Obrazy na stronie
PDF

dicam Deo Verumtamen non sicut ego volvo, sed sicut tu vis. Cum enim ex utraque parte Deum timeam ; nec aliquid nisi Deum, et homines propter Deum, utrinque •, diligam, nihil mihi puto tutius in re tam periculosa quam ut, meum sensum et voluntatem postponens, me sensui et voluntati Dei penituscommittam. Et quamvis in hac re mihi nimis sit grave dare et vobis accipere * consilium quod contra meum'° et vestrum affectum sit, tamen quia ego et vos magis sumus Dei quam ego vester, aut vos mei : sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus (Rom. xiv, 8), non audeo in causa Dei, et in tanta necessitate mihi commissis ad consulendum, quidquid homines suspicentur, meum coram Deo subtrahere consilium. Consulo igitur dilectissimis dilectoribus meis ut nulla res faciat vos pertinaciter ordinationi Dei obviare, quia quasi peccatum hariolandi est, nolle acquiescere (I Reg. xv, 25); et : Durum nimis est, contra Dei sti*mulum calcitrare (Act. ix, 5). Ad hoc enim res ista indubitabiliter judicio Dei perducitur, ut necesse sit me, si quid boni Deus dignatur '' per me operari, servire et prodesse vobis, et multis aliis; aut omnino nec mihi, nec vobis, nec aliis ; non deficiente voluntate, sed potestate. Quod si ob vestram pertinaciam contigerit, facietis senectutem meam in inconsolabili tristitia deduci et 363 deficere, propter magna et multimoda mala quae inde sequentur, et mihi et vobis juste videbuntur imputari, etiam ab iis qui modo ea non prævident. Si enim sciretis ipsa sola dilatio quanta mala jam fecit corporibus et animabus, et quam exsecrabilis illa sit, et illi pariter per quos fit, melioribus et prudentioribus, ipsi quoque populo Angliæ, puto quia et vos (si inhumani non estis) eamdem dilationem cxsecraremini *. Mirum forsitan vobis videtur quod dico ; et multi qui me intus non vident et præcipites sunt alienas conscientias, quas ignorant, judicare ; de me perversum aliquid judicabunt, quia sic vobis de hac re loquor. Sed coram Deo loquor cui revelo viam meam, et spero in eo, ut ipse faciat (Psal. xxxvi, 5) quia non m,e accusat coram eo conscientia mea quod me concupiscentia terrenarum divitiarum, aut celsitudinis, ad hæc dicta trahat. Si quis deinceps aliter de me senserit, puto quia adversus veritatem erit, et Deus mihi testis adversus illum erit. Walete; et Dominus, qui dirigit mansuetos in judicio, et docet non rigidos ", sed mites, vias suas (Psal. xxiv, 9), dirigat sensus vestros et voluntates in hujus negotii judicio. EPISTOLA II. OSBERNI AD ANSELMUM. Ei consulit humiliter subire onus Cantuariensis archiepiscopi.. Domino sanctissimo, charissimo electo Anglorum

A archiepiscopi ANSELMO, suus quod semper erat, et semper esse desiderat servus, et filius, frater OsberNUs; ita rectis consiliis agi, ut Deum recta consilia dantem valeat promereri. Cum te, charissime domine, in omni veritatis cognitione scientissimum esse sciam, mirum valde quod in hac sola re sic omnimoda veri cognoscendi scientia aufugerit, ut quod Deo placitum sit in eo, quod communis de te sanctæ ecclesiae sententia tulit, ignorare possis. Aut si animus tuus in hanc potissimum sententiam vergit, ut quod generalis electio, vel oinnium, vel certe quam multo maxime plurium, et eorum sapientissimorum, Deo placere clamat, solus tu displicere contendas, verendum, pretiosissime domine, ne præ omnibus hominibus melior sanctiorB que videri velle videaris, dum quod illi rectissime intelligunt, rectius quasi a te intellectum defendere coneris. Ut enim in offenso dulcissimo mihi amore tuo loquar, aut cunctis, quod non credimus, meliorem te fateberis, quippe cui soli revelatum est quod universae Anglorum Ecclesiæ fas non erat revelari; ant facias necesse est quod universalis Anglorum Ecclesia '* suadet, hoc est, ut pontificalis infulæ principatum inter beatos apostolos suscipere non renua S. Sed forte exspectas Deum majoribus, quod coepit, indiciis probaturum : non ausim dicere, propterea quod te sapientissimum scio; sed timeo ne talia quærenti ex obliquo respondeatur : Non tentabis Dominum Deum tuum (Matth. iv, 7). Quid namque insignius ad te eligendum ostenderet Deus, quam, ut lu promovereris, regem triumphis nobiiem, severitate cunctis formidabilem, lecto decubuisse, ad mortem usque ægrotavisse ; te autem provecto, statim eumdem respiravisse, convaluisse, atque ex fero et immani mitissimum pariter ac mansuetissimum redditum fuisse ? Quid, inquam, aut effectum dulcius, aut ad innocentiam præstantius, quam te ante lectum ægrotantis violenter pertractum ; dextram aliorum dextris impudenter de sinu extractam sinistram '*, ne sororem juvaret, fortiter retentam virgam, cæteris digitulis pertinaciter occlusis, pollici atque indici crudeliter impaclam, post hæc toto corpore e terra te elevatum, episcopalibus brachiis ad ecclesiam deportatum, ibique, adhuc te reclamante, et importunis nimis obsistente, Te Deum laudamus esse cantatum ? Quid, inquam, vel ad divinas laudes magnificentius, vel ad humana spectacula gaudentius, quam quod in tua electione, exclusis omnibus transactæ tempestatis afflictionibus, omnia ad proprii juris possessionem veluti jubileo termino cucurrerunt *, dum vincti ad expeditionem, carcerati ad lucem, cafuroribus redierint ad erectionem. Omnia hæc te loquuntur, tibi famulantur, tuis meritis ascribuntur. Quod si omnes hæc divinæ blanditiæ ad consenliendum te non excitaverint, profecto noveris districta animadversione æquissimum judicem tecum acturum, taliterque in die extremi judicii *" adversum te propositurum : 0 homo meis uberibus nutrite, meis virtutibus ditate, meis doctrinis illuminate, meis honoribus sublimate, quam tibi molestiam ingessi, ut me præceptorem fugeris, monitorem contempseris, imponentis mei jugum erecta cervice abjeceris ? Nonne satius erat nihil mihi de tuo contulisse, quam quæ mea fuere crudeliter abstulisse ? Annom constabat per tuam negligentiam ablatum, quod per tuam mihi diligentiam non est allatum ? Cur non cogitabas * infinita hominum millia te occidisse, dum paucorum volebas saluti consulere ? Ecce etenim sponsa mea, sancta Cantuariensis Ecclesia, apostoli mei Petri benedictione a principio sanctificata, piissimo piissimi Gregorii studio nobiliter fundata, SS. Bonifacii, Honorati, Vitaliani, Agathonis **, et cæterorum orthodoxorum Patrum siugulari semper privilegio donata ; ad quam, salva Romanæ et apostolicæ sedis auctoritate, omnium circa regionum Ecclesiæ in suis oppressionibus confugere, atque ab ea tuendæ * libertatis præsidia expetere simul ac suscipere solebant ; ecce illa talis omnium peripsema effecta, omnium pertranseuntium pedibus conculcata, non solum nulla perditae libertatis, jura ** caeteris restituere, sed nec sua multo tempore valuit illibata custodire. Homines autem, quos ei ad custodiam castitatis deputavi, a quibus servandæ integritatis illius fidem accepi, non modo ipsi nihil defensionis adversus alios incæsti cupidos paravere, imo

VARIAE LECTIONES.

•Utrumque ms. utrinque. •Et accipere ms. et vobis accipere. *°Circa meum ms. contra meum. ''Dignatur ms. Deus dignatur. *Execramini ins. execraremini. "Rigidas ms. rigidos. *Universalis Ecclesia ms. universalis Anglorum Ecclesia. *Extractam, virgam ms. extractam ; sinistram, ne sororem juvaret, fortiter retentam ; virgam. **Concurreruut ms. cucurrerunt.

ptivi ad libertatem, oppressi dirissimis exactorum A ipsi flagitiosissimum corruptionis negotium meditati

[ocr errors]

sunt. Cumque illa, non immemor quam fuerit magno acquisita, quam legibus convincta*, quam denique* muneribus dotata, reluctando succlamasset, illi, abreptis ornamentorum suorum vestibus, nudam, venalem et confusione plenam eamdem reliquerunt. Exclamat itaque multiplex filiorum caterva, quos in lavacro secundæ nativitatis ipsi mihi genuerat, et intra gremium sanctæ dilectionis tenerius nutrierat, maternæ cupiens verecundiæ mederi, ejusque nuditatem oppanso velamine tueri. Ecce qui matrem afflixerant, gravioribus in filios molestiis desæviunt, dum hunc ab uberibus raptum miseranda cæde discerpunt, illum ferrugiendo stridore premunt, alter cæca latibula inhabitat ; alius longa exsilia deplorat. Quodque ad scelus præcipium fuerat, dum se adulteri homines scelerata calliditate innocentes prodere vellent, in tantum apud terrenas potestates odium matrem cum prole adduxerunt, ut quicunque eos interficeret, obsequium se præstare Deo arbitraretur. Ultimum vero et quasi palmare totius mali flagitium exstitit, cujus radix si in lucem solis hujus perlata fuisset, non solum hanc exhorreret Christianus, verum etiam omnis exsecraretur paganus, Judæus, atque hæreticus. Ego autem ultra non ferens tantam sponsæ meæ calamitatem ex tota * hominem plenitudine te, Anselme, elegi, atque ad zelandum pro 364 me amicum sponsi exhibui, doctrinam contuli, virtutem largitus sum. Præmonstravi oraculis, comprobavi miraculis ; verum tu mihi prætulisti Normanniæ comitem, Deo vermem, viventi mortalem, latitudini Angelorum angustæ solitudinis nidum. Excessit ne animo Petrum apostolum Antiochiæ intronisatum nec tamen ullorum singultibus, ne Romanos experiretur (1) furores, præpeditum ? Cur te fugit

VARIÆ LECTI0NES. *Die judicii ms. die extremi judicii. isCogitabas ms. cogitabis. "SS. Bonif. Honor. Agathonis ms.

SS. Bonifacii, Honorarii, Vitaliani, Agathonis.

[ocr errors]
[ocr errors]

ms. conjuncta. **Quamque denique ms. quam denique. *Ex toto ms. ex tota.
JOANNIS PICARDI
Ecclesiæ S. Victoris Parisiensis Augustiniani canonici

[ocr errors]

({) Romanos eæperiretur. D. Anselm. epist. 7, infrà, aperte dicit D. Petrum Romam migrasse. Id tamen adhuc nescitur a nostris et Germanis et Anglis Gnosticis. Dolendum profecto homines, sibi Argo oculatiores, in hæc cæciores talpa, nondum vidisse apud Iren. lib. viii, cap. 1 et 8. Tertull. lib. De bapt., De præscription.; Ignat. ad Mariam, Cassiod., Euseb. Cæsar. lub. 11, Hist. Eccles., Ruflino interi rete, cap. 14, 13 et 25 ; Epif h. haeres. 27; Ambros. lib. iii De Sac., cap. 1. Hieron. in Catal. ; Optat. Milevit lib. ii ; August. De hæres. ad Quodvulldeum hær. M. Cont. lit. Petil. lib. ui, cap. 51, et alios quamplures, quos lubens sileo, ne manifestior fiat eorum cæ*itas.

Quis igitur non faciat risum plusquam Democriticum de illa ridicula thesi agitata a Germanis, iisque Lutheramus anno 1520, An Petrus Romæ fuerit ? ut notatum est in Schol. margin. ab abbatem Urlsperg. ubide Petro. Et ejus quidem positionis negäntem partem propugnat impudenter et (de more) falso Joannes Baleus Anglus Sudolvogius, peregri

nusque apud Germanos (ut gloriatur, hancque ob causam Germanis theologastris a me conjunctus)pro Christi (sic Antichristum specioso Christi mentitur nomine) professione. Porrò ipsissima sunt ejus verba, centuria prima

D Script. Britann. pag. 16, edit. Basil. 1557 : c Petrus

cum ex Christi Domimi jussu ac præcepto circumcisionis apostolus fuerit, Gal. ii, æquum profecto non erat üt, relicto Judæorum grege, 25 annis (ut somniant papistæ) apud gentes incircumcisas Romæ sede et, aut illis geulilium regum more imperaret. In Judæa ergo ac finitimis regionibus, Christi mandato obstrictus permansit, prædicans in maritimis urbibus Evangelium regni Dei, quod et ipsa testantur miracula quæ per illum Deus operabatur. Nam Lyddæ paralyiicum Æneam sanitati restituit ; Tabitham Joppè a mortuis excitavit. In Cæsarea Cornelium Centurionem baptizavit, atque alia plura fecit. Quæ omnia declarant illum nec sedisse, nec morteiii obiisse Romæ. Unde Bapt. Mantuanus in vi Fast. libro.

Pauli caput Milelinorum atque Ephesiorum fletibus A ptione rudem, derelinquere tentaverit. Idem heatis

irroratum ; nec tamen a sulcando æquore, quod eum ad exteras transmitteret nationes, prohibitum? Rogo, hominum sapientissime, si talibus te sententiis judex impeteret, nonne, rationum pondere pressus, Parce, * judex, clamares * ? Jam vero, si illam, cui tu noviter altitulatus es, Ecclesiam non tanti apud Deum meriti esse dixeris, grande ejus meritum licet agn0scas **. Laurentium namque archiepiscopum multo verbere a præfato apostolo novimus flagellatum, propterea quod, paganorum metu conterritus, fugam inierit, et eamdem Ecclesiam adhuc in fidei perce

simo confessori Christi Dunstano *7 idem apostolus cum coapostolis Paulo et Andræa splendens apparuit, eique tradens gladium verbo Dei inscriptum, futurum illum, ut postea evenit, ejusdem Ecclesiæ pontificem præfiguravit. Quod si tanta Chrisli et apostolorum dignatio super eamdem Ecclesiam ab initio fuisse perhibetur, niagno tibi providendum est opere, qui sanctissimam scientiam habes, ne hujus dignationis participium refugias, cum neque sis privata gratia exhibitus, neque mercenarius, neque Simonis discipulus, sed quem et divina vocavit electio, et aposto

VARIAE LECTI0NES. “Paria, judex, reclamares ms. parce judex, clamares.“ignoscas ms. agnoscas. "Confessori Dunstano

[ocr errors][merged small]
[blocks in formation]

Hieronymus etiam atque Lyranus super illa Christi verba : Ecce ego mitto ad vos prophetas ac sapientes, etc., asserunt Petrum fuisse a Judæis IIierosolyimæ crucifixum, quod et illis verbis aptissime respondet. » sic quulem Baleus : sed utrum sic se habeant hæc, videámus. Imprimis Evangelium, Petro creditum, non sic conclusit Christus intra Ecclesiæ Judaicæ parietes, ut ad geutilium aures non pervenerit: imo Act. x, per vas quadrangulum cœlitus allatum refertumque impuris animai;tibus, jussus est Petrus etiam ipsis gentibus evangelizare. Hinc postea illis audieutibus professus est Deum non esse acceptorem personaium, sed cujuslibet gentis, justum ei placére : ut qui dominetur universis. Quamobrem àit Lucas ibidem, eap. x, sub finem. Obstupuerunt eae circumcisione fideles, qui venerant cum Petro : quia et in nationes gratia Spiritus saucti effusa est. Mantuanus vero, a Baleo citatus, ne vei bulum quidem habet de Petri morte ante papatu, tantum ôbest ut neget, præterquam quod nullam urbium a se recensitärum in Palæstima reperias, quod gravissimo est argumento Petrum reliquisse Ju/læam, ut incircumcisas doceret gentes, contra Balei mentem et judicium. Nam ut divino jussu aliquamdiu Judæos, sic et eodem postea ethnicos docuit. Quod autem Mantuanus senserit et scripserit D. Petrum Romae necatum fuisse, liquet ex lib. i De agone D. Dionysii Areopagitæ, quem mullo labore Romam venisse describens magistri sui D. Pauli visendi ergo, ait: Sed fuit eventu clausus labor ille sinistro, Nam licuit paucis, heu ! præceptore, diebus Et sancto sermone frui, quia fata repente Demersere novi duo maaeima lumina mundi, Vidit ab eaecelso Petrum suprema trahentem (Heu facinus visu horrendum ') suspiria ligno. Rursusque in x Fastorum de eodem Dionysio sic canit.

Per freta devenit Romam post funera Petri,

Post ob tum Pauli, qua tempestate tenebat

Naviculum Petri Clemens l{omanus, etc. Sed Baleum suis couficiamus armis ; nam vi Fastcrum citato (vide hominem ipsQ mendacio mendaciorem) ait Mântuanus de Petro loquens :

C. ploremus,

Multa mari et terris discrimina passus ad urbem

Romuleam, mundi dominam rerumque potentem,

Venit, ubi æterni jareret primordia regni. Hieronymi locus indicatus, et a me integre religioseque exscriptus, iterum traducet Baleum ipsis etiam Cretensibus mendaciorem. Hieronym. lib. iv Comment. in Matlh. ad caput xxiii, explanans evangelistæ verba : Et e.r illis occidetis, et crucifigetis et flagellabitis, subjungit varia esse dona discipulorum Christi. « Aluos, inquit, prophetas, qui ventura prædicant ; alios sapientes, qui noverunt quomodo debeant proferre sermonem ; alios Scribas in lege doctissimos : ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli, et persecuti eos sunt de civitate in civitatem expellentes de Judæa ut ad gentium populum transmigrarent. » Sic Hieronym. qui ne apicem quidem de Petro in Judæa crucifixo scripsit ; quin potius, si ejus verba ad unguem exPetrum a Judæa expulsum, sicque ad ethnicos emigrasse habemus. Quod si quis Balei nomine perfractius inficietur, jure efficiam et D. Paulum in Judæa peremptum fuisse : interea reclamantibus antiquissiinis probatisque Ilistoriographis. Stephanum autem saxorum grandine obrutum narrat Act. apbstol. lib. Verum nec mihi nec Baleo, sed ipsimet Hieronymo (qui litem videtur excitasse) judicium deferatur : In Scriptoribus ecclesiasticis ait : « Simon Petrus et princeps apostolorum, post episcopatum Antiochensis Ecclesiae, et mi Claudii anno, ad expugnandum Simonem Magum Romani pergit, ibique xxv annis cathedram sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis. Rursum ad Damasum papam. Mihi calhedram Petri, et fidem apostolico ore laudatam, censui consulendam. n Et post pauca : « Cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. Ego nullum primum nisi Christum sequens, beatitudini tuæ, id est cathedræ Petri, communione consocior super illam petram aedificatam Ecclesiam scio. » In Comment.in Epist. ad Galat. in illud ipsum caput ex quo Baleus perpetuam in Judaea mansionem constituit, D. Petro, observans D. Ilieronym. pleraque desiderari in historia Actuum apostolorum addit illud postremum inquiens: Denique primum episcopum Antiochenae Ecclesiæ Petrum fuisse accepimus,et Romam eaeinde translatum ; quod Lucas penitus omismt. Expedit mihi ex catalogo scriptor. Ecclesiat. testimonium haud aspernandum, quo Hieronym. ait : Clemens, etc., quartus post Petrum Romæ episcop., etc. Lyranum, quia eadem cum Hieronymo dicit, prætereo, conténtus detexisse impudentem Balei malitiam.

lica informavit institutio. Præterea, quamvis moni- A

tore non egeas, pro affeclu tamen monere te audebo, ut nihil inconsulte agas, nec alieno m ultum a nobis consilio, sive id consecratione tua sit, sive in rebus Ecclesiæ dandis aut mutandis, ideo quod novimus sanciissimum prædecessorem tuum multa primo adventus sui tempore ordinasse, quæ omni tempore postmodum sibi displicuere. Sunt enim plures qui circa destructionem Ecclesiæ semper laboraverunt, qui nunc putant quam maxime se regnaturos, dicentes te cum Deo semper acturum, res Ecclesiæ non curaturum, quasi res Ecclesiæ curare non sit cum Deo agere. Sed, Deo auxiliante, cum te cognoverint, quemadmodum ego, puto illos secus dicturos ac sensuros. Jam nunc repeto omni

EPISTOLA IV.

ANSELMI AD MONACHOS BECCENSEs.

Ut ipsi Anselmo et regi scribant se ultro consentire electioni illius in archiepiscopum Cantuariensem.

Dominis, et fratribus, et filiis dilectissimis monachis Beccensibus, dilectissimus et abbas eorum, frater ANSELMUs : continua Dei protectione, et consolatione gaudere.

Quod humiliter per dominum Balduinum et dominum Tesonem petivistis, et si præsens essem, supplici devotione per vas petivissetis, paterno et pio affectu *. omnibus petentibus, ut filiis dilectissimis, concedo quod ex me est, et oro Deum ut ipse misericorditer concedat quod ex ipso est. Cum de sorte archiepiscopatus, quæ super me divina cecidit dispositione,

bus meduliis quod promisti salutando, orans Deum B loquor vobiscum, valde alienum et a me et a vobis

ita te rectis consiliis agi, ut Deum recta consilia dantem valeas promereri, Domine sanctissime, sapientissime, et super omnes animo dulcissime.

EPISTOLA III

G0NDULFI EPISCOPI AD MONACHOS BECCENSES. Ut non tristentur de erepto sibi abbate Amselmo.

GoNdulfUs gratia Dei Roffensis episcopus, dominis et amicis suis charissimis, servis Dei, Becci consistentibus, salutem et fideles orationes.

Charissimi, vestræ dilectioni cognitum est quantum temporis sit ex quo Angelica Ecclesia proprio est obarta et destituta pastore, atque omni paterna desolata consolatione. Sed Deus ploratus orphanorum, gemitus et suspiria hactenus longissima viduarum, preces quoque fidelium suorum miseratus exaudieus, tandem sua gratia eam consolando visitare dignatus est. Ipsius namque inenarrabili potentia operante, dedit Dominus noster rex Anglorum consilio et rogatu principum suorum, cleri quoque et populi petitione et electione, domino abbati Anselmo Cantuariensis Ecclesiae gubernationem. Quod quidem piissima Dei operatione et ordinatione factum esse non dubium est. Qua propter humiliter mandamus, et vehementer precamur, ut fratres charissimos, quatenus omnem trislitiam vel cordis indignationem, si qua est, deponentes, divinæ voluntati, operationi, et bonorum et virorum electioni nequaquam resistatis sed Deo gratias agentes, quod factum est, cum gaudio et bona voluntate concedatis. Est etiam aliud quod vos latere non debet. Impediri quidem res ista fortassis ad tempus potest, omnino autem remanere nullo modo potest. Verum enim dico vobis, notitia et consilium hujus rei multum processit, et sine dubio usque ad sedem apostolicam jam pervenit. Utimini igitur sapienti consilio, et per charitatem facite sine dilatione, quod quandoque facturi estis sine dubitatione. Valete.

videtur, si consideretur mutuus noster affectus *°, me vobis inde consulere, et vos mecum consilium accipere. Si quis consideret quia plus Deo quam nobismetipsis debemus, non ei mirum videbitur, si ego in causa Dei commissis mihi ad consulendum, quos mullo modo eisdem ipsi testibus, a recto volo deviare, consulo contra meum *° et illorum affectum, secundum voluntatem Dei. Benefecistis, quia concessionem vestram mihi per domm. Tesonem mandastis, quandoquidem res nec per me vos mutari potest; sed melius facietis si per epistolas unam regi, alteram mihi mandabitis quia quod Deus dignabitur de me disponere, et idem rex et omnes qui Domini sunt Ecclesiæ nostræ ordinaverint secundum timorem Dei, et archiepiscopus noster religiosa et ecclesiastica ratione jusserit, et mihi videbitur, humili devotione propter timorem Dei conceditis, et me Deo et Ecclesiæ ejus committitis. Hoc retento, ut, in quantum possibile vobis erit, nostro semper fruamini, quamdiu vivam, consilio. Hoc consulo, hoc hortor, quia sic oportet fieri, ut et vos plus voluntati Dei quam veslrae subditos esse ostendatis; et regis gratiam, quæ vobis necessaria est, sine omni proficuo, imo cum damno maximo non perdatis, et mentem meam multis, molestiis onustam, onustiorem dissensione vestra non faciatis. Comitissæ Lermendensi, quæ ad vos venit ”, ut audivi, larga et benigna voluntate honorifice omnibus modis, quibus potestis, secundum voluntatem ejus servile. Grandis enim vester honor est, et multum hoc nostræ profuturum est Ecclesiæ, sicut spero; illam ex nostra parte dulciter salutate •*. Valete. 365 EPISTOLA V. OsbeRNi AD ANSELMUM. Ut acceleret suam inaugurationem.

Domino sanctissimo, Patri dulcissimo, jam munc, quod non sine desperatione dico, Anglorum archiepiscopo ANSELMo, servus et filius suus Osber.Nus : salutes luctu et lacrymis plenas.

VARIÆ LECTIONES.

“Et pro affectu ms. et pio affectu. *Vester affectus ms. noster affectus. **Circa meum ms. contra meum. §*Ad nos venit ms. ad vos venit. **Salutate ms. salutate. Valete.

Quousque, dulcissime domine, desideria nostra A bis expetebatur concessione **, omnes in unum

suspendis ? quousque animas nostras tollis ? Si tu es qui venturus es, veniendo ad nos, ostende; nec veiis diutius bonum differre, quod ab æterno consilio profectum humano generi Christus dignatus es impertiri. Alioquin, mi dulcissime, commovisti terram et conturbasti eam ; potiusque esset mortis non dispendia sustiauisse, quam super tuo nomine aliquid unquam accepisse. Quid enim putas, qui luctus, quæ lacrymæ adversum te hodie funduntur **, quæ ante hoc tempus in conspectu Dei profundebantur? Quæ major potest esse miseria, quam homines, quibus quasi noxiis humoribus corpus Ecclesiæ gravabatur, muperrime vidisse exclusos; ei nunc eosdem non modo exclusos, verum etiam videre corpori Ecclesiæ incorporatos ? Puta, mi dulcissime omnium, adversum te istas esse querelas. Hiccine est ille, de quo tantum gaudebamus, de quo tam magna audiebamus ? Ecce quomodo nos decepit, quomodo animas nostras interfecit. Expectavimus * pacem, et non est bonum ; tempus medelæ, et ecce clamor. Iliccine est ille, quem Osbernus hos tredecim annos ad populum tantopere laudavit, quem in omni sermone magistrum et sanctissimum et sapientissimum prædicavit ? Ecce quomodo fecit novissima nostra pejora prioribus. Credas, nunquam hæc desinent dici, nisi desieris elongari. Veni ergo, tantummodo invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostium ; festinandum tibi ** est, princeps esto noster. Erit hoc Deo ad laudem, tibi ad mercedem, nobis ad vitam. Recuperemus in te quod in mortuo sanctissimo Patre Lanfranco nos cum toto mundo perdidimus: quem mortuum semper dolebimus, quoad usque illum in te viderimus. Deus omnipotens, quicunque Anselmum ab incepto præpedierit, anathema in medio hominum sit. Credas me in maxima lacrymarum alluvione ista scripsisse et usque ad mortem sollicitum de te esse. Mater et omnes filii te salutant.

EPISTOLA VI. MONACHORUM BECCENSIUM AD ANSELMUM.

Beccenses Anselmum concedunt Ecclesiæ Cantuaraensm. Dulcissimo domino, et Patri suo, divinitus sibi olim dato, abbati ANSELMo, humiles Beccensis Ecclesiæ servi, et filii sui : continua Dei in omnibus viis suis protectione dirigi semper et muniri. Audita concessione domini nostri Northmanniæ principis, et archiepiscopi nostri Rothomagensis, quam de vobis ad petitionem regis Anglorum et omnium fere ejusdem gentis principum fecerunt, ut ad culmen, scilicet, promoveamini archiepiscopatus, pro ea etiam quæ ad nos de vobis pertinebat, et a no

B

congregati sumus, unusquisque nostrum de sua sententia ab eo qui praesidebat nominatim est requisitus. Multa hinc et diversa nobis sensa et dicta sunt, quæ modo replicanda at exponenda vobis minime *7 sunt : finem tantum ipsius rei propter quam convenimus, breviter vobis intimabimus. Pars quædam nostrum, quamvis pro dulci et unico pietatis erga vos affectu valde dolens atque tristis, propter Dei tamen metum, cujus id nutu atque consilio agi creditur, libenter ad honorem et commodum Ecelesiæ Dei, secundum quod vos etiam consulitis, quod de vobis petitur concedit ; pars vero nostrum altera, suo potius quam vestro utens atque fidens consilio ardentiori ; atque, ut sibi videbitur, rectiori ••, amoris vestri zelo, minime id concedit, nec ad concedendum ulli majorum se sive minorum persuasionibus aliquo modo acquiescit. Quæ autem pars alteram, aut numero aut ratione præponderet, domnus Lanfrancus, qui interfuit, et omnia hic apud ** nos gesta sive dicta et vidit et audivit, plenissime per seipsum et sufficienter vobis dicet. Nos enim ista succincte et celeriter multum dictamus, quia urget nos *° festinans lator praesentium, ut sic agamus. Omnipotens Deus vitam vestram in beneplacito suo recte disponat, et ad communem fidelium suorum utilitatem et gaudium, diu eam in præsenti custodiat. Amen.

EPISTOLA VII 41 . ANSELMI AD MONACHOS BECCENSES.

AEgerrime fert se a Beccensibus esse distractum, nec juacta quorumdam malevolorum calumnias ficta militate recusasse archiepiscopatum.

Suis dilectissimis domino priori BALDRico, et alis servis Dei in Beccensi coenobio commanentibus; servus et conservus eorum frater ANSELMUs divino semper regi consilio, et protegi auxilio.

Quamvis divina dispositio me a vobis corporaliter non sine gravi pioque cordis mei dolore separet, oro tamen Deum, ut dileclio, qua ipso dante ** anima mea vos in utero suo complectitur, indissolubiliter perseveret : per quam, Deo propitiante, semper vester ero servus; quia semper, quantum Deus mihi dabit, ero vestris utilitatibus ** intentus. Nam etsi tanta sit ipsa dilectio, ut sæpe cum intente

D cogito amicos vestros de tam inseparata et contra

voluntatem nostram separatione, statim sua quadam tempestate, velut mare ventis, intumescat et conturbetur cor meum, et pluant oculi mei, dulcius tamen mihi est hoc ab illa me tolerare, quam illam a me separare. Novit enim Deus, ante cujus conspectum secundum conscientiam meam loquor, quia plus vos

VARIÆ LECTIONES.

*Funduntur? Quæ major ms. funduntur, quæ ante hoc tempus in conspectu Dei præfundebantur ? Quæ major. ••Expectamus ms. expectavimus. °°Festinandum tibi ms. vestimentum tibi. **Expectabatur confessione ms. expetebatur concessione. *7Exponenda minime ms. exponenda vobis minime **Rectioris ms. rectiori. "Hic apud ms. hic apud °Urgebat nos ms. urget nos. **Collata cum duobus Eremplaribus in uno Codicems. Vict. Ef. 20. “Ipso dante ms. 1 ipso donante. • Prospiciente... voluntatibus ms. pro

pitiante... utilitalibus.

« PoprzedniaDalej »