Obrazy na stronie
PDF

ut earn unius consilio atquc cura gubernari necesse esset; primum, ipsius reipublicae causa, philosophiam nostris hominibus explicandam putavi, magni existimaos interesse ad decus et ad laudem * civitatis, res tam graves t am que praeclaras Latinis etiam literis contineri. 8. Eoque me minus instituti mei pœnitet, quod facile sentio,3 quam multorum non modo disceudi, sed etiam scribendi, studia commoverim. Complures enim, Grsecis institutionibus eruditi, ca, quae didicerant,4 cum civibus suis commuuicare non poterant, quod illa, quae a Graecis accepissent, Latine dici posse diffîderent. Quo in genere tantum profecisse videmur, ut a Graecis ne verborum quidem copia vinceremur.* 9. Hortata etiam est,6 ut me ad hase conferrem, animi aegritudo, fortuna? magna et gravi commota injuria: cujus si majorem aliquam levationem1 reperire potuissem, non ad hanc potissimum confugissem. Ea vero ipsa nulla ratione melius frai potui, quam si me non modo ad legendes libros, sed etiam ad totam philosophiam pertractandam, dedissem.7 [p. 4.] Omnes autem ejus partes, atque omnia membra/ tum facillime noscuntur, cum totee qua>

Glog. unde Heindorf. conj. unius consilio atque cura régi et gubernari.—2 E, Manut. ad decus et laudem; V ad decus et ad salutem. E atque prœclaras.— 3 Heindorf, e cod. Olog. quod jam facile sentio.—4 E didicerunt.—5 Da», conj. vincamur, improbantibns Wolf. Jentzen. et Orell.—6 Hortata est etiam cum codd. aliquot Manut. Lamb. Heindorf. Schutz. Moser. Orell. Мох, bete conférant E O. cui si majorem Qlog. alii codd. et margo Veiiet. 1507. pro

Notje

I Majorem aliquam levationem] Quan- di profectum; alterum a magistris;

tum ad led and as animi segritudinea tertium a rebus ipsis. 1. A modo

Studium valeat, docuit Osyinaoduas, pbilosopbandl, alii dicti tcyiuerutol,

rez /Egy pli, qui bibliothecam primus qui de rebus disserebant, quasi coin

inter reges hibuit, eamcjiie inscrip- preliendi et intelligi certo possent:

sit xfivxys íarpcíov, animi medica offici- alii tqitieruuA, qui de rebus dissere

na. Idem emblema sibi ascivit bib- bant, quasi bumannm caplum supe

liotbeca Claromontana Soc. J. Pa- rantibus. 2. A magistris aliud pbi

risiis. losophiae genus dictum Italiciim,

1 Omnia membra"] Videor mihi ope- aliud Ionicum; Italiciim a Pytliago

гаг preliiim facturus, si pliilosopliiain ra, quod in Italia, seu Magna Orse

-veterem in partes snas ac membra cia, pliilosophatus sit; Ionic um ab

distiibuam. Triplex fuit philosophise Anaximandro, nato Mileti, qua: nrbs

genus: primum a modo philosopban- est Ionia; clarissima. 3. A rebus stiones scribendo explicantur. Est enim admirabilis qnaedam continuatio seriesque rerum, ut alia ex alia nexa,8 et omnes inter se aptae colligataeque videantur. v. 10. Qui autem requirunt, quid quaque de re ipsi senti am us, curiosius id faciunt, quam necesse est. Non enim tam auctoritatis 1 in disputando, quam rationis, momenta quaercnda sunt. Quinetiam obest plerumque iis,1 qui discere volunt, auctoritas eorum qui se docere profitentur. Desinunt enim suum judicium adhibere: id babent ratum, quod ab eo, quem probant, judicatum vident. Nec vero probare soleo id, quod de Pythagoreis' accepimus ; quos ferunt, si quid affirmarcnt in disputando, cum ex iis quaereretur, quare ita esset, responderé solitos, ' Ipse dixit: 'ipse' autem erat Pythagoras.1* Tantum opinio praejudicata poterat, ut etiani sine ratione valeret auctoritas. 11. Qui autem mirantur,* nos hanc potissimum disciplinara secutos, his, quatuor Academicis" libris, satis responsum videtur. Nec vero

[ocr errors][merged small][merged small]

dcsertarum relictarumque J rerum patrocinium suscepimus. Non enim, hominum interitu, sententiae quoque occidunt: scd lucem auctoris fortasse desiderant: ut hase in philosophia ratio contra omnia disserendi, nullamque rem aperte judicandi, profecta a Socrate, repetita ab Arcesila,d confirmata a Carneade, usqrie ad nostram viguit aetatem; quam nunc propemodum orbam* esse in ipsa Graecia intelligo: quod non Academia) vitio, sed tarditate bominum, arbitrer contigisse. Nam, si singulas6 disciplinas percipere magnum est, quanto majus omnes ! quod faceré iis? necesse est, quibus propositum est, veri reperiendi causa, et contra omnes philosophes, et pro omnibus, dicere. 12. Cujus rei tantas tamque difficilis facultatem consecutum esse me non profiteor; secutum esse, prae me fero. Nec tamen fieri potest, ut, qui hac ratione philosophentur, ii8 nihil habcant, quod sequantur. Dictum est omnirio 9 hac de re alio locof diligentius: sed, quia nimis indociles quidam tardique sunt, admonendi videntur saepius. Non enim sumus ii,'° quibus nihil verum esse videatur, sed ii, qui omnibus veris falsa quaedam adjuncta esse dicamus, tanta similitudine, ut in iis nulla insit certa judicandi et assentiendi nota. Ex quo existit et illud," multa esse probabilia ; quae quantum atlmirantur EOU, aliiqne codd. ap. Orell.—S Codd. aliquot, margo Ve.net. 1S07. Heindorf. Schutz. Nobb. Orell. dereliclarumque. Statim, interitu meientia codd. aliqnot, et margo Venet. 1507. Pro auctoris codex units ap. Orell. margo Venet. 1507. et Junt. Iiabent a ceteris. Heinde, ut hac philosophiœ ratio E.—6 Nam singulas O. Statim, quanío magia codd. aliquot, margo Venet. 1507. Junt.—7 Quod faceré his codd. aliqnot ap. Orell. etiam E, et Schutz.—8 E, Victor. Dav. Heindorf. Ai.—0 Dictum est enim V et margo Venet. 1507. Dictum est autem Glog. omnino omittunt Mannt, et Lamb, de hac re Victor.—10 Non enim sumus, omisse ii, codex nnus Oxon. Mox, led qui omnibus in eodem cod. Tum, ut in his E. insit certe Victor, certa deest in Junt.—11 Ex quo exlilit iüud E. Ex quo existit Ulud iff, alii codd. Schutz. Nobb. Orell. et Ulud desuut in U. 'Sine

NOTiE

d Ab Arcesila] Discipnlo Cranio- Hic prestantes auditores habuit, Ciris, Médis Academia; auctore. ceronem, Lncullum, Varronem, Cot

'Propemodum orbam] Apnd Gras- tam, cujne in domo baec de Nat.

cos defecit Academia in CUtomacho, Deornm dispntatio habita fingitur.

quo tempore florere cœpit apnd Ro- 'Alio loco] Acad. Quest, lib. iv. manos opera Philonis ejus discipnli.

quam non perciperentur, tarnen, quia visum habcrent quendam insignera et illustrem, his sapicntis vita regeretur.

vi. 13. Sed jam, ut omni me invidia liberem, ponam in medio sententias philosophorum de natura Deorum: quo qnidem loco convocandi omnes videntur, qui, qua? sit earum vera,1 judicent. Tom demum mihi1 procax Academia vidcbitur, si aut conscnserint omnes, aut crit inventus aliquis, qui, quid verum sit, invenerit. Itaquc mihi libet exclamare, ut ille8 in Synephebis

Pro Deum, popularium omniiim>h omnium ♦ adolescentium

Clamo, postulo, obsecro, oro, ploro,5 atque imploro fidem;

non levissima de re, ut qneritur ille,6

Fieri in civitate facinora capitalia:

Ab amico amante argentum accipere mcretrix non vult:7 14. sed ut adsint, cognoscant, animadvertant, quid de reli

[ocr errors]

gione, pietatc, sanctitate,8 caerimoniis, fide, jurejurando, quid de templis, delubris,' sacrificiisquc solennibus, quid de ipsis auspiciis,k quibus nos praesumus, existimandum sît. Haec enim omnia ad hanc de Diis immortalibus quaestionem referenda sunt. [p. 5.] Profccto eos ipsos, qui se aliquid certi habere arbitrantur, addubitare coget doctissimorum hominum de maxima re (anta dissensio. 15. Quod' cum saepe alias, tum maxime animadverti, cum, apud C. Cottam,1 familiärem meum, accurate sane et dilipentcr, de Diis immortalibus disputatum sit. Nam, cum feriis Latinis,TM ad eum, ipsius rogatu arcessituqtie,'9 venis

nora eapitalia: Accipcre abs amante amico argentum meretrix nevolt.—8 E pietäte et юаеЧШе. Мох, nos deest in eodem códice.—9 Quam codex unus ар. Orell. B. Cottam E O U. Heimle, disputatum est e codd. Heindorf. Schulz. Moser. Orell. disputatum fuit E. disputatumst alii codd. disputatum esstt conj. Erneili.—10 Juin. M ami t. accersituque. Stalim, G. Velleio E U. sena

NOTiE

[ocr errors]

Mutinense vixit.

m Feriis Latinis] Quadruplex feHarum, sen festoitu», genua apud Romanos; stativa-, conceptiva;, imperativa:, nondinap. Stative, seil stala?, ut Festus Pompeius loquitur, qiias certo statutoque die celebrate, nt Lupercalia, Saturnalia: conceptiva;, quae incertis diebns, ut Compitalitia?, sementina;: imperativa1, qiias consul prœtorve, ant pontifex maximus pro arbitrio indireret: Dundins, quibus rustici mercandi causa in urbem coufliiere solili. Latina Stativs craut, nempe die ultima Martii; qua Jovi Laliali in monte Albano sacrum fiebat, quod Latiuni dicebatnr. Has Tarquinius uniusdiei esse voluit. Post exactos reges, alter ailjici creptus. Reconcilíala plebe cum Patribiis per Meneninm Agrippam, tertius accessit ; quartos, reconcilíala riirsus plebe cum Pat riboa per Camillum. Interjecto deinde tempore, sex alii dies adjecti; ultra qnos, post Latinas ferias, duo

« PoprzedniaDalej »