Obrazy na stronie
PDF
[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

§ 107. Dzięki Bogu gęśl Polska nie zamilka, coraz przybywa świeżych piosnek, bądźto są kwilenia słowika kochanka róży, bądź uroczyste pienia niebiosa przebijające. W powieściach bogactwo. Tylko dramat nikły. Co za przyczyna? Czyż ona tak głęboko leży; iż naszym wzrokiem dojrzeć jej nie jesteśmy w stanie, czyteż, na prawdę, jak ktoś powiedział, mie chce się nam ziemianom dla kogoś w mieście siedzącego igry stroić,

[ocr errors]

nie mogąc sami z tej zabawy korzystać? Cobądź, dość, że dramatyczna poezya nasza nowa dopiero w zawiązku, nawet jej oblicza jeszcze nie widzimy. Ważniejsze są te:

a) Jan Nep. Kamiński. (Urodził się podobno na Po

b)

dolu i około 1800 wszedł do tow. artystów dram. Lwowskich. Rządząc i kierując następnie teatrem Lwowskim, na którym i sąm czasami występował wraz z żoną, położył wielkie zasługi dążeniem, mimo licznych przeszkód, do ustalenia go i udoskonalenia. Po 1830 był redaktorem Gazety Lwowskiéj). Nie mało tłumaczył i przerabiał różnych dramatów dla bieżącej potrzeby, lecz to wszystko leży w książnicy widowni Lwowskiéj, wydał tylko Zabobon czyli Krakowiacy i Górale w 3 aktach we Lwowie 1821, postępując daléj i użytkując zręcznie z pomysłu Bogusławskiego. Twardowski na Krzemionkach, często grywany we

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Maryi; uczył się w liceum i uniwer.. Warszaw-
skim do 1831; następnie mieszkał i ożenił się
w Galicyi; † 1845). Jeszcze chodząc na uni-

[ocr errors]

wersytet napisał wiêrszem dwie komedye: Stary kawaler w 1 akc. i Zdzisław czyli skutki płochości w 2 aktach dotąd grywane w Warszawie. Tworzył kilka dramatów, lecz tylko jcden dotąd ogłoszony: Barbara wdowa po Gasztoldzie, który wchodzi do jego dzieła powieściowego: Niewiasta Polska w 3ech wiekach, Pozn. 1842. Dramat w naturze, umieszczony w Album na korzyść pogorzelców, p. Józ. Borkowskiego we Lw. 1842 wydaném, bardzo pię- kny, ale nie do grania. Smierć pozazdrościła nam tak wielkiego piewcy, nie spełnił swoich życzeń obdarzenia nas dramatem nowym, nad czém głównie przemyślał, równie jak i nad językiem. ,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

W nowszych karci spółczesne obyczaje. Niestety! także nie dba o zupełną piękność, ledwie parę wydał wiérszem pisanych, wszystkie inne prozą, byle dostarczyć chleba powszedniego; a wszakże poezya traci na wdzięku (owym już Homerowi znanym wdzięku), gdy jéj każemy mową niewiązaną przemawiać; a wsżakże wiązana, to jej strój przyrodzony!

Juliusz Szowacki (ur. 1809, syn Euzebiusza, uczył się w Wilnie, f 1849). Dwukrotnie zapędzał się do dramatu, i widoczna, że tylko jako pod obcym wpływem zostający tworzył, mianowicie że za drugim zawodem Szekspir nań działał. We wszystkiem, co jego muza wyśpiewała, znajdziesz ustępy piękne, a całość zawsze niesmaczną albo skrzywioną. Po

spolicie dziwaczy. Tylko powieść Jan Bielecki udała mu się. § 108. Tłumaczenia z obcych języków noszą na sobie znamiona stopniowego doskonalenia się w tym zawodzie. Byrona przekładało pojedyncze utwory kilku, między tymi Mickiewicz Giaura. An. Ed. Odyniec położył wielką zasługę swemi przekładami poematów Walterszkota, Murai Byrona. Al. Chodźko Pieśni Nowogreckie. HożowŃSKI kilka dzieł celniejszych Szekspira a FR. Kowalski tłumaczył Moliera. Także mamy już niektóre płody Göthego spolszczone a z Szylera prawie wszystko; w szczególności wyborny tłumacz Józ. Dyo. Minasowicz. O tłumaczeniach romansów czy lepszych czy gorszych nie ma potrzeby tu mówić; pospolicie tandetna robota.

2. Proza.

§ 109. Pięknie piszących liczymy coraz więcéj, prawie wszystkie niwy piśmiennictwa są uprawiane; jednak są pisarze, którzy mniej dbają o doskonałość wyrażania się, co jest chorobą dziś powszechną w Europie. Najbardziej tacy grzeszą, którzy dla samych pieniędzy trudnią się pisaniém, choć to u nas takich jeszcze mało.

- A. PROZA KRASOMOWCZA.

§ 110. Dla wymowy nie ma otwartego pola; ledwie kto czasami z akademicką może wystąpić. Między kaznodziejami znajdują dobrze mówiący, ale brak takich, którzyby z dobrém chcieli łączyć

i kraśne kazanie.

a) Karol Antoniewicz (jezuita ur. r. 1807 zmarł d. 14 Listopada 1852 r.) Wydał wiele dzieł religijno-moralno- nauczających czystą pol

« PoprzedniaDalej »