Obrazy na stronie
PDF
ePub

rhetorum genus dividit, descendit in omnia : ut scilicet de omnibus quæ supponuntur generi, prædicetur. Idcirco omnium quæ sunt, secudum eorum re

species, quæ secundum regulam dialecticorum et A gulns, alia quidem snnt justa, secundum

u nn nm speciem boni ; alia sunt aliud, secundum ejnsdem generis aliam ; omnia vero, secundum harum specie. rum genus, sunt bona.

* BREVIS FIDEI CHRISTI ANÆ COMPLEXIO.

Christianam fidem Novi ac Veteris testamenti pandit auctoritas; et quamvis nomen ipsum Christi vetus intra semet continuerit instrumentum, eumque semper significaveritadfuturum,quem tradimus per partum Virginis jam venisse, tamen in orbem terrarum ab ipsius nostri Salvatoris mirabili manasse probaturadventu. Hæc autem religio nostra,quæ vocatur Christiana atque Catholica, his fundamentis principaliter nititur, asserens : Ex æterno, id est ante mundi constitutionem,ante omne videlicet quod temporis potest retinere vocabulum, divinam Patris, ac Filii, et Spiritus sancti, exstitisse substantiam : ut Deum dicat Patrem, Deum Filium,Deum Spiritum sanctum ; non tamen tres Deos, sed unum. Patrem itaque habere Filium ex substantia sua genitum et sibi nota ratione coæternum, quem Filium eatenus confitetur fides, ut non sit idem qui Pater, neque Patrem aliquando fuisse Filium, ne rursus in infinitum humanus animus divinam progeniem cogitaret ; neque Filium in eadem natura;qua Patri coæternus est, aliquando fieri Patrem, ne rursus in infinitum divina progenies tenderetur ; sanctum vero Spiritum, neque Patrem esse neque Filium, atque ideo nulla natura neque genitum neque generantem, sed a Patre quoque procedentem et Filio. Quis sit tantum processionis istius modus ita non possumus evidenter dicere, qnemadmodum generationem Filii ex paterna substantia non potest humanus animus æstimare. Hæc autem ut credantur, vetus ac nova informat instructio : de qua, velut arce religionis nostræ, multi diversa, et humaniter, atque ut ita dicam, carnaliter sentientes, adversa locuti sunt : ut Arius, qui, licet Deum dicat Filium, ininorem tamen Patre multipliciter et extra Patris substantiam confitetur. Sabelliani iquoque non tres existentes personas, sed unam ausi sunt affirmare : eumdem dicentes Patrem esse qui Filius est; eumdemque Filium qui Pater est ; atque Spiritum sanctum eumdem esse qui Pater et Filius est; ac per hoc unam dicunt esse personam, sub vocabuloruum diversitate signatam Manichæi quoque,qui duo principia, sibi coæternæ et adversa, profitentur, unigenitum Dei esse non credunt : indignum enim judicant, si Deus habere filium videatur, nihil aliud cogitantes nisi carnaliter; ut quia hæc generatio duorum corporum commixtione procedit, illic quoque indignum esse intellectum hujusmodi applicare: quæ res eos nec Vetus facit recipere Testamentum, neque in integro

(a)0pusculumhoc,quod nunc primum publicijuris facimus, Boetii esse, ipse orationis stylus et mysteriorum religionis Christianæ series compendiosa sic confirmant,ut addere minime necesse sit exstare ejus

[ocr errors]

Novum. Nam sicut illud omnino error eorum non recipit, ita ex virgine generationem Filii non vult admittere, ne humano corpore polluta videatur Dei fuisse natura. Sed de his hactenus, suo enim loco ponentur sicut ordo necessarius postularit.

Ergo divina ex æterno natura, et in æternum sine aliqua mutabilitate perdurans, sibi tantum conscia voluntate sponte mundum voluit fabricare, eumque cum omnino non esset, fecit ut esset; nec ex substantia sua protulit, ne divinus natura crederetur; neque aliunde molitus est, ne jam extitisset aliquid quod ejus voluntatem existentia propriæ naturæ juvaret,atque es8et,quod neque ab ipso factum esset, et tamen esset ; sed verbo produxit coelos, terram creavit,ita ut cœlesti, habitatione dignas cœlo naturas efficeret, ac terræ terrena componeret. De coelestibus autem naturis, quæ universaliter vocantur angelicæ, quamvis illic distinctis ordinibus pulchra sint omnia,pars tamen quædam plus appetens quam ei natura atque ipsius auctor naturæ tribuerat, de coelesti sede projecta est.Et quoniam angelorum numerum, id est supernæ illius civitatis, cujus cives angeli sunt,imminutum noluit conditor permanere, formavit ex terra hominem atque spiritu vitæ animavit, ratione composuit, arbitrii libertate decoravit,eumque, præfixa lege.paradisi deliciis constituit, ut, si sine peccato manere vellet, tam ipsum quam ejus progeniem angelicis coetibus sociaret: ut quia superior natura per superbiæ malum ima petierat, inferior substantia per humilitatis bonum ad superna conscenderet. Sed ille auctor invidiæ non ferens hominem illuc ascendere, ubi ipse non meruit permanere, tentatione adhibita fecit etiam ipsum ejusque comparem, quam de ejus latere formator generandi causa produxerat, inobedientiæ suppliciis subjacere, ei quoque divinitatem promittens adfuturam, quam sibi dum arroganter usurpat, elisus est. Hæc

D áutem revelante Deo Moysi famulo suo comperta

[blocks in formation]

Primus itaque homo antc pcccatum cnm sua A Ægyptnm voluit habitare ; atque illic per annorum conjuge incola Paradisi fnit : at ubi aurem præbuit seriem multitudo concrescens coeperunt esse sussuasori et conditoris praeceptum neglexit attende- picioni Ægyptiacis imperiis, eosque Pharao magna re, exsul effectus, terram jussus et excolere, atque a ponderum mole premi decreverat et gravibus Paradisi sinu seclusus, in ignotis partibus sui ge- oneribus afligebat. Tandem Deus, Ægyptii regis neris posteritatem transposuit, atque pœnam, quam dominationem despiciens, diviso mariRubro, quod ipse primus homo prævaricationis reus exceperat, nunquam ante natura ulla cognoverat, suum trans. generando transmisit in posteros. Hinc factum est* duxit exercitum, ductore Moyse et Aaron. Postea ut et corporum atque animarum corruptio et mortis igitur, pro eorum egressione altis Ægyptus plagis proveniretinteritus; primusque mortem in Abel filio vastata est, cum nollet dimittere populum. Trans. suo meruit experiri, ut quanta esset pœna, quam misso itaque, ut dictum est, mari Rubro, venit per ipse exceperat, probaret in sobole. Quod si ipse deserta eremi ad montem qui vocatur Sinai, ibique primus moreretur, nesciret quodammodo, ac, si dici universorum conditor Deus volens sacramenti fufas est, nec sentiret poenam suam; sed ideo exper- turi gratia populos erudire, per Moysen data lege tus in altero est, ut quid sibi jure deberetur con- constituit quemadmodum et sacrificiorum ritus et temptor agnosceret et dum poenam mortis sustinet, B populorum mores instruerentur ; et cum multis ipsa exspectatione fortius torqueretur. Hoc autem T annis multas quoque gentes per viam debellassent, prævaricationis maluin quod in posteros natura]iter venerunt tandem ad fluvium qui vocatur Jordanis, primus homo transfuderat, quidam Pelagius non ad- duce jam Jesu filio Nave, atque ad eorum transimittens, proprii nominis haeresim dedicavit, quam tum quemadmodum aquæ maris Rubri, ita quoque catholica fides a consortio suo mox repulisse proba- Jordanis fluenta siccata sunt ; perventumque est tur. Ab ipso itaque primo homine procedens huma- per eam civitatem quae nunc Hierosolyma vocatur. nurn genus, ac multiplici numerositate succrescens, Atque dum ibi Dei populus moraretur, post judices erupit in lites, commovit bella, occupavit terrenam et profetas, reges instituti leguntur: quorum post niseriam, qui felicitatem Paradisi in primo patre Saulem primatum David de tribu Juda legitur perdiderat. Nec tamen ex his difuerunt quos sibi adeptus fuisse. Descendit itaque ab eo per singulas Conditoris gratia sequestraret, ejusque placitis in- successiones regium stemma, perductumque est servirent ; quos licet meritum naturæ damnaret usque ad Herodis tempora,' qui, primus ex gentifuturi tamen sacramenti et longe postmodum pro- bus, memoratis populis legitur imperasse. Sub ferendi faciendo participes, perditam voluit repa- quo exstitit beata Virgo Maria, quæ de Davidita rare naturam. Impletus est ergo mnndus humano ,, stirpe pervenerat, quæ humani generis genuit Congenere, atque ingressus est homo vias suas, qui “ ditorem. Hoc'autem ideo, quia multis infectus malitia propriæ contumaciæ despexerat Condito- criminibus mundus jacebat in mortem, electa est rem. Hinc volens Deus per justum potius hominem una gens, in qua Dei mandata clarescerent; ibique reparare genus humanum, quam manere proter- missi prophetæ et alii sancti viri, per quorum advum, pœnalem inultitudinem, effusa diluvii inun- monitionem ipse certe populus a tumore pervicaciæ datione, excepto Noe justo homine cum suis libe- revocaretur ; illi vero, eosdem occidentes, in suæ ris atque his quæ secum in arcam introduxerat, nequitiæ perversitate manere voluerunt. interire permisit. Cur autem per arcæ lignum vo- Atque jam in ultimis temporibus non prophetas luerit justos eripere, notum est divinarum Scriptu- neque alios sibi placitos,sed ipsum Unigenitum suum rarum inentibus eruditis; et quasi prima quædam Deus per virginem nasci constituit,ut humana salus, In undi ætas diluvio uitore transacta est. quae per primi hominis inobedientiam deperierat,per Reparatur itaque humanum genus, atque propriæ hominem Deum rursus repararetur; et quia exstitenaturae vitium, quod prævaricationis primus auctor rat mulier quae causam mortis primo viro suaserat, infuderat, amplecti non !e stitit ; crevitque contu- esset hæc secunda mulier quæ vitæ causam humanis macia quam dudum diluvii uuda puniverat, et quæ viseeribus apportaret.Nec vile videatur quod Dei Fiper numerosam annorum seriem permissa fuerat D lius ex virgine natus est, quoniam præter naturæ m0vivere, in brevitate annorum humana ætas addicta dum conceptus et editus est. Virgo itaque de Spiritu est ; maluitque Deus non jam diluvio punire genus sancto incarnatum Dei filium concepit, virgo pepehumanum, sed eodem permanente eligere viros per rit, post ejus editionem virgo permansit, atque boquorum seriem aliqua generatio commearet, ex qua minis factus est idemque Dei filius ;ita utin eo et dinobis Filium proprium vestitum humano corpore, vinæ, naturæ radiaret splendor, et humanæ fragilitamundi in fiue concederet. Quorum primus est tis appareret assumptio. Sed huic tam sanæ atque Abraham, qui cum esset ætate confectns, ejusque veracissimæ fidei exstiterant multiquidiversa garriuxor decrepita, in senectule sua repromissionis rent; et, præter alios, Nestorius et Eutyches rep*** largitione habere filium meruerunt. Hic vocatus tores hæreseos exstiterunt: quorum unus hominem est Isaac, atque ipse genuit Jacob. Idem quoque solum, alter Deum solum putavit asserere, nec b*

[ocr errors]

duodecim patriarchas, non reputante Deo in eorum numero quos more suo natura produxerat. Hic ergo Jacob cum filiis ac domo sua transigendi causa

manum corpus, quod Christus induerat,de human* subtantiæ participatione venisse. sed hæc hæetegu* Crevititaque secundum carnem Christus;bapti*

tusest, utqui baptizandi formam erat casteris tribu- A suum membra sequerentur. Hæc itaque doctrinn et

turus, ipse primus quod docebat exciperet.Post baptismumvero elegit duodecim discipulos,quorum unus traditor ejus fuit ; et, quia sanam doctrinam Judæo. rum populus non ferebat, eum, illata manu, crucis supplicio peremerunt. Occiditur ergo Christus, jacet tribus diebus ac noctibus in sepulchro; resurgit a mortuis, sicut, ante mundi constitutionem, ipse cum Patre decreverat; ascendit in cœlos, ubi, in eo quod Filius Dei est, nunquam defuisse cognoscitur ; ut assumptum hominem, quem diabolus non permiserat ad superna conscendere, secum Dei Filius coelesli habitationi sustolleret. Dat ergo formam discipulis suis baptizandi, docendi salutaria, efficientiam quoque miraculorum, atque in universum mundum ad vitam præcipit introire, ut praedicatio salutaris non jam in unam tantum gente, sed orbi terrarum praedicaretur. Et, quoniam humanum genus naturæ merito, quam ex primo prævaricatore contraxerat, æternæ pœnæ jaculis fuerat vulneratum, nec saluti suæ erat idoneum, quod eam in parente perdiderat, medicinalia quædam tribuit sacramenta : ut agnosceret aliud sibi deberi per naturæ meritum, aliud per gratiæ donum ; ut natura nihil aliud nisi pœnæ submitteret, gratia vero, quæ nullis meritis attributa est, quia nec gratia disceretur si meritis tribueretur, totum quod est salutis suæ afferret. Diffunditur ergo per mundum cœlestis illa doctrina,adunantur populi,instituuntur Ecclesiæ, fit unum corpus quod mundi latitudinem occuparet;cujus caput Christus ascendit in cœlos, ut necessario caput (a) Beatos laudare in cœlo Deum receptissima præsertim apud Christianos sententia est, ex admiratione nimirum divinitatis et bonitatis ejus : quæ laus cum summa angelorum beatorumque l)ei contemplatione conjuncta est. Illorum enim, ait Athanasius, opus unicum est, Τμνος άληxto: xaì a£vo< ärtzoa co<'ti;< μεγαλοτρεττείας τοῦ Θεού, Hymnus perpetuus et laus magnificentiae Dei indefessa ; nec horum minus : Nam maacima et unicu sanctis est requies, in caelo laudem summæ Trinitatis, quae Deus est, indefessa voce dicere,inquit Junilius Africanus, si modo is est. Nec tantum in cœlo beatorum opus illud est, sed et mortalium in terris hominum esse debet: quod non ex innumeris so!um sacri Codicis Patrumque testimoniis, verum et ex his ethnici, sed sapientissimi viri Epicteti, apud Arrianum verbis convincere est ; E: y32 voùv £%yoμεν, άλλο τί ἐδει

[ocr errors]
[ocr errors]

LIBER DE PERSONA ET DUABUS NATURIS
CONTRA EUTYCHEN ET NESTORIUM,
AD J0ANN EM DIAC0NUM ECCLESIÆ R0MANAE.

PROOEMIUM. Anxie te quidem diuque sustioni, ut de ea quæ in conventu mota est quæstione loqueremur. Sed quoniam et tu,quominus venires,occupatione distractus (a) Næc quod non est somniat Martianus Rota, qui

in Vita Boetii asserit Leonem pontificem Romanum interfuisse concilio Chalcedonensi, cum tantum per

D es, et ego in crastinum constitutis negotiis implica

bor, mando litteris quæ coram loquenda servaveram. Meministi enim,cum in concilio legeretur(a)epistola, recitatum Eutychianos ex duabus naturis Christum legatos ei præfuerit. Deinde qui hic agi, d£ ejusdem

epistola Chalcedone Romam missa existimat, cum êêontrario Roma Constantinopolim ad Flavianum

consistere confiteri, in duabus negare ; Catholicos vero utrique dicto fidem præbere ; nam et ex duabus eum naturis consistere, et in duabus apud veræ fidei sectatores æqualiter credi. Cujus dicti novitate percussus, harum conjunctionum, quæ ex duabus naturis vel in duabus consisterent, differentias inquirebam, multum scilicet referre ratus, nec puto . inerti negligentia prætereundum, quod episcopus scriptor epistolæ, tanquam valde necessarium, præterire noluisset. Hic omnes, apertam esse differentiam, nec quidquam in eo esse caliginis, inconditum confusumque strepere ; nec ullus in tanto tumultu, qui leviter attingeret quæstionem, nedum qui expediret, inventus est. (a) Assederam ego ab eo quem maxime intueri cupiebam, longius, atque adeo, si situm sedentium recorderis, aversus pluribusque oppositis, ne si ægerrime quidem cuperem, vultum nutumque ejus ascipere poteram, ex quo mihi aliqua ejus darentur signa judicii. Atque ego quidem nihil cæteris amplius afferebam, imo vero aliquid missa, postea ab universo concilio Chalcedonensi approbata laudataque sit. Postremo qui hoc loco de eo concilio loqui Boetium credat, quod in urbe tumultuantibus Acephalis convocatum est : cui si quod fuit (nullum autem fuit), Boetium non inter> fuisse ex eo constat, quod eum tunc vix natum putamus, cum ea haeresis anno præcipue 482, moii in Occidentali, sed Orientali Ecclesia, recruduit. Cum igitur aliter se res habeat, tractatum de Duabus Naturis et una Persona Christi anno ejusdem 512 scripsisse, ejusque occasionem hanc fuisse, probabilis conjectura est. Anastasius imp. Arianus in Orientales episcopos catholicos depositione, carce

re, exsilio sæviebat. Illi ubi se religionemque ca- C

tholicam perdi perditumque iri vident, ab Symmacho paia opem auxiliumque scripta epistola longe doctissima, quæ apud Baronium est, petunt. Eam acceptam Symmachus habito Romæ conventu seu concilio episcoporum, qui tum in Urbe erant, virorumque aliorum religionis amantium, inter quos Symmachus et Boetius fuere. legit. Dum examinatur et ad ea verba ventum : Nos enim, o sanctissime et beatissime Symmache, eumdem esse earistimamus duabus naturis et in duabus naturis;et non (sicut illi dicunt) eae duabus na/uris unam naturum post adunationem,in duabus autem subsistentibus naluris cum unitate non pati confiter ; utse Ariamorum doceant esse imitatores,dicentium per Filium glorificari patrem, cum Filio autem non pati se eum glorificari. Sed, sicut contra illos docuerunt fratres tui sanctissimi Patres, Per quem et Cum quo aequaliter pati dicere nos : quia Perquem, humanitatem; Cum quo, divinitatem significantes magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi ; si nunc illis Eae duabus quidem naturis dicentibus, In duabus autem non confitentibus; nos Eae duabus et In duabus pariter dicimus. Eae duabus enim dicentes, eae quibus subsistit unitas:In duabus autem,inquibus visus, visus est et palpatus et assumptus post passionem et resurrectionem confitemur, et in quibus veniet judicaturus vivos et mortuos.Plurimi ex iis, haud satis in rebus theologicis eruditi,de ea re cum disseruissent, neque eam vel leviter attigissent, quid de ea quæstione sentiret Bnetius ad Joannem Romanæ Ecclesine tunc diaconum, postea ejusdem pontificem,contra Nestorium,qui duabus naturis personas totidem adjungebat ; et Eutychetem, qui natnram ac personam unicam tuebatur, per$cripsit. Ejusmodi vero conventus seu concilia in Urbe fieri solita (ubi aderant episcopi eminentesque e clero,sed et senatores p!erique ac alii viri graves, qui ob pietatem singuJarem religiosi dicebantur, quorum in conspectu si

A etiam minus ; ram èo re proposita, æque nihil cum cæteris sentiebam : minus vero quam cæteri afferebam, falsæ scilicet scientiæ præsumptionem. Tuli æge rrime, fateor, compressusque indoctorum grege co nticui, metuens ne jure vidererinsanus,si $anue inter furiosos haberi contenderem. Meditabar 'gitur dehinc omnes animo quæstiones, nec deglutiebam quod acceperam, sed frequentis consiliiilers. tione ruminabam. Tandem igitur patuere pulsanti animo fores, et veritas inventa quærenti, omnes nebulas Eutychiani reclusit erroris. Unde mihi maxime subiit admirari, quænam: hæc indoctorum h0minum esset audacia,quiinscientiæ vitium præsumptionis atque impudentiæ nube conantur obducere, cum non modo sæpe id quod proponitur ignorent, verum in hujusmodi contentionibus ne id quidem quod ipsi loquuntur intelligant; quasi deterior fiat inscientiæ causa dum tegitur.Seb ab illis ad tetranseo, cui hoc, quantulumcunque est, examinandum prius perpendumque transmitto.Quod si recle se

quid in religione difficultatis se per id tempus offeret, aut si quod pium scriptum ab eruditis edendum esset recitaretur), cum multa probare p0ssunt, tum ea operum Aratoris subscriptio; cujus partem D. Sirmondus jam olim ad Ennodium publicaverat, quam integram ex veteri nostro codicè descripsimus. Beato Petro adjuvante oblatus est hujusmodi codex ab Aratore inl. eae com. domesticor. er com. privatar. subdiacono sanctae Ecclesiæ Romanae, apostolico viro papae Vigilio, et susceptus ab eo vii idus Aprilis in presbyterio ante Confessionem beati Petri, cum ibidem plures episcopi, presbyteri, diaconi et clerici pars maacima interessent. Quem cum ibidem legi pro aliqua parte fecisset Surgentius vir venerabilis primicerius scholæ notariorum, in scriniis dedít ecclesiae collocandum. Cuius beatitudinem litterati omnes doctissimi continuo rogaverunt ut eum juberet publice recitari. Quod cum fieri praecepisset in ecclesia beati Petri quæ vocatur ad Vincula, religisorum turba convenit, atque eodem Aratore recitanle disjunctis diebus ambo libri vii vicibus sunt auditi : cum unius medietas libri tantummodo tegerelur,propter repetitiones assiduas, quas cum favore multiplici postulabant. Eadem haec repetitio facta est his diebus: Prima id. Aprilis; secunda xv. cal Maii; quarta vero III cal. Junias, tertio anno post consulatum Basilisci V. C., indictione vii, seu potius Basilii : boc est nimirum anno 544. (a) Symmacho nimirum socero suo, quem utraque lingua eruditum, sæculares sacrasque omnes disciplinas scientiasque callentem,scriptornm 8u0rum passim censorem constituit Boetius. GravitaD tis sapientiæque summæ testatur Ennodius Parae: nesi didascalica, ubi elogium ejus hoc reperias: Patricii Festus et Symmachus,omnium disciplinarum materia et constantes forma sapientiae, ab urbe i* crafissima non recedunt. In ipsis est mobilis furi? principatus; quos vidisse, erudiri est. Non apud e£* sermo de ludicris, nec pantomimorum viae ighoutenii commemoratio. Illi auram popularem per pudefu detrimenta non capiunt : contenti rectis 'magis placere, quam plurimis, sortiuntur de innocenti aclio* testimonium. Istorum quamvis in omnibus jussa * quenda sint, est tamen in illis et magistra tacitum* ias, et eruditi forma silentii. Pietatem ejus defensus ab eo contra Laurentium schismaticum SyT* chus papa sensit; qua de re ad eum Avitus Vien: nensis §cribit. Quafe non mirum si sanctus ab ipso ejus genero, vir etiam totus eae sapientia virtutis; que factus, denique pretiosissimum generis huma* decus vocatur.

[ocr errors]

habere pronuntiaveris,peto ut mei nominis hoc quo- A Qua in re substantiae quoque est reddita definitio ;

que inseras chartis; sin vero vel minuendum aliquid, vel addendum, vel aliqua mutatione variandum est, id quoque postulo remitti meis exemplaribus, ita ut a te revertatur transcribendum, quæ ubi ad calcem ducta constiterint,tum demum ejus cujus soleojudicio censenda transtnittam. Sed quoniam semel res a collocutione transfertur ad stylum, prius extremi sibit contrarii Nestorii atque Eutychis submoveantur errores; post vero, adjuvante Deo, Christianæ medietatem fidei temperabo. Quoniam vero in tota quæstione contrariarum sibimet hæreseon de personis atque naturis debitatur, hæc primitus definienda sunt et propriis differentiis segreganda.

CAPUT I.
Natura quid sit.

Natura igitur aut de solis corporibus dici potest, aut de solis substantiis, id est corporeis atque inc orporeis, aut de omnibus rebus quæ quæcunque modo esse dicuntur. Cum igitur tribus modis natura dicit possit, tribus modis sine dubio definienda est. Nam si de omnibus rebus naturam dici placet, talis definitio dabitur quæ res omnes quæ sunt possit includere. Erit ergo hujusmodi : Natura, est earum rerum quæ, cum sint, quoquomodo intellectu capi possent. In hac igitur definitione et accidentia et substantiæ definiuntur; hæc enim omnia intellectu capi possunt. Additum vero est quoquomodo, quoniam(a)Deus et materiaintegro perfectoqueintellectu intelligi non possunt, sed, aliquo tamen modo cæterarum rerum privatione capiuntur. Idcirco vero adjunximus, quæ cum sint, quoniam etiam ipsum nihil significat aliquid, sed non naturam.Neque enim quod sit aliquid,sed potius non esse significat: omnis vero natura est; et si de omnibus quidem rebus naturam dici placet, hæc sit naturæ definitio, quam superius posuimus; sin vero de solis substantiis natura dicitur, quoniam substantiæ omnes aut corporeæ sunt aut incorporeæ, dabimus definitionem naturæ substantias significantis hujusmodi: Natura est vel quod facere, vel quod pati possit: pati quidem ac facere, ut omnia corporea atque corporeorum anima; hæc enim in corpore et a corpore, et facit et patitur ; facere vero tantum, ut Deus cæteraque divina. Habes igitur definitionem ejus quoque significationis naturæ,quæ tantum substantiis applicatur.

[ocr errors]

nam si nomen naturæ substat,tiam monstrat, cum naturam descripsimus, substantiæ quoque est assignata descriptio. Quod si naturæ nomen, relictis im. corporeis substantiis, ad corporales usque, ut cor. poreæ tantum substantiæ naturam habere videantur. sicut Aristoteles cæterique ejusmodi et multimodæ philosophiae sectatores putant,definiemus eam ut hi etiam qui naturam non nisi in corporibus esse posuerunt. Est autem ejus definitio boc modo: Natura est motus principium, secundum se, non per accidens. Quod motus principium dixi, hoc est,quoniam corpus omne habet proprium motum, ut ignis sursum, terra deorsum. Item, quod per se principium motus naturam esse proposui et non per accidens, tale est, quoniam lectum quoque ligneum deorsum ferri necesse est, sed non deorsum per accidens fertur. Idcirco enim quia lignum est, quod est terra, pondere et gravitate deducitur; non enim quia lectus est deorsam cadit, sed quia terra est, id est quia terræ contingit ut lectus esset.Unde fit ut lignum naturaliter esse dicamus, lectum vero artificialiter. Estetiam alia significatio naturæ,per quam diversam dicimus esse naturam auri atque argenti, in hoc proprietatem rerum monstrare cupientes ; quæ significatio naturæ definietur hoc modo: Natura est unamquamque rem inforinans specifica differentia. Cum igitur tot modis vel dicatur vel definiatur natura, tam Catholici quam Nestorius, secundum ulti. mam definitionem, duas in Christo naturas esse constituunt, neque enim easdem in Deum atque

C. hominem differentias convenire.

CAPUT II.
Persona quid sit.

Sed de persona maxime dubitari potest, quænam ei definitio aptari possit. Si enim omnis habet natura personam, indissolubilis nodus est, quænam inter naturam personamque possit esse discretio ; aut si non æquatur persona naturæ sed infra terminum spatiumque naturæ persona subsistit,difficile dictu est ad quas usque naturas persona perveniat, id est quas naturas conveniat habere personam, quas a personæ vocabulo segregari; nam illud quidem manifestum est, personam subjectam esse naturæ, nec praeter naturam personam posse prædicari. Investiganda igitur sunt hæc inquirentibus hoc

[ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »