Obrazy na stronie
PDF
ePub

Launomari licentiam dedit ædificandi oratorii in A diiexit, et eain diversorum ornamentorum fulgore

villa Moresio an. 1176, episcopatus prino. Com-
cessam a prædecessoribus ecclesiam de Choa ca-
nonicis Sanctæ Magdalenæ Castriduni confirmavit
anno M 117. Eodem conventionem inter Simonem
Meldensem episcopum et abbatem Fossatensem
mitam vice papæ fungens in hac parte ratam ha-
buit. Astitit quoque regibus Franciæ et Angliæ
jurantibus ituros se in servitium crucis. Anno 1178,
qui episcopatus ejus secundus dicitur in chartulario
Sancti Aviti, ecclesiam de Willa mauri canonicis
S. Clodoaldi adjudicavit contra Wauterium archi-
diaconum Dunensem, 13 Sept.
Concilio Lateranensi interfuit menso Martio
1179, in quo sedentibus Patribus ad condenda nova
decreta, « absit, inquit, nova condi et plurima ve-
terum reintingi et inuovari, • etc. Abbatem Sancti
Petri investivit anno eodem de eleemosyna faeta
monasterio. A sede apostolicm delegatus, discordias
inter abbatem Sancti Dionysii et canonicos Sancti
Exuperii Corboliensis composuit anno ! 180. Eodem
anno, Joannis comitis Vindocinensis ad Jerosoly-
mitanum iter sese accingentis excepit satisfactio-
nem de injuriis monasterio Sancti Launomari
Blesensis illatis, eumdemque a vinculo excommu-
micationis, qu im ob illatas monachis Windocinen-
sibus injurias a triennio incurrerat, absolvit. Ex-
stant apud Martennium duæ ipsius epistolæ, ne
Petrus de Candeio mcnachos de Fontanis ccntra
formam ordinis Cisterciensis missam in ecclesia de
Lauda celebrare cogeret.
Robertus de Monte in Appendice mortem Joannis
ad annum 1 181 refert, alii 1 182. Communior inter
eruditos sententia est Joannem e vivis sublatum
fuisse die 25 Octobris anni 1180, ut constat tum
ex Necrologio Josaphatensis monasterii in quo se-
pultus est, tum ex Chronologia Ilugonis monachi
Antissiodorensis ejus æqualis, qui prædicto anno
mortem Joannis ascribit, tum ex Guillelmo Nangio,
qui eum ob sapientiam et animi strenuitatem lau-
dat. In Necrologio Josaphati de Joanne sic habetur:
« viii Kal. Novemb. depositio domni Joannis Car-
motensis episcopi, viri christianis institutis praecla-
risque mcribus admodum fulgentis, cujus corpus
jacet apud nos in capella Beatæ Mariæ. Hic ante
adeptionem episcopatus fuit capellanus sancti
Thomæ Cantuariensis archiepiscopi, cum ipse mar-
tyrium passus est apud Anglos. » Necrologium vero
Carnotense :. . . . . u Obiit piæ recordationis pater
noster Joannes prius B. Thomæ Cantuariensis
archiepiscopi et martyris a secretis, postea hujus
misericordissimæ Dei matris Ecclesiæ episcopus
venerabilis, vir magnæ religionis, totiusque scientiæ
raJiis illustratus, verbo, vita, moribus pastor 0m-
nibus amabilis, soli sibi nimis crudelis, a pedibus
us pue ad collum cilicio semper carnem domante.
Qui domum episcopi ab avena, quam in ea praepo-
situs Bailljoli habebat, liberavit, ecclesiamque
istam tolo cordis affectu, tota mentis intentione

C

D

decoravit, cappa optima, tribus pallis, annulo
episcopali pretioso, vestimentis sacerdotalibus pre-
tiosis. Duo vasa pretiosa eidem ecclesiæ contulit,
in altero quorum sanguinem gloriosi martyris
Thomæ Cantuariensis archiepiscopi videntibus no-
bis adhuc stillantem, in al:ero reliquias sanctorum
inartyrum Crispini et Crispiniani posuit. Reliquias
etiam gloriosas nobis contulit S. Gereonis de comi-
tatu virginum Coloniensium. Privilegium etiam
acquisivit, ut servos Carnotensis ecclesiæ posset
pro necessitate vel manifesta utilitate sua manu-
mittere, non impediente sæcularis violentia pote-
statis; in quo etiam additur, ut si quando pro
justitia nostra ante sæculares vel ecclesiasticos
judices tracti fuerimus, nullus nobis duellunm, vel
judicium caudentis ferri, vel aquæ ferventis seu
frigidæ imponat, sed justitiam nostram liceat duo-
bus vel tribus testibus legitimis comprobare. Con-
tulit etiam huic ecclesiæ hæc librorum volumina,
Hieronymum super Marcum, Isaiam, et Ezechielem
et Danielem, et Epistolas Pauli et xit prophetas.
\iinus Breviarium ejusdem et psalmos. Item contra
Jovinianum, librum De divinis ofliciis, librum Hu-
gonis, et Lamentationes Jeremiæ, librum De Eccle-
siastica seu coelesti hierarchia, Rabanum De Eccle-
siasticis ofïiciis, etiam et Paralipomenon, Augusti-
num contra Judæos, et De Lxxxin quæstionibus, De
doctrina Christiana, Origenem in Jo- ue, Valerium,
Lactantium, Vegetium, Chronica Sigeberti, Psal-
terium Lombardi, librum Regum glossatum, Irar-
chiam, Laufrancum De Eucharistia contra Beren-
garium, Historias Joann. s Turonensis, Historias
Eutropii, Isidoli Etymologias, homilias Leonis PP.
Benedictionalem et Collectarium, Senecam De
naturalibus quæstionibus, Tullium De officiis et De
oratore, et præter hæc: Polycraticon suum, et bi-
bliothecam integram, quorum maxima pars tem-
porum incuria deperditi, aut aliquorum damnata
cupiditate suffurati fuerunt. Ad opus etiam fratrum,
qui anniversario ejus intererunt, acquisivit in vico
Sancti Petri de Valle xi solidos supercensuales apud
Mongervillam, xx sextarios oblitarum cum fur-
nimentis, et campipartem, et alios redditus unius
et dimidiatæ beatæ terræ. In parochia Chaufurni
decimam de Charmeio. In majoria fisci decimam
alodorum Genunvillæ, et alia plura. »
Græco Latinoque facundus eloquio hic præsul,
posteritati reliquit famosum Pvlycratici librum,
distinctum octo libris, De nugis curialium et vestigiis
philosophorum, quod opus Theobaldo Henrici regis
Augliæ caucellario inscripsisse auctor est Albericus,
sed de eo nihil in proœmio. De hoc libro Petrus
Blesensis epistola 22, ad eumdem, quem magistrum
suum appellat : « Librum vestrum De nugis curia-
libus legi, et mirabiliter me refecit : nam et ibi
optima forma eruditionis est, et propter artificiosam
sententiarum varietatem inæstimabilis materia
voluptatis. » Eumdem Polycratici librum laudat J.

Lipsius ad librum xii Annalium Taciti. Vitam A Petrus Blesensis scripsit epistolas legenda potissi

quoque sancti Thomae Beketi archiepiscopi Cantuariensis composuit Joannes, sub eo notarii officio functus, ejus individius comes, imo manus et oculus, cujus meritis tantum tribuebat, ul factus episcopus in omnibus chartis tunc temporis datis, non suis, sed sancti martyris meritis pontificalem ascriberet dignitatem. Inter plurimas quas ad eum

mum 70, ex qua intelligimus Joannem ita a carne et sanguine fuisse alienum, ut mallet externos ad beneficia promovere, qua nepotes, licet pauperes et honestos. In notis al epistolam 22 ejusdem Petri Blesensis, qui Joannis fuerat discipulus, Gussenvillæus encomium fecit nostri Joannis, de cujus aliis operibus consulendi bibliographi.

NOTITIA LITTERARIA.

(FABRiciNs, Bibliothiæ med. et inf. Latinit, VI, 131.)

Joannes Petitus, sive Parvus (a) a patria Sarisbe- I3 vobis amicis desiderat emendari. Ad illustrem virum

riensis, natus in provincia Angliæ Sarisberia, quæ ab imp. Severo (b) Severia etiam di ta, unde pro Sarisberiensi apud Lelandum cap. 176 appellatur idemque est Joannes Severiamus ; ad quem Petri Blesensis exstant Epistolæ, et ad quem Morsus Ravennatensis scripsit librum de interpretatione Graecarum dictionum. De studiis ejus videndus Bulæus ton. II, Hist. Academ. Paris., pag.750 seq. Utriusque linguæ peritum et in optimorum seriptorum subactum lectione, ingenium et facundiam carmine conspicuam ac prosa, lucubrationes ejus testantur. Auctoritatis, sive ut ipse appellat majestatis pontificiæ ac sacerdotalis propugnator acerrimus, et propterea a rege Angliæ pulsus in exsilium, idem vitia et abusus aularum et cleri atque ipsorum Pontificum et pulchre perspexit, et libere notavit, ipse familiaris archiepiscoporum Cantuariensium Theobaldi et Thomæ, et apud pontifices Eugenium III, Adrianum IV atque Alexandrum III. Gratiosus, Carnotensis denique ab A. M 172 episcopus (c) interfuit concilio Lateranensi A. 1179, atque diem obiit An. 1182, successorem nactus Petrum Cellensem. (d) Ejus scripta: Polycraticus sive De nugis curialium et vestigiis philosophorum libri viii, ad Thomam tunc adhuc cancellarium Angliæ (e) postea ab A. M 162 ad A. 1171 archiepiscopum Cantuariensem. Opus varium jucundumque lectu, et in quo centone multos pannos purpuræ et fragmenta melioris ævi agnovit Lipsius ad Taciti xii, t3, quod perspicuum etiam ex indice scriptorum, quein pleniorem et accuratiorem dare est animus in mova editione Biblioth. Latinæ IV, 3. Ipse in epistola 80, ad Petrum Cellensem: Edidi librum De Curialium nugis et vestigiis philosophorum, qui mihi a vestro placebit aut displicebit arbitrio. Incultus est, et eae edicto meo a

[blocks in formation]

regis Anglorum cancellarium properabat, sed eum, nisi processus e.rpedierit, cohibete. Garrulus enim est et qui vi.r amicum habebit in curia. Nollem tamen quod nos curialibus faceret inimicum. Precor ut eum incunctanter erudiatis, eumque e.rspectanti amico remittite castigatum. Non equidem ut fur ille Cantuariensis Brito, de cujus manibus avelli non potuit antequam totus depingeretur forte, ut facilius possit argui hostium oculis ingerendus. Prodierunt hi libri Paris. 1513, 40 ; inde Lugd. Bat. 1505, 8°, et Paris. 1610, 8°, et emendatiores, subjuncto Metalogico, Lugd. Bat. 1639, 80, Amst. 1664, 8°, et una cum epistolis in Bibl. Patrum supplemento Coloniensi A. 1622, et in t. XXIII Bibl. Patrum Lugd. Antiqua versio Gallica fuit in Bibl. Menarsiana, pag. 35 : Polycraticon des traces des philosophes, et des truffes et vanitex de ceu c qui suivent les cours des princes. Eutheticon metricum quod vidisse se negat Lab beus, est complum illud nutheticum elegiacum versuum 306 Polycratico præmissum, quod incipit : Si mihi credideris, linguam cohibebis, etc.

[blocks in formation]

(c) Walde exsultat de illa electione Petrus Cellensis vii, 8, eoist. ad Guilelmum Remensem archiep. Vide et Petri Blesensis epist. 114.

(a) Sammarthani tom. Il Galliæ Christianæ, pag. 491 ; Oudinus tom. II, pag. 1504.

(e) Albericus in Chronico ad A. 1157, pag. 329.

jicitur carmen alterum, itidem elegiacum, versuum A beret commendatum volebat. Edidit cnm præmisso.

(a) Vide infra ad hujus voluminis calcem.

(b) Baluzius epist. ad Hieron. Ambrosium Lan-
genmantelium, data Paris. Kalend. Maj. 1686, et
vulgata a W. E. Tentzelio an. 1602, Dialogorum
menstruorum, pag. 673 : Post absolutam editionem
Marcæ Hispanicæ, statim me accingam ad tomum se-
cundum meae Collectionis conciliorum, in quo multa
eaque magni momenti dabuntur,quæ nuspiam hacte-

[ocr errors]

nus in lucem prodierunt: interim efficiam ut Episto-
læ Joannis Sarisberiensis, quas habemus eae editione
Papyrii Massoni innumeris mendis conspurcatas,me-
liore luce donem tur ope veterum e.remplarium manu-
scriptorum, tum eorum quibus usus est idem Mas-
somus, tum et iam aliorum.
(c) Acta Erud., 1725, pag. 490.

Attestatio, 35.

Azoni monacho, 257.
Baldewino archidiacono, 235. Exoniensi, 140,
226.
Baldewino archidiacono Norverb. 210.
Baldewino de Walle Darii, 266.
Bartholomæo Exoniensi episcopo, 234, 268, 274,

275, 282, 289, 200. Rartholomæus E.ron. Aleaeandro

papæ 291, 295, 297, 298.

Magistro B. Ansiliamo Exoniensi, 90.

Bosoni cancellario, 105.

Bosoni presbytero cardinali, 301.

Cancellario Angliæ, 78. Cancellario regis, 113.

Domino Cantuariensi, 160, 166, 167, 176, 212,

217. lnfra, Thomæ quando Reginaldus fuit IRomæ

222.

Cantuariensis Ecclesiæ, 283.

Conventui Cantuariensis Ecclesiae, 227, 272, 277.

Subpriori, sacristæ et magistratibus Ecclesiæ Can-

tuar., 275. Vide supra, Ale.randro papæ.

G. Prioribus S. Ecclesiæ Cantuam iensis, 137.

Cellensi abbati, 75, 76, 81, 82, 85, 96, 97,

115.

S. Edmundi abbati, 135, 179. Hugoni, 256.

Engelberto, priori de Walle S. Petri, 161,

162.

Episcopis Anglorum, 65.

Joannes Ernulfo, 112.

Domino Exoniensi, 150, 159, 169, 177, 186, 229.

Supra, Bartholomæo.
0. de Faverenshem, 197, 242. Ubi est : Magistro
0sberto de Farensham.
Galtero Albaniensi episcopo, 230.
Galtero Rofensi episcopo, 234.
Magistro Gaufrido, 94. De sancto Edmundo, 134,

146. Gaufrido suo, 259.

Magistro Girardo,

285.

Girardo cellario Norwicensi, 253.

Gratiano notario domini papæ, 294.

M. Gualtero de Insula, 187, 189.

Guidoni Catalaunensi episcopo, { 43.

Guilelmo Britoni, 210, 238.

Guilelmo de Dicera, 258.

Guilelmo de Nordhalla, 245.

Guilelmo Norwicensi episcopo, 250.
Guilelmo Papiensi, 223.
Guilelmo Priori de Meritom, 260. Et fratribus uni-

versis, 261.

Guilelmo Senonensi archiepiscopo, 287, 302.

Guilelmo subpriori Cantuar., 273, 279, 284.
Guilelmo subpriori, 191.
Henricus reae Angliæ, * Bartholomaeo Eroniensi

episcopo, 289, 290.

Dn. Henrico, electo Bajocensi, 148, 154, 201.

Comiti Henrico, 172.

Henrico Wintoniensi, 247.

H. episcopo Dunelmensi, 25.

Hubaldo, Ostiensi episcopo, 293.

[ocr errors]
[blocks in formation]

(Joannis Š episcopi Carnotensis, Opera omnia, nunc primum in unum collegit et cum codi-
cibus mss contulit J. A. Giles, Jur. civ. Doctor et collegii Corporis Christi Oxon. olim socius. — Oxonii et
Londini. 1848, in-8°, 5 vol.)

Joannis Saresberiensis Opera nunquam antea in unum collecta sunt, nec huc usque in Anglia in-

tegre vel e;iam partim typis mandata. Haud vulgari tamen eruditionis fama sæculo xii Joannes enituit

et ejus scripta inter hujus sæculi et sequentis monumenta litteraria quibus tempus pepercit primum facile

locum sibi vindicant.

Joannes, cognomento Saresberiensis, a genitali civitate forte sic dictus, anmo circiter M 120 natus est;

alicubi nempe innuit se anno 1138 juvenem adhuc fuisse {a). . Ex alio loco (b), ubi seipsum Parvum vocat,

nonnulli iutulerunt verum ejus cognomen fuisse Petit (Sinall); sed ex verbis ambiguis vix hoc elici potest.

Quod de Joannis vita compertum habemus non alium le notum nisi ab ipso passim allatis. Cap. 10, libri ii,

Metalogici de suis studiis sic loquitur :

• Cum primum, adolescens admodum, studiorum causa migrassem in Gallias, anno altero postquam

illustris rex Anglorum Henricus, Leo justitiae, rebus excessit humanis, contuli me ad Peripateticum

« Palatinum, qui tunc in monte Sanctæ Genovefæ clarus doctor, et admirabilis omnibus præsidebat.

Ibi, ad pedes ejus, prima artis hujus i udimenta accepi, et pro m Julo ingenioli mei, quidquid excidebat,

ab ore ejus, tota mentis avditate excipiebam. Dein re, post discessum ejus, qui mihi præproperus visus

est, adhæsi magistro Alberico, qui inter caeteros opinatissimus dialecticus enitebat, et erat revera

nominalis sectæ acerrimus impugnator. Sic ferme toto biennio conversatus in Monte, artis hujus prae-

ceptoribus usus sum Alberico, et magistro Robe to Meludensi ; ut cognomine designetur, quod meruit

in scholarum regimine (natione siquidem Angligena est) ; quorum alter ad omnia scrupulosus, locum

quæstionis inveniebat ubique ; ut, quamvis polita planities, offendiculo non careret, et ut aiunt,

« scirpus ei non esset enodis. Nam et ibi monstrabat, quid oporteat enodari. Alter autem, in respon-

sione promptissimus, subterfugii causa propositu m nunquam declinavit articulum, quin alteram con-

a tradictionis partem eligaret, aut determinata mu'tiplicitate sermonis, doceret unam non esse respon-

sioi e m. Ille ergo in quaestionibus subtilis et multus; iste in responsionibus perspicax, brevis et com-

« modus. Quæ duo, pariter eis, si alicui omnium contigissent, parem ulique disputatorem nostra ætate

a non esset invenire. Ambo enim acuti erant ingenii et stulii pervicacis; et, ut reor, magni praeclarique

viri in physicis studiis enituissent, si de magno litterarum miterentur fundamento, si tantum institis-

sent vestigiis majorum, quantum suis applaudebant inventis. Haec pro tempore, quo illis adhæsi. Nam

postea unus eorum profectus Bononiam, dedidicit quo l docuerat : siquidem et reversus dedocuit. An

melius, judicent qui eum ante et postea audierunt. Porro alter in divinis proficiens litteris, etiam eminen-

tioris philosophiæ, et celebrioris nominis assecutus est gloriam.

« Apufl hos, toto exercitatus biennio, sic locis assignandis assuevi, et regulis, et aliis rudimentorum

elementis, quibus pueriles animi imbuuntur, et in quibus præfati doctores potentissimi erant, et expe-

« ditissimi, ut hæc omnia mihi viderer nosse tanquam ungues digitosque meos. Hoc enim plane didice-

[ocr errors]

(a) Vide Polycratici lib. ii, cap. 10, initio.
(b) Epist. 202, initio : « Sed quantum est hoc quod me totum, id est hominem Parvum nomine, facultate
minorem, minimum merito, » etc.

« PoprzedniaDalej »