Obrazy na stronie
PDF

dederint auctoritatcm, non facile dixerîm : porten ta enim et flagitia ab utrisque dicuntur. Neque enim, quem Hipponactis1 iambus lseserat, aut qui erat Archilochik versu vulneratus, a Deo immissum dolorem, non conceptum a se ipso, continebat: пес, cum ./Egisthi1 libidinem, aut cum Paridis videmus, a Deo causam requirimus, cum culpas рае ne vocem audiamus: пес ego 6 multorum aegrorum salutem non ab Hippocrate potius, quam ab ^Esculapio, datam judico: пес Lacedœmoniorum disciplinam dicam nnquam ab Apolline potius Spartas, quam a Lycuigo," datam. Critolaus," inquam, evertit Corinthuro, Carthaginem Hasdrubal-7 Hi duo illos oculos orae maritimae effoderunt, non iratus alicui,8 quem omnino irasci posse negatis, Deus.4 92. At subvenire certe potuit, et conservare urbes

* Hi (Critolaus et Hasdrubal) duas ora maritima pulcherrimas chilates (Corinthum et Carthaginem) destruxerunt,'non Was deslruxit iratus alicui Deus; nam Deum irasci posse omnino negatis.

[ocr errors][ocr errors]

dem Flut, libellum de Repugnantiii Stoicorum.

'Hipponactis"] Hipponax, poëta Epbcsius, carminis, quod Scazon vocant, auctor. Is cum vultn deformi esset, Bupalus et Anthermus, Sculptores ¡Milis statis insignes, imaginem ejus ridicnlam efformarunt: ipse indigiiatus, carmen in illos adeo mordax scripslt, nt eos ad laqueum compalisse dicatiir. Plin. xxxvi. 5.

Archilochi] Poëta Parius, iamborum auctor, temporibus Romuli floruit. Ejus libri propter obscœnitatem a Lacedaemoniis damnati. Lycamben, qui filiara, sibi promissam, alteri collocaverat, insectatns est carmine tarn injurioso, ut vitam reste dandere maluerit, quam ducere infamem.

1 Mgisihï] Noti sunt TEgistlii et Clytemntestrs, Paridis et Helene amores.

m Quam a Lucurgo] 1 Lycurgus,' inquit Cíe. de Divin, lib. i. * qui Lacedacmoniorum reinp. tern pera vi i, leges suas auctoritate Apollinis Del. phici coofirmavit.' Vide Plut, in bycm go.

» Critolaus"] Achsorum dux, belli Achaici fax, et causa excidii Corintbiaci, violait», quos Corinthnm Romani misèrent, legatis. Victiis ad Tliermopylas, ubi viginli mil lia suorum cassa sunt, neque post pngnam visits uspiam, neque inter cadavera repertus est. Pansan. Veneno sibi mortem conscivit. Li v. Non ad Tliermopylas, sed in Achaia debellatum a Metello, tradit Polybius.

tantas atque tales, xxxix. Vos enim ¡psi diccre solelis, nihil esse, quod Deus efficere non possit,' et quidem sine labore ullo: ut enim hominum membra, nulla contentione, mente ipsa ас volúntate moveantur; sic numine Deoram omnia fingi, moveri, mutarique posse. Ñeque id dicitis supcrstitiose atque aniliter, sed physica constantique ratione: materiam1 enim rerum, ex qua et in qua omnia sint, totam esse flexibilem et commutabiiem, ut nibil sit, quod non ex ea quamvis subito fingi converlique possit: ejus autem universas fictricem' et moderatricem divinam esse providenliam. Hanc igitur, quocumque se moveat, efficere posse, quicquid velit. Itaque aut nescit, quid possit; aut negligit res humanas; aut, quid sit optimum, non potest judicare. Non curat singulos homines. 93. [p. 79.] Non minim:4 ne ci vitales quidem. Non eas? ne nut innés quidem et gentes.s Quod si has etiam contemnet,* quid minim est, omne ab ca genus humanum esse contemlum? Sed quomodo iidem dicitis, non omnia Deos persequi, iidem 7 vultis, a Diis immortalibus bominibus dispertiri ac dividi somnia? Idcirco hasc8 tecum, quia vestra est de somniorum veritate sentential Atque iidem etiam vota suscipi dicitis oportere. Nempe singuli vovent: audit igitur mens divina etiam de singulis. Videtis ergo, earn non esse 9 tarn occupatam, quam putabatis? Fac esse distentaro/ cœlum versantem, terram tuentem, maria

Idcirco Нас êomnia tibi relinquo, quia coi Stoici exiitimatii cerilatem in tomniis eue.

* Valde occupatam.

[ocr errors]

modcrantem: cur tam multos Deos nihil agcre, et cessare patitur? Cur non rebus humanis aliquos otiosos Deos prœficit?10 qui a te, Balbe, innumerabiles explicati sunt. Haec fere dicere habui de natura Deorum, non ut earn tollerem, sed ut intelligeretis, quam esset obscura, et quam difficiles explicatus habere t.

XL. 94. Quas cum dixisset, Cotta finem.1 Lucilins autem, Vehementius, inquit, Cotta, tu quidem 1 invectus es in earn Stoicorum rationem, quae de Providentia Deorum ab illis sanetissime et providentissime constituta est. Sed, quoniam advesperascit,0 dabis diem nobis 3 aliquem, ut contra ista dicamus. Est enim mihi tecum * pro aris et focis p certamen, et pro Deorum templis atque delubris, proque urbis mûris, quosq vos, pontífices, sanetos esse dici

[ocr errors]

1064

DE NATURA DBORUM III. 40.

tis; diligentiusque urbem1 religione, quam ipsis mœnibui cingitis: quae deseri a me, dum quidem spirare potero, nefas judico. 95. Tum Cotta, Ego vero et opto redargüí me, Balbe: et ea, quae disputavi, disserere matai, quam judicare: et facile me a te vinci posse, certo scio. Quippe,' inquit Velleius, qui etiam soinnia putet ad nos mitti ab Jove. Quae ipsa tarnen tarn levia non sunt, quam est Stoicorum de natura Deorum oratio.6 Нес cum essent dicta, ita discessimus, ut Velleio Cottas dispntatio verior, mihi Balbi ad veritatis similitudinem' videretur esse propensior.

[ocr errors]

M. TULLII CICERONIS

DE OFFICII S1
AD MARCÜM FILIUMb
LIBER I.

ARGUMENTUM.

Cum Cicero, reipublicas libértate subíala, ie ad philosophie ttndîom retuliaset, mullosqiie illustres ejus locos Latinis Uteris illiistrasset; suscepit ad filium, Athenis stndiis literarum operam dantem, de officiis scribere, Dob modo, ut bic quoque locus, qui latitat ma patet, Latinis literie illustraretnr, sed etiam, quod esset attati Ciceronis filii et auctoritati parentis aptissimas. Quanquam autem hsec qucstlo communis est omnium philosophe

[ocr errors]

De Oßciit] Tria hic primnm exponenda : 1. quando libros De Officiis acripserit Tullius: 8. cur ita inscripserit: 8. a quibns similes scrlpti. 1. Mortunm an. U. C. 709. Ctesarem cum Antonius in innere landasset, plebem ita concitavit, ut ad sedea Bruti et Cassii aliorumque cum facibus telisque discursum sit. Diffugientibus qui partibus Antonianis infensi erant, Tullius, urbe quoque relicta, initio Aprilis in villas suas abiit: ibi libros De Nat. Deor. 1res, duos De Divinat. De Senect. onum, ut suo loco dictum est, scripsit. Extremo Maio, cum resp. composita videretnr, Roversue proficiscens ut Kaleodia

Jntrii, in senatii, sicnt Antonius edixerat, adesset, audit Antonium armatum urbem ingressum esse; qiiare, dilapsis senatoribus ab nrbe, et ipse abfuit usque ad Kal. Sept. Eo tempore libros De Officiis aggressus, (Epist. ad Att. XV. 13.) eosdem absolvit post reditnm e cursu Achaico. In Achaiam enim, cnm jus legationis libera; haberet, navlgaverat; Romam nonnisi Kal. Jan. quibus Hirtius et Pansa consulatiim erant inituri, redire cogitans; ea navigatione ad filium Alhena», ut scribit lib. Ill, venisset, nisi, mutatis temporibus,factaque spe pacis cum Antonio, ilium ' de medio cursu clara voce patria revocas

« PoprzedniaDalej »