Obrazy na stronie
PDF
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

(Est Hosonii AvGvsToDUNENsis exeunte sæculo duodecimo in Burgundia presbyteri et scholastici ; quem vide infra.)

[ocr errors]

DE FIDE CATHOLICA
Scripta a domno Gisleberto abbate Westmonasterii, hactemus inedita

(Aide infra in GILBERTo ad an. 1117.)

ANNULUS

SIVE

I) IAL O GUS C HRISTIANI ET JUDÆI

DE FIDEI SACRAMENTIS

Auctore RUPERTO abbate Tuitiensi. — Nunc primum editus

(Vide in RUPERTo, infra, ad annum 1135.)

ANNO DOMINI MCXXI.

EADMERUS

CANTUARIENSIS MONACHUS, ORDINIS S. BENEDICTI

NOTITIA HISTORICA

(WARtiioN, Anglia sacra, tom. II, præf. p. xii.)

Eadmerus, monachus Ecclesiæ Christi Cantua- A Edmero ejus discipulo et hujus sanctæ Cantuariensis et elegantissime scripto, vol. 338, in-4°, isthoc or- A consignaturum Eadmerus in £ne superioris libri

riensis, Anselmi archiepiscopi discipulus et comes individuus, quamplurima scripta posteritati transmisit. De illo ubertim agunt Seldenus in præfat. ad Hist. Nov., Baleus rent. 11, cap. 68, et alii. Ad episcopatum Santandreanum anno 1120 electus, dimisso episcopatu ad Cantuariam rediit anno 1121. Hunc ab Elmero, Ecclesiæ Cantuariensis priore, Baleus (cent. ii, c. 72) diversum facit, diversaque singulis opera inscribit. Huic favet Gervasius, qui, Eadmeri Historiam saepius citans, non alio quam Cantoris titulo illum cohonestat. Sic etiam Obituarium Cantuariense. Edtnerus, praecentor Cum tuariensis, obiit Idibus Januarii. Nota autem in fine Vitæ Anselmi addita in codice Lambethano (cod. 159 f) sic habet : Eaeplicit Vita Anselmi, edita ab

Ecclesiæ monacho et postea priore Ecclesiæ Christi Cam tuariensis. Paria ibidem et calcem Vitæ melricæ Anselmi exstant. Elmerum monachis Canluar. ab anno 1 128 ad 1 137 præsedisse in superiore tomo ostendi. IIuic vero alium ab Elmero Cantore obitus diem Obituarium Cantuariense posuit. Eadmerum itaque historicum ab Elmero priore diversum Baleus recte statuisse videtur. Sunt tamen inter ea quae Elmero idem auctor inscribit, nonnulla quæ Eadmero potius deberi censeo. Magis insignem Eadmeri Historiam, quæ Novorum dicitur, et I)e rebus gestis Lanfranchi, Anselmi et Radulphi archiepiscoporum agit, Joannes Seldenus edidit Londini 1623, f. Reliqua fere illius opera exstant in codice collegi corporis Christi Cantabrig. Walde antiquo dine disposita. Carmem de S. Dunstam0. Carmen de S. Edwardo rege et martyre. Epistola alterius ad Edmerum de matre S. Edwardi. Epistola Nicolai ud Edmerum, utrum Eboracensis Ecclesia primatum super Scotos habeat. Istam ex hoc ipso codice descriptam habes infra. Auctorem ejus fuisse arbitror Nicolaum, Ecclesiæ Wigorn. priorem, qui anno 1124 vivis excessit. Maximam enim Eadmero cum monachis Ecclesiæ Wigorn. familiaritatem intercessisse constat ex epistola quam de electione episcopi facienda ad hos monachos anno 1123 scripsit. Quinimo Nicolaus, in cœnobio Cantuariensi sub Lanfranco archiepiscopo educatus, teste Malmsburiensi (Vit. Wilstani, l. iii, c. 17), Eadmerum condiscipulum habuit. Vidit hanc epistolam Jocelinus, et in Antiquitatibus suis Britam ; ejusdem compendium exhibuit. Graviter autem allucinatus, tam auctoris sententiam male reddidit (pag. 19), quam de illius patria male sensit. Scotum enim fuisse existimavit. Quale sit, quod Glastomienses dicamt corpus S. Dunstami se Ä'í' libri duplex apographum exstat in codice Lambethano sæpius memorato. In eodem subjiciuntur epistolæ Willelmi Warham, archiepiscopi et abbatis Glastoniensis de corpore S. Dunstani. Has ob argumenti similitudinem adjunximus. Easdem Eeclesiæ Cant. registrum habet. Vita S. Wilfridi archiepiscopi Eboracensis. Hanc Mabillonius edidit Sæc. ' Benedict. III, part. 1, . 196. p Vita S. 0aonis archiepiscopi Cant. Exstat in hoc tomo et apud Mabillonium Sæc. V, p. 283, Osberno perperam inscripta. Vita S. Dunstani archiepiscopi Cant. Hanc cum libro De Dunstani miraculis sequenti in compendium redacto Surius edidit ad diem x Maii, dempta duntaxat. Præfationis parte maxima. Auctoris nomen codici Suriano defuit. Legerat autem Surius apud plures Osbernum quemdam de Dunstani Vita commentatum fuisse. Huic itaque opus inscripsit, quamvis memoria nonnihil lapsus I0sberti nomen pro 0sberni reposuerit. Hujus Osberti ætatem in anno 1020 statuit, errore turpissimo, cum fere omnia Dunstani miracula sub ejusdem auctoris nomine ab ipso evulgata Lanfranci archiepiscopi mentionem ingerant, quin et nonnulla tempore Anselmi facta inibi legantur. Errorem Surio initum alii facile sectati sunt, et in his Baronius, qui Vitam istam Osberni nomine sæpius laudavit, `et Spelmannus (Concil. Angl., p. 492), qui Osbertum Surii a nostris Qsbernum recte dici affirmavit. Postquam genuinum Osberni opus prodiit, Vita Suriana Osberto de Clara, priori Westmonasteriensi, ascribi cœpit. (Floruit Osbertus ab anno M 108 ad 1140, quod `ex

B Folcardus

pollicitus fuerat. Exstant ; pud Surium in compendium redacta. Scriptum de ordin., 'ione B. Gregorii. De eaecellentia B. Mariæ. Habetur ad calcem Amselmi 0perum a Gabriele Gerberonio editorum Paris. A 675, f. jii'a miracula S. 0sualdi archiepiscopi Ebor. Hanc typis exprimendam curavi. Aderat quidem in codice Cottoniamo Nero E, M, vita Oswaldi antiquior, ex qua sua de Oswaldo omnia Eadmerus hausit, a monacho Ramesiensi tempore Ælfrici archiepiscopi Cant. scripta. Verum istam tuum ob nimiam prolixitatem, tum ob affectatum dicendi genus rejeci. Incipit : Cum solerter Ilias et Odissea atque Æneidos Virgilii sint eaearata. Hanc Eadmerus fere abbreviavit ; omnia autem scitu digna retinuit, et opus longe utilius condidit. Porro Senatus prior Wigorniensis a Baleo (cent. iii, c. 10), et monachus Cantuariensis ab Orderico Vitali (l. 11, ad an. 1108) Oswaldi Vitam scripsisse dicuntur. Utriusque opus interiit. Aliam ex Chronico Ramesiensi Mabillonius evulgavit Act. Benedict. Sæc. V, p. 735. Diversa apud Capgravium reperitur, ex Tinmuthensis farragine, stylo immutato, desumpta. Tinmuthensis Eadmeri librum vidit, et in multis imitatus est. Ejusdem denique Oswaldi Vita inter alias sanctorum legendas ab Elfrido Saxonice conscripta superest. De beatitudine perennis vitæ. Exstat ad calcem Anselmi Operum in editione nupera Parisiensi. Vita S. Bregwini archiepiscopi Cant. Scripta est post mortem Radulphi archiepiscopi, qui anno 112? obiit. Ilujus Epitome a Johanne Tinmuthensi concinnata est, quæ Osberno Perga inscripta in hoc volumine prodit. Postea facta nobis codicis Cantabrigiensis copia, luculentiorem Bregwini Vitam ab Eadmero scriptam luci publicæ subducere

[ocr errors]

Vita S. Anselmi archiepiscopi Cant. libris ii.Habetur in omnibus fere Anselmi Operum editionibus, et apud Surium die xxi Februarii. Ubivis autem duo posterioria capitula desiderantur ; quamvis ea in omnibus, quæ vidi, hujus operis exemplaribus mss. reperiantur, et ab Eadmero in Prologo ad librum De miraculis S. Anselmi laudenter.' Inibi enim Eadmerus dicit se de miraculis Arnulfi comitis et Roberti monachi in calice librorum De Vita Anselmi egisse. Liber de miraculis S. Anselmi. Eumdem codex Lambethanus sæpe dictus habet. De conceptione S. Mariæ. C. Vita Petri, primi abbatis cænobii S. Augustini amt. Sententia de memoria sanctorum,quos veneraris. !}; commovendo super se manum S. Petri apostoli.

epistolis ejus in bibliotheca Cottoniana asservatis D De reliquis S. Andoeni et aliorum sanctorum in

constat). Sic editores Actorum SS. Antuerpienses, Maiitom. IV, p. 344. Vere autem debetur Eadmero, qui Osberniopus ejusdem argumenti nunquam vidit, et hanc eodem circiter tempore contexuisse videtur. Antiquo tamen quodam Vitæ Dunstani auctore, eodem quo et Osbérnus, usus, multa Osberno communia habet. Liber de miraculis S. Dunstani. Illa se scriptis

Ecclesia Christi Cam t.

De Gabriele archangelo.

Alia Eadmeri scripta recenset Baleus (cent. 11, c. 68), atque alia quædam Gerberonius evulgavit ad calcem Anselmi Operum. Vitam S. Anselmi, car— mine heroico scriptam codex Lambethanus habet ; Epistolas Eadmeri plures codex vetustus Cottonianus 0tho A, 12.

EADMERI ()PERA v

LABORE AC STUDIO MONACHORUM CONGREGATIONIS S. MAURI RESTITUTA ET EMENDATA

PRÆFATIO

Ad novam editionem Operum Eadmeri
(0pp. S. Anselmi, edit. Paris, 1721.)

Eadmerus, quem Angli pronuntiant, Edmerus, et A

corrupte recentiores scribunt Edinerus, cognomine Cantor, in Anglia natus, in Cantia educatus, monachus tandem Cantuariensis ordinis S. Benedicti factus est in Salvatoris coenobio congregationis Cluniacensis. Huic ab infantia mos erat semper nova quæ forte et maxime in ecclesiasticis rebus occurrebant, diligenti intentione considerare ac memoriæ commendare, ut de se ipse loquitur (I. 11 Novorum). Quo studio in doctissimum evasit, sinceritate historiæ et orationis facundia præ cæteris illustrem. Ipse S. Anselmi Cantuariensis archiepiscopi auditor et discipulus, deinde convietor et amicus, exsiliorumque ac laborum ejus individuus comes, regis ira et odio nihil territus, ab eo nusquam recessit. Romam cum eo profectus, urbane ab Urbano II susceptus et in magno honore habitus est, adeo ut ipsi Anselmo Eadmerum præfecerit a cujus jussis totus penderet, id ipsum Anselmo enixius rogante me obedientiæ

Querela super morte S. Anselmi, carmine elegiaco. De Laudibus S. Mariae Virginis, liber unus. De institutis Christianæ vatæ, liber unus. De S. Dunstano, carmen. Epistolas plures scripsit, et ab aliis aecepit. Pitsæus Eadmerum brevi stylo ab Edgaro rege usque ad. Guillelmum primum Historiam perstrinxisse, et postea latius divagatum ad sua usque tempora fuisse colligit ex Lelando et Simone Dunelmensi ; sed non aliam puto ab Historia Novorum # qua paucis ab Edgaro rege ad Guillelmum descenll. Ex his autem omnibus ea duntaxat publici Jnris facta sunt. De Vita Anselmi libri duo, quos ad mss. fidem emendavimus. Historia Novorum. Sermo, seu liber de coelesti beatitudine. Liber De excellentia sive de laudibus Virginis; Instituta vitæ Christianæ, seu liber de moribus, qui, ut reor, non est alius a libro Similitudinum Anselmi, quas Eadmerus collegit.

meritum cæteris praelatus perderet. Anselmo denato B Cætera in Angliæ bibliothecis delitescunt, ex quibus

privatam vitam Eadmerus aliquandiu duxit ; sed postmodum Ecclesiæ S. Andreæ in Scotia episcopum creatum ferunt (MALMESBUR. l. I De gestis pontif.) Eadmerum hunc non illum fuisse qui S. Albani cœnobio præfuit, et sub Ethelredi regis initia, circa annum videlicet 980, decessit, optime notat Seldenus, Balæum et ejus exscriptorem Lelandum, et Pitsaeum jure corrigens, cum Eadmerus hic non nisi uno post alterum sæculo floruerit, et humana posuerit ammo 1121, Simone Dunelmensi teste. Hæc Anselmum imter et Eadmerum necessitudo suasit ut hujus et illius opera una in lucem emendatiora prodirent, tum ne in diversas partes typi eos distraherent qui idem in omnibus senserunt ; tum ut ea quae Eadmeri stylo scripta sunt, et quæ hactenus inter Anselmi lucubrationes recensita fuere, ipsi Eadmero reponantur. Hæc autem Eadmerus scripsit. S. Anselmi Vita, duobus libris disposita. Historia Novorum, seae libris distincta. Vita S. Tilfridi archiep. uno libro contenta. Historiarum collectanea uno libro descripta. De gestis sui temporis liber unus. De libertate ecclesiastica, seu, de discordia inter Guillelmum Rufum, Anglorum regem, et Anselmum, volumem unum.

eruere ea omni nostro studio, omni amicorum ope et quibuscumque impensis non valuimus, directis ad diversos hac de re schedulis. Eadmeri Epistolæ manuscriptæ habentur Cantabrigæ in collegio S. Benedicti Liber De ecclesiastica Ilibertate exstat ms. in bibliotheca archiepiscopi Cantuariensis. Historia Novorum ms. servatur Cantabrigæin bibliotheca collegii S. Benedict., num. 78. Vita S. Wilfredi exstat Londini inter mss. Cottoniana ; Vita S. Dunstani ms. habetur Cantabrigæ in collegio S. Benedicti, ubi exstant mss. alia ejusdem opuscula De monte humilitatis et de duobus ejus montis custodibus ; sed hæc in libro Similitudinum emendata dedimus. Iis igitur in seriniis delitescentes Eadmeri thesauros ut felicius inquirat, cui facilius eis eos depromere, non solum non invidemus, sed obnixius exhortamur. Illustria de Eadmero Testimonia habent Malmesburiensis in prologo de gestis regum et alibi passim, ubi in recensendis suorum temporum actis ejus sinceritatem et facundiam pluribus laudat ; Pitsæus in Relationibus de rebus Anglicis, ætate 12; Trithemius, qui eum vocat Emondum ; et alii qui de scriptoribus ecclesiasticis disseruerunt, vel qui de rebus Anglicanis accuratius scripsere.

[merged small][merged small][ocr errors]

EAj)YHERI HISTORIA NOVORUM

PR.EFATIO

Cum præsentis aetatis viros, diversis casibus sub- A inaudita. Ex eo quippe quo Willhelmus Northmanniæ

actos, intueor acta precedentium anxie investigare (cupienles videlicet in eis unde se consolentur et muniant invenire), nec tamen ad hoc pro voto posse pertingere, quoniam scriptorum inopia fugax ea delevit oblivio, videor mihi videre magnum quid posteris praestitisse qui suis gesta temporibus, futurorum utilitati studentes, litterarum memoriæ tradilere. Quos nimirum si bomo quidem zelo in hujusmodi desudarunt, bonam exinde mercedem recepturos a Deo crediderim. Hoc igitur considerato, penes me statui ea quæ sub oculis vidi vel audivi, brevitati studendo, styli officio commemorare, tum ut amicorum meorum me ad id obnixe incitantium voluntati morem geram, tum ut posterorum industriae, si forte quid inter eos emerserit quod horum exemplo aliquo modo juvari queat, parum quid muneris impendam. Et ea quidem hujus operis intentio præcipua est, ut designato qualiter Anselmus Beccensis cœnobii abbas fuerit archiepiscopus factus, describatur quamobrem, orto inter reges Anglorum et illum discidio, toties et tam diu exsulaverit a regno et quem eventum ipsa discidii causa inter eos sortita sit. Ipsa denique causa nova res huic nostro sæculo esse videtur, et a tempore quo in Anglia Northmanni regnare cœperunt (non dico prius) Anglis

LIBER

Regnante in Anglia gloriosissimo rege Edgaro, et totum regnum sanctis legibus strenue gubernante, Dunstanus Cantuariorum antistes, vir totus ex virtutibus factus, Christianae legis moderamine totam Brilammam dispone])at. Hujus gravioperatione atque consilio rex idem et Deo devotus exstitit, et undique irruentium barbarorum impetus invicta virtute debellavit, evicit, compressit. Pacem itaque diesque felices .\nglia circumquaque obtinuit, dum regis istius et Patris Dunstani corporali presentia potiri pronoruit. Qui rex cum vitæ suæ diem ultimum propino; um fore sentiret, Edwardo filio suo regni habenas reliquit. Successor ergo gloriosi patris gloriosus Edwardus, a sancto i)unstano institutus, regnum, quo tempore vixit, strenuissime rexit. Verum, evolutis coronæ suæ pauculis annis, inpia I) suae novi , rae fraude mee;itus, fratrem suum, Eleiredum nomine, filinm ipsius maiae mulieris, regni quid in od nullius probitatis haeredem sortitus est. Cui, quia per sanguinem fralris ad regnum aspiravit, gravi invectione præfatus antistes comminatus est

comes terram illam debellando sibi subegit, nemo in ea episcopus vel abbas ante Anselmum factus est (1)* qui non primo fuerit homo regis, ac de manu illius episcopatus vel abbatiæ investituram per dationem virgæ pastoralis susceperit (2), exceptis duobus episcopis, Ernesto videlicet atque Gundulfo. Ili namque, unus post unum Roffensi Ecclesiæ præsidentes, ex more a venerandæ memoriæ Lanfranco archiepiscopo Cantuariensi, in capitulo fratrum Cantuariæ, ipso episcopatu investiti fuerunt. Hunc ergo morem quasi (3) Deo sacrisque canonibus contrarium Anselmus abolere, ac per hoc injustitias inde manantes resecare desiderans, regibus ipsis invisus effectus est, et patriam exire coactus. Fuerunt et aliæ ipsus exitus causæ, sicut rerum gestarum series declarabit. Describentur etiam alia nonnulla, quæ et ante, et inter et post hæc in Anglia provenerunt, quorum scientia illos qui mos securiti sunt penitus defraudandos pro nostro posse rati non sumus. Sed hæc in prologo paucis memorasse suffecerit. Caeterum narrandi ordinem aggredientes, paulo altius ordiendum putamus ; et ab ipsa, ut ita dixerim, radicis propagine de qua eorum quæ dicenda sunt germen excrevit, brevi relatu progrediendum.

PRIMUS

C quod ipse videlicet in sanguine victurus, quod bar

barorum incursus atroci oppressione passurus, quod ipsum quoque regnum innumeris atque cruentis vastationibus conterendum foret edixit. Quæ prophetia viri Dei quam vera exstiterit, et in Chromicis, qui legere volunt, et in nostris tribulationibus qui advertere sciunt, videre facillime possunt, ne dicam in his quæ istius operis series per loca, veritate dictamte, demonstrabit. Translato igitur ad cœlestia beato Dunstano, e vestigio, ut prædixerat ipse, barbarorum irruptioni Anglia patuit. l{egis etenim desidia circumcirca inmotuit, et ideo exterorum cupiditas opes Anglorum quam mores affectans, hac et illac, per mare, terram invadere, et primo propinquas mari villas et urbes, (leinde rei notiores, ac demum totam provinciam miserabili depopulatione devastare. Quibus cum ille nimio pavore percussus, non armis occurrere, sed data pecunia pacem ab eis petere non eru])uisset, ipsi suscepta pretio in sua revertebantur, ut numero suorum adaucto ferociores redirent, ac unde modo decem millia, modo sedecim millia, modo viginti quatuor millia, modo tringinta millia librarum argenti consecuti sunt, omnia eis largiente præfato rege Edelredo, et gravi exactione totum regnum opprimente. Inter ista mala quartus a beato Dunstano Alfegus (%) Wentanus episcopus Ecclesiam Cantuariensem regendam suscepit, vir strenuus et ab infantia sua sacra religionis vita et habitu decoratus. Hic igitur consideratis innumeris malis quibus totum regnum in immensum devastabatur, inhorruit ; et quibus poterat modis operam dare cœpit quemadmodum immanitati nefandorum hominum possit obviari. Quod ipsi percipientes, et ne consuetis quaestibus privarentur, sibi ac suis providentes, in

* Revocatur Lector ad notas fusiores Joannis Seldeni, infra. EDIT.

præmia iteratæ irruptionis multiplicata reciperent, A Suani filii sui, obsides dantur, ac in Northmannia

ipsuin accrbo odio animati sunt. Unde vastata et B

conflagrata civitate Cantuaria civibusque ejus lacrymabili per eos sorte damnatis, ecclesiam quoque Salvatoris in ea consistentem flamma consumpsit. Ipse Pater interea furentum manibus vinctus abducitur, trucidatis primo coram eo pene omnibus monachis qui sub ejus regimine in ipsa ecclesia Domino Christo famulabantur. Inde Alfegus naucellae injectus, ad Grenewic vehitur, et crudeli custodiæ per septem menses mancipatus, dum malignantium iniquitati manus dare nullis minis victus acquiesceret, saevissima nece ab eis lapidatus occubuit. Haec paucis commemoraverim non historiam texens, sed quam veridico vaticinio Pater Dunstanus mala Angliæ ventura prædixerit, scire volentium intellectui pandens. Nec hic malorum finis exstitit. Acta sunt enim post hæc et alia per Angliam ingentia mala, ac pluribus annis semper sunt sibi ipsis in deterius acta. Inter quæ, monasteria quoque servorum et ancillarum Dei (5), quæ usque in quadraginta octo numero, tempore regis Elgari per Patrem Dunstanum, cooperantibus sanctis Oswaldo videlicet Eboracensi et Athelwoldo pontifice Wintomiensi, nova surrexerant et magna ex parte diruta, et religio monachici ordinis in nihil pene redacla est. Transierunt in istis anni plures. Regnante autem Edwardo, quem ex sorore Richardi comitis Northmannorum, Imma nomine, præfatus rex Anglorum Adelredus filium susceperat; monasteriorum, quae usque id temporis lestructioni supererant, plurima destructio faeta est. Qua tempestate Godwinus Cantiæ comes magnanimus per Angliam terra marique habebatur. Ilic orto inter illud et regem gravi discilio, exsul ab Anglia cum suis omnibus fere judicatus est. lvit itaque ad comitem Baldwinum in Flandriam, et Haraldus filius ejus in Hiberniam. IIinc matre regis Imma defuncta, Godwinus et Haraldus in Angliam reversi sunt, mumerosis uterque navibus et valida militum manu vallatus. Quod multi principum regis agnoscentes, et bellum hinc inde moveri horrescentes, ut pax utrimque fieret institerunt. At rex Godwini versutias suspectui habens restitit, nec paci acquiescere voluit, nisi primo quibus sibi securitas pararetur obsides habet ret. Wulnothus itaque filius Godwini, et Hacum filius

Willhelm.o comiti, filio scilicet Roberti filii Richardi fratris matris suæ, custodiendi destinantur. Quibus gestis Godwinus, utpote hostis Ecclesiæ Cantuariensis (nam seducto Edzino archiepiscopo, villam ipsius Ecclesiæ nomine Folchestanum ei subripuit) mala morte post breve tempus interiit, et Haraldus filius ejus comitatum Cantiæ patri succedens obtinuit. Is, elapso modico tempore, licentiam petivit a rege Northmanniam ire et fratrem suum atque nepotem qui obsides tenebantur liberare, liberatos reducere. Cui rex : « Hoc, inquit, noc fiet per me ; verumlanem ne videar te velle impedire, permitto ut eas quo vis, ac experiare quid possis. Praesentio tamen te in mihil aliud tendere, nisi in detrimentum totius Amglici regni et opprobrium tui. Nec enim ita novi comitem mensis expertcm, ut eos aliquatenus velit concedere tibi, si non præscierit in hoc magnum proficuum sui. » Ascendit itaque Ilaraldus navem suo quam regis consilio credens cum ditioribus et honestioribus hominibus suis auro et argento vesteque pretiosa mobiliter instructis. Mare turbulentum navigantes exterritat, et navem undarum cumulus vehementer exagitat. Ejecta tanlem (6) cum omnibus quae ferebat in Pontivum fluvium qui Maia vocatur, a Domino terræ illius, pro ritu loci, captivitati addicitur; et homines in ea consistentes diligentiori custodiæ mancipantur. Constrictus igitur Ilaraldus quemlibet ex vulgo promissa mercede illectum clam ad comitem Northmanniæ dirigit, exponere illi quid sibi contigerit. At ille festimato per muntios mandat domino I'ontivi Harallum cum suis ab omni calumnia liberum sibi quantocius mitti, si pristima amicitia sua a modo vellet ex more potiri. Sed cum ille hominem dimittere nollet, iterum in mandato accepit se necessario Haraldum missurum, alioquin certissime sciret Willhelmum Northmanniæ ducem armatum pro eo Pontivum iturum. Mittit igitur virum cum sociis, primo tamcn eis quæ meliora detulerant simul ablatis. Hinc ad Willhelmum Haraldus veniens honorifice suscipitur. Et audito cur patriam exierit, bene qnidem rem processuram si in ipso non remameret, Willhelmus respondit. Tenuit ergo virum aliquot dicbus circa se, et in mora illa, more prudentis, aperuit ei quod habebat in mente. Dicebat itaque regem Edwardum quando secum juvene olim

I) juvenis in Northmannia demoraretur, sibi interposita

fide sua pollicitum fuisse quia si rex Angliæ foret, jus regni in ilium jure hæreditario post se transferret. Et subleris, ait : « Tu quoque si mihi te in hoc ipso adminiculaturum spoponderis, et insuper castellum Dofris cum puteo atque ad opus meum te facturum ; sororemque tuam quam uni de principibus meis dein in uxorem te, ad ne, tempore quo nohis conveniet, destinaturum ; necne filiam meam te in conjugem accepturum fore promiseris, tunc et niodo uepotem tuum, et cum in Angliam regnaturus venero, fratrem tuum incolumen recipies. In quo regno si aliquando fuero tuo favore confirmatus, spondeo

« PoprzedniaDalej »