Rajnolda Hejdensztejna, sekreterza królewskiego, dzieje Polski od śmierci Zygmunta Augusta do roku 1594: Ksia̧g xii, Tomy 1-2

Przednia okładka
 

Co mówią ludzie - Napisz recenzję

Nie znaleziono żadnych recenzji w standardowych lokalizacjach.

Kluczowe wyrazy i wyrażenia

Popularne fragmenty

Strona 215 - Królów każdy osobiście, nikt też u nas żadnego rządu nie uznaje, jeżeli mu się sam dobrowolnie nie poddał, a przynajmniej nie głosował, kiedy większość innego Króla wybrała. Nad poddanemi naszeuii bez żadnej appellacji mamy nie tylko moc zupełną, ale nawet prawo życia i śmierci; przeciwnie sami tak jesteśmy wolni, że ani Król, ani żaden urzędnik żadnej nad nami mocy nie mają, tylko tę jakośmy im sami nad sobą wedle ustaw publicznych nadali. To...
Strona 217 - Kwitną tam wsi i miasta, bo stan miejski ma wielkie prawa. Ale ponieważ owa świetność przychodzi z krzywdą szlacheckiej wolności, wolę jej wcale nie mieć, niż mieć za taką cenę.
Strona 200 - ... przypominające królowi granice jego władzy, podkreślające wyraźnie jego zależność od woli stanów. Mówi więc wojewoda Andrzej Tęczyński na sejmie 1575 roku: Scena z koronacji króla Michała. Sztych niemiecki. ...widzę tu wielu senatorów mądrością, roztropnością, powagą i innymi królewskimi przymiotami celujących, których z każdym monarchą porównać, a nad wielu przenieść nawet można. Ci, co dziś królami są, nie z królewskiego pochodzą rodu i przodkowie ich...
Strona 213 - Rozważcież teraz sami i porównajcie coby to było, gdyby u nas jaki Wojewoda, Starosta, sędzia lub inny jaki urzędnik, urząd swój, wspólny wszystkiej szlachcie, w rodzinie swojej utrzymać, i czasowy obowiązek dziedzicznym chciał uczynić. Gdyby wam zagrodził drogę do...
Strona 206 - Hałas był niezmierny a jak tylko kto coś takiego powiedział, co się szlachcie bardziej podobało, wnet wybuchały okrzyki. Ci co dalej stali nie wiedząc o co idzie, jeszcze głośniej krzyczeli, a za temi okrzykami szli wszyscy inni, lub ustępować musieli liczbie i sile.
Strona 216 - ... wysłuchanych zostało ? Nie pytam się o to czy słusznie, czy niesłusznie? Przypuszczam nawet, że podług ich praw i zwyczajów wszystko się sprawiedliwie odbywa, ale dowodzę, że sama forma rządu i sądu z naszemi formami zupełnie się nie zgadza. Nie ma się nawet czemu dziwić, że się u nich tak wielka rozmaitość praw znajduje, skoro tak rozmaite i liczne mają sposoby rządzenia. Podług naszych praw, nieszlachcic żadnego urzędu posiadać, ani żadnej godności piastować nie...
Strona 216 - Szlachcic każdy dobrze urodzony do wszystkich godności ma prawo, bo i dobrze wychowany nie ma w sobie owej głupiej nierozwagi i podłego upokarzania się prostego ludu. «Kwitną tam wsie i miasta, bo stan miejski ma wielkie prawa.
Strona 209 - ... a całe Królestwo w nowe budowle i urządzenia ustroi. Któż nie wie jak inne narody pięknie już kwitną? Jakie tam mnóstwo zamków i okazałych miast? Jakie tam arcydzieła sztuk? Jaka wszędzie świetność i wytworność po miastach i po wsiach? O jednej tylko rzeczy dla przykładu wspomnę. U nas w największych nawet miastach rzadko gdzie zegar znajdziemy, tam w każdej niemal wiosce, oprócz innych ozdóh, zegar jest wieżowy.
Strona 202 - Inflanty czyliż nie są prawdziwe państwa? Rozległość ich wielka, liczba szlachetnych mężów znakomita, miast mnóstwo, portów kilka z wielkiemi cłami, bogactwo i zamożność czyż nie równają ich z niejednym królestwem europejskiem, a od wielu nawet wyżej je stawiają. Nie ma więc po co tak bardzo się ubiegać za obcemi dostatkami, bo sami własnemi siłami, żeby tylko świeta zgoda między nami stała, każdemu nieprzyjacielowi oprzec się potraflemy.
Strona 219 - Jeżeli kto, to my co na Rusi mieszkamy dbać o to musimy, bo najbardziej na wściekłość jego i na napady scytyjskich jego namiestników wystawieni jesteśmy. Słusznie jest abyśmy przedewszystkiem dbali o nas samych io ziemie nasze ruskie, a to tem bardziej, że od naszego ocalenia zależy i wasze. publiczne bezpieczeństwo. «Oprócz tego od tylu wieków zostawaliśmy z Turkami w pokoju, a nie mamy się czego wstydzić, boć przecie i inne chrześcijańskie kraje jako to: Anglja, Francja pokój...

Informacje bibliograficzne