Obrazy na stronie
PDF
ePub
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][graphic][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

WYDAWNICTWA KOMISYI HISTORYCZNEJ AKADEMII UMIEJĘTNOŚCI W KRAKOWIE.

Nr. 66.

AKTA KAPITUŁ Z WIEKU XVI

WYBRANE

WYDAŁ

B. ULANOWSKI.

TOM I. CZĘSĆ 1.
AKTA KAPITUŁ POZNAŃSKIEJ I WŁOCŁAWSKIEJ

[merged small][graphic][subsumed]

W KRAKOWIE

NAKŁADEM AKADEMII UMIEJĘTNOŚCI.
SKŁAD GŁÓWNY W KSIĘGARNI SPÓŁKI WYDAWNICZEJ POLSKIEJ.

1908.

[blocks in formation]

SŁOWO WSTĘPNE.

W tomie IVtym Archiwum Komisyi historycznej ogłosiłem w r. 1891 wyjątki z aktów kapituł Krakowskiej i Płockiej z lat 1438—1525. W r. 1894 ukazał się tom I wydawnictwa » Acta capitulorum nec non iudiciorum ecclesiasticorum selecta«, w którym znalazły pomie szczenie wybrane zapiski z ksiąg kapitulnych Gnieznieńskich, Poznańskich

Vloclawskich z okresu 1408-1530. W ten sposób cały ważniejszy materyal historyczny zawarty w protokołach posiedzeń pięciu głównych kapituł Polskich został badaczom naukowym uprzystępniony.

Komisya historyczna Akademii Umiejętności uchwaliła wydawnictwo to rozciągnąć, co się tyczy ksiąg kapitulnych, także na wiek XVI W myśl tej uchwały rozpocząłem opracowanie materyału bardzo bogatego i dotychczas zebrałem wypisy z ksiąg kapitulnych Krakowskich, Poznańskich, Włocławskich i Plockich, oraz częściowo z Gnieznieńskich. Zapiski Plockie są już wydrukowane až do r. 1577 w X tomie Archiwum Komisyi Historycznej, a do tomu [ro osobnego wydawnictwa aktów ka pitulnych z XVI wieku przeznaczone zostały wypisy z ksiąg Poznańskich, Wloclawskich i Gnieznieńskich, dwa zaś nastepne tomy mają objać akta kapitulne Krakowskie. Obecnie oddajemy do użytku publicznego pierwszą część tomu 159 z zapiskami kapitulnymi Poznańskiemi z lat 1524—1577, oraz Wloclawskimi z lat 1519-1578. Druga część tego tomu wraz z indeksem ukaże się w możliwie blizkim odstępie czasu.

Przy wydawnictwie kierowaliśmy sie temi samemi zasadami, co przy wydawaniu ksiąg dawniejszych, a rekopisy zużytkowane w niniejszej publikacyi są następujące:

VI

2.

.

.

4.

1. Akta kapituły Poznańskiej.
I. Tom
IX. (kart 173)

1524-1532.
X. (kart 178)

1532-1539.
3.
XI. (kart 191)

1539-1548.
XII. (kart 197)

1458-1555.
5.
XIII. (kart 293)

1556–1559.
6. XIV. kart 29+)

1560 – 1567 7. XV. (kart liczb. 186 i nieliczb. 84) 1568 - 1575. 8. XVI. (kart liczb. 261 i nieliczb. 78) 1573-1577.

Wszystkie te ośm ksiąg Poznańskich są formatu wąskiego (języczek). W tomach XV i XVI zaprowadzono tę nowość, że materyał został podzielony na dwie grupy, z których każda stanowi odrębną całość z osobną chronologią. Odpowiednie seksterny zostały w ten sposób wspólnie oprawione, że właściwie z obu stron każda z księg się rozpoczyna. Naturę tego podziału objaśnia notatka pisarza zamieszczona pod r. 1568 treści następującej: » Acta donationum, exemptionum, rationum et aliorum negotiorum vener. Capituli ecclesie cathedralis Poznaniensis pro faciliori inveniendi modo hic conscribenda sequuntur ab an. Dni MDLXVIII per me Mathiam Francisci Vinarz de Poniecz publicum et vener. capituli Poznan. notarium feliciter inchoata. A zatem wyłączono materyal natury majątkowej i ten wciągano do osobnego działu synchronistycznie w celu ułatwienia ewentualnych poszukiwań.

II. Akta kapituły Włocławskiej. 9. Tom II. (kart 248) 1519--1538.

III. (kart 245) 1539-1547.

IV. (kart 421) 1547--1578.
Księgi kapitulne Włocławskie są wszystkie formatu folio.

IO.

II.

Pozostaje nam jeszcze do spełnienia miły obowiązek wyrażenia jak najżywszej wdzięczności Najprzewielebniejszym kapitułom · Poznańskiej i Włocławskiej, a przede wszystkiem J. E. Ks. Biskupowi Likowskiemu w Poznaniu i Ks Prałatowi Stanisławowi Chodyńskiemu w Włocławku, których naukowe zasługi polegają nie tylko na własnych badaniach, ale i na ułatwianiu innym poszukiwań nad historyą polskiego kościoła.

« PoprzedniaDalej »