 et 12, in urbem Romam. lin 17, Clefici autem et plebs petierunt Eulalium in Urbem revocari. Ipse tamen non consensit in urbem Romam reverti. Verumtamen post annum mortis Bonifacii defunctus est Eulalius in eodem loco Companiæ. Hic Bonifacius constituit ut n. m. aut mionach pallam sacratam contingeret, aut l. vel in c. p. in É nisi tantum minister, nec servum clericum 1er1.

Num 61, lin {, S. Felic martyris et S. Silvani, ubi et posuit hæc dona : pai. lin 3, lib 13, scyphum argenteum, pens lib. 10, coronas arg 3, s. lib. 15, calices minores 2, pens sing libT4. Hic fecit ordinationem 1 in urbe Ê, per m, D. lin

[blocks in formation]
[blocks in formation]

NOTAE VARIORUM.

A SCHELESTRATE.

Num. 60, lin. 13. — Celebravit baptismum Paschae. Licet urgente necessitate semper baptizare licuerit, baptismus tamen extra necessitatem tantum his in Ecclesia solemniter olim conferebatur,

obnoæium curiae vel cujuslibei rei. Bonifacii decreto vetitum, ne servi, vel obnoxii curiæ, id est, curiæ municipali, yel rationibus publicis, admittantur in clerüm. Idem constitutum variis sanctionibus Cæsareis, et pontificiis, L. 0fficiales. L. Si quis. C. De episc. et cleric. can. 1. Et per totum. 51. dist.

vigilia nimirum Paschatis, et Pentecostes. Undé C can. Legem. 53. dist. can. 1. `Et per totum 54.

hoc loco baptismus Paschæ vocatur, ut a baptismo Pentecostis distinguatur.

ALTASERRA.
Num. 60, lin 21. — Nec servum clericum fieri, nec

dist.
BINII ET LABBEI

Num.60,lin.i.—Bonifacius.In lege doctissimus,bonis moribuscomprobatus,acclamatione totius populi

et plurium Optimatum, invitus pontifex elegitur,et A auctoritati tanti scriptoris,nisi Prosper,et Marcelli

consecratur. BLANCHINI. NOT.E CHRONOLOGIC.E. Ad consules Monaxium et Plintham referri exordium Bonifacii papæ paulo ante dixi : cujus ordinatio in vetusto mârtyrologio Florentinii consignata É; per triduum Kalendas Januarii annum 19aperientes in processu eorumdem consulum.Testis æqualis eorumdem temporum est Prosper in Chronico editus castigate a Schelstratio Antiquit. Eccl. pag. 466, ubi hæc leguntur : Monaaeio et Plintha coss. I{omanae Ecclesiae quadragcsimus episcopatum agit Bonifacius. Huic suffraatur epistqla ipsius Bonifacii ad episcopos Galliæ ata IdibusJunii Monaxio consule,et alterâ ad Rufum Thessalonicensem eodem consulatu signata xiii Kaleng. Octobr. apud Holstenium. Prioris exemplum legitur in laudato codice biblioth. S. Crucis ad Jerusalem ita subscriptum : Data sub die Idus Junias Monario viro clarissimo consule quam alia subsequitur triennio post directa Hilario episcopo Narbonensi, cujus initium : Difficile quidemi fidém querimoniis commodamus : finis vero : ÃÄ v Idus Febr. DD. NN. Honorio XIII et Theodosio X, consulibus Augg. In cQlligenda summa temporis quo sedit Bonifacius, discrepare videntur scriptorum etiam veterum sententiæ, numerum mensium ac dierum diversimode statuentes, ut apparet ex variantibus lectionibus ad textum Anastasii. Verum observant opportune critici diligentiores, hanc differentiam miensium ac dierum supra triennium solidum ipsi tributorum esse referendam in illius schismatis menses,quibus Eulalius falsa insinuatione Symmachi apud Honorium Augustum Ravennæ agentem subnixus, disputabat de electione cum Bonifacio. Chronologiæ illius dissidii collectæ in noctis Pagii Junioris a num.2 ad 11 invenitur,et omne discrimen tollit. Tres menses, aut quatuor impensos fuisse admittendum est ad diluendas calumnias Eulalii et Symmachi : quo tempore jussus fuit Bonifacius abstinerea pontificiis muneribus in Urbe exercendis; donec pluribus Honorii litteris Ravennæ datis usque ad diem III nonas Aprilis (quod refert Baronius ad an. 418) sedis Romanæ pacificam possessionem adeptus fuit Bonifacius, éxpulso Eülalio. Aliqui propterea codices tribuerunt sedi Bonifacii a legitima electione cleri,ut par erat, supra annos tres, menses octo dies tredecim. Alii vero menses tres et dies tredecim supra triennium : qui videntur ex aliquo principis rescripto epocham illam inchoare.In martyrologio Elorentinii depositionis dies constituitur iv Septembris : quod exacte pariatur cum summa temporis a codice B,definiti ex die ordinationis xxix Decëmbris si dies legantur septem expresse numerati in catalogo codicis Palatino-Vaticani annorum 865, quem dedimus in Prolegomenis, ex Schelstratio, et in pluribus exemplis operis Anastasiani,ab utroque Pagio indicatis.Ita enim ex ordinatione Bonifacii, consignata, ut vidimus, die xxix Decembris,deducentibus epocham novi pontificatus constat ratio exacta mensium, ac dierum septem huic pontifici assignatorum supra triennium solidum. Quam illustre addatur hoc triennale regimen Bonifacii ex litteris Patrum et conciliorum, indicant notæ aliorum ac nostræ, quas consule. Superest,ut ostendam,cur anno 422,potius quam 423, mortem Bonifacii consignem; licet eam diffcrendam putaverit ad 423 cardinalis Norisius,historiæ et chronologiæ illustrator lib.primo historiae Pel. cujus capiti 22 hæc præfigit in titulo : Moritur Honorius imperator, ac postea Bonifacius papa. Exordium verò capitis tale est : 0biit anno 423, die xv Augusti,Honorius imperator: et quintum post versum subdit : die vero xxv 0ctobris Bonifacio etiam pontifice mortuo, Cælestinus subrogatus fuit. Deferrem

nus comes, qui tunc superarant, aliter indicarent. Marcellinus ita digessit in Chronico gesta sub consulatu Asclepiodoti et Mariniani. Indict.vi, Cælestinus Romanae Ecclesiae xli, antistes creatus est : vicit ammos novem. Tum cæteris ejusdem anni eventibus enarratis, postremum illud euuntiat,Honorii scilicet mortein. Nec dissimiliter Prosper in Chronico sub iisdem coss prius memorat initium Cœlestini. scribens, Romanae Ecclesiae quadragesimus primus præsidet Caelestinus annis novem, mensibus decem, diebus , quindecim; deinde refert Longobardorum secundum regnasse Lamissum, et anni gesta concludit morte Honorii, et tyrannide Joannis. Æqualium igitur scriptorum testimonia non modo non præponunt Honorii obitum morti Bonifacii,sed initium pontificatus Cœlestini præferunt morti Honorii. Porro si mense Augusti obiit Honorius(de quo dubitare non licet tum ex historicorum testimóniis adductis per Ducange in Constantinopoli Christiana, tum ex legibus codicis Theodosiani datis hoc consulatu,nempe vi Idus Aug his coss l. Lxi,de Hæreticis, et lege xix, de Appellationibus, et lege v lib xi, de conl donat colläta cum præcedenti, et l. vii, de inoffic Test,tit 19,lib II); et inter prima hujus anni £; refertur initium sedis Coelestini, qui die xxv. ctobris pontificatum auspicatus est; profecto gebemus colligere,0ctobrem illum spectasse ad indictionem sextam, qua labente consulátuminierunt Kalendis Januarii Asclepiodotus et Marinianus ære Christi 423; cum inchoasset mense Septembri anni 422, nempe paulo ante pontificale initium Coelestini.Rur. sus ex annis novem, mensibus decem,diebus quindecim. Cœlestino tributis colligitur electio ejusdem anno 422. Differri enim non potest ejusdem obitus ultra ætatem anni 432. Quare si anni decem, et menses decem, et quod abundat eidem tribuendi sunt; non potest exordium sedis desumi ex anno 432, sed necessario alligandum est anno 422.

NOtAE HISTORICARI. Num.60,lin.5.— Audiens hoc Placidia Augusta cum

filio suo Valentiniano Augusto dum sederent Ravennae,

retulit IIomorio Augusto Mediolani sedenti. Ne quid obscuritatis offundatur historiæ ab implicata exprexsione nominum Placidiæ et Valentiniani ejus filii, cui titulus Augustihoc in numero maturius tribuitur,

uam parsit ; observandum est Placidiam Augustam

heodosii Magni filiam, et duorum imperatorum sororcm (Arcadii et Honorii) post obitum prioris mariti Athaulsi Gothorum regis uxorem datam Constantio Patricio Christi anno 416, Theodosio VII et Palladio coss ex hoc genuisse Valentinianum tertium vi Nonas Julii Christi 418, Honorio XII et Theodosio VIII, coss (Prosper in continuat Chron Euseb)Bonifacius electus est Romanus pontifex anno

roxime progedenti ad finem vergente,scilicet xxix. É', Christi 418, qua etiam die schismaticorum factio in Lateranensi patriarchio collocabat Eulalium, agente tunc apud Ravennates Placidia cum merito Constantio, in consortium imperii et Augustæ dignitatis adlecto,sive anno eodem Monaxio et Plintha coss ut habet Idacius, ex observatione Besoldi castigata per Rupertum pag 426; sive anno 420,cujus exórdia procedunt cum schismate Eulalii. Quândiu vivit Hofiorius (vixit autem ad xyii Kalendas Septemb anni 423, Asclepiodoto et Mariniano coss)Vàlentinianus puer Augustam dignitatem non obtinuit,quam pater Constantius ab Honorio acceptam retinuerat ad supremum vitæ diem II Septembr 421. Valentinianus post obitum patrui Honorii a Theodosio Juniore patrueli suo Caesar et Augustus dictus fuit xviii Octobr anni 425, delato illi imperio Occidentali. Quare textus Bibliothecarrii ne turbet historiam ita est intelligendus,utin electiQne Bonifacii papæ Placidiam exhibeat una cum filioValentiniano adhuc infante Ravennæ commorantem, non ver0

« PoprzedniaDalej »