Obrazy na stronie
PDF
ePub

indignationem æmulorum, id facias. Nam quæ cura A apostolicum restituatis, adivinis, secundum statuta

de mobilibus ? Ego te non curo, nisi præcipue mores curaveris. Valete cum fratribus meis, et aliis, de quibus optare debemus ut valeant. Hoc tibi impertiuntur domestici nostri, quos valere desideras. EPISTOLA XCI. AD. . .

Gratias quantas possum refero sublimitati et fidei vestræ, quæ me per tot terrarum et maris spatia dignata est scripti sui solatio recreare. Fortunæ quidem sævitiam, dum in utrumque nostrum sæviebat vehementer exhorrui, sed ex quo spiritus ejus, vobis reddita quiete detumuit,auram mihi,et si non sentire, vel certe, auctore Domino, et vestra faciente

Patrum,abstinentes,donec domini papæ mandatum, et nostrum impleveritis: ecclesiam quoque nullus vestrum præsumatingredi, dum crimine inobedientiæ, scelus ariolandi et idololatriæ perpetretis.

EPISTOLA XCIII.

AD EPISCOPUM NORWICENSEM.

Episcopo Norwicensi.

Dilecti filii nostri R[icardus] de Dractona, et A. fraterejus, sua nobis conquestione flebiliter suggesserunt, quod in injuriam sacrorum canonum et nostram a filio nostro R. archidiacono Norwicensi injuste tractati sunt, nec eis potuerit apud eumdem archidiaconum interposita appellatio suffragari.Ad

industria, prospicere videor mitiorem. Quod si exi- B jiciunt etiam, quod, postquam fuerat ad nos appelSaresberiensis, salutem, et si quid ea jucundius. A

gentibus peccatis meis, spem meam, quod absit ! falli contigerit, forti et læto animo per misericordiam Domini corpus meum flagello dispensationis divinæ subjiciam, certus quod nulla nocebit adversitas, si iniquitatis jugo colla subtraxero. Porro mentis meæ angustias serenat testimonium conscientiæ innocentis, quæ illius solius veretur judicium, ante cujus tribunal convenient in brevi dives et pauper, et cogentur omnes filii hominum pro se reddererationem.Cæterum innocentiam meam quid attinet excusare, cum eam sanctitas vestra plenius et planius noverit ? Sicut fuerit voluntas in coelo, sic fiat. Bis exsulat, qui domi exsulat, et peregrimantes interdum, gratiam præordinatæ felicitatis non deserit. E P I S T O L A X C II. AD MONAGOS DE N.

Monachis de N.

Omnem animam potestatibus superioribus subjicit Spiritus sancti per apostolum suum emissa præceptio, cui quisquis resistit, divinæ dispositioni convincitur contraire. Virtus si quidem obedientiæ est, qua divinis humana, terrena cælestibus sociantur. Cujus contemptores, quantum in se est, scindunt Ecclesiæ unitatem, et dirumpunt compagem spiritus, quæ consistit in vinculo pacis. Unde de vestra fraternitate, quæ per misericordiam Dei, arctioris vitæ professa est regulam, et eminentissimæ religionis assecuta est gradum ; satis admirarinon possumus,quod mandatum domini papæ et nostrum hactenus contempsistis. Cum enim vos ex mandato apostolico sæpius, ut oportuit, et forte sæpius quam oportuerit paterna diligentia commonuissemus,quatenus decimas Roffensis ecclesiæ Paridi archidiacono ut justitia exigit restitueretis, iteratis præceptis non modo non profecimus, sed nec subjectionis, aut alicujus humilitatis verbi aut operis testimonio, nobis apparuere vestigia. Quia ergo, licet nostram æquanimiter interdum portare possimus injuriam,contemptum domini papæ dissimulare non possumus, nec debemus,vobis præcipiendo mandamus, ut omni occasione et dilatione remota, præfatas decimas memorato archidiaconojuxta mandatum

latum, fraternitas vestra sub regiæ jussionis obtentu quadam imaginejudicii jam dictum A. advocatione ecclesiæ S. Andreæ de Ringet conata sit spoliare, ut in R[ad.] extraneum transferretur, unde et idem R[ad.] ausu sacrilego, assentiente sibi, sed et patrocinante R. archidiacono, prædictam ecclesiam memorato Ricardo qui eam judicio nostro, et fratrum qui aderant, legitime possidebat, præsumpsit auferre. Super his autem quia testibus et instrumentis nobis fidem facere parati erant non potuimus non moveri. Verumtamen, ut merita totius causæ partium assertione plenius agnoscamus,terminum quem vestra dilectio postulavit, partibus duximus indulgendum, omnibus tamen in irritum

C devocatis,quæ post appellationem præsumpta sunt.

Licetenim interdum propriæ personæ æquanimiter injurias supportemus,injuriam tamen sanctæ Cantuar. ecclesiæ, et contemptum sedis apostolicæ, cujus vice fungimur, dissimulare non possumus, nec debemus. Hujusmodi ergo auctoritate sæpe fatum archidiaconum Dominica,quacantabitur: Cantante Domino, nostro conspectui apparere jubeatis, prænominatis fratribus R[icardo] et A. super damnis et injuriis responsurum, et inobedientia, et contemptu domini papæ et nostro, et participatione sacrilegii, R. quoque de Passu, generum archidiaconi ad sedem apostolicam excommunicatum transmittatis eo quod instinctu diaboli presbyterum interfecit. Noverit autem archidiaconus quid eum consequatur, si prædicto sacrilego communicare ausus est, dum a participatione ejus ecclesiam abstinet. Præcipimus ut ecclesiam de Ringet cum ablatorum integritate prænominato R[icardo] restitui faciatis. Quod si Rad. extraneus nostris et vestris mandatis obedire contempserit, in eum severitatem ecclesiasticæ disciplinæ exercere non differatis. Si autem adversus Ricardum aliquid juris sibi competere crediderit, illud media æquitate, ubi justum fuerit, postmobum poterit obtinere.

EPISTOLA XCIV.

AD MAGISTRUM GAUFRIDUm. Almico et cognato suo magistro G., suus JoANNEs Cum sæpe, rarius tamen quam vellem, literas vestras receperim, nullarum gratior fuit adventus, quam illarum quæ mihi sub domesticæ eruditionis auctoritate necessitatem veritatis indixerunt.Gaudeo namque quod de thesauro scientiæ vestræ nunc tandem probitatis exemplum, quod vobis reservabatis, et mihi communicatum est. Potero quidem his et similibus animari ad fortia, et Domino provehente, ad altiora conscendere, si mihi propitiationis suæ manum porrexerit, qui illorum duntaxat operum finem illustrat, quorum se meminit esse principium. Etlicet illius nostri, quisquis fuerit, sit jucunda memoria, et sententia probabilis videatur, est tamen, ut arbitror, unde moerori suo poterit quis exhibere solatium. Magnum equidem est honorum fascibus illustrari, sed procul dubio majus est eosdem virtutum titulis promereri. Unde qui virtutis assecutus est meritum, etsi rerum opulentia vel fastus non accedat honoris, collato tamen bono debet esse contentus: ne si impatientis conscientiæ stimulo, quasi injuria, murmuraverit, vitio ingratitudinis, hoc ipso quod habere, visus est se fecisse videatur indignum. Et utinam, si studiorum præmium non assequimur, saltem non destituamur et merito ! Non tamen hæc idcirco propono, quod a senis nostri eruditione recedam, cui, Domino faciente, tota vigilantia mentis et corporis obtemperandum esse decrevi: quod pusillanimitatem spiritus veremini, et timorem timetis suspicionum, prudenter quidem facitis et amice. Non enim Pompeio, aut eo qui ipsum vicit, major, aut Augusto prudentior, Cicerone aut Curione disertior sum,quibus quantum suspicionis aura mocuerit, vos historiarium series trita perdocuit. Taceo quod toties victorem Machabæum ante fregerit pusillanimitas, quam gentium fortitudo. Unde constat, quod illorum impetum a me sustinere non potero, nisi me interim foveat, qui protegit hominem a pusillanimitate spiritus et tempestate : in illius autem virtute non timebo, quid exterius ingerat homo, aut interius murmuret caro. Cæterum equus quamlibet velox cessante stimulo fit tardior, et ut ait quidam :

. . . Corrumpunt otia mentem,

Et capiunt vitium, ni moveantur aquæ: sic et mens mea, quæ sui vitio, ne dicam natura, hebes est, innatam ignaviam non deponet, si non crebrius exhortationum aculeis excitetur. Erit ergo industriæ et diligentiæ vestræ frequentius somnolentiæ meæ torporem excutere, ut quem ad bene agendum non propria, saltem virtus accendat aliena: in eo vero maxime veræ amicitiæ fidem agnoscam, si me sic mihi reddideritis, ut vitis non parcatur, et ut de cætero necentur cautius statuatis ea contra faciem meam, ne in eo deterius semper aliis displiceam, in quo mihi quoque non movero displicere.

[ocr errors]

EPISTOLA XCV,
AD JOSSEL1NUM EPiSC. SARESb.

Josselino episcopo Saresberiensi.

Fratres Hospitalis, novo quodam et inaudito humanitatis titulo, ut privatas faciant eleemosynas, calumnias ingerunt manifestas, rapiunt ut distribuant, de alieno placant Altissimum, et contumeliam apostolorum ligandi et solvendi usurpant officium, usurpant claves Ecclesiæ, liberalitate pontificum abutentes, ecclesias, quas semel occupaverint, episcoporum subtrahunt potestati, quorum nituntur potestate, vel auctoritate, si aliquem provincialium convenire voluerint. Si vero conveniantur ab alio, pontificalis auctoritas evanescit, cum asserant se forum non habere nisi Romanum vel Hierosolymitanum. Unde sublimitati vestræ consulendum et supplicandum decrevi, ne malitiæ eorum, quam exercent, adversus latorem præsentium, clericum et sacerdotem vestrum, indulgeatis, cum causa eorum magis vestram lædere videatur Ecclesiam, quam istius personam. Omnem enim ecclesiam quam eis concesseritis, vobis et successoribus vestris auferetis.

EPISTOLA XCVI.
AD PETRUM ABBATEM CELLENSEM. [A. D. || 160.]

Abbati Cellensi.

Litteras beatitudinis vestræ mihi lator præsentium attulit, sed ipsis Paschalium solemniis feriaverunt. Inerepationis ergo vestræ querelas graviter accepi, et eodem animo quo eas moveram esse comscriptas, nisi quod in anima puriori sinceriorem esse credo charitatis affectum. Si enim super his, vel vitio arrogantiæ et ingratitudinis vobiscum contendero, præter eam quæ perspicuis et perpetuis virtutum titulis illustratur, domestica probatione convincor. Gratia siquidem Domini et vestra, sum quidquid sum, si quid tamen sum, et institutionis vestræ beneficio me spero semper futurum meliorem.

Scripseram quidem vobis de adventu meo, quod ex subjectis causis fore credideram. Quod vero sententiam mutavi vel distuli, non levitas mea, sed consilium amicorum meorum fuit. Unde hoc aut nullam arbitror, aut levem culpam, cum et Altissimus sententiam mutet, cujus consilium manet in aeternum. Non enim fortunæ insidias solus potui

D declinare, cum omnia quæ sub sole sunt, lubricæ

sortis vana versentur in alea. Fluxus etenim temporis, motus rerum, caligo mentium, levitas amimorum, axem fortunæ tanta sui agilitate circum ferunt, ut non modo rotam ejus, sed et totius orbis molem facile constet esse volubilem. Verum me non tam me excusare, quam rerum conditionem frustra videar accusare de omnibus, sed causa cognita judicare. Status itaque mei faciem parumper inspicite, serenissimi domini nostri regis Anglorum, ab anno præterito, gravis in me studio æmulorum excitata est indignatio. Si causam quæritis, professio libertatis, veritatis defensio crimina mea sunt: perniciosa vita mea tota semper et nimis offendit, quiaalterius culpæ, quodad dominum regem, conscientiam nescio. Ipsum, ut audistis, adire disposueram, meam innocentiam purgaturus, sed per familiares suos didici, me nullomodo admittendum in absentia domini Cantuariensis et eo mediante mihi posse gratiam reformari. Præterea domini regis reditus nobis in dies singulos promittebatur. Quid ergo facerem? Insulam egredi imaginem videbatur habere diffugii : calumniatorum declinare congressum, esset ream conscientiam profiteri: principis non exspectare conspectuiu, caput meum læsæ majestatis obnoxium legibus faceret; ad summam, testimonium innocentis conscientiæ, auctoritas Romani pontificis, prudentum consilia familiarium preces tandem persuaserunt, ut examen causæ, si fieri potest, domi exspectem, ubi finis poterit esse, et sumptu facilior, et copia amicorum fertilior. Sed hæc, ut scribitis, renuntiasse debueram: has equidem partes fidelibus vestris amicis meis, venerabilibus viris, Joanni thesaurario Eboracensi, et magistro Willelmo commiseram procurandas. Proprium nuntium idcirco destinare distuli, quia naufragii brevis, ut videbatur, licet magni, adhuc dubius erat eventus, et quia mallem læta quam tristia nuntiare. Unde et cursorem vestrum mecum relinui per dies aliquot in adventum illustris reginæ Anglorum, et clarissimi viri cancellarii regis, qui, per misericordiam Domini, procellam mihi detumuisse dixerunt. Potens est autem Dominus vestris, et Ecclesiæ suæ, pro qua patior, precibus, eam, quantacunque sit, in auram commutare, et innocentiam meam perducere ad portum quietis optatæ. Hæc hactenus. Ex quo fidelem nuntium inveneritis, mihi, si placet, epistolas beati Bernardi transmittite. Precor etiam, ut flores aliquos verborum ejus, et vestrorum, et cantoris Trecensis, et si qui sunt similes, colligi faciatis: ita tamen ut florum lætitia non perimat aut minuat fructus utilitatem. Ego procul dubio, auctore Domino, vos in mea, aut proprii nuntii persona, antequam autumnus exeat, visitabo. De liberalitate, quam in fratrem meum exercuistis, quas possum vobis gratias refero. Charissimum autem nostrum, T., præpositum vestrum, nomine meo persalutate ; his quoque salutatis qui vos diligunt, et me noverunt, quos etsi non chartæ brevitas, mentis tamen complectitur latitudo. EPISTOLA XCVII. Ad EUMDEM. [A. d. I 157.] In adventu nuntii vestri ad nos serenissimi domini nostri regis Anglorum, qui ad Alpinos et subAlpinos Britones profectus est expugnandos, expeditio nos tenebat occupatos, quidem totius regni negotiis, sed præcipue sollicitos in custodia illustris eginæ Anglorum et liberorum domini regis, qui

testis est mihi scrutator cordium, quem inutilis et A commissi sunt fidei domini Cantuariensis, a cujus det dominus Cantuariensis, effectus autem Dominus A quid auxilii vel consilii poterimus, libenti animo

(10) In cod. N. nota marginalis est: Sti Aigulfi.

ego latere non recedo: inde utique ut eminentiam vestram nec per nuntium meum tam cito potuerim visitare. Cæterum quid doloris et moeroris animæ meæ nuntius vester attulerit, prudens et sciens taceo, ne, si super dolorem vulnerum vestrorum, meum quoque addidero, ampliori tristitia absorbeamini, cum saucia mens recordatione, nedum inundatione tristium exulcerari soleat potius, quam foveri. Malorum quidem meminisse juvat, sed cum præterierint, tunc demum placet fuisse prostratum, cum fortior prævalueris. Miserum quoque fuisse jucundum est, sed jam de felicitate gaudenti. Sie, sic infortunii grata est recordatio, sed cum de fortunæ injuria triumpharis. Quis ædium suarum ruinam lætis oculis aspicit ? quis domus suæ flagrantis aut fumantis incendia libens intuetur ? Proinde, mi charissime, a tanti moeroris memoriaanimum pariter paululumavertamus, conversi ad eum qui fideles suos tentari non patitur supra id quod possunt, faciens quidem de tentatione proventum, ut omnia cooperentur in bonum. ln sorte namque justorum peccatorum virga non permanet, et quidquid ab iniquitate recedit, seu prosperi, seu adversi faciem induat, nihilominus proficit ad salutem, et conatur ad gloriam. Ex rerum namque difficultate crescit meritum fidei, et gloriosior est triumphus, quem assiduitas laborum, et periculorum susceptio, et jugis patientia præcesserunt. Si de se præsumit aliquis in quo deficit, si c de Domino, in quo non proficit : Sine me, inquit, nihil potestis facere (Joan. xiv); et in eo cujus spiritu agitur apostolus, omnia potest. Quis virorum fortium et sublimium illud non libenter amplectitur ? Tu me cede malis, sed contra audemtior ito, Qua tua te fortuna sinat. (Ving. Æneid. vi, 95.) Quid ergo [ille] quem Verbum Patris invitat ad fortia, et animat in tribulatione malorum, et dolore? dicens: Confidite in me, ego vici mundum (Joan. xvi). Dilatare voluit Dominus nomen suum, et martyris sui (10) gloriam transferre ad externas nationes, utqui quasi sub modio Senonensis Ecclesiæ latebat, respondeat in medio nationum, et multitudine populorum. In ædes suas tantum forte permisit incendium, ut quasi beneficio ignis examinatæ, auctore Domino, cum reædificatæ fuerint, sicut mundiores, ita appareant pulchriores. Cum vero Ecclesiam Anglorum sollicitare placuerit, diligenti sollicitudine prudentes et honestos viros in hoc opus eligere studeatis, quorum peccata minime ruborem incutiant innocentiæ vestræ : veniant quidem muniti commendatitiis precibus principum vestrorum, n om quo res aliter expediri non possit, sed quia facilius et felicius promovetur negotium, quod magnorum virorum est auctoritate subnixum. Affectum spon

[ocr errors]

procurabit. Quid de me dicam, qui totus vester sum, et illorum ? De cætero liberalitati vestræ pro epistolis beati Bernardi gratias ago, antiquis insistens precibus, ut flores verborum ejus quos conquirere poteritis mihi transcribi faciatis, et si quid hujusmodi apud vos paratum est, per nostros nuntios afferatur. Præterea beati Aigulfi mihi pignora promisistis, cui satis gratulari non possum ; sed licet mihi sufficiat gratia vestra, precor, si fieri potest, ut de reliquiis beatæ Savinæ, Memorii, Frodoberti, et aliorum, quorum pane nutritus sum, per eosdem mihi mittatis. Quod autem hujusmodi mitti placuerit, manu vestra signatum tradatur nuntiis, et litterarum vestrarum prosecutione fiat authenticum.

EPISTOLA XCVIII.

Ad hENRicuM Episc. wiNToNiENSEM. [A. d. ! 157.] HENRico episcopo Wintoniensi (! !).

Quot et quanta mala Ecclesiis Christi procuret pastoris absentia, etsi antea nobis fuisset incognitum, ex solo peregrinationis vestræ dispendio potuimus didicisse. Biennium enim est ex quo fames cœpit in terra vestra, non equidem fames victualium, quorum satietate a cultu Domini avertitur, et plerumque recalcitrat populus incrassatus, impinguatus,dilatatus,sed fames audiendi verbum Domini. Parvuli siquidem petierunt panem, et non erat qui frangeret eis. Si ergo ad aliquem vicinorum solos Evangeliitres panes, domui vestræ mutuaturi accedimus,creditorum continuo sustinemus difficultates, ea se copia excusationum opponit, ut filiis quiescentibus in cubili, ad importunitatem nostram vix surgat aliquis et aperiat vel nobis pro reverentia nostra. Si autem ad extraneum vel peregrinum urgente necessitate confugimus, timemus, ne propisce serpentem, aut ne pro ovo porrigat scorpionem. Præterea oves vestræ aut mon audiunt, aut minus audiunt vocem alienorum. Quid multa? jacturam Domini, quæ quotidie fit inrebus et moribus, non sufficiunt enarrare. Audite ergo, dilectissime frater in Domino, planctum esurientium, audite voces vagientium parvulorum,audite vocem sponsæ quæ amore languet, et vestro desiderio intabescit. Audite denique vocem sponsi, qui vos constituit super familiam suam, ut ei cibum detis in tempore. Redite itaque ad ecclesiam vestram, et totam insulam sapientiæ et virtutis vestræ radiis illustrate. Nec vos moveant damna rerum, quem respiciunt pericula animarum. Procul dubio satius est et æquius, ut sollicitudinis vestræ vigilantiam commissis vobis ecclesiis impendatis, quam alienis. Dominus rex de securitate vestra nos fecit securos, et duobus, quos nominatim excludit, exceptis, quos volueritis, ad gratiam ejus poteritis introducere. Nosautem reditui vestro congratulabiumur, et quid

[ocr errors]

conferem:us. Vale.
EPISTOLA XCIX.
Ad EUMDEM. [A. d. 1157.]

Amicis nostris, urgente tentationis articulo, illam consilii viam credidimus ostendendam, quæ honestatis specie, aut utilitatis fructu, videtur præ cæteris eligenda. Et licet ambigentis animus recte consulenti obtemperare detrectet, charitatis tamen instantia non quiescit, donec reluctantem amicum ad bona pertrahat, vel invitum. Sic nos, reverende et amantissime frater in Domino, fraternitatem vestram ad propria redire monuimus, omnino non credentes honeslati vestræ, aut ecclesiæ utilitati magis aliquid expedire. Ut enim cætera taceamus, quæ longum est enarrare, profecto morum ruina longe miserabilior est, quam nummorum. Nec est de temporalium amissione dolendum, ubi dispendiunuincurrituræternorum. Duorum namque dolorum circa eumdem animum major denigratalterum. Absit autem! ut aliquis de vestra prudentia audeat suspicari, quod vilissima rerum, opes scilicet, animum vestrum moveant ubi periculum imminèt animarum. Absit! ut invidia antiquo suo vobis possit insultare proverbio dicens :

Quod defles, illud amasti.

Unum e duobus eligite, aut litis discrimen vultis, aut pacem. Si litis incertum præfertis, advertite quia nihil turpius est quam suis armis expugnari, etquasi mucrone propriojugulari. Si pacem, redite,

c et pax est :sed timetis, et quidem ubi non est timen

dum. Nunquam enim venit in mentem serenissimi domini nostri regis ut innocentiam vitæ, integritatem famæ, gloriam regni, tanto deturparet opprobrio, ut manum suam et quacunque causa extenderet in Christum Domini, vel aliquam contumeliam a quocunque pateretur inferri. In eo siquidem plurimum motus est, quod conductum petere necessarium credidisti, cum meminem eorum unquam læserit, quantæcumque processerint inimicitiæ, quiad se veniebat. Quid ergo timebatis, cum vos sua, et omnium nostrum voce et litteris revocaret? Sed vos mandatum domini papæ, et Cluniacensium vestrorum necessitas detinet. Porro et ipse dominus papa reditui vestro congratulabitur, nolens mandatum illud utilitati vestræ præjudicium facere, et personam vestram Wintoniensi et Glastoniensi ecclesiis, plus quam Cluniacensi non ambigitis obligatam. Illarum quippe regimen suscepistis a Cluniacensibus absoluti. Qua ergo ratione ab istis ad illos divertistis? Nunquid æquum est, istis esurientibus, eorum pane illos satiari? Hæc non modo domini regis, sed fere omnium querela est. Certe an justa sit, vos videritis. Præterea ex absentia vestra se in necessitatibus regni a consilio vestro et auxilio quæritur destitutum, cum, Domino præcipiente, Cæsari reddi debeant quæ sunt Cæsaris. Unde plu

(11) In nomine Theobaldi Cantuariensis archiepiscop.

rimi suaserunt, ut in omnes vestros durius ageret, A
et in bona ecclesiæ, usque ad thesauros intimos,
manum extenderet. Ipse tamen, incitante se turba,
continet manus suas, et adventum vestrum uteun-
que exspectat. Quod si ecclesiam, etomnes vestros
hac provocatione regiæ indignationi exposueritis,
timendum est me veniant majora metu, et vos, quos
declinare non vultis prævisos, sentiatis aculeos post-
modum duriores. Precamur ergo, et in virtute cha-
ritatis consulimus ut redeatis, et ex quo vos
audierimus esse Boloniæ, vobis in ipso littore nostro
occurremus, procuraturi quomodo ad dominum
regem cum honore perveniatis, et finis jucundus
tantis laboribus imponatur.
EPISTOLA C.
AD PAPAM ALEXANDRUM.

Domino papæ AlEx ANDRo.

Ex mandato sanctitatis vestræ in præsentiam mostram citavimus venerabilem virum G. abbatem Westmonasteriensem monachis de Malvernia responsurum super his quæ in audientia vestra adversus eum proposuerant. In ipsa autem ventilatione causæ nobis ex testimonio venerabilium virorum Gilberti Hereford. episcopi, Hamelini abbatis Gloucestr., Raginaldi Persor. abb. evidenter apparuit, quod monachi Malverniæ graviora quam passi sunt promeruerant, vitio contumaciæ suæ, et inobedientiæ culpa, quam beatus Benedictus in monasteriis docet cæteris acrius puniendam ; et quam tota fides Catholica, et omnis ecclesiastica disciplina, quasi scelus idololatriæ detestatur. Tandem conversi ad cor ab abbate suo, quem multis injuriis et vexationibus graviter læserant, saniori consilio usi, prostrati ad pedes ejus, veniam petierunt, et satisfactionem promittentes, restituto privilegio, quod a majestate vitiosa suggestione obtinuerant, intervenientibus nobis, et venerabilibus viris qui aderant, G. Roffensi episcopo, Silvestro abbate S. Augustini, in ipsius gratiam recepti sunt, et sic concordia reformata. Et quia cellulam Malverniæ Ecclesiæ Westmonast. pleno jure ab initio constat esse subjectam, excellentiæ vestrae preces porrigimus, rogantes ne contra consuetudinem omnium monasteriorum, eam patiamini jure suo privari, et justas petitiones abbatis, de quo meliora speramus, misericorditer audiatis.

EPISTOLA CI.
Ad hENmicUM Episcop. wiNToNiENsEM. [A. d. I 157.]

ThEobAldi episcopo Wintoniensi.

Super incolumitate vestra, quam a nuntiis vestris accepimus, lætamur plurimum, sed de ea mentis integritate, quæ rerum damna non sentit, congratulamur Altissimo, bonorum omnium largitori. Gravis quidem fuerat de rerum jactura tentatio, si non in fortem animum incidisset; verum fortitudo elarius elucescet, si tribulationis igne probata redierit ad ovile,quod ex pastoris absentia insidiantium morsibus patet. Nec est, dilecte frater, quod vos amodo vereri oporteat, cum ipse rex adventum vestrum

[ocr errors]
[ocr errors]

desideret, et pacem, et securitatem omnimodam
repromittat, et ne de ea possitis aliqua ratione du-
bitare, eam in manu nostra cepimus, ducatum vo-
bis dantes, a mari usque ad regem, moram vobis,
et reditum, si expedierit, præparaturi. Si ergo di-
ligitis ecclesiam vestram, si animam vestram, imo
quia utramque diligitis, accepta opportunitate re-
dire non differatis, ne, quod absit ! quod sæpe di-
ximus, fiant conditionis vestræ novissima semper
deteriora prioribus. Potestatis enim a Domino con-
stitutæ geminabitur indignatio, si porrectam gra-
tiam contemni præsenserit.
EPISTOLA CII.
AD ALEXANDRUM PAPAM.

Domino papæ ALExANDRo.

Sanctitatis vestræ mandatum debita veneratione suscipientes, creditoribus vestris satisfecimus, paratisemper apostolicis opedire mandatis, sed apostolatus vestri tempore paratissimi. Nos etenim per misericordiam Domini a fide Romanæ Ecclesiæ, ab obedientiæ famulatu, non carcer, non gladius, non, si qua gravior est persecutio, separabit : præsertim cum illum videamus in throno Petri regnantem, a quo doloribus nostris solatium exspectamus Multa siquidem sunt, et fere importabilia, quæ pro domo Domini libenter, cum ita oporteat fieri, sustinemus, et certe majora quam quæ scripto committi expediat. Speramus autem quod ea in brevi, auctore Domino, in auribus vestris commodius præsentes exponemus, eo quod vos ad Galliarum partes descendere, fama fere omnium consona voce concelebrat. Supplicamus ergo majestati vestræ, ut nos de adventu vestro, si placet, dignemini præmunire, quo paternitati vestræ, ut decet, promptius occurramus, et desideratissimo beatitudinis vestræ visu et alloquio citius gaudeamus. Interim, Pater dulcissime, nos scriptorum vestrorum solatio,et apostolicæ salutationis beneficio petimus sæpius visitari, ne pii desiderii nostri dilatio, aut servitutis nostræ contemptum, aut defectum gratiæ vestræ, aut veteris amicitiæ oblivionem, si non nobis, aliis tamen significare videatur. Et quia indefessa sollicitudine super afflictione matris nostræ sanctæ Romanæ Ecclesiæ jugiter concitantur viscera nostra, et ora filiorum infidelium dilatantur, qui laborem capitis pro languore nobis improperant, expedit ut vestrum, et sanctæ Romanæ Ecclesiæ statum, et si tempestas adhuc cessat a sæculo et serenum futuræ pacis alicunde resplendeat, lilteris quas in gente nostra ad confirmationem fidelium possimus ostendere, nobis significari præcipiatis. Me gravis languor, exigentibus culpis meis, æstate præterita adduxit ad portas mortis, cui me ad modicum facto jam testamento, rebusque omnibus usque ad victum tenuem erogatis,clemens 0mnipotentis manus, ut hac urbe morula liceat commissa deflere, subduxit. De reliquo namque breves sunt dies mei. Verum ut anima de carnis ergastulo lætior exeat, ad conspectum Altissimi gratias pro

« PoprzedniaDalej »