Obrazy na stronie
PDF

altcrum restati. [p. 36.] Ita, ex quatuor temporum mutationibus, omnium, quae terra mariquc gignuntur, initia causreque ducuntur. 50. Jam solis annuos cursus spatiis menstruis luna consequitur ; cujus tenuissimum lumen facit proximus accessus ad solem, digressus5 autem longissimus quisque plenissimum. Neque solum ejus species ac forma mutatur, tum crescendo, tum defectibus in initia recurrendo, sed etiam regio,1 quœ tum est aquilonaris,6 tum australis. In Innre quoque cursu est et brumoe quaedam" et solstitii similitudo: multaque ab ca manant et fluunt, quibus et animantes alantur augescantque; et pubescant, maturitatemque assequantur, quœ oriuntur e terra, xx. 51. Maxime vero sunt admirabiles 1 motus earum quinqué stellarum, quœ falso vocantur errantes :b nihil cuim errat, quod in omni œternitatc conservât progressif et rcgressus, reliquosque motus, constantes et ratos. Quod со est admirabilius in his stcllis, quas dicimus, quia tum occultantur," tum rursus aperiuntur, tum adcunt,1 tum rece

1507. Victor. Tum seneteenti hyemi G. ett adjunctum Glog.—5 Limb, deerrettut.—в IIa Asccn«. Victor. Lamb. Moser. Orell. aquilonia Glog. Heindorf. Schutt. Orell. aquilonalis Reg. Bonon. 1494. margo Venet. 1507. Л mit. Mannt. aquilentu codd. aliquot, Jac. Gronov. Dav. aut austratis A В С G H I, Paris. 1. 3. S.

Cap. XX. 1 Gud. S. margo Venet. 1507. Hervag. Thuan. Jnnt. Mannt. Lamb. admirabiUi sunt.—2 Ita cum aliquot codd. Dav. seqq. Cf. Arutzcn.

Notje

omnia in herba sunt, spe adhnc la- te m hybernum est, cum sol in signo

tente; jutrrntutem cum testate, quae Capricorni versatur, sen in trópico,

flores jam babet, et spem pleniorem; quod tunc partim videatnr ad zodia

virilem .vtatcm cum autumno, cum cum accederé aut ab eo disced?re,

fructusmaturescunt; senectiitem cum adeoqne stare. Ita luna curo snos

hyeme, propter canos et frigii». quasi trópicos habeat, quos rnm atti

* Std etiam regit] Ea a mathemati- gerit, stare videatnr, solstitiorum

eis latitudo Tocatnr, estque discessus brumxqne similitndinem habet,

ab eclíptica seil media lodiaci linea: b Vocantur errantes] Non quod in

ab ea autem nnnquam lima discedit certus vagnsque sit cursus, sed quod

pins quam quinqué gradibns. Si ad ambagibus plnrimia ferantur, cam

Aquilonem, Septemtrionalis dicitnr; reliquornm siderum simplicissimicur

Meridionalis, si ad Austrnin. sus sint.

[ocr errors][graphic]

dunt,d tarn antecedunt, tum subscqauntur, tum celcrius moventur, tum tardius, tum omnino ne moventur quidem, sed ad quoddam tempos insistant. Quorum ex disparibus motionibus magnum annum* raathematici nominaverunt, qui tum efficitur, cum solis, et lunas, et quinqué errantium, ad eandera inter se comparationem,» confectis omnium spatiis, est facta conversio. 52. Quae quam longa sit, magna quaestio est ; * esse vero certam et definitam, neecssc est. Nam ea, qua;5 Saturai Stella dicitur, фа/wevque6 ' a Graséis nominator, quae a terra abest plurimum, xxx fere annis cursum suum conficit: in quo cursu, multa mirabiliter efficiens, tum antecedendo, tum retardando, tum vespertinis temporibus delitescendo, tum matutinis rursum sc aperiendo, nihil immutat sempiternis saeculorum aetatibus, quin eadem iisdem temporibus efficiat. Infra autem hanc, propius a terra, Jovis Stella fertur, quae фмвсиу « dicitur; eaque eundem xu signorum orbem annis xn conficit; easdemque, quas Saturni Stella, efficit in cursu varietates.

ad Plin. Paneg. р. 8. tum abeunt ABCGHIKLMN.et edd.fere omnet ante Dav. tum obeunt Alceos, tum abeunt а tole, tum accédant conj. Heindoif. Pro anlecedunt Lamb, habet accedunt. Actutiim, tum aulem tubtequuntur Elieni. 1.2. U, Mediol. Victor. Ascens. Junt. Dav. aulem non agnosciint Glog. Red. В О M N, Paris. S. O if>.—S F.liena. 1. Dav. Lall, compeaitwnem; eed vulg. terrant omnes omnino codd. Moseri. omnibus tpatiú E.—4 Glog. Paris. 2. 3. Heindorf. Moser, magna ett quattio; M qua quam magna tit, longa ett quattio; Red. est magna quattio. Мох, diffinitam А I G.—5 Nam qua, omisso ea, Gnd.2.—б Lamb. фаЬш> qua; Paris. 2. 3. fanunque; G Fanonque, M feriouque; Thuan. Pkenonque; A fenonque. Mox, pro retardando

SOTS.

[ocr errors][merged small]

53. Huic autcm proximo7 inferiorem orbem tenet wupóíic,1* quae Stella Marlis appellator; caque un et xx mensibus, vi, ut opinor, diebus minus, eundem lustrat orbem, quem duae superiores. Infra banc autcm8 Stella Mercurii'est. Ea (гт/л/Зсоу k appellatur a Grœcis ; quae, anno fere vertente, signifcrum lustrat orbem,* neque a sole Iongius unquam unius signi intervalle discedit, turn antcvertens, turn subsequens. Infima est quinqué errantium, terraeque próxima, Stella Veneris :' yaxnpópoc1 Greece, Lucifer Latine dicitur, cum antegreditur solem; cum subsequitur autem, Hésperos." Ea cursum anno conficit, et latitudinem lustrans signiferi orbis, et longitudincm 10 (quod idem faciunt stellae

Qua, intra unius ferme unni spatium, circulant zodiaci evoleit.

Lamb, habet retro eundo. Tum, delitiscendo Victor.—7 Ita de Walkeri sn>picione ccliilit Erncsti; Unie autem proximum codd. fere omnes et edd. ante Erncsti : Huic qui proximum (Hop;. Hinc aute mproximum Pari*. 2. 3. Tbuan. proximum deest in M. Mux, tenent... Murs E. tenet Stella Marli», qua irvpótis appellatur conj. Walker.—8 Ita margo Veiiet. 1607. Mannt. Lamb. Heindorf.

Schutz. Moser. Infra autcm hanc Jnnt. Victor. Dav. Orell 9 Veneris, qua

codd. omnes et edd. anle Ernesli, qui de conjectura «ua dclevit тЬ qua, earnque secnti sunt Schutz, et Nobb. Мох, Latine dicitur Lucifer ex uno cod. Moser, et Orell. Latine Lucifer dicitur Red. Heinduif. Schutz. Nobb. Lucifer dicitur Latine Paris. I. appellatur pro dicitur Gild. 2. turn subsequitur solem E. aut pro autem Paris. 3. cum sulit. autem, Grace "Eoirtpos, Latine Vesper Lamb, cum subs. Vesper Latine, Grace "Zompos conj. Heindorf. Hesperus Heindorf. Schutz. Moser.—10 Oud. 2 omittit lustrans s. o. et longitudinem.

NOT/E

11 ntyoW] Id est, ignea et candentis natura, deductum ab nvp, ignis.

1 Stella Mercurii] De situ et ordine trium superiorum planetarum consenliunt omnes ferme veteres recentioresque; at de Sole, Mercurio, Venen', et Luna, varias sunt opiniones, qiiarum hic schema halieto: Ptoleiii.i i: I. Saturnus, 2. Jupiter, 3. Mars, 4. Sol, 5. Venus, 6. Mercurius, 7. Luna.—Plut. Plac. Phil. n. 32. I. Saturnus, 2. Jupiter, 3. Mars, 4. Sol, 5. Mercurius, 0. Venus, 7. Luna.—Plalonls et jEgyptiortim: 1. Saturnus, 2. Jupiter, 3. Mars, 4. Venus, 6. Mercurius, 6. Sol, 7. Luna.

[ocr errors]
[graphic]

superiores); ñeque unquam ab sole dnorum signorum intervallo longius discedit," tum antecedens, tum subsequens. XXI. 54. Hanc igitur in stellis constantiam, banc tantam tarn variis cursibus in omni œternitate convenientiam • temporum, non possum intelligere sine mente, ratione, consilio. Quae cum in sideribus inesse videamus, non possumus ea ipsa non in Deorum numero reponere.* Nec vero stellae eae,s quae inerrantes4 vocantur, non significant eandem mentem atque prudentiam ; quarum est quotidiana, conveniens, constansque conversio: nec babent aethereos cursus, neque cœlo inbaerentes, ut plerique dicunt physicœ rationis ignari. Non est enim aetheris ea natura, ut vi sua Stellas complexa contorqueat. Nam, tenuis ас perlucens, et œquabili calore suífusus, aether non satis aptus ad Stellas continendas videtur. 55. [p. 87.] Habent igitur* suam sphaeram stcllaj inerrantes, ab aetherea conjunctione secretam et libcram. Earum autem perennes cursus atque pcrpetui, cum ad ra i rabil i incredibilique constantia, declarant in his vim et mentem esse5 divinam ; ut, haec ipsa qui non sentiat Deorum vim habere, is nihil omnino sensurus esse videatur. 56. Nulla igitur in cœlo nec fortuna, nec temeritas,6 nec erratio, nec varietas inest; contraque oranis » Fixa.

Actntnm, quidem idem Paris. 3. quidem quod idem M. quiidemti. ne unquam £. nunquam Ond. 2. a sole Paris. 2. 3. Gud. 2. Victor. Dav. Heindorf.

Cap. XXI. 1 E continuantiam. Mox, non pouumus Glog. Paris. 2. 3. M, Horndorf. Schutz. Tum, mente, pactione, consilio E.—2 Red. Paria. 3. Oud.

2. poneré.—3 Nec tero ea Stella Juni. Victor. Mannt. Nec tero ha stellte Reg. I M N, Paris. 2. 3. Hervag. Thuan. Dar. Heindorf, qua errantes La. Paris.

3. et Paris. 1. a m. sec. qua in errantes nominantur H. Pro quarum Paris. 3 babel quanta; E quia.\ H une ergo Gild. 2. Habent suam igitur Red. Mox, Stella quinqué errantes Glog. Red. Paris. 3. Stella errantes E. Stella et quinqué errantes et inerrantes conj. Heindorf.—5 Orell. conj. inesse. Statim, ut ante hac omittnnt Paris. 2. 3. M. et Нас.. .sentiant E.—6 Gud. 2. neque fortuna, neque temeritas. Pro tarielas, quod e cod. Ellens, et Clerici conjectura recepcruDt Day. Lall. Nobb. et Armant codd. I M, et Paris. 1. vanitas habent alii codd. et edd. Pro ementia, С M habent mentita; E, Hervag. Thuan. Jnnt. Manut. Lamb, ea mentita; G dementia tel falsa. Pro eunl, А В

SOT JE

"Longius discedit~\ Plinins unius dntim intervalle, discedere a Sole tantura sigoi dimidiique, seu 4G. gra- Veoerem tradit.

[ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »