Obrazy na stronie
PDF

cui 'in monte Œtaeo illatœ lampades fuerint,'6 ut ait Accius, 'in domum œternani patris' ex illo ardore pervenerit:' quem tarnen Homerus* conveniri apud inferos facit ab Ulysse, sicut ceteros, qui excesserant vita. 42. Quanquam, quern potissimum Herculem colamus, scire sano velim: plures enima tradunt nobis ii, qui interiores scrutantur et recónditas literas: antiquissimum, Jove natura, sed anliquissimo item Jove;7 nam Joves quoque plures in priscis Graecorum Uteris invcnimus. Ex eo igitur et Lisyto est is Hercules, quem concertavisseb cum Apolline de trípode acccpimus. Alter traditur Nilo natus, ./Egyptius ;c quem aiuut Phrygias literas conscripsisse. Tertius est ex Idaeis Digitis,8d cui inferías affe

* It sc res habet hoc tempore, non video quomodo Hercule* Ule, qui in monte Œtao, injectis in rogum facibui, consumtus eat, transient ab ilio igne in domum J avis, qui pater Herculit fuit.

[ocr errors][merged small][ocr errors]

runt. [p. 68.] Quartus est Jovis et Asterias,' Latones sororis, qui Tyri maxime colitur; cujus Carthaginem filiam ferunt. Quintus in India, qui Belus f dicitur. Sextus hic ex AIcumena,»g quem Jupiter genuit, sed tertius Jupiter; quoniam, ut jam docebo, plures Joves etiam accepiraus.

XVII. 43. Quando 1 enim me in hunc locum deduxit oratio, docebo, meliora me didicisse de colendis Diis immortalibus jure pontificio, et majorum more, capedunculis,h quas Numa nobis reliquit, (de quibus in illa aureola

[ocr errors]

retes, sive Coryhantes, Magna1 Matris minist ri, primiqiie arris, ferri, et fabriliuni opemm inventores. Horum de grege fuit Hercules ¡lie tertini. Strabn lib. X. et Diodorus lib. vi.

* Asteria'] Qua? et Ortygia appellabatur. Hujns nomine Délos ¡nenia et Asteria et Ortygia nuncupate. De Asteria plura Callimachus, Diodorus Siciilns, Arrianus, Q. Cnrtins, Boccacins. Necnon de Hercule Tyrio, et Cartilágine ejus filia.

'Qui Belus] Belum patrem cum Semiramis ronsecrasset, rultnin ejus, totn subacto Oriente, sparsit; inde in Iudiam. Apnd Sibas, India; popnloa, prspcipiinm honorem sortitus est. Hine Beli noinen ad omnes ferme Dens translatum: hine Bei Hebr<eis, Beel, Baal, Baalim, commune falsis Diis nomen: hine Beelphegor, Dens Moabitarnm, Beehebuth, Dens mnscaruin, &c. Vide Cornel, a Lapide in N iimeror. cap. 25. et Ariam

[ocr errors]

oratiuncula' dicit Laelius)quam rationibus Stoieorum/ Si enim vos sequar, die, quid ei respondeam, qui me sic roget; Si Dii sunt, suntne etiam Nymphae1 Deaeî si Nymphae, Paniscik etiam, et Satyri? Hi autem non sunt: ne Nymphae quidem Deœ} igitur. At earum templa sunt publice vota1 et dedicata. Quid igitur?* ne ceteri quidem ergo Dii, quorum templa sunt dedicata. Age porro, Jovem et Neptunum DeumJ numeras. Ergo etiam Orcus, fraterTM eorum, Deus; et illi, qui fluere apud inferos dicunlur, Acheron, Cocytus, Pyriphlegethon, tum Charon, tum Cerberus, Dii putandi. 44. At id quidem repudiandum. Ne Orcus quidem igitur.6 Quid dicitis ergo de fratribus? Haec Carneades aiebat,7 non ut Deos toi 1èret, (quid enim philosophe minus conveniens?) sed ut Stoicos nihil de Diis explicare convinceret. Itaque insequebatur. Quid

Dicam me didicisse mtliut cultum Deorum immorlalium praceptis frugalitatis, qua nobis Nttma reliquit, cum jus pantißeium et morem viojorum ad nos transmisit, quam ralionibus Stoieorum; vel, Dieam me melius didicisse cultum Deorum jure pontificio, majorum more, et vasis fictilibus, qua nobis Numa reliquit, in exemplum frugalitatis, quam rationibus Stoieorum.

—2 Si Dii sunt, sunt etiam N. Lamb. Nymph, etiam Red. Heindorf. Pañiscine codex Unna Oxon. Heindorf. Schutz. Paniscine et S. cod. Ursini.— 3 Dea quidem А В С I, margo Venet. 1507. Victor. D»v. igitur oinitliint duo codd. Moseri, Venet. 1507. Jnnt.—4 Quid igitur oniittunt Glog. Pall. 1. 3. H I M O, Paris. 1. 3. Keg. Lall. Igitur ne ceteri quidem Dii cod. Uff. nti conj. Walker.—5 Deos codd. aliquot, Victor. Dav. Heindorf. Schutz. Moser. Мох, Cocytus, Styx, Pklegethen О log. Ascena. Junt. Manut. Lamb. Orell. Cocytus, Styx, Pyriphlegethon margo Venet. 1507. Heindorf. Schutz. Orell.— 6 Ne Orcus quidem Deus igitur de Davisii sententia Heindorf. Schutz. Moser. Noub. Ne Orcus quidem Deus codd. aliquot ap. Orell.—7 Junt. Manut. Lamb, agebat; Olog. Hic C. agebat; Schutz. Sic C. agebat de Heindorfii

NOTVE

1 Oratiuncula'] Cujus iternm in snperioribns meminit: ejus forte fragmenta sunt Lxliana quae Angustio, refert de Civit. Dei, Iv. 27.

k Panisci] Parvi Panes: sic parti Satyri, Satyrisci vocati sunt. Inter Panes autem et Satyros nihil ferme est discriminis.

1 Sunt publice vota] JEáes illis in urbe exslructa, ad arcenda qnibua

urbs conflagrare consueverat incendia. Hanc a Clodio incensam Tullius non ecmel conqueritur.

m Orcus, /rater] Hoc interdum nomine vocatum reperies Plutonem. Sic actione sexta contra Verrem Cic. 1 Hie dolor erat tantus, ut Verres, alter Orcus, venisse Ennam, et non Proserpinam, sed ipsam abripuisse Cererem, videretur.'

enim 1 aiebat, si ii fratres8 sunt in numero Deorum, num de pâtre eorum Saturno negari ■ potest? quem vulgo maxime ad Occidentem colunt: qui si est Deus, patrem queque ejus, Cœlum, esse Deum confitendum est. Quod si ita est, Coeli quoque parentes Dii habendi sunt, .¿Ether, et Dies, eorumque fratres et sórores, qui a genealogis' antiquis0 sic nominantur, Amor, Dolor, Metus, Labor, Invidentia, Fatum, Senectus, Mors, Tenebrae, Miseria, Querela, Gratia, Fraus, Pertinacia, Parcae, Hesperides, Somnia; quos omnes Erebo et Nocte natos ferunt. Aut igitur baec monstra probanda sunt, aut prima illa tollenda. xvni. 45. Quid? Apollinem, Vulcanum, Mercurium, ceteros, Déos esse dices; de Hercule, .¿Esculapio, Libero, Castore, Polluce, dubitabis? At hi quidem coluntur seque atque ill i; apud quosdam etiam multo magis. Ergo hi Dii1 sunt habendi, mortalibus nati matribus? Quid Aristaeus/ qui olivas1 dicitur inventor, Apollinis filius; Theseus, qui Neptuni; reliqui, quorum patres Dii, non erunt in Deorum numero? Quid, quorum matres ?5 Opinor

sententia.—8 Heindorf. Schulz. Moser, sihifraires. Stalim,Saturno id negari codd. aliquot, mar go Venet. 1507. Junt. Heindorf. Moeer. colunt ad occidentem А К I M N, Grid. 2. Paris. 1. 2. 3. Reg. Med. U, Red. Olog. Victor. Ascens. Thnan. Dav. Heindorf. Orell. apud occ. colunt f. qui »i Deus est M, Paris. 3. Olog. Mara. Ascens. Hervag. Timan. Heindorf. Orell. Cœlum Deum esse Glog. Heindorf.—9 Erneati conj. theologis. Mox, Dolus G H I M, Paris. I. 2. 3. Dav. Orell. Labor, Metus Red. Motus O U, Manut. Lamb. Modus А В С H I, E, Paris. I. 2. 3. Morbus cod. Ruslid. unde Moser, conj. Motus, Morbus, Labor. Pro Gratia, Dav. conj. Gaudia.

Cap. xvni. 1 Ergo hi Dei Junt. Victor.—2 Olivet, conj. o/iri. Mox, Theseusque Neptuni Guelf. Venet. 1494. Theseus quid Neptuni H I. Theseus, Neptuni Med. Dav. Heindorf. Schutz. Theseus qui Neptunum M. lect. nostram servant А В С G N, Gnd. 2. Paris. 1. 2. 3. Glog. Red. Mars. Ascens. Thuan. Hervag. patres DU sunt Victor.—3 Quid q, matres Decs e duobus codd.

Notje

"Saturno negari] In Latio primum coli cœpit, ubi latnisse dicebatur; deinde Cartilágine, ubi bomanii illi virtiniis litatum est. Plato in Mi

noc.

о Genealogis antiquis] Ex illis omnibus genealogiarumscriptoribusnullus. extat prœter Homerum et Hesi

odum; qui nec ipsi inter ae, nec cum Cicerone, de cœli genealogía satis conveniunt; quisque enim, pro fabularum licentia, varias Deorum finxit origine*.

p Arittanu] Ex Apolline, et Суrene, Penei filia, genitus, in Arcadia regnavit, mellis inventor. Virgil. etiara magis: ut enim injure* civili, qui est maire libera, liber est; item jure naturae, qui Dea matre est, Deus sit, necesse est. Itaque Achillem Astypalosenses4 insulani sanctissime colunt :5 qui si Deus est, et Orpheus et Rhesus Dii sunt, Musa matre nati ;r nisi forte maritima; nuptias terrenis antcponuntur. Si bi Dii non sunt, quia nusquam coluntur; quo modo î11ï sunt? 46. Vide igitur, ne virtutibus horainum isti honores babeantur, non immortalitatibus; quod tu quoque, Balbe, visus es dicere. Quo modo autem poles, si Latonain Deam putas,6 Hecaten non putare, qua3 matre Asteria est, sorore Latones? An haec quoque Dea est? vidimus enim ejus aras delubraquc» in Grascia. Sin hœc Dca est, cur non Eumenides?' quae

Dav. Heindorf. Schutz, opiner codex unns Moseri et Gnit.—4 Ut enim jure codd. aliquot, Heindorf. ScluUz. uti volebat Walker. de matre libere .... fui de Dea matre margo Venel. 1507. Junt. Mannt. Lamb.—S Ita Dav. et seqq. Astypalinenses insulani sanctissimum colunt Victor. Astypulaa intuía sanctissime colit codd. aliquot, et Lamb. Astypiiliia insula sanctissimum cnlit margo Venet. 1507. Junt. Mauut. eliam Orpheus conj. Heindorf. matre Musa margo Venet. 1507. Junt. Mannt. Lamb.—в Ita Grat, et seqq. putes rodd. et edil. vett. llecatum e codd. Dav. Heindorf. Schutz. Moser, cujus malertera Asteria, mater Latona Lamb. 1506. Paulo pont, si ha-c Dea est Lamb. qu<e rtro Dea sunt Glog. Heindorf. Pro lucus Lamb, habt-1 lueum. Schutz, de Heindorñi conj. oui i t tit Furia?; Moser, conj. nam l'uriai Dea sunt. Heinde, et fac. et sceleris Victor, scelerum habent codü. aliquot, Mauut. Lamb. Heindorf. Schutz.

NOT«

[merged small][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »