Obrazy na stronie
PDF
ePub

occupaverant Ecclesiæ, vocari fecit. Ego vero, sub-A melior abbas. Ab Agapito papa factus fuit sacerdos. dit Flodoardus, fractus ætate, el attritus infirmi Ex ejus Historia multa nova scies, et in illa totam late, ministerio me abdicavi prælaturæ coram eo antiquitatem hauries. » Belle omnino, sed tamen dem præsule : quique me hoc absolvens jugo, im verbum aubė, quod in sexto versu legltur, non id posuit illud per electionem fratrum meorum nepoti significare puto, quod Flodoardus sacerdos factus meo Flodoardo septuagesimo ætatis meæ anno. sit ab Agapito, qui anno 946 sedere cæpit. Nam Hactenus Flodoardus de seipso.

ante annum 940 Flodoardus ecclesiæ Culmisciacensis Quænam sit illa prælatura, quam abdicavit, valde rector erat, ex dictis num 9, ac proinde sacerdos. obscurum est. Hoc nomine sine dubio intelligitur, Aubé sine dubio idem est ac Latine albatus. Quid non simplex canonici titulus, sed vel præpositura autem vocabulum istud hoc loco significet non ecclesiæ Remensis (nam et præpositos, saltem capio. Quidquid sit, ex his versibus, qui non longe monasterium, aliquando prælatos appellatos legere

ab illis temporibus scripti sunt, elicitur, Flodoarmemini), vel dignitas abbatialis, Abbatem quippe, dum, Historize Remensis scriptorem, monachum imo et monachum fuisse Flodoardum probant argu

fuisse et abbatem. Id quod non solum Sigebertus, menta et indicia non pauca. Primo id præcise tradit sed etiam Adelgagi epistola contestatur, quæ mox

B epistola Adelagi seu Adelgagi Bremensis archiepisco- ”integra referenda est. pi et apostolicæ sedis legati ad Flodoardum, qua ipsum Unum contra hanc epistolam opponi potest , consolatur, quod ad cathedram ecclesiæ Noviomen nempe quod in ea legitur, Flodoardum jam ante sis electus, Fulcherio cedere coactus sit. Inscriptio annum 951 deposuisse beneficium ; cum ex Chroepistolæ sic habet : Frodoardo Patri Remensi, ver nici postremo loco superius relato constet, eum non bum pacis. Fortasse legendum, presbytero Remensi. nisi anno 964 prælaturam abdicasse. Sed reponi In hac autem epistola quæ omnino sincera et ge potest, beneficii nomine ab Adelgago intelligi curam nuina videtur, Flodoardum, beneficio deposito, ecclesiæ Culmisciacensis, el titulum quem in ecclein solitudinem et monasterii latebram » secessisse sia Remensi possidebat : al prælaturæ vocabulo testatur Adelgagus, qui hanc epistolam scripsit significari abbatialem dignitatem quam Odalricos anno 931, prid. Kalend. Octobris. An tunc pastore a per electionem fratrum, » id est monachorum, Flodestituta fuerit ecclesia Novomensis, non satis con doardi nepoti cognomini imposuerit. stat ex Flodoardi Chronico, in quo Rodulfi episcopi

Cujus ergo, inquis, monasterii, si usquam moordinatio ponitur anno 950, et deinde, nulla ejus nachus et abbas fuit ? Marlotus ex communi sentenobitus mentione facia, « Fulcarius deoanus mona- C tia scribit, eum monasticen induisse apud sanctum sterii sancti Medardi Noviomensinm episcopus Remigium, Colvenerius ibidem etiam abbatem Remis ordinatus » dicitur anno 954. Si mendo caret

fuisse. Quod utrumque vereor ut verum sit. Nam in in prædicta epistola anni designatio, dicendum est,

accurato quem habemus indice tum abbatum illuRodulfum anno ab ejus ordinatione proximo 951 stris istius cænobii, tum monachorum, qui sub obiisse, deinde in eligendo successore divisa fuisse

unoquoque abbate devixerunt, nullus reperitur Flosuffragia, aliis Flodoardo faventibus, aliis fulcario doardus, Et quidem a restitutione disciplinæ reguseu Fulcherio, qui tandem superior exstiterit. Nec laris ibidem facta, primus abbas fuit Hincmarus ab aliquis dicat, alium esse hunc, de quo agitur in anno 945 in annos xxii : quo ex calculo excluditur epistola prædicta, Flodoardu.1: : cum tempus, locus, Flodoardus. Alii secessum ei tribuunt in monastecæteraque omnia conveniant. Certe apud Sigeber rium sancti Basoli, ubi abbas postea creatus sit. tum, autorem ejus supparem, in cap. 131 de scrip Favet quod ibi duos habuerit consanguineos, avuntoribus ecclesiasticis, Flawaldus Remensis, qui gesta culi sui filios, ut ipse ait in lib 11, cap. 3. Verum pontificum Remensium scripsit, monachus appellatur. illud obstat quod anno 952, ex Chronico, Arloldus Et in vetusto epitaphio Gallicis rhythmis scripto, archiepiscopus » in monasterio sancti Basoli monaquod a Bulæo relatum est, idem asseritur, uti et

D.

chos restituit, expulsis clericis qui serviebant ibi, Flodoardi patria et dignitas abbatialis. En epita committens illud Hincmaro et Rotmaro abbatibus. » phium :

Atqui ante annum 931 Flodoardus jam monachus Si ti veu de Rein savoir li Eveque,

erat, ex Adelgagi litteris (si tamen vitium in nuLye le temporaire de Fladoon le saige.

meros non irrepsit). Non ergo apud S. Basolum, Y les mor du tam d'Odalry Eveque,

sed potius apud Altivillarenses, ubi Rotmarus abbas El fut d'Eparnay par parentaige.

erat Inter monachos ejus temporis Allivillarenses Vequit caste Clerc, bon Moine, meilleu Abbé. unum invenio Flodoldum. An hic Flodoardus ? Sane Et d'Agapit ly Romain fut aubé.

id unum nobis conjiciendum restat, quando quidem Par sen histoire maintes novelles sauras, serius apud sanctum Theodericum monachi restitud Et enille toutes antiquité auras.

sunt, ut inferius videbimus. Poro in Altivarensi Quod ita reddidit Bulæus : Si vis nosse Remenses monasterio abbatem fuisse Rotmarum, cui cum archiepiscopos, lege Chronicon Flodoardi docti. Is Hincmaro commissa est cura restitu tendæ apud falo functus est tempore Odalrici præsulis, oriundus sanctum Basolum disciplinæ monasticæ, evincit præex Sparnaco. Vixit castus clericus, bonus monachus, dictus index Altivillarensium monachorum, quem

nabemus ex pervetusto codice Remigiano, in quo A manis edimus. In his libris integra sunt acla sancti Rotmarus et Rodulfus abbates recensentur. Unde Patris nostri Benedicti et sancti Columbani alioconjicere licet, Rotmarum cænobii sancti Basoli rumque sanctorumt, quorum Gregorius Magnus curam, favente Hincmaro abbate, imposuisse Flo et in Dialogis meminit. Columbani Vitam hanc medoardo monacho suo. Sed hæc longius nos ferunt. tricam et carmen de S. Benedicto damus infra. Flodoardi obitum anno 966 contigisse docet Ap

Browerus in Annalibus Trevirensibus fragmentum pendix ad ejus Chronicon his verbis : « Ipso anno, de Pontifice Leone VII refert ex codice Trevirensi, videlicet 966, vir vitæ venerabilis et Remensis ec idem mimirum quod superius exhibuimus. Denique clesiæ presbyter, nomine Flodoardus, honore san

Flodoardus versibus etiam cecinit miracula quæctitatis venerandus, castitatis splendore angelicus,

dam bealæ Mariæ, de quibus agit in Historiæ suæ, fulgore sapientiæ cælicus, cæterarumque virtutum lib. uu, cap. 6 Ratherius Veronensis episcopus tanti insignibus abundanter oppletus præcedentis libelli, eum fecit, ut opera sua ipsi emendanda traderet, aliorumque dictator egregius, quinta Kalendas

teste Folcuino in Chronici Laubiensis, cap. 20, ubi Apriles terrenæ peregrinationis relinquens exsilia, epistolam Flodoardo Remensi a Ratherio scriptam in civica, ut credimus, adeptus est jura. » Flodoardus B

Laubiensis monasterii scriniis suo tempore asservaipsa die laudatur in Necrologio ecclesiæ Remensis,

tam dicit. teste Sirmundo, sed sine tituli gradusve adjectione. Superest ut Adelgagi epistolam eidem Flodoardo Alius itaque censendus est Flodoardus presbyter et directam, quæ a Colvenerio primum, deide ab aliis, canonicus, qui in Necrologiis ecclesiæ Remensis et etiam a Binio in Bibliotheca Patrum vulgata est, hic Remigiano notatur xvi Kal Junii. In ms. codice

repræsentemus. « Adelagus, miseratione divina BrePP. Carmelitarum Excalceatorum apud Parisios hoc mensis ecclesiæ servus, Flodoardo Patri Remensi, ejus epitaphium quatuordecim libris carminum ab

verbum pacis. Qui dudum deposuisti beneficium, ut eodem scriptis subjunctum est, ipso Flodoardo, ut

tecum mundanæ gloriæ contemptorem animum in videtur, auctore :

solitudinem et monasterii latebram deferres, ex Hic jacet indignus Flodoardus honore sacerdos, Arbiter exspectans cælicus ut redeat.

voto non ante finein discessurus, quid jam doles Hoc sibi confisus veniam miserante ferendam,

tibi inde non licere egredi ad episcopium ascendendo, Sitl icet admissis obsitus innumeris. Quisque legis titulum, sortis memor ipse iuturæ,

quod subripuit Fulcherius ? Stas et non stas? Deo Expete sic Dominum propter humi positum,

promisisti de stabilitate, ut si aliquando aliter feceChriste tuo servo Flodoardo parce benigno,

ris, ab eo te damnandum scires quem irriseris, et Et pro judicio da veniam famulo. Ad scripta ejus quod attinet, non satis laudari

jam lamen vacillas ? Esto firmus in via Dei, et a potest Remensis Historia, quatuor libris ab ipso C matutina usque ad noctem quæ sunt honoris et eruta et contexta vetustis illius ecclesiæ dignitatis obliviscere. Orasti : (a) Suscipe me, Doarchivis, conciliorum actis , gestis martyrum

mine, secundum eloquium tuum et vivam. Eloquium aliorumque sanctorum epistolis pontificum

Dei est : Omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus aliisque monumentis ; quam historiam R. præsuli,

quæ possidet, non potest meus esse discipulus. Salid est, ut Sirmundus interpretatur, Rodulfo Laudu

vabuntur qui fugerint ab eis, et erunt in montibus nensi nuncupavit. Ejusdem est sine dubio magni

sicut columbæ convallium. Vidit Deus boni operis momenti Chronicon, sub ejus nomine primo vulgatum

in te affectum, exercendi, præstitit facultatem, exa Pithæo, qui an idem esset auctor immerito dubi

audivit preces : ne dubita, consummandi afferret tavit, ut ex mutua comparationc evidenter supra

auxilium. Sed dicis : Negotiari volenti commodat collegimus, de quo hæc leguntur in Chronico Ande

Deus talentum, lucrantes bcat. An nescis quanto gavensi, lomo I Bibliothecæ Labbeanæ, pag. 283 :

quis altius evectus est, tanto propius esse ne cadat ? Anno 917 initium Chronicæ Flodoardi ; et Anno 965 Ignoras honoris gradum superbiæ esse irritamenfinis Chronicæ Flodoardi. Duobus annis mutilum est

tum, esse inanis gtoriæ materiam ? Cave ne tibi Chronicon ineditis. Henricus Bunderius Dominicanus

blandiaris, ne justitiam tuam facere desideres coGandensis, qui anno 1558 vixit, in suo indice iibro-D ram hominibus, ut videaris ab eis. Fac te aptum rum mss. Belgicorum alia enumerat Flodoardi

regno Dei, negotiare, lucrare super destinato braopuscula his verbis : « Flodoardus presbyter scripsit

vio tuæ vocationis in Christo Jesu. Qui le aplum de triumphis Italicis martyrum et confessorum

dicunt dignitati majori, ipsi te, frater, decipiunt, et metrice libros quindecim, manuscriptos Treveris

viam gressuum luorum consullore diabolo conantur in summo templo de triumphis Christi et sanc

dissipare. Fateor enim qui prodesse non præesse, torum Palæstinæ metrice libros tres manuscriptos

qui contradictiones non honores, qui labores non ibidem ; tertio de triumphis Christi et Antio

delicias, qui opus non opes episcopus desiderat, bochiæ gestis metrice libros duos ms. ibidem. » num opus desiderare : sed in omnibus interiorem Priores, non quindecim , sed tantum quatuor

discute animum, et disce Christum non semetipsum decim libri exstant in pervetusto, ut jam dixi,

clarificasse ut pontifex fieret. Officium quidem epicodice, qui modo est PP. Carmelitarum Excalceato

scopale suscepimus ; sed opus officii non implemus. rum : quibus ex libris nonnulla de Pontificibus Ro In affeclata præeminentia latet periculum. Horrec

(a) Benedictinæ professionis formula.

ex

notare quod dixit sanctus, rescripsit sanctus : » A dinatus memoratur. Jacobus Vassor in historia NoNunc essem de numero damnatorum, si fuissem de viomensis Ecclesiæ retinet annum'priorem. Cæterum numero episcoporum. · Hæc accipe ab eo qui tuus nemo, ut spero, moleste feret, quod de Flodoardi est, et jacta luum in Domino cogitatum : patientia monachatu fuse disseruerim, non tam absolute de tua non peribit in finem. Fient in desolationem, su eo pronuntians, quam alii auctores, quorum nihil bito deficient, peribunt propter iniquitates suas qui interest. Equidem Natalis Alexander, vir doctus, relata te oderunt. Cognoscetur Dominus judicia faciens, et Adelgagi epistola (tom. XV, pag. 308). « Ex hac epiin operibus manuum suarum comprehendetur pec stola, inquit, perspicum est Flodoardum monacator. Ora pro me. Scriptum pridie Kal. Octob. chum fuisse. » Itaque non immerito arguerer neanno 951. ..

glectæ ordinis nostri dignitatis, si saltem, quæ arHactenus epistola, in qua Bulæus pro anno 951 gumenta tantum virum nobis vindicare quoquo annum 955 reponendum putat, nempe ut id quadret modo possunt, non afferrem in medium, relicio cum anno 954, quo Fulcarius apud Flodoardum or æquis lectoribus decretorio judicio.

NOTITIA ALTERA Ex libris Historiæ Remensis Ecclesiæ et aliunde conscripta per Georgium Colvenerium.

(Ex tomo XVII Bibliothecæ Patrum edit. Lugdun., pag. 500.)

Ut a nomine ordiamur, integrum auctoris nomen B Fuisse etiam aliquando rectorem seu pastorem Colfuit, ut arbitramur, Flodohardus, seu Flodoardus, ex misciaci vici testatur ipse libro iv, cap. 28. At postquo per syncopem factum est Flohardus, et Floardus.

modum vitæ genus mutasse, et relicto canonicatu Quod posterius in nostris fere exemplaribus reperi- monasticæ regulæ sese subdidisse, et deinde abbatur, quomodo item legit Joannes Savaro in notis suis tem factum esse, certa sunt documenta ex epistola ad Sidonium Appolinarem. Sigebertus Flawaldum, Adelagi Bremeusis archiepiscopi, quam habes infra. Trithemius Flavaldum nominat. Petrus Pithæus in Item ex eo quod de se scribit in Chronico anno 963, duodecim auctoribus simul editis, Papirius Massonus, his verbis : « Ego vero fractus ætate, et attritus ineosque secutus illustrissimus cardinalis Cæsar Ba firmitate, et ministerio me abdicavi prælaturæ coronius Frodoardum appellant. Sed pro littera l, non ram eodem præsule (scilicet Odalrico, Artoldi sucr, in prima syllaba facit, quod lib. 11 hujus Historiæ, cessore) quique me hoc absolvens jugo, imposuit cap. 3, meminerit Flawardi, sive, ut habet aliud illud per electionem fratrum meorum, nepoti meo exemplar, Flavardi avunculi matris suæ, et in Chro Flodoardo, septuagesimo ætatis meæ anno. » Sic ibi. nico suo, anno 933 ; nepotis sui Flodoardi, ut ibi Idem confirmant versus Gallici, in codice perantilegit correctius exemplar Divionense. Unde et præ quo ms. reperti, a nobis in frontispicio positi, quodictus Pithæus in Glossario Capitularium Karoli

С

rum hæc est interpretatio : » Si vis scire Remenses Magni et Ludovici Pii, quod auctum posterius in lu episcopos, lege Chronicon Flodoardi docti. Is morcem emisit, perpetuo Flodoardum nominat, uti tuus est tempore Odalrici episcopi, oriundus ex et Josias Simlerus in præfatione seu epistola Sparnaco. Vixit castus clericus, bonus monachus, dedicatoria Cosmographiæ Æthici, quod et nos se melior abbas, ab Agapito papa fuit factus sacerdos. quemur. Patria ei fuit Sparnacum oppidum non Ex ejus historia multa nova scies, et in illa totàm procul Remis dissitum. Vixit sub archiepiscopis antiquitatem hauries. v Idem denique probatur ex Remensibus Hæriveo, Seulfo, Artoldo et Odalrico. testimonio Dominici Grimani cardinalis, quod infraSub Artoldo eum hoc opus conscripsisse patet ex li- posuimus. Fuit autem monachus et abbas ordinis bro 111, cap. 6. Vixit sub regibus Francorum Carolo, S. Benedicti Remis in monasterio sancti Remigii. Simplice, Ludovico Transmarinu et Lothario ejus- Quare non fallitur, nec injuste illum suo ordini vindem Ludovici filio, quem in regem Francorum con dicat Trithemius Sigebertum secutus, libro 11 De secravit Artoldus anno 954 Fuisse presbyterum et Viris illustribus ordinis sancti Benedicti, cap. 68, canonicum Ecclesiæ Remensis testantur codices et in Catalogo scriptorum ecclesiasticorum, cum Remensis et Igniacensis, qui illum his titulis or dicit eum fuisse monachum Remensem ordinis san

D nant, imo omnia nostra exemplaria manu exarata, cli Benedicti. Quos item sequitur Conradus Gesnein quorum calce legitur : Explicit Floardus vel Flo rus in sua Bibliotheca, et Arnoldus Wion libro i Lihardus presbyter et Remensis canonicus. Similiter gni Vitæ, capite 67 : sed hic in ætate ejus fallitur dictus Josias presbyterum vocal, et Joannes Filesa centum prope annis, scribens eum floruisse anno cus Parisiensis theologus in veteris Ecclesiæ Galli 870. Fallitur quoque Antonius Possevinus in Appaeanæ Querela canonicum Remensem, uti et Joan ratu sacro, in eo quod Flavaldum a Flodoardo et nes Molanus in Nat. SS. Belgii die quinta Angusti. Frodoardo distinguat, tanquam diversos auctores,

a

Frodoardo solummodo tribuens Chronicon, de quo A tur dicto an. 845, recensens ibidem diploma Caroli infra, Flodoardo autem hanc Remensium episcopo- Calvi, quo edicit ut Hincmaro restituantur omnia rum Historiam : sed quæ in appendice nonnihil corri- bona episcopatus Remensis, quod habetur lib. 11., git. Similiter dictus Wion in adjunctis ad Lignum c. 4. De quo non sine ratione ait Pithæus in dicto Vitæ, pag. 909, Flodoardum a Flavaldo non recte Glossario, verbo Beneficiario jure : Nolim virum distinguit. Præterea fallitur Papirius Massonus in multæ lectionis ex interpretatione Gallica, alienis Catalogo auctorum. quibus usus est in suis Annali sensu verbis, hoc idem diploma retulisse. Vebus, dum vocat eum Remensem pontificem. Quod rum ab an. 865 incipit ipsa verba Latina Flodoardi secutus est Baronius anno 933, nisi in Baronio allegare, sed ex unico exemplari, eoque sæpe incormendum sit, et pro Remensi archiepiscopo, legendum recto et depravato, ut eodem anno, item 871, 877, sit, Remensis archiepiscopus, ut ad Artaldum refe- 892, 893, et alibi videre est. Cæterum non sine lande ratur. Nam anno 948 vocat eum Remensis Ecclesiæ ipsius meminit, ut an. 933, vocans accuratum illius presbyterum, sicut et ipse Papirius, lib. 11, in Carolo temporis scriptorem, cui tantam fidem tribuit, ut Simplice, ut per inadvertentiam pontificem vocasse anno 954 ex eo alios omnes mendacii redarguat. videatur.

Quantæ vero auctoritatis fuerit, ex
B

eo discimus Illud interim verum est, mortuo Rodolfo, ab utro- quod ad legationes et publica negotia interdum adque capitulo, Noviomeasi, et Tornacensi, die

hibitus sit. Unde libro primo, capite 20, se scribit Julii anno 950 electum fuisse in episcopum Novio

ab Artaldo episcopo missum propter res quasdam mensem et Tornacensem. Non fuit tamen confirma

Remensis Ecclesiæ ab Otthonem regem et Conradum

ducem. lus, quia Ludovicus Transmarinus rex Francorum subdole, clam et via extraordinaria in 'sedem utrius

Ut vero ad scripta ejus veniamus. Quatuor hujus que Ecclesiæ intrusit et introduxit impurum mo

operis libros esse demonstrat auctoris prologus, in nachum et simoniacum clericum Fulcherum, sui quo vocat quadrifidum laboris sui opus. Quapropter archimagiri Kentii filium nothum. Quod resciens male Trithemius, et qui eum sequuntur, tres solumAdelagus, vel, ut vocat Albertus Krantzius in sua modo numerant. Præter hos quatuor libros Historiæ metropoli, Adaldagus Bremensis archiepiscopus , Remensis Ecclesiæ, sive ut alii vocant, De Gestis apostolicæ sedis legatus, in hæc verba prorupit :

Remensium pontificum, in quibus multa alia de Cognoscetur Dominusjudicia faciens. Deinde conso- sanctis et monasteriis ejusdem civitatis et diæcesis latoriam epistolam eidem transmisit (vide supra in interserit. Scripsit etiam Chronicon ætatis suæ notitia ex Mabillonio.) Hæc ex mss. Quibus habent exactissimum ab anno Domini 919 usque ad 966,

С consona de Fulchero Jacobus Meyerus et Antonius quod in lucem protulit Petrus Pithæus inter duoDemochares in tabulis episcoporum Tornacensium decim scriptores coætaneos Annalium et historiæ his verbis : a 44. Fulcharus sive Fulcherus mona- Francorum. Excusum est opus in octavo Parisiis chus Suessionensis sancti Medardi, sepultus in tem- 1588, et Francofurti 1594. Tametsi in præfatione plo sancti Elegii extra muros civitatis Noviomensis dubitet idem Pithæus sitne ejusdem auctoris. Sic de quo scribit Meyerus anno 955. Fulcherus homo enim ait : « Jam de Frodoardi Chronico (sive is Flaspurius, filius existimatus principis coquorum Ludo- valdus vel Floardus sit Remensis Ecclesiæ presbyvici regis, Noviomagensem malis artibus adeptus ter, qui archiepiscopornm suorum Vitas a B. Remiepiscopatum, omnia fecit deteriora, administravit. gio ad Arlaldum, diverso plane stylo descripsit) et que menses omnino 18 : morbo absumptus pedicu- hoc monere visum est, ea quæ ad Virdunenses epilari el phthiriasi, magnum exemplum puniti ambitus scopos pertinent, sed et alia quædam virgulis inclusa, et simoniæ, si nos posteri timeremus Deum »

ex tribus unius esse quod Divionense appellavimus, Fuit porro Flodoardus vir litteris et moribus egre- quanquam Viriduni potius descriptum videatur. gie exornalus, ut declarant testimonia, quæ infra Quisquis ille fuit scriptor, multas profecto nobis sui subjungemus, et quod in historico præcipuum est, sæculi historiæ tenebras discutiet, » etc. De hac re variæ lectionis, magnæ diligentiæ et indefessi labo- D Pithæum non abs re dubitasse ait in præfatione ris. Hinc ait in præfatione hujus Historiæ, « opus hoc Sirmondus, adhibito etiam hoc argumento, quod in undecunque collectume sse:, videlicet ex scriptoribus vetere Kalendario S. Mariæ Remensis adnotatus sit sacris el profanis, gestis martyrum et Vitis aliorum obitus his verbis : xvi Kalendas Junias Flodoardus sanctorum, actis conciliorum, et epistolis pontifi- presbyter et canonicus ; cum auctorem Chronici Flocum, præsertim Remensium, quas ex archivis Ec- doardum v Kalendas Apriles vita functum esse Chroclesiæ suæ deprompsit. Sane a prædictis eum com- nici appendix doceat. Verum scire oportet non iisdem mendant nostri sæculi doctissimi Annalium scripto- diebus, quibus aliquis ex hac vita discedit, anniversares Baronius et Papirius Massonus, qui suos Anna- riam commemorationem obitus ipsius celebrari in les ex ipsius scriptis plurimum exornaverunt. Me- Ecclesiis, ut passim tertatur usus, idque ob varia minit ipsius frequentissime Baronius tom. X, ab impedimenta el potissimum circa lempus paschale, anno 845 usque ad ann. 962. Sed quod dolendum, quo iste migravit e vita. Quapropter eumdem esse ea allegans quæ ex Gallico exemplari mutilo et im- utriusque operis auctorem non solum fatetur Papiperfecto curavil in Latinum transferri, ut ipse fale- rius, lib. 11 Annalium Francorum in Carolo Simplice,

sed etỉam apertissime convincitur ex iis quæ haben- A in ecclesia B. Mariæ ab Hincmaro ædificaja, ut ipse
lur in eodem Chronico anno 940, collatis cum iis testis est lib. m, cap. 6. Plura eum scripsisse de
quæ habentur lib. iv Historiæ Remensis. cap. 28. Vitis sanctorum metrice testis est Joannes Bunde-
Ulroque enim loco eamdem rem gestam narrat au rius Gandavensis ordinis Prædicatorum, qui vivebat
cior de seipso, videlicet de sua detentione in cu ann. 1550 in indice mss. codicum in Belgio exstan-
stodia ab Heriberto comite et ablatione Ecclesiæ tium his verbis : « Flodoardus presbyter scripsit de
quam regebat in Colmisciaco. Neque sane id Pi triumphis Italicis martyrum et confessorum metrice
thæus unquam scripsisset, si hanc pariter histo lib. xv mss. Treveris in summo templo. De trium-
riam legisset, quæ non a B. Remigio, qui fuil phis Christi et sanctorum Palæstinæ metrice, lib. 111
decimus quintus Remensis sedis archiepiscopus, sed mss. ibidem. Tertio de triumphis Christi et Antio-
a B. Sixto, primo ejusdem sedis episcopo, primisque chiæ gestis, metrice libros duos mss. ibidem. » Quæ
fidei Patribus et fundatoribus exorditur. Tantumque scripta si adhuc exstent, utinam Treverenses publico
abest, ut stylus sit diversus, quod etiam ubi res eadem Ecclesiæ bono evulgent. De cæteris ipsius operibus
refertur, iisdem pene verbis utatur. Conferantur compertum nihil habeo. Obiit autem plenus dierum,
cum hoc Chronico ea quæ habentur lib. iv, cap. 18, ætatis videlicet suæ anno 73, incarnationis Domi-
usque ad 33. Utrum vero prius ab eo scriptum sit nicæ 966, quinto Kalendas Aprilis, hoc est 28 die
non certo constat. Chronicon ex eo videtur poste-

B

Martii, non quinta die Aprilis, ut inadvertenter ad-
rius, quia hæc historia desinit in actis Artoldi, per notavit Nicolaus Chesneau et Possevinus. Sic enim
tingens ad annum usque 948 Chronicon ulterius pro in supplemento chronici ipsius legimus : Ipso anno
geditur usque ad 966. Quod ait Trithemius, præler (videlicet 966) vir vitæ venerabilis et Remensis ec-
gesta Remensium pontificum, eum Vitas quoque

cesiæ presbyter) nomine Flodoardus, honore san-
multorum sanctorum libro uno scripsisse, cum ejus

ctitatis venerandus, castitatis splendore angelicus,
operis nusquam meminerit, forte non aliud, sed hoc fulgore sapientiæ cælicus, cælerarumque virtutum
ipsum est, ut Sigebertus insinuat, in quo agit de insignibus abundanter oppletus, præcedentis libelli
Vita el miraculis multorum sanctorum. Porro non

aliorumque librorum dictator egregius, quinta Ka-
prosa tantum, sed et carmine valuit Flodoardus.

lendas Apriles terrenæ peregrinationis relinquens
scripsit enim versibus miracula suo tempore facta

exsilia, civica, ut credimus, adeptus est jura.

NOTITIA BIBLIOGRAPHICA

(Apud Fabric. Biblioth. med. et inf. Lat.)

Flodoardus, sive Frodoardus Sigeberto et Trithe- Claus Chesnau, sive Querculus, decanus Remensis,
mio Flauvaldus, ordinis Benedicti Culminiacensis, Remis 1580,4 integros Latine primus vulgavit
(Cormicy) presbyter et canonicus sancti Remigii Jacobus Sirmondus, Parisiis 1611, 8°, cum appen-
Remensis, obiit an. 966, 28 Martii, ætatis 73. Ejus dice Anonymi, canonici Remensis circa annum
scripta sunt :

1140, qui Flodoardum breviaverat, aliisque opusculis
Annales, seu Chronicon ætatis suæ ab anno 919 ad ad eamdem Ecclesiam spectantibus. Post Sirmon-
966. in P. Pithæi XII scriptoribus coætaneis, Pari dum, Georgius Colvenerius, qui codice Latino, ex
siis 1588, et Francofurti 1594, 89, pag. 109, 198. quo Chesnæus Gallicam versionem suam adornaverat,
cum brevi appendice usque ad annum 978, pag:

.198. contulisse se testatur, ac præter scholia et vocum
201 ; et continuatione ab anno 977 ad 990, ex Chro obscurarum explicationem addidit appendicem So-
nicis Wilhelmi Nangii, monachi sancti Dionysii, pag. nacii de statutis synodalibus Ecclesiæ Remensis, et
207, 214 Hoc Chronicon licet Frodoardo non audet catalogum archiepiscoporum Remensium. Duaci
certo tribuere Pithæus, tamen egregiam lucem præ: 1617, 8o. Colvenerii editionem expresserunt Biblio-
ferre illis temporibus non diffitetur, et sub Flodoardi thecæ Patrum, Paris. 1639, et novissima Lugdunen.
nomine recusum est et ex Codice Thuano emenda sis, tom. XV, p. 500 De Romanis pontificibus a
tius iu Andreæ du Chesne, sive Quercetani, scripto- beato Petro ad Leonem VII, poemate heroico libris
ribus rerum Francorum, tomo II, p, 590. Novam 15, quod Anastasiani operis de vitis Pontificum para-
editionem hujus Chronici et omnium Flodoardi ope phrasim esse notat Papebrochius in Actis sanctorum,
rum meliorem jampridem parari a D. de Targny, iom. VII, Maii, pag. 773, nisi quod variorum sancto-
Noviodumensi. thesaurario Ecclesiæ Remensis et
bibliothecario regio testatus est Jacobus le Long in

rum elogia passim interspersa habet. Insignem par-
D

tem hujus operis a Gregorio II, an 715, ad Leonem
bibliotheca Historicorum Galliæ, n. 3746, et 6870. VII, an. 935, ex codice Carmelitarum excalceatorum
Conferendus codex integrior Coltonianus ab Octa San-Germanensi vulgavit Mabillonius, sec. Bene-
viano imperatore, cum continuatione Reginaldi, ar dict. III, parte 11, pag. 596. Etiam ex sanctorum in-
chidiaconi Andegavensis, usque ad annum 1277. terspersis elogiis non pauca edidit idem Mabillonius,
Vide catalogum ms. bibl. Cotton., n. 69.

ut a præstantissimo Caveo jam notatum, S. Colum.
Historia Ecclesiæ Remensis, sive, ut Sigebertus, bani abbatis, sec 11, pag. 30, S. Atlalæ, pag, 127;
cap. 132, vocat, Gesta pontificum Remensium, li S. Bertulsi abbatis Bobiensis ; et ex libro vii car-
bris quatuor usque ad annum 948, quorum versionem men octavum de S. Benedicto ejusque miraculis, in
Gallicam sed pluribus passim omissis ediderat Nico. supplemento ad sæc. I, ad calcem sæculi 11, pag.

« PoprzedniaDalej »