Obrazy na stronie
PDF
ePub

LECTIO 2.

Ministros novi testamenti commendat, cujus ministerium veteris testamenti

ministerio præfertur.

6. Qui etidoneos nos fecit ministros novi est, Qui et fecit nos idoneos ministros

testamenti : non littera sed spiritu. novi testamenti. (Is. 61.) Ministri Dei Littera enim occidit, spiritus autem nostri dicetur vobis. Et in hoc tenemus vivificat.

locum angelorum, (Ps. 103.) Qui facit 7. Quod si ministratio mortis litteris

angelos, etc. Sed non solum fecit nos deformata in lapidibus fuit in gloria,

ministros, sed idoneos. Deus enim ita ut non possent intendere filii

cuilibet rei dat ea per quæ possit conIsrael in faciem Moysi , propter glo

sequi perfectionem suæ naturæ. Undo riam vultus ejus, quæ evacuatur:

quia Deus constituit ministros novi 8. Quomodo non magis ministratio spi

testamenti, dedit et eis idoneitatem ritus erit in gloria? 9. Nam si ministratio damnationis in

ad hoc officium exercendum , nisi sit gloria est: multo magis abundat mi- impedimentum ex parte recipientium. nisterium justitive in gloria.

(Supra 2.) Et ad hæc quis tam ido10., Nam nec glorificatum est, quod neus, sc. sicut Apostoli a Deo institu

claruit in hac parte , propter excel- ti ? Hoc autem novum Testamentum lentem gloriam.

quid sit describit, subdens: Non lit11. Si enim quod evacuatur per glo- tera, etc. Et describit ipsum quantum

riam est, multo magis , quod manet, ad duo, sc. quantum ad illud in quo in gloria est.

consistit, et quantum ad causam prop

ter quam datum est, ibi : Littera enim Commendato ministerio novi testa- occidit, etc. menti , hic consequenter commendat Circa primum sciendum est, quod ministros ejus. El primo ponit duo, Apostolus loquitur profunde: dicitur quæ respondent verbis præmissis. Præ- enim (Jer. 31.) Feriam domui Israel, miserat enim donum a Deo acceptum, et domui Juda foedus novum, non secuncum dixit : Sufficientia nostra, etc. Et dum pactum quod pepigi cum patribus fiduciam ex dono conceptam , cum di- vestris. Et post: Dabo legem meam in xit : Fiduciam talem , etc. Primo ergo visceribus eorum, et in corde eorum determinat ea quæ pertinent ad do- superscribam eam, etc. Vetus ergo num perceptum. Secundo ea , quæ ad testamentum scribitur in libro, postfiduciam conceptam, ibi: Habentes igi- modum sanguinem aspergendo, ut ditur talem, etc. Circa primum tria facit. citur (Hebr. 9.) Accepit sanguinem et Primo ostendit donum a Deo suscep- aspersit librum , etc. dicens: Hic est tum; sc. ministerium novi testamenti. sanguis, etc. Et sic patet , quod velus Secundo describit novum testamen- lex est testamentum litteræ; sed novum tum. ibi : Non littera , sed spiritu. testamentum est testamentum Spiritus Tertio ex dignitate novi testamenti, Sancti, quo charitas Dei diffunditur ostendit dignitatem ministrorum ejus, in cordibus nostris , ut dicitur (Rom. ibi : Si ministratio , etc. Dicit ergo : 5.) Et sic dum Spiritus Sanctus facit dico quod sufficientia nostra ex Deo in nobis charitatem , quæ est plenilu

do legis, est testamentum novum, non dit quod ministerium novi testamenti littera , id est, per litteram scriben- præfertur veteri. Secundo rationem dum , sed spiritu , id est, per spi- hujus assignat, ibi : Nam si ministraritum qui vivificat. (Rom. 8.) Les tio, etc. Circa primum sciendum est, spiritus vitae, id est, vivificantis. Causa quod Apostolus argumentatur ex hoc autem quare datum sit novum testa- quod habetur (Exod. 24.) Ubi littera mentum, per spiritum, subditur: quia nostra habet, quod Moyses habebat falittera occidit occasionaliter. Nam lit- ciem cornutam, ita quod non possent, tera legis dat solam cognitionem pec- etc. Alia littera habet faciem splendicati. (Rom. 3.) Per legem autem cogni- dam, quod melius dicitur; non enim tio peccati. Ex hoc autem , quod co- intelligendum est eum habuisse cornua gnosco peccatum, solum duo sequun- ad litteram , sicut quidam eum pintur. Nam lex dum per eam cognosci- gunt, sed dicitur cornuta propter ratur, non reprimit concupiscentiam : dios, qui videbantur esse quasi quæsed magis occasionaliter auget, in- dam cornua. Arguitur autem ex hoc quantum concupiscentia ferventius fer- sic. Et primo per unum simile, et est tur in rem prohibitam. Unde hujus locus a minori. Constat enim quod si modi cognitio nondum destructa causa aliquid quod minus est, habet aliquid concupiscentiæ occidit, hinc vero ad- de gloria, quod multo magis illud quod dit prævaricationem. Nam gravius est est majus. Sed vetus testamentum est peccare contra legem scriptam et na- minus, quam novum ; cum ergo illud turalem simul, quam contra legem fuerit in gloria, ita ut non possent, naturalem solum. (Rom. 7.) Occasione etc. videtur quod multo magis novum accepta, non data , peccatum, etc. Li est in gloria. Quod autem vetus testacet autem occasionaliter occidat, in- mentum minus sit novo, probat triquantum sc. auget concupiscentiam, pliciter. et addit prævaricationem , non tamen Primo quantum ad effectum , quia est mala lex vetus, quia ad minus pro- illud est testamentum mortis, istud hibet mala. Est tamen imperfecta , in- vitæ, ut dictum est. Et quantum ad quantum non removet causam. Est hoc, dicit: quod si ministratio mortis, ergo lex sine spiritu interius impri- id est, vetus, quæ est occasio mortis; mens legem in corde, occasio mortis. et hoc respondet ei quo dicitur : LitEt ideo necessarium fuit dare legem tera occidit, etc. Secundo quantum ad spiritus , qui charitatem in corde fa- modum tradendi, quia vetus fuit traciens, vivificet. (Joan. 6.) Spiritus est dita litteris in tabulis lapideis; nova qui vivificat.

vero fuit impressa spiritu in cordibus Consequenter ex his ostendit digni- carnalibus, et hoc innuit, cum dicit: tatem sui ministerii. Et circa hoc duo Litteris de formata , id est, perfecte facit. Primo ostendit, quod ministe- formata, In lapidibus, id est, in taburium novi testamenti præfertur minis- lis lapideis. Et hoc ei respondet, quo terio veteris testamenti. Secundo quod dicitur: Non littera , sed spiritu , etc non solum præfertur , sed quod mi- Tertio quantum ad perfectionem, quia nisterium veteris testamenti, quasi ni- gloria veteris testamenti sine fiducia hil habet de gloria in comparatione ad est, quia neminem ad perfectum adnovum, ibi : Nam nec glorificatum, etc. duxit lex. In novo vero est gloria cum Circa primum duo facit. Primo osten- spe melioris gloriæ, sc. sempiternæ. (Is. 51.) Salus mea in sempiternum Primo enim ostendit, quod ministeerit. Et hoc innuit, cum dicit: Quæ rium novi testamenti absque aliqua evacuatur. (Gal. 5.) Quod si circum- comparatione excedit ministerium vecidamini , Christus nihil, etc. Conclu- teris. Secundo causam hujus assignat, sio ponitur, cum dicit : Quomodo non ibi : Si enim quod evacuatur, etc. Dimagis, quod planum est.

cit ergo : dixi, quod ministerium jusHorum autem rationem assignat con- titiæ abundat in gloria , et intantum sequenter, cum dicit: Nam si minis- quod gloria veteris ministerii non est tratio, etc. Et est ratio sua talis: glo- dicenda gloria; quia nec glorificatum , ria magis debetur justitiæ, quam dam- etc. quod dupliciter exponitur. Primo pationi, sed ministerium novi testa- modo sic : Quia nec, etc. id est, illa menti est ministerium justitiæ, quia gloria nihil est in comparatione ad isiustificat interius vivificando. Ministe- tam novi testamenti , quia illa gloria rium autem veteris testamenti , est non est omnibus ministris collata , sed ministerium damnationis occasionali- solum Moysi, et non claruit in toto ter, supra eodem: Littera occidit, Moyse, sed in parte, id est, in facie spiritus autem vivificat. Cum ergo mi- solum particulariter. Et ideo : Nec glo. nistratio damnationis, id est, minis- rificatum est , id est, nec glorificari tratio veteris testamenti, quæ occasio- debet, propter excellentem gloriam, id naliter est causa damnationis, ut dic- est, comparatione excellentis gloriæ tum est , est in gloria, quæ apparuit novi testamenti , quæ abundat gratia, in facie Moysi ; constat quod multo ut per eam purificati homines possent magis abundat in gloria , id est , dat videre non gloriam hominis, sed Dei. abandantem gloriam ministris ejus Secundo modo , ut punctetur sic; nec ministerium justitiæ, id est, novi tes- glorificatum est, quod claruit ; quasi tamenti , per quod datur spiritus , per dicat : Nam in hac parte, id est, in quem est justitia et consummatio vir- respectu hujus naturæ particularis, tutum. (Prov. 3.) Sapientes gloriam qui sumus servi, non est glorificatum, possidebunt. Consueverunt hoc in loco id est, non gloriosum illud, quod clafieri quæstiones de comparatione Moysi ruit in veteri testamento; et hoc propet Pauli; sed si recte considerentur ter excellentem gloriam , quæ est in verba Apostoli , non sunt necessariæ; novo, quia illa est gloria Dei patris. quia hic non fit comparatio personæ Hujus autem causam assignat consead personam, sed ministerii ad minis quenter, cum dicit: Si enim quod evaterium. Sed quia possent pseudo-apos- cuatur, etc. Et est ratio sua talis. Illud toli dicere , quod licet majus ministe quod datur , ut transeat, nihil est in rium sit novi testamenti quam mi- respectu ad illud quod datur, ut semnisterium veteris testamenti : non ta- per maneat. Si ergo testamentum vemen est multo majus , et ideo bo- tus , quod evacuatur, tollitur: (1 Cor. num est, quod illi ministerio, et isti 13.) Cum venerit quod perfectum est, intendamus, quod et faciebant, quia evacuabitur quod ex parte est, etc. Per simul servabant legalia cum Evange- gloriam enim Moysi ministratum sal

tem per particularem gloriam constat Ideo hic consequenter Apostolus hoc quod testamentum novum manet, quia improbat, cum dicit : Nam nec gloria hic inchoatur et perficitur in patria. ficatum , etc. Et circa hoc duo facit. (Luc. 21.) Cælum et terra transibunt ,

[ocr errors]

verba autem mea non transibunt. - in qua perficietur. Erit, inquam, nobis Erit multo magis in gloria æterna, qui sumus ejus ministri.

LECTIO 3.

Ex multa spe ac multa fiducia in Deo, hujusmodi se fungi ministerio dicit,

affirmans, majorem fiduciam in nova lege reperiri, quam in veteri.

12. Habentes igitur talem spem, multa nisterii ex quo crescit nobis spes. (Prov. fiducia utimur:

28.) Justus quasi leo confidens absque 13. Et non sicut Moyses ponebat vela- terrore erit. (Jer. 17.) Benedictus vir

men super faciem suam, ut non inten- qui confidit in Domino. Consequenter derent filii Israel in faciem ejus, quod sicut prætulit donum dono, ita praevacuatur:

fert fiduciam novi testamenti fiduciæ 14. Sed obtusi sunt sensus eorum. Us

veteris testamenti, cum dicit: Et non que in hodiernum diem, idipsum ve

sicut Moyses, etc. Et circa hoc duo falamen in lectione veteris testamenti

cit. Primo proponit factum in veteri manet non revelatum (quod in Chri

testamento. Secundo exponit, ibi:Quod sto evacuatur),

evacuatur, etc. Factum autem , quod 15. Sed usque in hodiernum diem, cum

proponit legitur (Exod. 24.) ubi dicilegiiur Moyses, velamen positum est

tur, quod Moyses quando loquebatur super cor eorum. 16. Cum autem conversi fuerint ad Do

ad populum, velabat faciem suam, quia minum, auferetur velamen.

propter claritatem vultus ejus non 17. Dóminus autem , spiritus est. Ubi poterant respicere in eum filii Israel.

autem spiritus Domini, ibi libertas. Et ideo dicit: Et non sicut Moyses, etc. 18. Nos vero omnes, revelata facie, glo- quasi dicat : Dico quod utimur multa

riam Domini speculantes, in eam- fiducia, et tanta, quod non accidit nodem imaginem transformamur a cla- bis sicut Moyses faciebat ejs, sc. non ritate in claritatem, tamquam a Do- revelando faciem suam populo, quia mini spiritu.

nondum venerat tempus revelandi cla

ritatem veritatis. Habemus ergo nos Positis his, quæ pertinent ad com- fiduciam absque velamine. mendationem doni percepti a Deo, hic Consequenter exponit hoc, quod diconsequenter ponit ea , quæ pertinent xerat de velamine, dicens : Quod evaad commendationem fiduciæ de ipso cuatur, etc. Velamen enim illud erat dono conceptæ. Circa hoc autem duo obscuritas figurarum , quæ per Chrifacit. Primo ponit fiduciam ex dono stum evacuata est. Et circa hoc tria conceptam. Secundo vero comparat facit. Primo enim ponit evacuationem fiduciam veteris et novi testamenti, hujus velaminis. Secundo quomodo ibi: Et non sicut Moyses. Dicit ergo · hæc evacuatio habet locum in Judæis, primo: Habentes igitur talem spem, ibi : Sed obtusi , etc. Tertio quomodo ex hoc sc. quod nobis dictum est, sc. hæc evacuatio habet locum in minividendi gloriam Dei. (Rom. 8.) Spe stris novi testamenti, ibi : Nos vero enim salvi facti sumus.- Multa fiducia revelata, etc. Dicit ergo, quod Moyses utimur, id est , confidenter operamur ponebat velamen, sc. figuræ, super faea, quæ pertinent ad usum hujus mi- ciem suam, quod sc, velamen, evacua

tur, id est , tollitur per Christum sc, sensus eorum, ut veritatem nobis maimplendo in veritale, quod Moyses nifestatam usque in hodiernum diem tradidit in figura: quia omnia in figu- non intelligant. Sed idipsum velamen, ra contingebant illis; sic enim Christus quod erat in veteri testamento, anteper mortem suam removit velamen quam velum templi scissum esset in de occisione agni paschalis. Et ideo lectione veteris testamenti , quia non statim cum emisit spiritum , velum aliter intelligunt illud, quam ante, quia templi scissum est. Item in mittendo adhuc innituntur figuris, ut veritatem Spiritum Sanctum in corda creden- non revelent, id est, non intelligant: tium,ut intelligerent spiritualiter,quod sic velamen Dei non figuram , sed veJudæi carnaliter intelligunt. Et hoc ve- ritatem credunt, quod sc. evacuatur lamen removit cum aperuit eis sen- quantum ad fideles, et quanlum in se sum, ut intelligerent scripturas. (Luc. est omnibus per Christum, id est, in ult.) Qualem autem effectum habeat fide Christi, sed in eis non manet, quia in Judæis hæc evacuatio ostendit, di non credunt venisse Christum. cens : Sed obtusi, etc. Et circa hoc duo Consequenter cum dicit: Sed usque facit. Primo ostendit, quod remotum in hodiernum diem, etc. ostendit quoab illis non fuit in statu infidelitatis. modo adhuc apud Judæos est velamen Secundo ostendit, quod removebitur quantum ad infideles, licet remotum in eorum conversione, ibi : Cum au- sit per Christum. Circa quod scientem conversus fuerit, etc.

dum est, quod velamen dicitur apponi Circa primum duo facit. Primo osten- alicui dupliciter. Aut quia apponitur dit rationem quare hæc evacuatio non rei visæ ne possit videri. Aut quia aphabet locum in Judæis. Secundo ex hoc ponitur videnti ne videat , sed Judæis ostendit eos adhuc habere velamen, in veteri lege utroque modo apposiibi: Sed usque in hodiernum diem, etc. tum erat velamen. Nam et corda eoDicit ergo , quod evacuatur in his, qui rum excæcata erant, ne cognoscerent credunt, sed non quantum ad Judæos veritatem propter eorum duritiem, et infideles, et ratio hujus est , quia ob- vetus testamentum nondum completusi sunt sensus eorum , id est , ratio tum erat, quia nondum veritas venerat. eorum hebes est, et sensus eorum im- Unde in signum hujus velamen erat becilles et obtusi sunt nec possunt vi- in facie Moysi, et non in faciebus eodere claritatem divini luminis, id est, rum, sed veniente Christo, velamen divinæ veritatis absque velamine figu- remotum est a facie Moysi , id est, a rarum. Et hujus ratio est, quia clau- veteri testamento, quia jam impletum dunt oculos, ut non videant, quia ve- est, sed tamen non est remotum a cor. lum templi scissum est. Et ideo est ex dibus eorum. Et hoc est quod dicit ; eorum culpa infidelitas, non ex defectu Sed usque in hodiernum diem, quasi veritatis, quia remoto velamine omni- dicat : Amotum est a fidelibus veteris bus aperientibus oculos mentis per testamenti velamen. Sed adhuc cum fidem clarissime veritas manifestatur. legitur Moyses, id est , cum exponitur (Rom. 11.) Cæcitas ex parte contigit in eis vetus testamentum:(Act. 15.) MoyIsrael. (Joan. 9.) In judicium veni in ses a temporibus antiquis habet in sinhunc mundum , etc. Sic enim prophe- gulis civitatibus, qui eum prædicent in taverat (Is. 6.) Excæca cor populi hu- synagogis, etc. velamen , id est, cæjus, etc. Et vere intantum obtusi sunt citas , est positum super cor eorum.

« PoprzedniaDalej »