Obrazy na stronie
PDF

sera, ofFendi cum sedentem in exhedra," et cam С. Velleio ° senatore disputantem: ad quem tum Epicurei primas ex nostris hominibus deferebant. Aderat etiam Q. Lucilias Balbus/ qui tantos progressas babcbat in Stoicis, ut cum excellentibus in eo genere Graecis compararetur. Tum, ut me " Cotta vidit, Peropportune, inqnit, venis: oritur enim mihi magna de re altercatio cum Velleio; cui, pro tuo studio, non est aliennm te interesse. vu. 16. Atqui' mihi quoque videor, inquam, venisse, ut dicis, opportune. Tres enim trium'1 disciplinarum principes convenistis. M. Piso1' si adesset, nullius philosophise, earum quidem quae in honore sunt, vacaret locus. Tum Cotta, Si, inquit, liber Antiochi nostri, qui ab eo nuper ad hunc Balbum missus est, vera loquitur; nihil est, quod Pisonem, familiärem tuum, desideres. Antiocho enim Stoici cum Peripateticis re con

[ocr errors]

etiam religiosi dies habiti, quo tempore solenne ludicrum in Capitolio fieri aolitum. Tiraqnel. iu Dies Genial.

"In exhedra] Exhedram aliis placet esse fenestra: genus quoddam; aliis pensiles pérgulas, balcons; melius aliis cubicnlnm coliiinnis fultum et epistyliis pluribus, rxcisis spatiis, quibus prospectus in viam sit, aliquando sub divo, nonniinquam sub tecto. Vitrnv. v. 11.

° Cura С. Velleio] Secta Epicúreo, et L. Crasso familiar!. Quae in rep. digiiitates gesserit, obsctirum est, si tribiinatum plebis an. 663. excipias. Avus fuit P. Velleii Paterculi, cujus extat Historia ad M. Vinicium consulem.

P Q. Lucillas Bulbus] Hunc Lucium Lucilium Balbum Pigh. et Corradiis

[ocr errors]

ciñere » videntur, verbis discrepare: quo de libro velira scire, Balbe,4 quid sentías. Egone? inquit ille. Miror, Antiochum, hominem inprimis acutum, non vidisse, intéresse plurimum inter Stoicos, qui honesta a comraodis,' non nomine, sed genere toto, disjungerent ;s et Peripatéticos, qui honesta coramiscerent cum commodis, ut ea inter se magnitudine, et quasi gradibus, non genere, differrent. Haec enim est6 non verborum parva, sed rerum perraagna, dissensio. 17. Verum haec alias :? nunc, quod cœpimus, si videtur. Mihi vero, inquit Cotta, videtur. Sed ut hic, qui mtervenit, (me intuens) ne ignoret, quae res8 agatur, de natura agebamus Deorum : quae cum mihi videretur perobscura, ut semper videri solet, Epicuri ex Velleio sciscitabar sententiam. Quamobrem, inquit,' Vellei, nisi molestum est, répète quae eeeperas. Repetam vero: quanquam non mihi, sed tibi, hic venit adjutor: ambo enim, inquit arridens, ab eodem Philone nihil scire' didicistis. Tum ego, Quid didicerimus, Cotta viderit: tu autem nolo existimes, me adjutorem huic venisse,10 sed auditorem, et quidem aequum, libero judicio, nulla ejusmodi astrictum necessitate, ut mihi (velim, nolim) sit certa quaedam tuenda sententia.

vin. 18. Tum Velleíus, fidenter sane, ut soient isti, (nihil tarn verens, quam nc dubitare aliqua de re videretur; tanquam modo ex Deorum concilio, et ex Epicuri inter

[ocr errors]

mandiis,1 ■ descendisset) Audite, inquit, non futiles commenticiasque scntentias, non opificem aediflcatoremque mundi, Platon i s de Timaeo1 Deum: nec anum fatidicam * Stoicorum ПрЬом*, quam Latine licet 'providentiam ' dicere ; ñeque vero mundum ipsum, animo et sensibus 3 ргавdltnm, rotundum, ardentem, volubilem * Dcum, portenta et miracula non disserentium pbilosophorum, sed somniantium. 19. Quibus cnim oculis animi • intueri potuit vester Plato fabricam illam tanti operis, qua construí a Deo atque œdificari mundum facit? quae molitio? quae ferramenta? qui vectes? quae machinas ? qui ministri tanti muneris fuerunt? Quemadmodum autem obedire et parère voluntati arcbitccti aër, ignis, aqua, terra, potuerunt? Unde vero ortae illas quinqué formée * ex quibus ♦ reliqua formantur, apte cadentes ad animum efficiendura pariendosquc sensus? Longum est omnia :5 » quae talia sunt, ut

* Fatorum decreta cxponentem.

Cap. vin. 1 E intermediis; V internumidiii, et in marg. intermundus. Actutum, descendent sed iff. Мох, лох commenticias futilesque margo Venet. 1607. Mannt. Lamb. Deinde, in Timao Heindorf, de Walkeri lententia, sicque volebat Schutz, probante Moser, de Timao gloss, videbatnr Wolfio— 2 Red. Heindorf. Schutz. Moser. Nobb. tolubilem, ardentem.—3 Venet. 1507. Mannt. Lamb. Heindorf, omittnnt animi; uncii inclusif Orell. Mox, potuit noller E. poterit utrum U. fabricam illam tanti operis desunt iu E. Panlo posr, quemadmodum obedire E U. quemadmodum enim obedire U in marg.—4 Codd. aliquot et Victor, e quibus; U omittit ex. Actutum reliquat V, alii codd. ар. Orell. margo Venet. 1507. Jnnt. Manul. Lamb.—5 Longum est ad omnia multi codd. margo Venet. 1507. Victor. Dav. Lall. Heindorf. Schutz. Longum est iter

Notje

[merged small][ocr errors]

optata magis, quam inventa, videantur. 20. Sed illa palmaris b qnidem, quod,6 qui non modo natura' mundum íntroduxerit, sed etiam manu psene factum, is eum dixerit fore sempiternum. Hune censes primis, ut dicitur, labris7 gastasse physiologiam,* qui quicquam, quod ortum sit, putet aeternum esse posse? [p. 6.] Quae est enim coagmentalio non dissolubilis? aut quid est, cujus 8 principium aliquod sit, nihil sit extremum? Proncea 5 vero si vestra est, Luciii, eadem; requiro (quae paulo ante) ministros, machinas, omnem totius operis designationem, atque apparatum: sin alia est, cur mortalem fecerit mundum, non, quemadmodum Platonicus Deus, sempiternum? ix. 21. Ab utroque autem sciscitor, cur mundi aedificatores repente extiterint; innumerabilia saecula dormicrint.1 Non enim, si mundus nnllus erat, saecula non erant. Saecula nunc dico, поп ea,1 qnae dierum noctiumque numero annuis cursibus conficiuntur: nam fateor, ca, sine mundi conversione, effici non

4 Earn scienliarum partem, qua тетит naturam investiga!.

ad omnia codd. aliqnot, Jont. Mannt. Limb.—6 Ita margo Vene 1.1507. Viclor. Mannt. Lamb. Uav. Moser. O red. Sai illa palmaria, quod codd. aliquot, etiam E O U if, Jnnt. Heindorf. Sed illud palmare, quod Schutz. Wolf, nti volehat Dav. Mox, introduxit... dixit Red. Atcens. Schutz. Pro is Glog. et Schutz, ha bei: t idem.—7 Codd. aliqnot, et Junt. labiis. Statim, physiologiam, id eit, natura rationem, qui, Ire. ouines codd. edil, antiquiss. margo Venet. 1507. Jnnt. Victor.—8 Heindorf, conj. cujus cum.—9 Прагою Mannt. Proroces E. Pronov O. Mox, Lucili; eudtm requiro Victor. Mannt. Pronaa vero testra ti eadem est, Lucili, eadem requiro conj. Lamb, probante Wolf. P. tero si testra est, Lucili, eadem; eadem requiro conj. Heindorf. Statim, ministras codd. aliquot, probante Crenz. Pro operis Mannt, et Lamb, habent oroùt.

Cap. ix. 1 Ita codd. aliqnot, Junt. Victor. Dav. Schulz. Moser. Grell. sacula ante dormierint codd. aliquot. Mannt. Lamb. Heindorf, sacula ante dormierint alii codd. margo Venet. 1507. probante M olt'.—2 Sacula non dico

Notje

ь Illa palmarh] Sic Terent. in Eunuch. 'Id vero est quod mihi puto palmarinm.' Cic. Phil. vi. 'Sed illa atatua palmaria,' See. id est, pracipna, et quasi digna palma.

c Non mode natum] Mundnmne aeternum senserit Plato, necne, incertum est. Severus, Atticus, et Plut.

aiiint negasse; Crantor, Plotinns, Porphyrins, Iarablicbna, Proculus, aiunt sensisse ita esse sternum, ut a Deo semper faerit; adeoque quod initio temporis caruerit, ingeoilum dici; genitum, quod a Deo semper fluent.

potuissc. Sed fuit quaedam ab infinito tempore 5 aeternitas, quam nulla temporum circumscripta) motiebatur: spatio tarnen, qualis ea fuerit, intelligi potest; quod ne in cogitationem quidem cadit, ut fuerit tempos aliquod, nullum cum tempus esset. 22. Isto igitur tarn immenso spatio, quasro, Balbe, cur Pronœa4 vestra cessaverit. Labore mue fugiebat 1d At iste nec attingit Deum; nec erat ullus, cum omnes natura? numini divino, cœhnn, ignes, terrae, maria, parèrent. Quid autem erat, quod concupisceret Deus mundum signis et lumiuibus,* tanquam aedilis,' ornare 1 Si, ut [Deus] ipse melius habitaret; antea videlicet, tempore infinito, in tenebris, tanquam in gurgustio/ babitaverat. Post autem varietatene cum delectan putamus, qua cœlum et terras exornatas videmus? Quae ista potest esse oblectatio Deo? quae si esset, non ea tamdiu carere potuisset. 23. An haec, ut fere 6 dicitis, hominum causa a Deo constituía sunt? Sapienturane? propter paucos- ergo tanta est7 facta rerum molitio. An stultorum? At primuni causa non fuit, cur de improbis bene mereretur. Deindc, quid

'Ilubilatione tcnui,obscura, inculta.

nunc ta conj. Heindorf.—3 Voc. Itmpore suspectum est Scliulzio in ed. maj. Mox, circumscripta ttmporum eodd. aliquot, Junt. Victor. Uav. Heindoit'. circumsaiplio temporis margo Venet- 1507. emeiiebatur Red. probante Heindorf. Tum, intelligi non potett codd. aliquot, margo Venet. Junt. Mannt. Lamb. Heindorf. Schulz. Nnbb. Verba, quod ne . .. tempus esset, Wyttenb. rolloranda censuit post v. effici non potuisse, probante Moser, improbante Orell.—4 Tlpóvoia Manut.—S Verba et luminibus suspecta sunt Ernestio. tanquam adcs conj. Schneider, et Heindorf, improbante Orell. si delendnm censebat Walker. Deus de Ernestii sententia delevil Schutz, Deiade, ante videlicet Junt. Victor. Dav.—6 An ho?c fere ut codd. aliquot, margo Venet. 1507. Victor. Dav.—7 Ergo est tanta Junt. Victor. Igilur tanta est Manut.

NOT/E

J Laboremnefugiebat] Eodem arg«, tnor; denique, potito rerum Cssare,

mento ulitur Liieret, lib. v. ' Quidve sex; plebeii duo, Cereales totidem,

novi potuit tanto post ante quietos totidem enrules. Cerealium munus

Illicer«, nt cnperent vitam niutare fuit, praeesse annonae forensi; ple

priorem.' beiorum, inhibere popinas, matronal

'Tanquam adilis] Quod Lacedx- insimulare probri, fœneratores coër

moniis ephori, vEtolis agoranomi, hoc cere; cnrnlinm, Indos sacros et solen

ferine Romanis a principio œdiles nés instituere, urbem omni ex parte

fuere. Duo primtim institnti; mox, гебсеге et ornare, disentiente a nobilibus plebe, qua

[graphic]
« PoprzedniaDalej »