Obrazy na stronie
PDF

pinqui, familiares: sed omnes omnium caritatcs patria una complexa est; pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus? Quo est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt18 omni scelere patriam, et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt.8 58. Sed, si contentio quaedam et comparado fiat, quibus plurimum tribuendum officii, principes sunt patria et parentes, quorum beneficiis maximis obligad sumus: proximi, liberi, totaque domus, quae spectat in nos solos, neque aliud ullum potest habere perfugium: deinccps bene convenientes propinqui, quibuscum etiam communis plerumque fortuna est. Quamobrem necessaria praesidia vitae 20 debentur iis maxime, quos ante dixi: vita autcm, victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam objurgationes, in amicitiis vigent maxime: estque ea jucundissima amicitia, quam similitude morum conjugavit. XVin. 59. Sed, in his omnibus officiis tribuendis, videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque,1 vel sine nobis, aut possit consequi, aut non possit. Ita1 non iidem erunt necessitudinum gradus, qui temporum. Sunt quaedam officia,3 quae aliis magis quam aliis debeantur: ut vicinum citius adjuveris in fructibus percipiendis, quam aut fratrem aut familiärem: at, si lis in judi

<»( carior, omisso mox est, Bern. 5. Panlo post, omnes hominum, omisso sed, Bern. 4. dubilat in eortem cod. mortemappelere Basil. Erf.—18 Quo est istorum detest, i. qui laceraverunt Pelr. 1568.—19 Plurimi codd. et edd. vett. tribuendum sit о. p. sint. Slatim, maxime obi. Bern. 5. Magno). Mannt. Graev. Facciol. Heiising, spectat nos Bern. 1. prqfugium Bern. 5. Victor, quibus communis Bern. S. Magnol. Manut. communis etiam codd. et edd. ante Gra?v. fortuna plerumque est Bern. 1. 2. 3. Erf. Victor. Lamb. Hensing. Gernli. Beier. Orell. plerumque etiam communis fortuna est Basil.—20 Magnol. Manut. titer prasitlia. Mox, his maxime Bern. 1. 2. 4. consolationes omittunt Vine. Bellov. Facciol. in amicit Bern. 5. Basil. Magnol. Manut. Lamb. maxime, caquejucund. Bern. 5. m. est eaque, Ifc. Basil. Pro conjugavit idem cod. habet coltigacit.

Cap. XVIII. 1 Bern. 5. Basi). Reg. Victor.Magnol. Manut. Petr. 1508. Facciol. Lall, quisque nobiscum.—2 Itaque Victor, qui sunt temp. Bern. 4. Erf. qui et temp. Bern.2. Basil. Viclor. Magnol. Manut. Facciol.—3 Suntque officia Bern.l. 2.5. Basil. Erf. Magnol. Manut. Lamb. Pearr. Heusing.Gernh. Schlitz. Beier. Orell. Sunt autemofficiabera.S. Sunt namque officia¥etr.l&68. uti vicinum Petr.

нотт

'Et sunt et /«erunt] Cssarem notât et Antoniiim.

cio sit, propinquum potius et amicum, quam vicinum, defenderis. Haec igitur et talia circumspicienda sunt in omni officio; et consuetudo exercitatioque* capienda, ut boni ratiocinatorcs officiorum esse possimus, et, addendo deducendoque, videre, quae reliqui summa fiat: ex quo, quantum cuique debeatur, intelligas. GO. Sed, ut пес medici, пес imperatores, пес oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicquam magna 5 laude dignum sine usu et exercitationc consequi possunt; sic officii conservandi praecepta traduntur ilia quidcm, nt facimus ipsi: sed rei magnitude usum quoquc exercitationemque desiderat. Atque, ab iis 6 rebus qua; sunt in jure societatis humana?, quemadmodum ducatur honestum, ex quo aptum est officium, satis fere diximus.

Gl. Intclligcndum est autem,? cum proposita sint genera quatuor, с qiiibus honestas officiumque manaret, splcndidissimum videri, quod animo magno, elatoque, humanasque res despiciente, factum sit. Itaque in probris 8 maxime in promtu est, si quid tale dici potest:

Vos etenim,' juvenes,h animum geritis muliebrem;

Ilia virago 10 viri:

in frugibut Magnol. Mannt. Facciol. in judieio lis sit Basil.—4 Bern. 2. a m. pr. txcrcita; a m. sec. exercilalio. Hare, et connuetudo e. capienda, suspecta Facciolato, iincia incluserunt Gernli. Schulz. Beier. Nobb. ducendaque Bern.

1. 2. 4. Erf. discendnque Brm. 1. a m. sec. demendoque Bern.S. ducendo Lamb. quantum drbtalur unkuique inlelligalur Bern.3,—5 Basil, oniiltit magna. Mox, et oiniltit Bern. 4. ut faciamus Basil. Magnol. Mannt. Lamb. Fetr. 1508. et exercitationem Basil.—6 Atque ab nil Bern. 1.2.4. rebus omittit Basil, qua sunt jure Bern. 4. ex quo ortum est Magnol. Manul. Facciol. e»t omittit Bern.

2. —7 Int. autem e.it Bern. 1. 3. Basil, est omittit Bern. 2. ex quibui Bern. 4. Basil. Heusing. Brier, ciato magnoque Goth, elatoque delernnt Heining, et Schutz. humana* res codd. aliquot, Gernh. Beier.—8 Itaque improbis Bern. 1. 2. Erf.—0 Von «lim Bern. 3. 4. Vot autem Erf. animoa g. muliebres Bern. 4. Facciol.—10 Illa virgo Bern. 1.2. 4. 6. Basil. Iliaque virgo Victor. Magnol. Mannt. Lamb, et si quid est Basil. Victor. Facciol. hujusmodi Magnol. Mannt.

KOT JE

h Vos etenim, juttnet] Cujus «int ill! versus, non asseqnor, nisi forte inscription fuit ad pedes equettris statua; Clali* in Sacra Via collocata», qua: juvenum increparet socordiam

in ea urbe, in qua fn-minsc eqnis donata; sint, leste Senec. De Consolât, ad Marciam: Plut, in Publicóla: Plin. XXXIV. 6. Val. Mix. nr. 2.

Et si quid ejusmodi:

Salmaci, da" spolia,' sine sudorc et sanguine. [p. 13.] Contraque in laudibus, quce magno animo, et fortiter11 excellenterque gesta sunt, ea, nescio quomodo, quasi pleniore ore laudamus. Hinc rhetorum campus de Marathone,11 Salamine, Plataeis,1 Thermopylis, Leuctris : hinc noster Codes,1' hinc Decü, hinc Cn. et P. Scipiones,"1 hinc M. Marcellus, innumerabilesque alii: maximeque ipse populus Romanus animi magnitudine excellit. Declaratur autem Studium bellicae gloriœ, quod statuas quoque videmus ornatu lere militari, xix. 62. Sed ea animi elatio,

Lamb.—11 Salmacidat codd. aliquot; Salmaci das Venet. 1493. sine sanguine et »udore Magnnl. Mannt. Lamb. Peir. 15G8.—12 Bern. 1. 2. 4. Oernh. Beier. Orell. animo, forliler; Bern. 5. edd. antiquiss. Hrnsing. Schutz, animo et elato fortiter; Bern. 3 omiltit fortiler. Мок, pleno ore Bern. 5. Petr. 1508. —13 Leuctris slercoles Bern. 1. 2. Leuctris ttoches (sie) Bern. 4. stercodi Bern. 5. Basil, hinc noster Codes omiliil Bern. 3. Leuctris, Slratocle; hinc n. C. Magnol. Mannt, hinc Marcellus Facciol. innumerabiles atii Bern. 1. 2. 4. 6. Petr. 1568. Heusing. Beier. Orell. et innumerabiles alii Bern. 3. Victor.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

quas cernitur in periculis et laboribus, si justitia vacat, pugnatque, non pro salute communi, sed pro suis commodis, in vitio est. Non enim modo 1 id virtutis non est, sed potius immanitatis, omnem humanitatem repellentis. Itaque probe definitur a Stoicis fortitudo, cum earn virtutem esse dicunt1 propugnantern pro aequitate. Quocirca nemo, qui fortitudinis gloriam consecutus est insidiis et maIitia, laudem est' adeptus: nihil enim honestum esse potest, quod justitia vacet. 63. Prœclarum igitur Platonis illud :+ n 'Non solum,' inquit, 'scientia, quae est remota a justitia, calliditas potius quam sapientia est appellanda; verum etiam animus paratus ad periculurn, si sua cupiditate, non utilitate communi impellitur, audacia? potius nomen habeat, quam fortitudinis.' Itaque viros fortes, magnánimos,5 eosdem bonos et simpliccs, veritatis amicos, minimeque fallaces, esse volumus: quae sunt ex media laude justitiae. G4. Scd illud odiosum est, quod, in hac elatione et magnitudine animi, facillirae pertinacia et nimia cupiditas principatus innascitnr. Ut enim apud Platonem0 est, omnem morem Lacedaemoniorum inflammatum 6 esse cupiditate vincendi; sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellit, ita maxime vult princeps omnium, vel potius so

[ocr errors]

lus, esse. Difficile autera est/ cum praestare omnibus concupieris, servare sequi ta tern, quae est justitias maxime propria. Ex quo fit, ut neque disceptatione vinci se, nec ullo8 publico ас legitimo jure, patiantur: existuntquo in república plerumque largitores et factiosi, ut opes quam máximas consequantur, et sint vi potius superiores, quam justitia pares. Sed, quo difficilius,' hoc praeclarius: nullum est enim tempus, quod justitia vacare debeat. 65. Fortes igitur et magnanimi sunt habendi, non, qui faciunt, sed qui propulsant, injuriam. Vera autem et sapiens animi magnitudo bonestum illud, quod maxime natura10 sequitur, in factis positum, non in gloria, judicat : principemque se esse mavult, quam videri. Etenim, qui ex errore" imperitae multitudinis pendet, hie in magnis viris non est habendus. Facillime autem ad res injustas impellitur, ut quisque est altissimo animo, et glorias cupido." Qui locus est sane lubricus, quod vix invenilur, qui, laboribus susceptis, periculisque aditis, non, quasi merccdem rerum gestarum, desideret gloriam.

XX. 66. Omnino' fortis animus, et magnus, duabus rebus maxime cernitur; quarum una in rerum cxlernarum despicientia ponitur, cum persuasum sit, nihil hominem, nisi quod honestum decoruraque sit, aut admirari, aut optare, ant expetere oportere; nullique neque homini, neque perturbationi animi, nec fortuna?, succumbere. Altera est res, ut, cum ita sis afiectus animo,* ut supra dixi, res

nol. Mannt. Lamb. Facciol. tel omittit Bern. 2.—7 Difficile eit enim Gnd. 3. Beier. est omittit Bern. 2. concupiveris Bern. 5. Facciol. Beier. —8 Lamb, neque ullo. Mox, existanlque Facciol. potius vi Basil. Victor. Petr. 1568. ut potiui Bern. 2. Erf. tint potius sup. vi Bern. 5. sint ut' cumque pntius sup. Bern. 3. vi omittit Bern. 4.—9 Sed quo hoe est diff. Victor, initio est hoc Bern. 4. nullum enim est Bern. 1. 2. 3. 4.5. Basil. Victor. Magnol. Manut. Lamb. Petr. 1568. Facciol.—10 Victor, et Pearc. naturam. —11 Etenim qui errore Bern. 2.—12 Gnd. 1. Keg. Lall. Hfiising. Gemli. Beier. Nobb. Orell. ut quisque alt. a. est, gloria cupiditate, nti conj. Pearc. ut quisque alt. a. et g. cupiditate Bern. 2. 4. ut q. alt. a. et g. cupidus est Bern. 1. ut q.esl alt. a. et g. cupiditate Bern. 5. Basil. Graev. Pearc. ut q. est a. a. et gloria el cupiditate Bern. 3. lit q. est alt. a. et gloria; maxime cupido Petr. 15G8. sana et F.rf. quoniam rix, tfc. Bern. 1. Pro quasi Gud. 1 habet sibi, probantibus Heining, et Gemí), desiderat Gr»v.

Cap. XX. 1 Omnis Bern. 3. Paulo post, aut expetere oportere desuní in Bern. 1.2. nulli ncque, t¡c. Bern. 5. ñeque fortuna Lamb.—2 Bern. 5. Basil. Delph. et Var. Clus. Cicero. 4 А А Л Л

« PoprzedniaDalej »