Obrazy na stronie
PDF

rum istorum, quos jam inaniter *** gestare videor, A autem vivitis, si ordinem et propositum vestrum didum id quo gratius frui solebant, videlicet dul- ligenter custoditis; diligenter vero hoc facitis, si cissimi Palris mei præsentiam, non solum eis videre minima non contemnitis. Vestrum enim propositum **", sed etiam ulterius se visuros sperare non re- semper debet niti ad perfectum, et toto corde horlinquitur. Sed absit ut pro temporali commodo meo rere defectum. Scriptum est enim: Qui modica generali tot tantorumque “ saluti invideam, imo despicit paulatim decidet (Eccli. xix, M). Qui autem non quæ mea sunt, sed quæ Jesu Christi quæram decidit, non proficit. Proinde “ si vultis proficere, ***. Habe me igitur, beatissime Pater, in sinu et horretis deficere, nolite modica despicere: utimemoriæ tuæ, quandoquidem mihi non conceditur que sicut verum est, qui modica despicit paulatim inspicere vultum præsentiæ tuæ. Optamus semper decidet, ita *** verum est quia qui modica non debene valere, et salutis nostræ curam gerere. spicit, paulatim proficit. Nolite putare aliquod pecca442 EPISTOLA CXXV °. tum esse parvum ; quamvis aliud alio sit majus. Nihil enim quod fit per inobedientiam, quæ sola ejecit hominem de paradiso, parvum dici debet. Quod enim peccatum parvum erit, si testante Veritate, p qui irascitur fratri suo reus erit judicio, et qui dixeANsELMus archiepiscopus, reverendæ abbatissæ, ** rit, raca, reus erit concilio; et qui dixerit, fatue, EUlAliae et filiabus ejus, salutem. reus erit gehennæ ignis. Rogo igitur, filiæ charisGratias ago religiosæ dilectioni vestræ quia pro simæ, ut nihil negligatis, sed opera vestra et corda me orastis quandiu extra Angliam fui in exsilio, de- vestra sicut in *** conspectu Dei custodire semper siderantes reditum meum; nunc autem desideran- studeatis. Pacem inter vos habete, quia in pace fatius rogo ut oretis quatenus fructuosus sit reditus ctus est locus Dei, et pax multa diligentibus legem meus. Hoc volo ut sciatis, quia dilectio mea erga Dei, et non est illis scandalum ***. Corde et ore vovos, ex quo vos cognovi et vivit, et perseverat, et bis benedictionem et absolutionem Dei oro; et

quandiu vivam, Deo dante, perseverabit. Quapropter meam, si quid valet, quantum possum, do et mando. ipsa eadem dilectione manente, quamvis non egea- Valeto.

ANSELMl AD EULALlAM ABBATISSAM.

Gratissimus habet antistæ filiarumque preces. Et ut obedientes et in minimis fideles sint, adhortatur.

tis, aliquid tamen vobis scribam unde me vos dili- EPISTOLA CXXVI ***. gere et curam vestri habere cognoscatis. Vos, so- ANSELMl AD HENRICUM ANGLORUM REGEM. rores dilectæ, et filiæ meæ, hortor et moneo quate- Quod translatio episcopi non debent fieri sine connus matri vestræ subjectæ et obedientes sitis, non sensu archiepiscopi et , episcoporum provinciæ, tantum ad humanum oculum, sed etiam ad oculum et cum magna consideratione et auctoritate Dei, cui nihil est secretum. Tunc autem est vera C apostolica. - obedientia, quando voluntas subjecti obedit volun- Suo charissimo domino HENRico, Dei gratia An

tati prælati ut ubicunque sit subjectus, hoc velit glorum regi et duci Northmanorum, ANSELMUs arquod intelligit velle prælatum, quod non sit contra chiepiscopus, fidele servitium cum orationibus.

voluntatem Dei. Congregatio vestra templum Dei Mandavit mihi dignatio vestra per electum epidebet esse ; et templum Dei sanctum est. Si ergo scopum Wintoniensem ut sibi scriberem utrum dosancte vivitis, ut spero, templum Dei eslis. Sancte minus (30) Hervæus episcopus Bancorensis possit

VARLE LECTIONES. . “Quos humaniter ms. quos jam inaniter. “Utile , ms. videre. “Tantorum...?ns. . tantorumque.T°Christi sunt, quærari ms. Christi, quæram. “Cum egdem ms.39llata.. “Decidit. Proinde *hs. decidit, non proficit. Proinde. **Defiéit: ita ms. decidit: ita. **Vestra in ms. Vestra sicut

in. **Illi scandalum ms. illis scandalum. *Cum eodem ms. collata.

JOANNIS PICARDI N0TÆ.

(30) Hervæus. Polydoro lib. xi Histor. Angl. rege cum solo æquatum fuisset locus, episcopatus Henricus. Sed Malmesber., Honed., Matthæus Paris, ut nec esset in quo episcopus pedem figeret, petiit mss. schedæ episcoporum Helyensium certiorem a rege sibi dari Lexoviensem ecclesiam; sic enim faciunt fidem, qüae eiim Hervæum vocant. Primum D scribo, non Luaeoviensem, ut epistol. 474, 178, 179, fuit Bancoriensis antistes, successor Davidis, illius 481, Ivon, Carnotens. Alioquin nihil videas discriscilicet egregii hyperaspistæ Henrici Quinti impera- minis inter ecclesiam , Lexoviensem pontificiam toris, ob iniquami' probrosamque Paschalis secundi Lugdunensis secundæ in Neustria, et Luxoyiense papæ captivitatem. Erat autem Bancor (unde et coengbium, Qolumbano protocgnobiarcha illustre Bahcoriefisis, Bangoriensis et Bancorensis formantur) conditum in Burgundia, non in Germania, ut sensit tempore Britonis civitas, et Arturo rege sedes Robertus Cænalis Abrincatum episcopus, lib. ii De pontificia in Wallia, tertia parte insulæ Britannicæ re Galliga, perioghe nona; Burgundiam enim semper äd umbilicum Gallite (qui quidem locus in Arnonia Galligi fuisse juris Guillel, Paradius ostendit cap. 10 Venedotarum terra), hâüd procul a trajectu in Monam sui libri De antiquo statu Burgundiæ: « Cum igitur insulam Britannicó'vocabülo fuit appéllatus Banchor, ob causas ab Anselmo redditas (sic enim lego nunc vero Bangora seu Bancora. illic autem testi- faclitatum ab Ivone Garnotensi in transferendo monio Bedæ lib. ii Histor. eccles. Anglie., cap. 2, Gualone ab Ecclesia Belloyaca, cui sacratus fuerat, floruit coenobium duorum millium monachorum, ad Parisiensem, epist. 169, juxta finem et 471),

ui eptarcbia regebantur. Divus Bernardus in Vita Hervæus Lexoviensem nequiret, obtinere sedem,

. Mälachiæ copiosorem fuisse gregem insinuat, Lincolniensisque diœcesis longius, protenderetur, addens ob majorùm primorumque incólarum sancti- ad minuendam episcopi curam et laborem, goncilio tatem fuisse illic conditum óratorium ab eodem habito, novus episcopus E;;;"; est in Helyensi Malachia, et inhabitatum. Henrico autem primo cœnobio, anno Christi 1109, Anselmi postremo . Hoc A sæculi, inimicus Dei constituitur (Jac. v, 4). Noli

constitui episcopus in Ecclesia Luxoviensi utique facile fieri non intelligo. Sicut enim nullus episcopus sacrari debet alicui Ecclesiæ sine assensu et consilio archiepiscopi et aliorum episcoporum t0tius provinciæ, ita qui sacratus est episcopus non potest constitui in alia provincia episcopus canonice sine consilio et assensu archiepiscopi et episcoporum ejusdem provinciæ cum auctoritate apostolica, nec sine absolutione archiepiscopi et episcoporum provinciæ in qua sacratus est. Quæ absolutio fieri nequit sine magna et communi consideratione et consilio eorum sine quibus consecrari, ut dixi, non potuit; et quamvis episcopatus ejus ita videatur destructus, ut in eo manere non possit. Omnipotens Deus dirigat vos in hac et in aliis actionibus vestris. Amen.

[ocr errors]

EPISTOLA CXXVI[ °°7. ANSELMI AD MAB1LIAM SANCTIMONIALEM. Ut Deo sacrata sæcularium abstineat conversatione.

ANseiMUs archiepiscopus, filiæ suæ charissimæ, sanctimoniali MAbiliae, salutem et benedictionem Dei, et suam.

Diligo te, et eo modo quo diligo animam meam, diligo etiam tuam. Meam autem diligo, ut in hac vita mereatur frui Deo et in futura vita fruatur; hoc amo, et desidero de te. Quapropter hortor et moneo te, sicut filiam charissimam, ut non delecteris sæcularibus, quia nemo potest diligere simul et * sæcularia et æterna bona. Nolo te amare sæcularium conversationem, sed claustralem. Nihil tibi et huic mundo. Si vis esse monacha et sponsa Dei, dic cum beato Paulo apostolo: Mihi nundus crucifiacus est, et ego mundo (Gal. vi, 14); reputa omnia hujus mundi transitoria tamquam stercora, cum eodem Apostolo. Filia mea, in quo indiges visitare aliquos propinquos tuos? Cum ipsi nullo modo egeant con§ílio et auxilio tuo, nec tu aliquod consilium aut auxilium accipies ab illis ad propositum et professionem tuara, quod non invenias in claustro Divisum est propositum vitæ tuæ a conversatione illomum. Nec illi fient propter te monachi, nec tu redibis propter eos ad sæcularem vitam. Quid ergo, dilecta mea, in Deo tibi et illis; si nec tu prodes illis ad vitam quam sequuntur, nec ilii tibi ad hoc quod maxime debes diligere? Si ipsi volunt te videre aut

[blocks in formation]

amare familiaritatem sæcularium, quia quanto magis illis eris propria voluntate familiaris,tanto minus eris Deo et familiaribus ejus angelis familiaris. Non sis sollicita notificari in sæculo, quia * tanto magis dicet tibi Deus: Nou novi te. Soli Deo desidera placere: solam Deum, et quæ ** te ad hoc juvent, concupisce cognoscere. Illi te quotidie commenda. llli te, quantum in me est, commendo. Ipse regat et dirigat et custodiat te semper. Amen.

413 EPISTOLA CXXVIII **). ANSELMl AD MATHILDAM REGiNAM ANGLORUM.

De homine sibi ignoto testimonium perhibere recusat, licet a regina rogatus.

Dominæ et filiæ charissimae MAthildae, gratia Dei gloriosae reginæ Anglorum, ANsEi.MUsarchiepiscopus cum fideli servitio, fideles orationes, et gratia Dei in hac vita et in futura semper gaudere.

Lator praesentium detulit mihi sigillum vestrum cum litteris ex vestra parte, quæ mihi significabant vos velle ut ejus infamia mearum litterarum testimonio propelleretur, propter quamdam purgationem quam fecerat, et ut mea intercessione a domino meo rege recuperaret quod ejus justitione perdiderat. Voluntatem quidem vestram nec debeo nec volo contemnere ; sed certus sum de benignitate celsitudinis vestræ, quia vos non vultis me aliter quidquam quam oporteret facere. Scit utique prudentia vestra quia non pertinet ad me testimonium perhibere de his quæ nec vidi nec audivi ; sed ad eos qui viderunt: nec meum est pro eo cujus vitam et mores ignoro, intercedere, ut ea quæ jussione regia perdiderat, recuperet. Precor itaque ut benignæ celsitudini vestræ non displiceat quia dubito facere quod intelligo ad me non pertinere **. Omnipotens Deus sua vos benedictione assidue protegat et dirigat. Amen.

EPISTOLA CXXIX. ANSELMl AD hei.GOTUM AbBATEM S. AUDOENI. Quo pacto res sibi in Angliam reverso habeant eaep0mit amico id sciendi cupidissimo.

ANselmus, servus Eccclesiæ Cantuariensis, vere dilecto dilectori suo, venerando abbati coenobii Sancti Audoeni, IIElgoto, quidquid melius amico desiderari potest.

Verus amicus semper sollicitus est de vero amico, sicut de se altero, ut sciat quæ erga illum sunt, quatenus aut congaudeat, aut compatiatur, secundum quod sunt. Et cum nullus amet dolorem, miro tamen modo si est unde condolendum sit, magis tamen desiderat hoc scire, ut condoleat, quam

[merged small][ocr errors][ocr errors]

mihi vestra dilectio scire statum meum, et quidquid mihi sit, ut quemadmodum cor meum sese in me habet, ita et cor vestrum pro me sese habeat. Gratia Dei disponentc, et vestris et aliorum servorum Dei amicorum nostrorum orationibus suffragantibus, in Angliam nuper reversus sum : cum magno gaudio et honore, quantum in hominibus fuit, susceptus sum a majoribus et minoribus, a prælatis et subditis. Quod audistis quia dominus meus rex mihi commendavit regnum suum, et omnia sua, ut voluntas mea in omnibus quæ sua sunt, fieret, verum est. In quo benignitatem voluntatis suæ et magnam dilectionem suam erga me monstravit. Sed quoniam scriptum est : 0mnia mihi licent, sed non omnia eaepediunt (I Cor. vi, 12); et alibi : Omnia nihi licent, sed non omnia ædificant (I Cor. x, 23), non puto esse mihi consilium ut aliquid magnum adhuc per me tentare incipiam, sed cum Deus sua gratia regem nobis cum ea bona voluntale quam intelligo, reduxerit, spero quia Deus sua gratia per illum in nobis operabitur multa ad honorem suum, unde gaudeamus. Secundum quod varietates hujus sæculi permittunt, omnia mihi et in corpore et in aliis rebus, Deo dante, prospera sunt, præter corporis

[merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Monachi Hierosolymam ire cogitantis desiderium improbat, juæta apostolici sententiam, quam ab eo ipse audierat. ANsELMUs, servus Ecclesiæ Cantuariensis, dilecto fratri P., monacho cœnobii Sancti Martini Sagii, salutem, et gratia Dei semper dirigi et conso]ari. Audio, amice ** mi charissime, quia desideras irae Hierosolymam. Unde in primis dico tibi quia non est hoc desiderium tuum ex bona parte, neque ad salutem animæ tuæ. Est enim contra professionem tuam, qua promisisti stabilitatem coram Deo in monasterio, in quo habitum monachi accepisti ; et est contra apostolici obedientiam, qui præcepit magna auctoritate sua me monachi hanc viam arripere præsumerent, nisi aliqua persona religiosa, quæ utilis esset ad regendam Ecclesiam Dei et docendum populum, et hoc non m si consilio et obedientia prælati. Ego præsens adfui quando istam sententiam apostolicus promulgavit. Est etiam contra obedientiam abbatis tui, cujus voluntas hoc odit et exsecratur, sicut periculum animæ tuæ.

ignorare, ut nibil doleat. Desiderat dilecta et dulcis A

EPISTOLA CXXXI. PASCHALIS ii PAPÆ AD GERARDUM EBORACENSEM epiSCOPUM.

Ut fidelitatem pro antiqua consuetudine Anselmo faciat.

PAscHALis episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GERARDo, Eboracensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Quanquam prave adversum nos, etc. Vide in paschali II, ad am. 1 1 18.

414 EPISTOLA CXXXII sss. ANSELMI AD ALEXANDRUM SCOTORUM REGEM.

Gratulatur regi in paternum solinm epoeta. AlexANDno, gratia Dei Scotorum regi, ANsELMvs, servus Ecclesiæ Cantuariensis, salutem, et fideles

B orationes, et benedictionem Dei, et suam, quantum

valet. Gratias agimus Deo ", et gaudemus ego et tota congregatio Ecclesiæ Christi Cantuariensis, quia Deus vos in regnum paternum hæreditario jure post fratrem vestrum sublimavit, et quia vos moribu§d;. gnis regno decoravit. Pro fratre vestro, qui sancte vivendo meruit ut de hac vita bono fine misericordia Dei transiret, sicut pro dilecto dilectore nostro, secundum petitionem vestram, oramus et orabimus ut Deus animæ illius gloriæ suæ cum electis suis gaudium æternum tribuat, et æternam beatitudinem concedat. Scio quia celsitudo vestra meum amat et desiderat consilium. In primis igitur oro Deum ut ipse vos sancti sui Spiritus gratia sic dirigat, et in omnibus actibus vestris consilium attribuat, ut ad regnum cæleste post hanc vitam vos perducat set. Nostrum autem consilium est ut timorem Dei et bo_ nos ac religiosos mores, quos in adolescentia et ab infantia cœpistis habere **, ipso adjuvante, a quo accepistis, studeatis tenere. Tunc enim bene reges regnant cum secundum voluntatem Dei vivunt, et serviunt et in timore; et cum super seipsos regnant, nec se vitiis subjiciunt, sed illorum importunitatem constanti fortitudine superant. Non enim repugnant in rege virtutum constantia et fortitudo regia. Quidam enim reges, sicut David, et sancte vixerunt, et populum sibi commissum cum rigore justitiæ et piotatis mansuetudine, secundum quod res exigit, rexerunt. Sic vos exhibete ut mali vos timeant et boni vos diligant, et ut vita vestra semper Deo placeat, semper mens vestra vindictam malorum et præmium bonorum post hanc vitam memoria retineat. Omnipotens Deus vos et omnes actiones vestras nulli alii quam suæ piæ dispositioni committat. De fratribus nostris quos in Scotiam secundum voluntatem fratris vestri, qui de labore hujus vitae, sicut credimus, ad requiem transivit, misimus, benignitatem vestram rogare necesse non putavimus, quia bonam voluntatem vestram non ignoramus.

VARIAE LECTIONES.

Collata,gum eodgit ins. “ Audiyi, amice ms. audio, amice. * Collata cum eodem ms. * Ago Deo

[ocr errors]

*" Vitam perducat ms. vitam vos perducat.

*" Coepisti habere ms. caepistis fiabere.

[ocr errors]

ANSELMii AD ROBERTUM ET SORORES ET FiLIAS SUAS. Petitam mittit e.rhortationem, quæ eas ad bene vivendum accendat. Ut bonam in omnibus voluntatem habeant : ut importunas cogitationes et motus involuntarios contemnendo vincere studeant, ne illis perturbentur. ANselmus, archiepiscopus, amico et filio charissimo RoberTo, et sororibus et filiabus suis dilectissimis Srit, Edit et Hydit, LUvERiM *"*, Virgit, Godit, salutem, et benedictionem Dei et suam, si quid valet. Gaudeo et gratias ago Deo de sancto proposito et sancta conversatione quam invicem habetis in diloctione Dei et vitæ sanctitate, sicut didici per fratrem et filium nostrum Guillelmum. Poscit vestra chara mihi dilectio, filiæ charissimæ, ut aliquam vobis scribam admonitionem quæ vos doceat et accendat ad bene vivendum ; quamvis vobiscum habeatis dilectum filium nostrum Robertum, cui Deus inspiravit ut vestri curam secundum Deum habeat, et vos quotidie, qualiter vivere debeatis, verbo et exemplo edoceat. Quoniam tamen sanctæ petitioni vestræ, si quid possum, fovere debeo, pauca vobis vestro competentia desiderio scribere tentabo. Filiæ charissimæ, omnis actio laudabilis, sive reprehensibilis, ex voluntate habet laudem vel reprehensiomem. Ex voluntate namque est radix et principium actionum quæ sunt in nostra potestate ; et si pon possumus quod volumus, judicatur tamen coram Deo unusquisque de propria voluntate. Nolite igitur

considerare tantum quid facitis, sed quid velitis; C.

non tantum quæ sunt opera vestra quantum quæ sit voluntas vestra. Omnis enim actio quæ fit recta, id est justa voluntate, recta est ; et quæ *"* fit non recta voluntate, non recta est ; justa voluntate dicitur homo justus, et injusta voluntate dicitur injustus. Si ergo bene vultis vivere, voluntatem vestram indesinenter custodite *"* in magnis et in minimis. In his quæ potestati vestræ subjacent, et in his quæ non potestis, ne aliquatenus a rectitudine declinet. Si autem vultis cognoscere quæ vestra voluntas sit recta, illa pro certo est recta quæ subjacet voluntati Dei. Cum ergo aliquid magnum facere vel disponitis vel cogitatis, ita dicite in cordibus vestris : Vult Deus hoc velim, an non ? Si vobis respondet conscientia vestra, Were vult Deus ut hoc velim, et placet illi talis voluntas ***, tunc sive possitis sive non possitis quod vultis, voluntatem tamen amate. Si autem conscientia vestra vobis testatur quod Deus non vult vos illam habere voluntatem, tunc toto conatu *"* avertite ab illa cor vestrum ; et si bene illam a vobis vultis expellere, in quantum potestis, ejus cogitationem et memoriam a corde excludite. Quomodo autem pravam voluntatem aut cogitationem a vobis excludatis, hoc parvum consi

A lium quod vobis do intelligite et tenete. Nolite liti

gare cum perversis cogitationibus vel perversa voluntate, sed cum vobis infestæ sunt, aliqua utili cogitatione et voluntate mentem vestram, donec evanescant, fortiter occupate. Nunquam enim expellitur de corde cogitatio vel volunlas, nisi alia cogitatione et alia voluntate quæ illis non concordat. Sic igitur vos habete ad inutiles cogitationes et voluntates, ut toto nisu intendendo ad utiles, mens vestra dedignetur eas saltem recordari vel aspicere. Cum autem vultis orare, aut aliquam bonam meditationem intendere si vobis tunc importunæ sunt cogitationes quas non debetis suscipere, nunquam propter illarum importunitatem bonum quod incoepistis, velitis dimittere, ne instigator illarum diabo

[blocks in formation]

consuetudinem, ut hoc unde delectatur aut contristatur, sæpius ad memoriam redeat, quam hoc quod negligendum sentit aut cogitat. Similiter se debet habere persona in sancto proposito studiosa, in quolibet motu indecente, in corpore, vel anima sicuti est stimulus carnis, aut iræ, aut invidiæ, aut inanis gloriæ. Tunc enim facillime exstinguuntur, cum et illos velle sentire, aut de illis cogitare, aut aliquid illorum suasione facere dedignamur. Neque timetis quod hujusmodi motus vel cogitationes vobis ad peccatum imputentur, si nullatenus voluntas vestra illis se associat, quoniam nihil damnationis est in his qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulabunt. Secundum 415 carnem enim ambulare, est carni voluntate concordare. Carnem autem vocat Apostolus omnem vitiosum motum in anima, vel corpore, cum dicit : Caro concupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem. Facile quidem hujusmodi suggestiones exstinguimus, si principium earum, secundum prædictum consilium, conterimus; difficile vero, postquam caput earum intra mentem admittimus. Tibi, amice et fili charissime Roberte, gratias, quantum possum, ago, pro cura et dilectione quas erga easdem an

D cillas Dei, propter Deum, habes; et precor toto affe

ctum in hac sancta et pia voluntate perseveres. Certus enim potes esse quia magna te pro hoc sancto studio apud Deum retributio exspectat. Omnipotens Deus sit semper custos totius vitæ vestræ. Amen. Absolutionem et remissionem omnium peccalorum vestrorum tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus, et semper ad meliora cum humilitate faciat vos proficere, et nunquam deficere. Amen*"*.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors]

EPISTOLA CXXXIV. ANSELMl AD VALERANNUM. Habetur supra parte i, Patrol. t. CLVIII, col. 541.

EPISTOLA CXXXV. VALERANNI AD ANSELMUM, col. 547.

EPISTOLA CXXXVI. ANSELMl AD WALERANNUM. Habetur eadem parte 1, col. 551.

EPISTOLA CXXXVII 87°. ANSELMI AD tUROLDUM BECCENSEM MONACHUM.

Quod mundo vale diacerit, vehementer gaudet.

ANselmus, servus Ecclesiæ Cantuariensis, fratri et amico charissimo TURoldo *" (31), Dei gratia monacho Beccensi, salutem et boni propositi perserverantiam usque in finem.

Benedictus Deus in donis suis et sanctus in omnibus operibus suis, qui cor vestrum convertit a vanitate ad veritatem. Vanitatem enim sequuntur omnes qui altitudines et honores atque divitias hujus sæculi concupiscunt *"*, quia nullatenus possunt satiare mentem, sicut promittunt ; sed quanto plus abundant, tanto magis animam esurientem faciunt, nec ad ullum bonum finem perducunt. Veritatem autem tenent, qui terrena et transitoria toto corde contemnunt, et ad veram humilitatem toto conatu ascendunt. Namque nequaquam videntur spiritualibus oculis, qui se humiliant, descendere ; sed ad montem altissimum, de quo ad regnum cœlorum ascenditur, conscendere. In viam paradisi vos direxit divina clementia, imo in quemdam pa

radisum hujus vitæ vos introduxit, cum vos in clau- C

stralem conversationem monachici propositi intro

A duxit. Caveat igitur vestra prudentia me cor vestrum retro respiciat. Retro autem monachus respicit cum ea sæpe recolit quæ deseruit. Quod cum sæpe facit, refrigescit in eo amor cælestis, et reviviscit amor mundi, et fastidium tædiumque propositi sui. Sicut igitur corpus vestrum cor sit separatum a mundana cogitatione, et sit semper occupatum aliqua utili [et spirituali meditatione. Spiritus sanctus semper faciat vos gaudere et gratias agere Deo de bono incoepto. Amen.

EPISTOLA CXXXVIII 87°. ANSELMl AD BASILlAM. Mulieri huic piissimæ epistolam scribit admodum piam. Quod homno semper aut in cælum ascendat, aut in infernum descendat. Et quod hoc maacimé attendere debeat. ANsELMUs archiepiscopus BAsiLae amicæ, filiæ in Domino charissimæ, salutem, et benedictionem Dei, ac suam, si quid valet. Didici per legatos vestros quia vehementer desideratis litteras nostras ; in quo recognosco vestram bonam voluntatem et Christianam intentionem. Nihil enim video cur illas desideretis, nisi ex illis aliquod consilium animæ vestræ salubre inde accipiatis. Quamvis ergo tota sacra Scriptura vos doceat qualiter vivere debealis, si eam vobis exponi facitis, non tamen debeo esse avarus neque inexorabilis religiosæ petitioni vestræ. Dicam igitur vobis, filia charissima, aliquid quod si frequenter tota intentione mente pertractaveritis, multum cor vestrum ad timorem Dei et ad amorem bene vivendi accendere poteritis. Semper sit ante oculos mentis vestræ

VARIAE LECT10NES.

*** Collata cum eodem ms. " Amico Turoldo ms.

amico charissimo Turoldo. "* Concupiscunt sicut ms.

concupiscunt, quæ nullatenus possunt satiare mentem, sicut. *" Collata cum eodem ms.

JOANNIS PICARDI NOTÆ.

(31) Turoldo. In Chronic. Beccensi habetur prolixa mentio de eo. Quam idcirco sic perstringemus, ut nihil quod ad historiam spectet, excidat. Turoldus igitur, Hogonis Euremondensis germanus, vir non postremæ nobilitatis et potentiæ, cum ad Eccle§iæ Bajocensis regimen fuisset evectus, paulo post divino sic exarsit amore, ut universam sæculi honestatem pro stercore habuerit, et Becci monachum induerit. Nec sine magna fruge. Nam eo tandem ascendit submissionnis, modestiæ, gravitatis, prudentiæ observantiæque monasticæ, ut admirationi foretipsis optimatibus Beccensibus. Atyero, ut magis magisque splendesceret, visum est (liyinæ sapientiæ eum diutius excoquere in fornace doloris (qùem rupturam dicimus) sic eum excruciantis, ut hòn parva intestinorum portio in sgrotum descendens pene hominem exanimaret, et denuo conscendens, quidquid cruciatus de descensu videbatur defuisse, feniorum fenoribus repeteret. Interea Dei servus fortiter cum interno lugtans hoste, semper ejus furorem celabat, sperans divino tandem reprimiendum auxilio, sicque nemini (quod clam esse peroptabat) detegere cogeretur, et quidem virginei pudoris studio. Cessit tamen, cum semel intestina §ic relaxata ei inflata sunt, ut de interiori eQrum regressu desperans, abbatem Willelmum accersierit,

PAtRol. CLIX.

qui haud mora, cum fratribus advolavit. Conspicatus Turoldum morbo pene enectum, cœlestis medici manum implorat. Ipse quoque ægrotus, animo sanus, plurimumque viyidus, ad divæ Fidis virginis opemî celeriter confugit. Nec frusta. Coepit enim meliuscule esse et dormire. Inter somnum vero audivit vocem hujuscemodi : « Surge samus, et intellige precibus beatæ Fidis integræ te redditum sospitati'; et ad te accersito hoc ipsum indicabis abbati.'Orabi§ etiam ipsum quatenus fratrem Girardum cognomento Giffardum, Longevillam dirigat, qui salvatori tuo gratias pro salute tibi concessa referat, ac candelas super ecclesiæ altare reverentissime offerat. » Ipsissima sunt Chronici Beccensis verba. Turoidus, somno excitus, pudentis admovet manum, deprehendit tactu veritatem cœlestis admonitionis resiitutionemque iam insperatæ sanitatis. Unde in doxologias gratiasque supremo pharmacopæo nec non ejus ancillæ sanctissimæ Fidi habendäs effunditur. Abbas, hoc audiens, incredibili exsultavit gaudio, Turoldumque una cum Giffardo Longevillam misit reddendi voti ergo. Porro hanc sanctam Fidem, cujus obsecrationibns convaluit Turoldus, ę esse illa ipsa de qua Martyrolog. prid. Non. ctob.

« PoprzedniaDalej »