Obrazy na stronie
PDF
ePub

SÆCULUM V. ANNUS 420.

ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOHO XXIX CONTINENTUR.

557

9

537

ORDO EVANGELicus in quo sunt libri : Mat

thæus, Marcus, Lucas, Joannes. Præfatio Hieronymi in quator Evangelia. Eusebii Cæsariensis Epistola ad Carpianum

in subsequentes Canones Evangeliorum. Canones Evangeliorum. Incipit Evangelium secundum Matthæum. Incipit Evangelium secundum Marcum. locipit Evangelium secundum Lucam. Incipit Evangelium secundum Joannem. ORDO APOSTOLICUS, in quo sunt : Actus Apo

stolorum, Epistolæ Pauli, Epistolæ Cano

nicæ, Apocalypsis. Incipit liber Auctuum Apostolorum, juxta

Exemplar Vaticanum summa lide edilus. B. Pauli apostoli incipit Epistola ad Roma

561 563 -973 615 641 687

723

nos.

S. EUSEBIUS HIERONYMUS STRIDONENSIS

PRESBYTER.
Vallarsii præfatio.
DIVINÆ BIBLIOTHECE PARS SECUNDA, comple-

ctens aliquot libros qui in llebræorum
Canone non habentur, vel qui, in Hebræo
Canone quidem habiti et lexlu Græco Se-
piuaginta versi sunt.

23 POSTREMUS ORDO VETERIS TESTAMENTI.

23 Præfatio Hieronymi in librum Tobiæ.

23 Incipit liber Tobiæ.

25 Præfatio lieronymi in librum Judith.

39 Incipit liber Judith. Veteris Testamenti volumina duo, Job et

Psalterium, ex Græcis exemplaribus sive ex Origenis lexaplari editione a S. Hieronymo in Latinum conversa, cum asteri

scorum atque obelorum nolis. 1. Martianæi admonitio in opus subsequens.

61 Palrum veterum testimonia de libro Job.

61 Ex epistola Origenis ad Africanum.

61 Ex Hesychio apud Usserium Armachanum epist. ad Luclovic. Capellum.

62 Ex epistola 71, alias 10, S. Augustini ad Hieronymum.

62 Præfatio Hieronymi in suum translationem libri Job ex Hebræo.

63 Præfatio Hieronymi in librum Job.

63 Incipit liber Job.

63 Admonitio in opus subsequens.

119 Testimonia de duplici Hieronymiano Psalterio juxla LXX interpretes.

119 Præfalio llieronymi in librum Psalmorum. 121 Incipit liber Psalmorum juxta Septuaginta

Interpretes, ab Hieronymo semel et ile-
rum emendalos atque in hac editione

obelis et asteriscis ab eodem illustratus. 123 Admonitio J. Martianci in duas sequentes Præfationes S. Hieronymi.

421 Præfatio llieronymi in librum Paralipome non juxta LXX Interpretes.

423 Præfatio llieronymi in libros Salomonis juxta LIX Interpretes.

425 APPENDIX AD SECUNDAM PARTEM DIVINÆ. Bi

BLIOTHECE S. HIERONYMI, complectens li-
bros Sapientiæ, Ecclesiastici, Machabæ -
rum, ad lutius Seripturæ complementum

ex Vulg. edit. huc aiiscitos. Incipit liber Sapientiæ.

427 Incipit liber Ecclesiastici. Incipiunt libri duo Machabæorum.

495 DIVINE BIBLIOTHECE PARS TERTIA, complectens Novum Testamentum.

557

B. Pauli Epistola ad Corinthios prima.
Epistola ad Corinthios secunda.
Epistola ad Galatas.
Epistola ad Ephesios.
Epistola ad Philippenses.
Epistola ad Colossenses.
Epistola I ad Thessalonicenses.
Epistola II ad Thessalonicenses.
Epistola I ad Timotheum.
Epistola II ad Timotheum.
Epistola ad Titum.
Epistola ad Philemonem.
Epistola ad Hebræos.
Prologus septem Epistolarum canonicarum.
B. Jacobi apostoli Epistola catholica.
B. Petri apostoli Epistola prima.
Epistola secunda.
B. Joannis apostoli Epistola prima.
Epistola secunda.
Epistola tertia.
B. Judæ apostoli Epistola catholica.
B. Joannis apostoli Apocalypsis.
APPENDIX AD DIV. BiblioTHECAM S. HIERO-

NYMI.
Abbrevatio Chronicæ.
Admonitio in subsequentem collectionem 10-

riamium lectionum. Codicum divinæ bibliothecæ variantes Lectio

705 783 799 811 817 823 829 833 837 839 843 847 849 851 863 873 877 881 885 889 891 891 893

915 915

917

nes.

[blocks in formation]

Quæ llieronymus ex Græcn sacri coilicis lexli, si unum atque alleruna libellum orria pias, in Latinum convertit, Hebræo dudum obsoluto Canone, tomo hoc operum ejus decimo continentur. Hunc sibi locum atque ordinem ipsa postulare videbatur recensio. nis nostre hujus series, sive, ut vurius dicam, Hieronymianæ ejus interpretationis genus, es allero Scriplurarum fonte derivatom. Tribuitur autem hic ipse in duas parles loinus : quaruin una quæ Veteris Testamenti haud sane multa superauit post grande naufragiuw monumenta, altera Novum omno comprehendit : ex Græco utraque, tantum quod illa á nó. Ypapov, ista primigeniam atque dpzéturtov textuni refort. Quæ ut probe tenens, per partes sont de more, antequam ad legendum accedas, onucleatius esponenda, repelenda que res poulo allius.

Hieronymus, quo nemo unquam post homines nalos divinarum Litterarum scientia bagis excelluit, nemo ad eam comparandam plus diligentiæ atque industria contulii, primum in Latina sui temporis versione, quæ vitiis, sive interpreturn culpa, sive librariorum, multis scatebat, ad nativum tüv Septuaginta exemplar exigenda, atque emendanda, ingenij atque eruditionis suæ periculum fecit. l'rælusit tantæ molis operi recensione illa Psalmoram, propo dixorim tumultuaria, quam, ut ipse ait, Romæ posilus apud Damasuna, cut sim, et magna tonlum ex parte adornaverat. Forlasse neque est lunc alia editione Græca usus, quam quæ ad manus erat, et Korn, Communis, dicta est, quod vulgo obliQeret. Certe ne ja consilium quidem fuisse adhibilana Hesaplarem Origenis, obelis alque asteriscis instruclam, res ipusa persuadet. Cum lanen brne rudimentum hoc ipsuin cessemil, et Romanæ cumprimis Ecclesiæ suffragiis probaretur (etiamnum quippe Romanuin Psalterium audit), ille animum ad universaal versionem illaoex integro jur'a Græcumi, atque ouio quidem longe omendalissimum Hexaplarein loslum refiogendam appohit. Nec 8:18 dubium .vjdetur, quin et propositum per singulas partes exsecutus, latum Veteris Teslamegli Canonem continenti illa archetypi comparatione expoliverit : lamen etsi dun nuoc soli superont libri ex ea recensione integri, Job, et Psalterium, lotidemyue prologi iu libros Salomonis, et Paralipomenon, qui u! deperdilum opus majore io desiderio sji, laciunt. Habcrcipus, si labor ille colatein tulissel, quantivis prelii Ibesaurum sacræ ernţi. tionis, ex quo et restituere Hexaplarem ipsam editiones sæpius liceret, et Veteris Latine religuias asteriscorum obelorumque ope : tum qui fuerit ejus interpretis sensus a:quo animas in locis vexatissimis, nullo negotio internoscore. Quæ quanta sint, ii facile sen. loat, qui sacras Scripturas er antiquorum mente, atque originalibus libris scrutari percupiunt. Nunc quando particula duntaxat illa frui datum est, uam omni majire cura ac studio complecti nos decet, ut in ejus adornanda editione nihil non operæ conferamus.

Verum alii sunt, fueruntque olim non indocti crilici, e quorum Quibero Serarius in Prolegomenis, qui lantur abest, ut jacturam hanc doluant, quin potius contendant nul. los fuisse alios præter laudalos libros abs Hieronymo ad Græcuin recognitos. Diu mullumque incertum habuit et Martiannum hæc senleolia. Nos eorum oinnia argumenta nibil momonli babere ; quia ila atque nos sentimus S. ipsuio Interpretem fidejubere, vouteodimus. Aivot borum tantummodo librorum ipsum meminisse adversus Rulinum, cum interprelalionem hanc suam jurla LXX ab ejus criminationibus lueretur : nec porro, quod de his facit, wentionem de aliis fecisse unquam in præfationibus ad eosdem libros er Hebræo ; denique cum, deperditis ipsis Sulomonis et Paralipomenon ex ea recensione libris, supersint lamen in eos præfatiuorum, aliorum ne has quidem superesse, nec cur Antiquarii, qui islas cum præfationum congerie servarunt, alias prætermiserint, si essti

tiasent, commodam posse causam prælibdi. Addunt, nemini Seriptorum veterum alios à uoquam innotuisse præter laudatos; sanctum vero Augustinum epist. inter Hieronymnia5 nes civ, quæ ad annum special quadringentesimuin tertium, cum Jobi interprelativam PATROL. XXIX.

123278

U OF K BINDBRT AL 26 so

vivissel, auctorem fuisse S. Doclori, ut univers:11 versionem Latinani ad cum plano wodum, cum obelis alque asteriscis pristina juxta Gro:um exemplar verilati redderet : quod sane ab eo præstitum ne conjecisse quidein manifestum indicium est. Bine har in sprciem, quæ lanen uuius negativi, ut vocant, argumenti vim habent, et qui una facti historia penitus olidit. Hicronymus solos, quos dicunt de nomine, sex libros suo siujio emendatus laudal contra Rufinum, non quod aliis non i:. penderit eamdem operam, scd quod solos editionis honori, ut alias ait ipse, jam permisisset. Nec sane aliis quam qui prodierant in lucem, vindicare fidein suam poterat ; neque aliorum singillalim eum meninisse intererat in præfationibus ad versionem ex Hebræo, siquidem intra domesti. cos parietes clausi armario continebantur, nec poterant a lectore consuli ad faciendum loi fidem. Ad hæc fortasse jam tum multa fuerant a nescio quo cumpilala : id evius ipse causalur S. Interpres cpist. CXXXIV, ad Augustinum, in tine : Præceptis fuis, inquiens, parere non possum, maxime in editione Septuaginta, quac asteriscis, verubusque distincta est, pleraque enim prioris luboris fraude cujusdam amisimus. Adeo nec erat e re sua mentionem earuin lucubrationu:n habere per partes, quibus ipsemet jam carerel. Bene aulein est in rem nostram, quod praster ea quæ vulgo proslabant tunc temporis, el nunc quoque superant, pleraque vucot, ut editionem universam suisse ab eo recognitam ex hoc ipso !oco inlellitas. Jam quod ipsa præfatiunculæ, quibus muniro unumquemqne librum consueverat, desiderentur, cum illo tamen supersint, quo in deperditos Salomonis et Paralipomenon adornavit : minime hoc quidem indicium est non fuisse alios libros emendalos. sed illud nimirum evincit, quod dicebamus, editos ab eo non fuisse. Præfationes enim tunc demula lucubrationibus suis S. Doctor præligere in more habuit, cum cas publici juris faciens, aricorum cuipiam inscriberet. Falsum dcuique est, antiquis scriptoribus nullos alios præter landatos innotuissc. Sanclus ipse Augustinus epistola inter Hieronymbianas cxit, cum pridem solamu Jobi versionem esset admiralus, certiorem se poslea factum de uni. versi Canonis rec:osione indical; vitjue ad Hieronymuin : Miltus obsecro interpretationem luum de Septuaginta, quam le edidisse nesciebam. Luculentius multo Cassiodorius, qui ipsas illos, quas Bieronymus amiseral, parles a se inventas significat, et corpori ejus cvilionis restituiasi Terlia, inquit, Divinar. Ioslit. cap. 13, divisio est inter alias codire grandiore, littera clariore conscripto, qui habet qualerniones rcv, in quo. Scpluaginta Interpretuin translatio Veteris Testamenti in libris quadrayinta qualuor continetur. Cui sub. juncti sunt Novi Testamenti libri viginti sex : suntque simul libri septuaginta, in illo palmarum numero, oic: Ilic lexlus multorum translatione varialus, Patris Hieronymi dilia yenti cura emendatus, compositusque relictus est. Ita sane capituli ejus contextus et titue lus, de Hioronymiana eaiendatione Translationis secund:om Septuaginta Interpretes, loqui :1Uctorein probant : ipsaque editoris ad marginem nota ald.nonet, Textum eum dici Septuaginta Interpretum a beulo Hieronymo emendatum. Veru:11, ut ne hoc quidem dissimulem, no quam Cassiodorius Patris Hieronymi curam laudat, ad unius Novi Testamenti recenslonem referenda sit, nonnihil subdubito. Sed enim mojora sunt omni exceptione S. ipsius Interpretis lestimonia, quibus cum dicüs editionem Se;iluarinta a se ait de Græcis in Latino ewendalanı, eamque alteri ex Hebræo Translationi opponit, inanifestum est, non pancos l bros, sed universum Canonem denotare. Insignis focus ille est episi. cxii, ad August., n. 19 : Quod queris, cur prior mea in libris Cunonicis interpretatio asteriscos huheal, el virgulas prunolulus, et posteu aliain Irunslationem absque his signis ediderim, pace qua dixerim, videris mihi non intelligere quod quæsisti. Illo cnirn interpretutio Septuaginta Interpretum est ; el ubicunque virgulæ, id est, obeli sunt, significancut, etc. El paulo post : Ego non lam vetera abolere conatus sum, quæ linguæ neue hominibus emendala de Græco in Latinum transtuli, quam, etc. Mau:festius in prologo al libros Salomonis ex Hebræo, Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placei, kabel eum a nobis cincndatum. Ei lib. il contra Rufinum : Egone contra Septuaginta Interpretes aliquid su.14 loculus, quos ante annos plurimos diligentissime emendatos inece linyne sturlio is dedi. liemque fit). III, iisdem prope verlis, Septuaginta editionom (kligentissime, Binordulam aribe annos plurimos mese lingui hominibus dedi. Paria babei epist. Lill, ad Luciniums, Srpluuginiu Interpretuin ediliuncm ei le hubere non dubito, of anle awnos plurimus diliyentissime cmendalam studiosis tradidi. Deniquc, ut alia prætermittamu, epist. cvi, aid Sunriam ct Fretela:n, ubi quantuu intersit Coranuncin inter atque Hesaplaren cuitio. neni, docel : Ea nulein, inquit, qui habetur in 'Ej472035, ct quum nos vertimus, ipsa est, etc. Igitur uon illos tantum libellos, qui vix ininimam Catonis partem explent, sed universain, ut in Hexaplis oral, editionen vertil, sive Lalinis Græca conteniens restituit.

At vero, quod dicebamus, fecil damni hac in re multum ipse, cum adviverei, sanı:lus Jutorpres : nonc de his, qui jamdiu desiderantur, libris reparandis, ferme concla:alt esi. Sunc neque aliis quot scio, nec mihi esse ita felici contigit, ut coruin parlem saltem. aliquam inter bibliothecarum antiquos mss. invenirem, quos tamen quanta maxima licuit diligentia perlustralian. Nihilominus, aut me animus fallit, aut lanta ejus editionis pars superest in ipsiusmet S. Patris Commentariis, ut ferme possint prophetæ omnes, certo quidem minores duodeciin, et Ecclesiastes ad pristinam.integritatem redire. Persuasum nempe habeo, ca:n versionein ox LXX; quam per versuum periochas propositæ il.i er febræo continenter subucetit, e disseritque siepe sæpius juxta aliun sensum, eam ipsain versionein esse, quan- ad Græcum exemplar recognoverat : non, ut vulgo putant, Veterem in crr:endalam. Et sentio quidem, quod nemo non statim ubjiciel, nullam fernie speciem ibi Hieronymiani laboris præferri : abesse enim plerasque omues, quibus unice potest internosci, asteriscorum atque obeloruin nolas. Ego tamen inde aliter colligendum oxisiimo, ex paucis nimirum quæ alicubi süperont. ejusmodi notis, non aliam posse, quan quæ ox flicronymi calamo profecta est, cditionein eam videri; noque eniin iis instructa Latina alia unquam fuit. Quod autein rarius occurrunt, quam res postulare videbatur, Masimo in prophetis majoribus, in causa est ejus proposituin operis atque iustitulum; neque enim ibi S. Pater ediru Scripturæ terlum, sed exponero atque illustrare constituerat : quin et volebal, Hebraica veritati tous LXX subservire, satisque adeo habuit majoris momenti verborvin el senso differentias, vel is siguis, vel conceptis verbis, ut alias facil, annotasse, cum Hebraico utpote veriori texlmi mallet insistere. Cæterum dies mo deficiet, si modo velim insigniora loca, quibus sive obeli, sive asterisci adhibentur, verbo tenus indicare. Io Commentariis in prophetas rinores obvii magis sunt. Repetamus igi. tur aliunde cicmpla, atque ex uno Isaia, cap. Xl, vers. 1: Quod additur a Septuaginta to Sacerdotes obelo prænotatum cst; et vers. 7 : lloc quod asteriscis nolatur *; quia spiritus Dei flavil in eo* vere fenum est populus * exsiccaluin est funum, cecidit dos; I TIebraico el Theodotionis editione alditum est. Cap. Ilv, in ipso textu verba, + Inn vumnini ud me insulæ, obelo transverberai. Cap. LI. vers. 10 : Nomen to Jerusalune : quod hic a Septuaginta addition est, nec in Hebræo habetur, nec ullus trium interpretum posuit, unde obclo prenotandum, ele. Et post paucus versus, Illud autein quod supra dicitur * Et ning acci lei in corruptionem, et non deficiet panis ejus : de Theodolionis editione ex Uebraico alditum est. Cup. sequenti: In hoc loco noinen + Sion : a Septuaginta addilum, et idcirco juyulatum reru. Denique cap. LV : Quodque sequitur, + et obuoxii lui erunt in ea, : obe'o pranotavimus. Si aliam atque emendalam abs Hivronymo editionen bæc representant, æquus Joctor dijudicet. Quid prro aiendum, cuin erroris nolal Latinos codices, ipso aliter, sive rocle proposito loco legit? In caput Jerewiæ xxxi, initio, Ridicule, inquit, Lalini codices in hoc loco ambiguitale verbi Græci pro calido lupinos interpretati sunt. El culiduin tamcn in ea quam proponit ipse septuaginta virali versione pretulerat. Igilur non Veleris, quæ passiw ublinebat, ct male habebat lupinos, sed quam ipse adornaveral, reccn. sionulu laudat. Paria exempla alibi sæpius offundere cst.

Jam quæ fuerit ejus laboris ratio, el num illa interpretatio proprie dicenda sit, an, ut noris quidem videtur, recepsio, per se quisque poierit ex his quæ dicia sunt, multo autem rectius ex ipsis quæ supersunt, noninenlis existimare. Cum itaque ait S. Pater epist. ad Sunnianu et Frelelam loco superius laudalo, se editionein, quæ habelur in 'E82toi,, vertisse (hoc enim verbo baud scio alibi usum ad laborem suum significandum) de bis dixisse accipiendus est, yuie sub asteriscis adduntur, et cum ex Græco Hexaplari sullecerit, Latine etiam reddidit : deque his præterea, quæ vitium per plures versus fecissent, et nova ipse interpretatione donavit. Sed non ideo inter Versiones, qualis illa fuit ex Hebræo, sed inter einendationes recognitionesque, qualem ipse continuo alibi vocal, referenda est. Fallitur Natalis Alexander, qui superstites libros, Jobum et Psalterium, Salomonis quoque ires, at Paralipomena de novo verlisse ait S. Polrein jurla Grooeum, reliquos qui interciderual, tantuin emerdisse. Satis est alteram Psalterii emcndatio. nem ad priorem comparare, ut constet, Reutram fuisse nova translationis opere et cultu exornalam. Sunt autem docti viri, quos inter Simonius lib. n, cap. 10, qui adjecia sub asleriscis verba, ex Hebræo immediale fuisse conlendat a S. Interprele in Latinum conversa. Quod cst quidem verum, si de Paralipomenou libro dicunt, quem in ipsa illa recensinne jurla LXX iustatur S. Pater so cum legis doctore, qui apud Hebræos admirationi habebatur, contulisse a vertice, mi aiunt, usque ad extremuin unguen : ita nimel in Grecis et Latinis codicibus viliosus oral, al non tam Hebræa, quam barbara quædam et Sarmatica nomina congesta habere videretur. Proinde monuit expressis verbis: Cbicunque usteriscos, id est, stellas * radiare in hoc volumine cideritis, ibi sciaris de Hebrum additum, quod in Lalinis codicibus non habetur. Verum haud ila faclum in reliquis videtur, in quibus ipsa ilerum S. Interpres significad, Groca se Theodolionis editione, queinadmodum in Hexaplis fuerant ab Origenc assula, ir nstulisse. Unum ea de re locum ei epist. crii, aut Augustinum, laudabiinus : Ubicunque, ait, virgula, id est, obeli suni, significatur quod Septunginta plus dixerini, qua n habetur in Aebræo. Ubi aulam asterisci, id est, slellula prælucentes, ez Theodoriunis editione ab Origene additum est : et ini QRBCA transtulimus. Qove his continuo subnecloulur vorta, Hic de ipso Hebraico, quod intelligebamus espressimus, sensuum potius veritatem, quair verboruin ordinem interdum conserrantes, frou li Pris fuerunt, qoi in contraria opinione versantur : neque enim, ut pulant, ad recensionem islai juxta Græcum referuu!ur, sed, quod loci conlenlus evincil, ad eain quam priecedenti proxime perindo meiorarorat, aliam translationer absque his signis, ei Hebræo. Sed ne testimoniis ejusmodi diulius volitowur, ex ipsismet libris per no quisque poterit, contenline lexlus utriusque facia, de re ipsa judicare.

Noac de ipsis libris pauca sigillatito. Tobias et Judith primo occurrunt, qui tamen non ex Græcn, sed ex Hebræo, sive Chaldaico esemplari conversi sunt in Lalinum. Fortasse oliaro salis, quod erat e re nostra, de bis dictum in notis ad porolo:08, qum hic replicare non videtur operæ pretium. Qui asteriscorun obelorumque nobis distinguitur, alque hanc proprie seriem spectat, primus est Job, quem librum vir dicta est, quot mendis non librorioru'n modo, sed et criticorom culpa inolitis liberavimus Vere diserim cuin Hieronymo : Job adhuc apud Latinos jacebat in stercore, el cermibus sculebas errorem. fit, Quomodo probasione alque victoriu dupliciter universa ei suns reddita : ita ego in lingua nosia (audacter loquor) feci eum habere quæ amiseral. Mullum opis S. Jugustinus in Allnotationum libro, luin Alexandrini codicis nupera editio ad leilui resar«iendum, el que innuineris Jocis allt duerant, aut perperam babebantur, ad voruuin aloque asteriscoruin signa reponenda, suppediturunt : quæ malim ab ipsius lections operis porciping, quan ut postram tibi commendari industriain pulos, Psalmoruin liber qui pone sequilur, er du plici, ut el paulo superius nolatum est, S. Patris editione ad Græcum exhibelur. Explica tum est quoque sowel atque iterum in polis, quod et passim alii ante nos docueruni, cur prior illa et minus accurala recensio Romanum Psalleriúar, allera Gallicanum audial: quibus vocabulis ipsa rei non inulilis historia continelor. Sed enim post Waltonun in Prologom. 1, 5, Nalalis quoque Alexander fallitur quæsl. rii, de Vulgat. Lalin.. ubi sentit, qualer circa Psalterium Hierunynum laborasse : atque adeo alterum post duas islas cien dalionem ex Græco, quee nusquam fuit, comminiscitur. Errat in contrariam partem Petrus Pithæus, de Latinis Biblior. interpretibus, cum Vulgalam nostram Psalmorum editionem (quæ exceptis obelorum atque asleriscorum notis, eadem omnino est atque Psallerruin quod Gallicanum vocant, ut textum conferenti sole clarius constabit) non aliam haberi vuli, quam veterem quæ ante Hieronymu!u oblinebal ex ea editione, quæ Luciani dicahalur : ac porro unicowi ex Græco esemplari versionem Hieronymi eam esse quom Romanum Psalterium exhibel. Fucun docto viro fecit, quod in excusis Vulgalæ codicibus quædam sint, lamolsi rarius, quæ Hieronymo non probentur : cujusmodi est illud psalm. v, vers. 9: Dirige in conspectu tuo viam meam, pro quo jubet S. Inlerpres rescribi, in con. spectu meo riam tuam. Sed illa editorum codicum lectio est, non item et loss. qui periode atque notaluid est als Hieronymo, rectius legunt. Alia id genus, quæ ejus meuti videntur iro contraria, mosime obelorum in vulgatis libris delectus peperit, qui cum in veteribus mano esaralis rite sint positi, dificultaten oinnino elevant. Actum vero præclare nobiscum, quod ejusmodi codicibus, el sumnæ quidem vetustatis, atque emendationis non caruimus, uno cum primis Valicano, olim Svecorum Reginæ, qui unrialibus, ul vocaul,

« PoprzedniaDalej »