Obrazy na stronie
PDF

spes,1 ut virtus, ut concordia; aut optandae nobis sunt, ut bonos, ut salus.ut victoria: quarum rerum utilitatc video ctiam consecrata simulacra. Quare autem } in his vis Deorum insit, tum intelligam, cum cognovero. Quo in genere ve) maxime est Fortuna numeranda, quam nemo ab inconstant tia et temeritate sejunget; qua; digna certe non sunt Deo. (i'2. Jam vero quid vos* illa delectat explicatio fabularum, et enodatio nominum? exscctum a filio Ccelum, vinctum itidem a filio Saturnum. [p. 72.] Haec, et alia generis ejusdem, ita5 defenditis, ut ii qui ista finxerunt, non modo non insani, sed etiam fuisse sapientes videantur. In enodandis autem nominibus, quod miserandum sit, Iaboratis. Saturnus, quia se saturât annis; Mavors, quia magna vertit; Minerva, quia minuit, aut quia minatur; Venus, qnia venit ad omnia; Ceres, a gerendo. Quam periculosa consuetudo !6 in multis enim nominibus hserebitis- Quid Vejovi'd facics? quid Vulcano?' quanquam, quoniam Neptunum a nando appcllatum putas, nullum erit nomen, quod non possis una litera explicare, unde ductum sit. In quo

[ocr errors][merged small][ocr errors]

quidem magis ta mihi natare visus es, quam ipse Neptunus. 63. Magnara molestiam suscepit, et minime necessariam, primus Zeno, post Cleanthes, deinde Chrysippus, commenticiarum fabularum reddere rationern; vocabulorum,8 cur quique ita appellati sint, causas explicare. Quod cum facitis, illud profecto confitemini, longe aliter rem se habere,9 atque hominura opinio sit: eos enim, qui Dii appellcntur, rerum naturas esse, non figuras Deorum. XXv. Qui tantus error fuit, ut perniciosis etiam rebus non modo noinen Deorum 1 tribueretur, sed etiam sacra constituerentur. Febris cnim fanum2 in Palatio/ et Orbonae * ad aedem Larum, et aram malas Fortunas Esquiliis consecratam videmus. 64. Omnis igitur talis a philosophia pellatur' error, ut, cum de Diis immortalibus disputemus, dicamus digna Diis immortalibus; de quibus habeo ipse, quod sentiam; non habeo autem, quod tibi assentiar. Neptunum esse dicis anitnum cum intelligeutia per mare perti

[ocr errors]

aentem :* idem de Cerere. Istam autem intelligentiam ant maris aut terrae, non modo comprehendere5 animo, sed ne suspicione quidem possum attingere. Itaqne aliunde mihi quaerendum est, ut et esse Deos, et quales sint Dii, discere possim; quam quales tu eos esse vis.4

65. Videamus ea, quae sequuntur: primum, Deorumne' Providentia mundus regatur: deinde, consulantne7 rebus humanis. Haec cnim mihi ex tua partitione restant duo; de quibus, si vobis videtur, accuratius disserendum puto. Mihi vero, inquit Velleius, valde videtur: nam et majora expecto; et his, qua: dicta sunt, vehementer assentior. Tum Baibus, Interpellare tu, inquit, Cotta, nolo: sed sumemus temptis aliud. Efficiain profecto, ut fateare. Sed * * *

Multa desuní.

Nequáquam istiic' istac ibit: magna inest certatio: Nam utego8 illis supplicarcm tanta blandiloquentia ?* XXVI. 66. [p. 73.] Niobe parumne 1 ratiocinari videtur, et sibi ipsa ncfariam pestem machinan? Illud vero quam callida ratione!

Nequáquam res eo modo abibit. Magnum mihi сит Latona, ejusque libeñs, Apolline ас Diana, diaaidium eat. Egone Ulis me aubmiUam, et supplex teniam verbis officioaia?

Nobb.—4 Rod. Venet. 1507. Mannt. Lamb, pergentem 5 Dav. comprendere—6 A qtiœrendum mihi et ut eaae Dens et qualea sunt Dii dicere possim quales tu eos esae. eia; В С H I N, Pari». 1. 2. haben! et ut pro ut et; voc. quam omittnnt С H I M, Paris. 1. 2. ita aliud mihi q. eat, ut et ease Deos et qualea aint Dii discere cognoscere possim, qualea tu eos esse via Paris. 3. Dii omirmnt Red. Manul. Lamb. Pro eis Jnnt. Victor. Mannt. Lamb. Iiabrnt relit.— 7 Giielf. conaulaturne, probante Ernesti.—8 Egone ut snspir. Heindorf.

Сар. %xvi. 1 An Niobe purum margo Venet. 1507. 'Niobe falsnm est aupplementnm pro SIedea, qnod ipsnm hie reponi volebat Kindervater, probante Osann. Anal. p. 117. Sed persona- trafica nomen anteredentibni nunc deperditis iusertum fuiste probabilios est.' Orell. Niobe nnrii inclu

NOTyE

h Primum Deorumne'] Tertia hape Niobes, «pnd aliqnem tragienm delibri tertii pars, vitlo temporum, per- trectantia divinos tribuere honores iit tota; ас ne quarta quidem inte- Latona?. Nota est fabula apiid Ovid. g1esl- Met. vi. De carmine trorhaico vida

1 Nequáquam istuc] Verba forte Julium Scaligerum Poët. lib. п.

[graphic]

Qui voltk esse,1 quod volt; ita dat se res, ut operam dabit.*

Qui est versus omnium seminator malorum.1

Ille transversa 1 m mente mihi hodie tradidit repagula; Quibusego iram omnem recludam,' atque illi perniciem dabo;

Mihi mœrores, illi luctum; exitium illi, exilium mihi.

Hanc videlicet rationem, quam vos divino beneficio homini solum* tributam dicitis, bestiae non habent. 67. Videsne igitur, quanto muñere Deorum simus affecti? Atque eadem Medea, patrem patriamque fugiens,

postquani pater Appropinquat, jamque, paene ut comprehendatur, parat,

Puerum interean obtruncat, membraque articulatim
dividit;

Perqué agros passim dispergit corpus: id ea gratia,
Ut, dum nati dissipatos artus captaret parens,
Ipsa interea effugeret; illum ut mœror tardaret se-
qui;

Qui rult enire, quod rult; I an tum consequetur, quantum opera dabit. 'Ule {Meta), alieno a me animo, meis consiliis $e oppouit, quasi e transverso, et moras, seu repágulo, objicit. Ego, contra, iram omnem effundam.

■crnnt Heindorf. «I Moser.—2 lia cod. Uff. Dar. teqq. eue nmittunt edd. veil.—S lile traversa codex unos Moseri, Victor. Mannt—4 Lall, e cod.

NOT«

1 Qui roll] Verba Medeae, in alia Scriveriiim.

fabula indignant», vel Jaaoni, vel » Puerum interea] Absyrtnm fra

Creonti, vel /Eetse, patri sno. Volt trem sutini, filinmque /Ее ta?, cujus

familiäre comicis pro vult. csedem eodein plane mo>lo refert

1 Seminator maier um] Nihil enim Tu Hins pro Lege Manil. Parriridi

turpius, quam voluntas hominis atl um illnd 'familiäre' vocat poeta,

propositan! facinns quaciimque via propter cardes deineeps anbsecutaa,

rnentis. non anteriores. Cväes enim Absyrti

m IUe transversa] Forte /Eeta pater, prima a Medea perpétrala est (qua

qui filiam, mein Argonantarnm, in pritis adeo carde non gatidebat) ut

custodiam tradiderat. Nota est fa- mullos hospites patris sui furori sub

bula. Ha?c carmina habentur inter diiceret. fragmenta Medea; Enniana?, apud

Sibi salutem ut fumiliari parcret parricidio. 68. Huic ut scelus, sic ne ratio 1 quidem defuit. Quid? ille,° funestas epulas fratri comparons, nonne versât bue et illuc cogitatione rationcm ?6

Major mihi moles, majus miscendutn est malum,

Qui Hlius acerbum cor contundara, et comprimam. XXVII. Nec tamcn ille ipse p est prajtereundus, qui non sat habuit conjugem illexisse in stuprum ;1 de quo recte et verissime loquitur Atreus:

Quod re in summa summum esse arbitror

Periclum, matres coinquinan regias;

Contaminan stirpem; admisceri genus.'1 At id ipsum 2 quam callide, qui regnum adulterio quaereret!

Addo (inquit)4 hue, quod mihi portento Cœlestum
Pater

'Malret stupro violari, regiam ttirpem commaculari, prolem confundí, ita ut incerti tint liberi.

Reg. soli. 'Videtiir tamen accommodatio facta ad v. homini.' Orell—5 Margo Venet. 1507. Junt. Dav. tic ntc ratio.—6 Reg. cogitationem ratione, non improbante Lall.

Cap. XXVII. 1 Hvc, qui non tat habuit conjugem Mexe in ituprum, ut »er«¡. cnltim edidere Moser, et Orell. sicque volebat etiam Beier. ad Offic. toi». i. p. 210.—2 Hos versus Dav. Heindorf. Moser. Nobb. Orell. ita constituerunt:

Quod in re summa summum eise periclum arbitrar,
Matres coinquinari regum, regiam
Contaminari, Ice.

Et sic Schutz, nisi quod hic, Quod re in t. e. periculum. Codd. habent in re.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »