Obrazy na stronie
PDF
ePub

M O N I T U M

A D O R I G E N IS

ΕΞ Η Γ Η Τ Ι Κ Α

IN E X 0 D U M.

1

Tripla fuit Origenis in Exodum denyntizūv genus;') Tomi nimirum, excerpta seu scholia, et Homiliae. Pomorum fragmenta tria graece exhibet Philocaliae caput vigesimum Kitum; fronti enim fragmenti secundi praefixus est hic inclus: και πάλιν έν άλλο Τόμα εν ταις αυταίς εις toy "Ezsdur onusmoGWY.“ Tria haec fragmenta primo loco repraesentat nostra editio.

Excerpta seu Scholia commemorat Hieronymus apud Rufnum lib. II. Invectiv. At nihil horum hodie superest, nisi forte aliquid inde excerptum habeant Erdoyaè is Exodum, quae sub Origenis nomine in Catenis graecis manuscriptis circumferuntur, quasque nos Tomorum fragmentis subjunximus.

Homilias denique edidit Origenes, quas Rufinus in fine Commentariorum ejus in epistolam ad Romanos pererabs magno a se labore translalas monet, dum „supplere, inquit, cupimus ea, quae ab Origene in auditorio ecdesiae ex tempore non tam explanationis, quam aedificationis intentione perorata sunt, sicut in homiliis sive oratiuncolis in Genesin et in Exodum fecimus.... Quem laborem adimplendi, quae deerant, idcirco suscepimus, ne

) Cl. od. Ruaci Tom. II, pag. 110. et 111.

[graphic]

pulsatae quaestiones et relictae (quod in homiletico dicendi genere ab illo fieri solet) latino lectori fastidium generarent." Ex his duodecim tantum commemorat Cassiodorus de Instit. Div. litt. cap. 1., sed tredecim hodie supersunt, quae a nemine, quod sciam, in dubium revocantur. Duplex ex homilia octava fragmentum affert Jonas Aurelianensis episcopus lib. I. de Institutione Laicali

сар. . 19., et ejusdem libri cap. 13. alterum exhibet ex homilia de cima. Id unum optarent eruditi, ut labore supplendi

, quae deesse existimabat, Rufinus supersedisset. Cum enim jam textus graecus perierit, vix certo distingui potest, ubi solus Origenes loquatur, aut ubi suas nobis merces obtrudat Rufinus. Ut ut est, cum extemporaneae sint hae homiliae, ex illarum numero sunt, quas Origenes teste Eusebio lib. VI, histor. Eccl. cap. 36. jam sexagenario major a Notariis excipi permisit, cum id antea fieri nunquam concessisset: proindeque post annum Christi CCXLV. habitae sunt.')

?) Cfr. de indice locorum Tom. X.

oratores hujus mundi, qui velut aves coeli levibus pennis, verborum dumtaxat pompa, excelsa sectantur et ardua, et rationibus capti velint habitare in ramis istis, in quibus non loquendi decor est, sed ratio vivendi. Quid ergo faciemus et nos de his, quae secta sunt nobis? Si mihi Dominus concedere dignaretur spiritualis agriculturae disciplinam, si peritiam colendi ruris donaret, unus sermo ex his, quae recitata sunt, in tantum posset ') longe lateque diffundi, si tamen set auditorum capacitas sineret, ut vix nobis ad explicandum sufficeret dies. Tentabimus tamen pro viribus nostris aliqua disserere, etiam si neque nobis universa explicare, neque vobis cuncta audire possibile est. Quia et hoc ipsum agnoscere, quod supra vires nostras sit horum scientia, non parvae arbitror esse peritiae. Videamus ergo, quid statim in initiis Exodi lectio contineat, et qua possumus brevitate, quantum ad aedificationem auditorum sufficit, persequamur: si tamen precibus vestris javetis, ut adsit nobis sermo Dei, et ipse duz nostri dignetur esse sermonis. .

2. „Haec ?) sunt, inquit, nomina filiorum Israel, qui ingressi sunt in Aegyptum una cum Jacob patre suo, unusquisque cum universa domo sua intraverunt: Ruben, Sin eon, Levi, Judas," et ceteri patriarchae. „Joseph autem, inquit, crat in Aegypto. Erant autem omnes animae de Jacob septuaginta quinque.“ Simile huic mysterio et illud esse puto, quod per prophetam dicitur, si quis advertere potest: „in') Aegyptum descendit populus meus, ut“) habitaret ibi, et in Assyrios vi abductus est.“ Si quis ergo potest invicem sibi ista conferre, et ex his,

^) Edd. Merlini: possit.
2) Exod. I, 1. 2. — 5.

) Jesai. LII, 4.

*) Aliquot Mss.: „ul habitaret ibi, et Assyriorum vi abductus est.“ R.

quae vel a prioribus nostris, vel etiam a coaequalibus, sed et a nobis non ounquam disputata sunt, intelligere pateris, quae sit ?) Aegyptus, in quam populus Dei non tam ad habitandum, quam ad incolendum, descendit, qui etiam sint Assyri, qui eos vim facientes abduxerunt, consempenter advertet, quis sit patriarcharum numerus et enda, quaeve eorum domus et familiae designentur, quae ama cum Jacob patre suo ingressae dicuntur') in Aegyptom. Descendit enim Ruben cum tota domo sua, et Levi com tota domo sua, sed et ceteri omnes. Joseph anten, inquit,) erat in Aegypto, et uxorem de Aegypto accepit, et licet ibi positus, tamen in patriarcharum numero habetur. Si quis ergo potest spiritualiter ista discatere, et Apostoli sensum sequi, quo discernit et segreat Israel, et dicit') esse quendam secundum carnem Israel, ut alium sine dubio indicet esse secundum spirime: sed et si quis sermonem Domini diligentius considera, que hoc ipsum designat, cum dicit de quodam: stece) verus Israelita, in quo dolus non est:" et dat intelligi esse aliquos veros Israelitas, aliquos sine dubio aan veros: poterit fortasse spiritualibus spiritualia conferens, et Doris vetera, ac veteribus nova componens, mySerium Aegypti et patriarcharum in eam descensionis") adrertere. Sed et differentias tribuum contemplabitur, at conjiciat, quid eximium visum sit in tribu Levi, quod e1 ta sacerdotes Domini eliguntur ac ministri: quid etiam is tribu Juda praecipuum Dominus senserit, quod ex ea reges assamuntur et principes: et quod est majus omnium,

') Mss.: ,vel etiam a coaequalibus." Alias (v. c.

c, in edd. Þ.): „vel etiam ab aequalibus.“ R.

*) Deest „sit“ in edd. M.
") Edd. Merlini: dicantur.
) Cfr. Exod. I, 5. 5) Cfr. I Cor. X, 18.
) Ev. Joann, I, 48.
') Alias (v. c. in edd. M.) „descensionem.“ R.

« PoprzedniaDalej »