Obrazy na stronie
PDF
ePub

prudentia carnis, quæ ab eventu merita pensat; sed
Deus consolatur eos in tribulatione sua, tandem
responsurus et illis qui mundolenocinantur, et cer-
viealia ponunt sub capitibus universæ ætatis, et
pulvinaria sub omni cubito manus, communicantes
excommunicatis, claves Ecclesiæ ludibrio habentes,
et putantes legem Dei, nihilaliud esse quam verba.
Nos interim Deo in omnibus donis suis gratias agi-
mus, et maxime quod nos dignatus est illorum nu-
mero aggregare, qui persecutionem pro justitia pa-
tiuntur. Suscepimus de manu Domini dulcia, de
quibus sæpe ad perniciem nostram abusi sumus.
Quare et ab ipso æquanimiter non suscipiemus
amara ad medicinam, in profectum salutis nostræ ?
sive vivimus, sive morimur, Domini sumus, ut id
solum petioporteat ab amicis quatenus exsilii nostri
angustias sublevent orationibus suis, ut non defi-
ciat fides nostra, sed de afflictione nostra salutem
nobis et Ecclesiæ pacem et libertatem misericorditer
operetur.
EPISTOLA CXCIV.
AD NICOLAUM DE MONTE ROTHOMAGENSl.
(A. D. t 166.)
JoAN. Saresb., NicolAo de Monte Rothomagensi.
Notam ingratitudinis jure contrahit, quem ad
promerendum amorem etobsequium beneficiorum
memoria non accendit. Et quidem tanto uberior
debetur gratia, quanto cumulatius et frequentius
ad nec meritum nec merentem a sola divite vena li-
beralitatis innatæ beneficia præcesserunt. Sed unde,
mihi dilecte, et omni jure et merito diligende, ut
humanitati tuæ condignaliberalitatis compensatione
respondeamus ? exsulo, proscriptus sum, expositus
paupertati, coexsulantium mihi magis quam pro-
priis incommodis urgeor, et eorum, quæ in pres-
suris Ecclesia Dei patitur, a me nihil reputo alie-
num. Sed in his omnibus Deum mihi propitium
sentio,cujus muneris est utexsilium projustitia sub-
eam libens : rapinam bonorum meorum pro fide,
si necessarium est, gaudens 'excipiam, nec angu-
stias timeam, aut erubescam ignominiam pauper-
tatis, discipulus etprofessor pauperis Christi; certus
ab ipsius veritatis oraculo, quod tristitia nostra
vertetur in gaudium. Fidelis enim est, nec patie-
tur pusillos et pupillos suos tentari supra id quod
possunt ; sed ad gloriam suam faciet humilium
tentatio eis transeat in profectum. Cæterum unde
mihi interim, amicorum dulcissime, ut tuæ respon-
deam liberalitati ? Eam namque dissimulare non
possum, quam toties expertus loquor, cujus bene-
ficia toties mei senserunt, quoties opportunitas data
est, ut tuæ charitatis solatio fruerentur. Quod ita-
que possum ad præsens gratias devotione maximas
ago, indubitanter exspectans, ut miserationi vestræ
respondeat in misericordia uberi, cui in vobis be-
neficiorum pecuniam dedistis ad usuram.
Hoc enim solum est honesti fenoris genus, et quod
usurarum et totius avaritiæ, condemnatrix pagina
veritatis non modo absolvit, sed centupla mercede

A remunrat. Nam et hoc Salomon in Proverbiis te-
statur dicens : Feneratur Domino qui pauperis mi-
seretur, et vicissitudinem suam reddet ei (Prov. xix),
temporaliter quidem quatenus expedierit ; plenis-
sima autem retributione in vita æterna. Quod si di-
vina dignatio eatenus meis desideriis satisfaceret,
ut benefactoribus sua auctoritate et meo mi-
nisterio vicem duceret rependendam, votorum tem-
poralium summam mihi fere omnino videretur as-
secutus. Sed quid de pace nostra sentiam non
plane video, aliis asserentibus eam desperatius
elongari, eo quod Dominus rex prosperatur in viis
suis: aliis econtra dicentibus quod ei pax non dis-
pliceret, si honesta reconciliationis occurreret
forma. Et hoc utique crediderim citius, eo quod
vir prudens hanc ipsam successum facilitatem et
copiam debet habere suspectam, et viarum suarum
conscius tutus esse non poterit, si injuriando Ec-
clesiæ et pauperibus Christi Deum sibi reddiderit
inimicum, sed, Deo propitiante, non faciet, quod
principatus sui gloriam debeat offuscare, nec con-
tra Deum præsumet de facilitate aut potius fallacia
successuum, qui meminit quam fallax est eques
ad salutem. Asahel velocitate cervos, ut refert hi-
storia, anteibat, et pernicitate currendi capreis
prævalebat: sed quia agilitati nimis indulsit,hostem
persequens fugientem, eum coegit ut instanti fata-
lem inferret plagam, qui fatum disposuerat decli-
nare per fugam. Fugit interdum Christus a facie
persequentis, sed væ impoenitenti in quem provo-
catus torvo respicit oculo ! Saluta socios curiales
C qui excommunicati non sunt.
EPISTOLA CXCV.
AD MAG. WALTERUM DE INSULA.
(A. D. H 166.)
M. GUALTERo de Insula.
Diuturnitas silentii mei jure videretur esse desidis
amici aut negligentiæ argumentum, nisi causis pro-
babilibus,quas Deus evacuet,hujusmodi suspicio pur-
garetur. Eas ad præsens allegare non expedit,quia si-
cut mihi graves, ita et tibi conspicuæ sunt, et notæ
mundo.Utinam solvatur chaos quod inter nos firma-
tum est, et pax inter regnum et sacerdotium reforme-
tur, ut si intermeandi facultas patuerit, ejus, quæ in
Domino est, nobis possimus adinvicem exhibere
officia charitatis ! Non enim excidit a memoria mea,
D quam tibi, exigentibus meritis, obnoxius sim ut
magistro et domino. Et tu, licet adhuc mea in te
non existant merita, me ut Christianum debes dili-
gere et amicum. Temere tamen non dixerim ei ra-
tionem deesse meritorum : cui ad amandum in•
tensa famulatur affectio, et voluntas ad obsequium
prompta nihil avidius concupiscit, quam ut ei op-
portunitas a Deo præparetur, qua amici sui satisfa-
ciat votis aut usibus. Nam et Deus devotam ac-
ceptat pro adimpleto opere voluntatem, et pro qua-
litate et quantitate affectionis quemque remunerat.
Exspecto autem et spero a Domino, quia et devo-
tioni meæ facultas dabitur, et procella nostra in

auram, auctore Deo, in brevi facilius et felicius A Christianum) fraternitatis, quæ in Domino est, paupertatis cum necesse est amor. Legimus philo- A tus sanctus totius falsitatis figmenta condemnat. velint, si tamen dubium, cum alterum eorum au- A querelas non deesse. » Quantum vero silentium in charitatis gratia præ cæteris conterraneis diligebat, A personis. Si rex immunis creditur, quia licet ipsius

transitura est quam credatur. Hæc tamen potius accipiantur dicta ex certitudine fideiquam scientiæ: eo quod Deum fidelem novimus in promissis, qui tunc demum gloriosius pro se patientibus suum ministrat auxilium, quando prorsus cessat humanum. Interim probat nos Dominus am diligamus eum, etsi moram fecerit, æquanimiter tolerandus est, quia quidquid nobis videatur, procul dubio veniet etnon tardabit. Unde secure dico quia in brevi subveniet, cum pro certo noverim in humanis rebus nihil nisi momentaneum esse, et quod gloria mundi ut fumus evanescit, et iniquorum finis est ignis et vermis. Et quidem reliquiæ impiorum interibunt: et est salus justorum indubitanter exspectanda a Domino. Licet enim impius extollatur super cedros Libani, si modicum pertransieris, patenter intelliges, quia etiam quando florere videbatur, jam non erat, et non erat ulterius locus ejus. Ridet hæc prudentia carnis, sed profecto Deus non irridetur, qui interim juxta Salomonem irrisoribus flagella parat, et duros malleos dorsis et cervicibus con contempto. rum. Cæterum quod ad humanam opinonem, tibi facilius patet, in qua conditione versemur, et quid ex decreto aulicorum nos timere oporteat aut sperare. Sperabimus autem ; nam ad omnem humilitatem prompti sumus, quia conscientia servatur indemnis, dum legi divinæ non derogemus nec honestati, qua amissa satius est mori quam vivere. Nullam pacis respuimus conditionem : certum habentesquia melius est incidere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei, vel turpitudinis incurrere maculam. Nec tamen præsumimus jurare observantiam Evangelii, memores infirmitatis nostræ, ut liquidum sit quam temerarium est jurare in consuetudines reprobatas. Hoc autem supra modum miror, quod Cantuariensis archidiaconus aut per se aut per alium non laborat de pace, cum ei constet Deo et mammonæ simul serviri non posse. Vale. Salutat te frater meus R. et domum tuam tecum. Salutem dicimus clericis capellæ, qui nec ex nomine excommunicati sunt, nec aliorum participatione. Memento nostri in orationibus tuis memoris tui. EPISTOLA CXCVI. AD MAG. RAD. DE BELLOMONTE. (A. D. M 166.)

JoAN. Sares., Mag. RAdulpho de Bellomonte.

Veræ titulus pietatis nullo melius clarescit indicio quam cum illis misericorditer subvenit, qui humano solatio destituti sunt, et quos ingratus Deo gratis persequitur mundus. Hoc itaque te assecutum esse congratulor, gaudens, quod præter opinionem multorum et fere omnium, non dico sæcularis adminiculo philosophiæ, sed igniculo Spiritus sancti, tuum ad veram sapientiam animum accendentis pariter et illustrantis exerces opera pietatis. Et, sicut ex relatione latoris præsentium didici, inter charitatis impugnatores (quod verum decet

ausus es reminisci. Sed unde hoc tibi, mi Radulphe, præsertim cum, qui columnæ videbantur esse Ecclesiæ, trepident : et gigantes qui orbem portare debuerant, facilius inundatione aquarum submergi acquiescant, quam gemere ? Mandavit Dominus nubibus suis, ne in partibus illis pluant imbrem : et tu in eisdem non es veritus adstillicidium divinæ gratiæ, germinare fructus misericordiæ et opera Salvatoris. Credideram profecto te philosophantis habere verba, non animum; sed nunc recolote aliquatenus esse magni discipulum Aristippi, qui omni conditione temporis æquanimiter utebatur, et in ipsis philosophabatur nugis, jucundus omnibus, nulli gravis : qui aliquando interrogatus qui ei philoB sophia contulerit, dicitur respondisse : « Ut cum omnibus hominibus intrepide fabularer. » Ergo de cætero in te securius arbitror confidendum, quia non diffidis de regno Christi. Qua spe rogo, ut, sicut coepisti, latori præsentium, contemplatione Dei et obsequii ejus, in opportunitatibus suis adesse memineris, certus quod si ei tantum placerent litteræ nobiscum, quantum aves et curiales nugæ tecum, eiomnia necessarialibentissime ministrarem. Vale. EPISTOLA CXCVII. AD MAG. GIRARDUM PUCELLE. (A. D. A 166.) Magistro GiRARDo PUcELLis. Licet mihi dilectio vestra non præscripserit, ego c tamenopportunitate inventa, sicut fervorem animi, præsertim ad amicos, et in assertione justitiæ cohibere non possum : sic a scribendo non potuitcalamum continere. Et fortasse plura scriberem nostrum, Ecclesiæ Anglorum dico, contingentia statum nisi quia opinor communem patrem nostrum dominum Cantuariensem vobis super his plenius rescripsisse. Progrediens ego ad reliqua Deo imprimis gratias ago qui mihi supra et contra merita mea dedit in omni tribulatione solatium, et omnes adversariorum tendiculas in gloriam suam convertit, et parvitatis meæ profectum. Quanti euim facere debeo exercitium litterarum et negotiationes virtutis et experientiam propositi recte philosophantium, et patientium innocenter et pro assertione fidei et justitiæ defensione ? Sed et sorti vestræ congratulor, audito quodinter hostes Ecclesiæ, auctore Domino, gratiam invenistis, ut et temporalibus abundetis ad materiam gerendorum, et quadam litterarum et virtutum præemineatis auctoritate, ut apud barbaros quod discretio vestra dictaverit, reputent sacrosanctum. Verum quod plurimi facio, illud est quod odistis Ecclesiam malignantium, et ut audio contra schismaticos in virtute Spiritus sancti publicæ pro fidein omnilibertate conscientiæ loquimini, et scribitis veritatem. Nam profecto : Ubi Spiritus Dei est, ibi libertas (II Cor. iii). Nec est quod magis philosophum deceat quam professio veritatis, justitiæ cultus, contemptus mundi, et sophos gratis tanquam virtutis impedimenta contempsisse et abjecisse divitias. Sed quod et in gentilibus aliquis eorum operibus præposuerit veritatem, hactenus inauditum est. In eo namque totius ethicæ gentilis præcepta vigent, ut carnalium passiones aflectionum, quas nequeunt penitus exstinguere, reprimant et subjiciant rationi. Quod si cui divinitus datum fuerit, quia ad hoc natura impotens est, non ambigitur eum recte philosophantis via ad vitam incedere, ut æternaliter videat dies bonos : et quatenus in eo quisque profecerit, eatenus ad veram philosophiam accedis. Unde, quia vos confido recte philosophantis habere propositum, rogo, moneo et modis omnibus consulo, ut errantes studeatis a schismate revocare, ut eum præferant homini, nec se metu imperatoris aut schismatici Coloniensis circumventione patiantur a Christi corpore separari. Nam fortasse pro salute multorum vos Dominusad hos barbaros destinavit. Nec credo rem istam adeundam jurgiis, sed felici moderatione complendam, præsertim a sapiente, qui meminit, quia modestia sapientiæ a fine suaviter usque ad finem universa disponit.Alioquin pertinacibus communicandum esse non arbitror vel in minimo, cum meminerim illum, cujus figuram geritis, Zorobabel, qui vertitur in principes vel Magistrum Babylonis, non acquievisse hostibus Judæ et Benjamin, ut etiam ad reædificandam domum Domini cum filiis captivitatis aliquid omninoconferrent. De his hactenus.

De cætero jam porrectas itero preces, quatenus de reliquiis regum et virginum mihi vestro aliquid transmittatis cum vestrarum testimonio litterarum. Valete.

EPISTOLA CXCVIII.
AD ALEXANDRUM PAPAM
(A. D. 1167.)

Domino ALExANDRo papæ.

Si de exsilio clamamus ad patrem pro quo jugiter clamamus ad Dominum, pro cujus fide et honore contra persecutores Ecclesiæ clamavimus semper et clamabimus, Deo auctore, quoad vita fuerit comes, vestra paternitas admirari non debet, cum de inopinata rerum novitate clamorem extorqueatvis doloris, et importunæ et amarissimæ necessitatis acerbitas. Clamamus ergo ad successorem Petri, vicarium Crucifixi: et utinam clamor nosterintroeat in aures vestras, ut super calamitate Ecclesiæ, et filiorum afflictionibus et gemitibus patris viscera conculiantur ad miserationem. Et licet miseriæ nostræ de recenti injuria multiplicatæ sint super numerum, et excreverint supra modum : tamen, Deo teste, acerbius dolemus, et ingemiscimus magis de imminutione gloriæ vestræ et fama Romanæ Ecclesiæ demigrata, quam de damnis, injuriis et oppressionibus nostris. Jus est (pater) jus est veras exprimere voces, præsertim apud eum qui amator est et patronus veritatis, et cujus ministerio Spiri

Viduamimpatientius conquerentem propheta habuit excusatam, eo quod in amaritudine erat anima ejus ob recentem filii mortem. Et nos quid patienter queri possumus inter tot mortes, carceres, vincula, flagra, contumelias, terrores, esuriei, sitis, nuditatis et multimodæ calamitatis angustias ? Si ergo justæ amaritudini debetur venia, quorum querela patientius audienda est? quorum gemitibus magis compatiendum? quorum præces benignius audiendæ a Romano pontifice, quam exsulum Cantuariensium qui pro tuenda libertate Ecclesiæ, pro astruendis privilegiis apostolicæ sedis proscripti esse noscuntur ? Utinam, Pater, essent aures vestræ ad ora regis et optimatum Franciæ ! utinam audiretis quomodo vobis insultant hostes Ecclesiæ, et fere universi detrahunt vobis ! Et, si vera sunt quæ prædicantur in compitis, non video quo modo majestas vestra probabiliter valeat excusari. Prætereo quod insignis ille jurator, quasi re bene gesta, de manu vestra decanatum accepit et curam multarum animarum, vir probatæ religionis et famæ hilaris, qui nec uno mense ecclesiasticum addidicit ritum. Sed nunquid eximendus erat a jurisdictione omnium episcoporum, ut ei (sicut fautores sui gloriantur) auctoritate aspostolica sævire liceatin subjectos non reservato eis appellationis remedio? Nunquid tantis erat privilegiis extollendus, ut in introitu suo vestra auctoritate convocatis episcopis et clero Angliæ mandaret, ne Cantuariensi archiepiscopo obedirent, vel ad ipsum vocati accederent, et ut jure excommumicati sine satisfactione et cautione omni absolverentur in sacrilegiis perseverantes ? Os meum in cœlum ponere non præsumo. Fateor et verum est omnia Romano licere ponlifici, sed ea dumtaxat quæ de jure divino ecclesiasticæ concessa sunt potestati. Liceat ei jura nova condere, vetera abrogare, dum tamen illa, quæ a Dei verbo in Evangelio vel lege perpetuam causam habent, mutare non possit. Ausim dicere, quod nec Petrus ipse perseverantem in scelere quemquam et voluntate peccandi, posset absolvere, nec claves accepit quibus regni januam possit impœnitentibus aperire. Unde ergo illi hæc data potestas ? Ad hæc dicitur quod rex Angliæ omnium episcoporum juris dictioni sub

D tractus est privilegio novo : quod profecto si ob

tinuit, ecce ei collata est auctoritas licitum libito coæquandi. Non tamen facile crediderim quod hæc omnia tam facile contra Ecclesiam Dei impetrata sint. Sed hoc fiducialiter dixerim quod antequam hæc essent apud nos dilvulgata, de diuturno naufragio veneramus in portum, a quo nos rejecerunt in pelagus, qui cum triumpho a sede apostolica redierunt. Nec aliquo modo persuaderi potest, quod legati qui venire dicuntur, procuraturi voluntates domini regis, conditionem nostram reformare possint in eum calculum, in quo erat, quando verbum hoc omnium corda concussit. Dubium tamen est an dierimus a multis in perniciem nostram, aut potius in dispendium, et ignominiam ecclesiæ consensisse domino regi, el operatum esse, quantum in eo fuit, exterminium nostrum. Eum ergo misisse, sicut adversarii jactitant, nihil aliud est quam nobis ministrasse calicem passionis et mortis. Quod si proponit, sepiat Deus viam asciscentis et venientis, spinis, ut praeeipitentur in foveam quam innocentibus paraverunt. Adjiciunt malis nostris, qui contra nos, et magis contra vos gloriantur, quod exsilium nostrum prolongastis in annum, ut vobis rex Anglorum interim confoederetur. Sed memineritis foederis l}enadab, quod regi Israel fuit in scandalum, et populo in ruinam, quia ultionem divinitus procuratam in publicæ religionis hostem noluit exercere. Procul dubio et iste, si stetissetis ad modicum, jam ad deditionem compulsus erat, ut se traderet manibus vestris et Ecclesia sub eo debita libertate gauderet. Sed quis de unius anni vita potest esse securus ? An nescitis quoniam quicunque oderunt Ecclesiæ libertatem, sive schismatico imperatori confoederati sint, vitæ vestræ, quam Deus in multa protendat tempora, terminum optant. Patet ergo quam periculosa sit ista dilatio, per quam temeritas amplius insolescit, et Ecclesiæ conditio tristior et durior malitiosius exspectatur. Mala facienda non sunt, ut proveniant bona : nec salubris esse poterit dispensatio, per quam sacrilegorum perpetuatur audacia. Excessi modum, et quis cui loqueretur minus attendi ; sed exulceratæ mentis impetum nequaquam potui cohibere, videns quod occasione verbi hujus crudescunt amplius adversarii nostri, imo vestri, et benefactorum nostrorum liberalitas tepescit, aut omnino exstincta est, præter quam in rege Francorum, et paucis aliis, qui nobis quidem compaliuntur amplius, et, unde dolemus plurimum queruntur de vobis. Placeat itaque miserationi vestræ, Cantuariensibus vestris aliquod præstare solatium, et vestri nominis gloriam reformare, reprimendo hostes Ecclesiæ et retribuendo circumventoribus vestris pro merito. Unum pro certo noveritis, quod si rex semel in quacunque petitione repulsam sustinuerit, omnium meritorum vestrorum, quoad ipsum, evacuabitur fructus. Necesseautem est ut patiatur repulsam, qui in petitionibus modestiam nescit. EPIST0LA CXCIX. AD. MAG. GiRARDUM PUCELLE. (A. D. M 167. ) Magistro GiRARDO PUELLA. Etsi vobis nuper scripserim quæ videbantur scribenda pro tempore, tamen instar amicitiæ torpentis arbitror inter necessarios cessare verbi commerciuim, praesertim oblata ex quacunque occasione opportunitate colloquii. Celebre siquidem proverbium est: « Verba amantibus,et servilibus ingeniis

professionibus religiosis ad cultum justitiæ profecere commendatur, tantum profecto convincitur amoris perdere et generare defectum. lmpulit ergo me stimulus charitatis, portitoris opportunitate divinitus collata, per litteras sciscitari, an circa statum vestrum in alterutram fortunæ partem de novo sit aliquid immutatum, et an aliquid pro ea certum acceperitis de expeditione imperatoris et de vestro Coloniensi, quos Deus convertat, si prædestinati sunt, et per condignos fructus pœnitentiæ in unitate Ecclesiæ constitutis donet veniam, et purgatos introducat, et perducat ad vitam : alioquin virgam furoris sui cædentem populos in indignatione, corripientem Ecclesiam castigatione crudeli confringat

B Altissimus misericors et miserator Dominus. De

statu meo nova scribere nequeo, quia circa me nihil est innovatum. Sed qui vester fui recedentis, ubicunque sim et ubicunque locorum vos degatis, auctore Domino, vester ero. Nec dubito quin et opportunitatibus meis, si res exegerit, officiosa esse disponat vestra sedulitas. Poterimus autem magis ad invicem officiosi esse, si ipsi philosophiæ (cujus professioni diutius operam dedimus) curaverimus diligentius inservire, ut simus (sciIicet) potius mandatorum exsecutores, quam inanium ventilatores verborum. Res enim quærit, curat, et assequitur veritas philosophiæ, non verba. Et mihi quidem nunquam placuisse scientiam quæ in solis versatur sermonibus, vobis pridem notum est. Nec auditores verbi, nec præcones apud Dominum justi sunt, sed factores : estque veræ philosophia certissimum argumentum, cum quis virtutis obiceretundit stimulos carnis et totius fortunæ elidit incursum. Sumus, amice, in conflatorio Domini, eo per patientiam philosophemur auctore. Nam doctrina viri per patientia:m noscitur. De cætero communicate mihi si placet novorum aliquid, quæ in expilatis invenitis armariis : si noc aliud occurrit, quod nostratibus desit, saltem visiones et oracula beatæ illius et celeberrimæ Hildegardis apud vos sunt, quæ mihi ex eo commendata est et venerabilis, quod eam dominus Eugenius speciali charitatis affectu familiarius amplectebatur. Explorate etiam diligentibus et rescribite an ei sil de fine hujus schismatis aliquid revelatum. Prædixit enim in diebus beati Eugenii, quod non esset nisi in extremis diebus pacem et gratiam in urbe habiturus. Precor autem attentius, ut res beati Remigii apud vos sic protegatis sicut protegeretis animam meam. EPISTOLA (XC. AD WALTERUM ALBANENSEM EP1SCOPUM. (A. D. 1167.)

Idem GALTERo Albanensi episcopo.

Magnam mihi præstat apud vos audenti fiduciam, quod ille, cujus memoria in benedictione est, utriusque nostrum Pater sanctissimus Adrianus, qui vos in sancta Romana fortissimam (ut spes est) columnam plantavit Ecclesia, me speciali quadam

et fortunæ meæ casus sortis suæ eventibus connumerandos arbitrabatur. Hæc ipsius ad me affectio nobis adinvicem et aliis interim paucis innotuit. Sed nisi eum fata præpropere, quod nunc leget orbis Christianus, e mediorapuissent, jam innotuisset e mundo. IJnde et mihi de vestra dilectione censeo tutius et in Christo amplius præsumendum, credens quod sicut vos vir beatissimus successorem præelegit honoris, ita, imo magis, habere studuit hæredem charitatis. Ea ergo fiducia qua ipsum consueveram, alloquor et vos, quia sicut illi obsequium meum plena et sincera affectione devoveram: ita et quod in me promptum est, honori vestro et gloriæ paratus sum inservire. Cæterum non video quo modo vester aut Ecclesiæ Romanæ subsistere possit honor, et unitas servari corporis Christi, si personarum estis acceptores et munerum, si vobis judicibus perit innocens: et quod nuper Gallia fieri vidit et doluit, impœnitens absolvitur criminosus; si Ecclesiæ Dei spolianda et conculcanda tyrannis exponitur ; si iniquitas potens et patens in consistorio vestro de justitia manifesta triumphat ; si clerici vobis consentientibus aut dissimulantibus dantur ad victimam sicut oves occisionis; si usurpatæ pravitates vestro silentio et torpore servandarum robur obtinent legum. Hoc enim est pro quo exsulant, et proscripti sunt miseri Cantuarienses, quia mutire audent pro Ecclesiæ libertate, quia sedis apostolicæ privilegium protestantur, quia traditionibus impio

rum anteferendas prædicant sanctorum Patrum.

canonicas sanctiones. Revolvite, si placet, libellum detestandarum abominationum, et plane videbitis quod adversarii nostri, imo et vestri et totius Ecclesiæ Dei dorsum converterunt ad sanctuarium Domini, et legem non profanare, sed evertere moliuntur. Si illis decernitis ignoscendum, quia potentes sunt, nos imbecilles, illi opulenti, nos pauperes ; si tempora periculosa metimini, si dies malos expavescitis, ut contra justitiam ducatis pro malitia dispensandum, nunquid creditis vos hac via Deum placare posse, ut meliora tempora largiatur, ut vos dilatet et roboret, ut adversarios vestros extenuet et enervet : nunquid hæc est via Domini? ubi lex? ubi prophetæ ? ubi Evangelium Christi? ubi decreta et exempla sanctorum ? Lex utique sempiterna est, et solvi non potest, quia in quo judicio judicaveritis judicabimini: et per quæ peccat quis, per hæc et punietur. Sed fortasse minuti homines indigni videntur ut pro eis tanti principes debeant exacerbari, et pro aliis æque potentibus esset rigor justitiæ exercendus. Verum hoc non apostoli distinctio est, sed arguti philosophi Thrasymachi, definientis in eo constare justitiam, ut plurimum prosit ei qui plurimum potest : cum econtra probati philosophi definierint eam esse virtutem, quæ plurimum prodest ei qui minimum potest ; liberat enim pauperem a potente, et decernit meritis præmia, non

[ocr errors]

auctoritate, aliorum tamen ministerio maleficia exercentur, potest et David non imputari sanguis Uriæ, quia ab eo non proprio, sed gladio filiorum Ammon interfectus est. Et Achab et Jezabel innocentis Naboth non luent sanguinem, quia fraude judicii legitur interemptus : sed ab utroque regum, pauperum duntaxat et innocentum sanguis exquiritur, eisque non imputantur prælia commissa jure legum. Nonne in consistoriis vestris teritur quod regulariter proditum est, quia ratihabitio mandato comparatur ? Nonne et omnia nostra facimus quibus nostram impertimus auctoritatem ? A vestro itaque jure colligo inferens, quia si auctoritatem accommodaveritis, si dissimulatione justitiæ rata habueritis quæ contra ecclesiam præsumuntur, totius malitiæ hujus reatum incurritis coram Deo et hominibus.

Hæc idcirco vobis tanquam patri et domino credidi familiarius intimanda, me consensum detis iniquitati : sed animam vestram liberetis apud Deum et homines. De cætero, quia Remensis Ecclesia dicitur ad curiam proficisci, precor, ut magistro Radulpho per dominum papam et alios ab archiepiscopo et canonicis decaniam obtineatis.Jam enim de eo eligendo sermo habitus est : nec credo quod sit apud eos aliquis litteratior aut honestior moribus, aut liberalior in pauperes Christi. Valete.

EPISTOLA CCI.
AD ALBERTUM CARDlNALEM
(A. D. { 167.)

Idem ALBERTo cardinali.

Veritatem libenter audit amicus veritatis, et salus illius desperanda est, qui gratior est fraudulentæ adulationis illecebra, quam veri salubris asperitas. Unde et vobis, quem amatorem veritatis esse non dubito, audentius scribo, ratus non displiciturum quod Ecclesiæ Dei noveritis profuturum. Scio enim in vestro desiderio esse, si cœlitus datum fuerit illius imitari vestigia, qui pro liberatione ejus posuit animam suam. Hæc in potestate regis Angliæ colliditur et tanta premitur servitute, ut etiam mentionem fecisse libertatis, læsæ majestetis videatur esse reatus. Collegerunt item pontifices, et nostri temporis Pharisæi in adventuJoannis illius insignis juratoris, concilium, et in eo consilium inierunt, quomodo perderent Christum Domini, excommunicatos impœnitentes absolverent, evacuarent divinæ legis et canonum sanctiones : et sine crimine committerent et tuerentur inobedientiæ crimem. Sentit hoc Cantuariensis archiepiscopus et coexsules sui, qui bonis omnibus proscriptisunt, quia mutire audent pro Ecclesiæ libertate. Sperabatur in adventu cardinalium aliqua consolatio ; sed ecce eo magis crudescunt cornua tyrannorum, quod vident palpari, et non remorderi illum qui fecit et facit omnia hæc. De altero tamen legatorum merito confidit Ecclesia, quia creditur agi Spiritu Dei. Et utinam alter potentatui et gratiæ regis quam appetiit

« PoprzedniaDalej »