Obrazy na stronie
PDF
ePub

Os na wêl e'n dychwelyd,

Gwae i'w bron! eu di lon lu Swrth i'r bedd y syrth o'r byd.

Oedd o'i flaen ar ddiflannu. Minnau'n brudd, mewn cystudd caeth Na 'mddigiwch, na fernwch fod A welaf ei farwolaeth.

Y camwedd dros bob cymmod. Os cyll, gloes erchyll yw son,

Nid chwi, ond Celi, coelier, I ddeufrawd, tyrr ei ddwyfron.

Nid chwi, ond ein Tad ni, Nêr, Oh deilwng Lywydd dilyth !

Ein grasol, ein nefol Nawdd,
I ti y byddwyf fi fyth

Duw 'n fwyn yma 'm danfonawdd:
Gaethwas! gwna gymmwynas mâd A bu er mwyn cadw bywyd
O fwynder i'm cyfiawndad;

Myrddiynau drwy barthau'r byd.
Oh f'ynad! derbyn finnef

Chwithau na 'mddigiwch weithion: Anwyl Ior! yn ei le ef. 2040 | Moler, mawryger yr Ion.

2100 P’odd yr âf? ni feiddiaf fi

Eu poenau ganfu'r pennaeth; Droi unwaith, gan drueni,

O'i orsedd eurwedd e ddaeth: Adref, rhag braw anfeidrol,

Cusapai, cofleidiai'n lân A’m tlawd anwylfrawd yn ôl.

Ei hynaws frawd ei hunan. Dygaf; os âf, gwae fi son,

Y gwaraidd langc ro'i ddwy law Dygaf fy nhad i eigion

Yn dyner iawn am danaw : Trueni,-wr tirionwawr,

Yna, etto, trodd nattur Tosturiwch!-i'r llwch, i'r llawr:

Yn ddagrau, mal perlau pur. Yn union ei benwynnedd

I'w frodyr, wr hyfrydwedd, A'n llawn gotidiawn i fedd.

E rodd hael arwydd o hedd. Ond Oh! 'r oedd yno war ddyn Cofleidiodd a hoffodd hwynt, Hynaws dros bawb o honyn’;

Ior addwyn, fel yr oeddynt. Trodd olygon cyfion cu

Yn fwyn arnyn' fe wenai, Yn fwynion arno i fynu;

Hael iawn wr, a'u holi wnai: Dygn oedd ei grynedigaeth;

Fy nhad diddan hyd heddyw, Heb eiriau, ei ddagrau ddaeth

Fathro, mae ef etto 'n fyw ? I'w gu ruddiau gwareiddwawr,

Y gwŷr, rhwng brawdol gariad, O'i ruddiau 'n llynnau i'r llawr.

Rhwng gwylder a mwynder mad, Golwg a wanodd galon

Rhwng hynod ryfeddod fawr Yr ynad harddfad oedd hon; 2060 Yn derfysg, ac ofn dirfawr,

2120 Ydd ydoedd ry doddadwy,

A ddelwant rhwng ei ddwylaw; Ry feddal i 'mattal mwy.

Ymgrymmant, brysiant mewn braw. Llefodd, fe 'u soddodd mewn sàn,

Y nefolwawr penfelyn, Bellach eled pawb allan!

Mewn mwyn fodd, waharddodd hyn. Mewn mawr sàn, pawb allan aeth: Mor ddedwydd fy mreuddwydiawn! Odidawg ynad odiaeth,

Hwy ddaethant â llwyddiant llawn! Chwerw oedd ofn ei garcharwyr, Duw'n tadau, Fe 'n ddïau ddaeth Gwnai graffu 'n gu ar y gwyr.

I hylwydd freintiau helaeth Wr ffraw, â'i ddwy law ar led,

A'i was yr hwn ddewisawdd ; A'i wyneb mor dirioned,

Bob amser Nêr a fo 'm bawdd. Hyd entyrch codai yntef

Ar ol, wýr moesol, o'u mysg Wylofus alarus lef;

Darfod eu dyfnfawr derfysg, Myfi yw Joseph!-mae f’ais

Nawsaidd ymddiddanasant Ar dorri tra 'r hir daerais.

Felysion hen gofion gànt. Ai byw hefyd hyd yn hyn

Yn llon eu danfon i'r daith Yw 'nhad mewn byd anhydyn?

Wnai'n ol i Ganaan eilwaith. Hyn a holltodd eu henaid !

Yn llawnwych anfon lluniaeth Y gwŷr mewn gwewyr a gaid.

I'w dad anwylfad a wnaeth. Gwylder, mawr brudd-der a braw Dewrwyllt gerbydau eurwawr Trwyddynt oeddynt yn treiddiaw. 2080 Wnaeth anfon, wr mwynlon mawr. 2140 Eu dygn ddwfn synnedigaeth

Ei frodyr, dan hyfrydu, Barodd gau pob genau 'n gaeth.

A ddaethan' i Ganaan gu. Y muner mawr orch’mynodd,

Ac Israel, fu ’n wael ei wedd, Mewn hawddgar gyfeillgar fodd,

Ef eilwaith ga'dd orfoledd : Chwithau dyneswch weithian:

Ei radlon galon, fu ’n gaeth, Dan grynu dynesu wnan'.

Mawr alar! 'min marwolaeth, Mi wn na 'dwaenoch mo'nwyf;

Tannau eurlwys, tynerlon Eich brawd llwyd a werthwyd wyf. Delynau wnaen' fywhâu hon.

[ocr errors]

Canfod, adnabod a wnaeth

Ar sail o werthfawr sylwedd,
Y loyw dêg weledigaeth,

Y Duwdod, mewn hynod hedd.
Angylion gwynnion yn gør

Y prydnhâwn, y prydnhâwn hwyr,
Anfarwol drwy nef oror.

Hoyw lewych, a haul awyr
Ym maes Lus, wr moesol iawn,

O'r ddeutu 'n gwenu 'n geinwawr
Y gwelodd y llu gwiwlawn:

Yn ei ddyfr-ddrych meithwych mawr,
Yr un wedd eirian oeddynt,

Galwai 'r bychan gwiwlan gwyl
F adnabu, a ganfu gynt.

Yn dyner, Fy nhad anwyl!
Hyd ysgol, wele 'n disgyn

Fy machgen!-ei lawen lais
Un gloywbryd, i gyd mewn gwyn! Yn glauar iawn a glywais.
Ei lwynau mewn melynaur

Ar ol i'w ddedwyddol dad
Wisgwyd, wregyswyd âg aur. 2160 Gwar-fwyn wasgu 'i fab gwir-fad, 2220
Y mawr Ion a'm danfonawdd

Wed'yn, yn llawen odiaeth,
A mâd fynegiad o'i nawdd :

Simeon i'w ddwyfron a ddaeth.
Israel, fy ngwas hael hylwydd,

I'w annedd daeth mewn ennyd
Wr cyfiawn, daw it’ lawn lwydd: Ei feibion gwiwlon i gyd.
Ti'm boddiaist, cerddaist bob cam Ar ol cyfarch, mewn parch pêr,
Hyd lwybrau duwiol Abra'm:

Eu dawnus dad yn dyner,
Fel Abra'm, nefol wobrwy

Distaw hwy wnaent gyd-eistedd
Fydd dy ran, Tarian it' wyf.

O'r ddeutu yn gu eu gwedd.
Etto 'r wyf yn Dduw itti;

Hwy ar eu tad, hoyw wyr têg,
Israel, ni wnaf d' adael di.

A wenant å mwyn waneg:
O'th annedd, wr doeth union,

Yn fâd, yn annhraethadwy,
Na ddos, wedi'r hagr-nos hon:

E wenai 'u tad arnynt hwy.
Di gei lon dêg lawenydd,

D’wedent, Ba’nd hynod ydyw,
A hynny efory fydd.

Mae d' arab fwyn-fab yn fyw!
Clywodd y geiriau clauar,

Joseph! dy fab dewisawl!
Clywodd, a gwelodd y Gwâr,

Byw dy fab, mewn byd o faw)!
At y pêr nifer nefol

Ei lawen wedd oleuai,
Claerwyn, yn esgyn yn ôl.

Rhyfeddu, dan wenu, wnai!
Wed'yn, yn llawen odiaeth,

Ac ar yr Aipht, gwir air yw,
Dadebru, dan wenu, wnaeth. 2180 Odiaeth reolwr ydyw !

2240 Mal gwynt o'r deheubwynt hyll,

Llewygodd, ni feiddiodd fo
Naws arwchwyrn, ar nos erchyll,

Yn ei galon iawn goelio.
O fry a dery y don,

Er hyn, pan ganfu y rhodd,
Rwyga fynwes yr eigion,

Efe a lon adfywiodd:
Y mawrwynt yrr armorau,

Goleunef a Rhagluniaeth!
Yrr draw fyrdd o arw dyrfâu:

Digon yw! a Duw a'i gwnaeth!
Yr ewyn yn frigwyn fry,

Byw yw fy mab, ceinfab cu,
O'r wybren ruthra obry;

Cariadus, yr wy'n credu !
A'r corwynt ym mron curo 'r

Yn ddïau cyn angau âf
Creigydd a'r moelydd i'r môr.

I'w weled, fab anwylaf.
Gyd â'r dydd daw tywydd têg;

Ae'i feibion a'i wyrion ef
Gloywder yr haul goleudeg

Ar antur lle 'r ae yntef.
A wasgar y terfysgoedd

Gyd â'u tâd, wr mâd, mudant,
A’u hanwar gref-lafar floedd;

I'r Aipht o Ganaan yr ânt.
Gwed'yn bydd miwsig adar

Býr seibiant yn Beerseba,
Yn llawen drwy'r wybren war;

Ar ei daith, gymm'rai'r gwr da.
Bydd nef a daear hefyd

Gwirfodd aberth rhagorfad
Yn gwenu yn gu i gyd :

Rodd i'w Dûr, i Dduw ei dad.
Yr un modd, wedi'r ofn mawr,

Eirian wr, tra bu ’n aros,
Enaid y gwr tirionwawr.

2200 Duw Nêr yn nyfnder y nos 2260 Yn lle prudd-der trymder trwch,

A dd'wedodd, Jacob ddidwyll,
Duwiolaf lon dawelwch.

Duw 'r hedd, heb duedd i dwyll,
Mor hawdd, yn llawn mor rhwydded Duw ydwyf dy holl dadau,
A throi 'n ddiddym grym ei gred,

A Duw'r meibion tirion tau;
I isel awel o wynt

Fwynwr, na ofna fyned,
Droi yr haul draw o'i helynt.

Cei wèn wlad Gosen yn gêd;
Pur odiaeth wr, heb bryder,

Cei gyflawn dêg iawn gynnydd,
Gwnai orphwys ei bwys yn bêr

Tydi heb rifedi fydd.

I'r Aipht gyd â thi yr âf;
A dïogel y dygaf
Di oddiyno etto ’n ôl
Yn fyddin fawr ryfeddol.

Pan ddeffrôdd, addolodd ef
Hael enwog lor y loywnef:
Wr cu, gyd â'i deulu daeth
Yn llon i wlad y lluniaeth.
Ei fab, yr hwn o'i febyd
Mwyneiddgu, ni's canfu c'yd,
Cywirfab fe'i cyfarfu,
A hynod gyfarfod fu!

2280
Bywiogodd, d’wedodd ei dad,
Fy manwl ddwys ddymuniad
A gefais ! fy mab gwiwfwyn
Tydi a welaf fi'n fwyn!
Da ragorol drugaredd !
Boddlon âf weithion i fedd!

Ei ffyddlon fab cyfion cu
Fwriadodd, dan hyfrydu,
Pa ran ro'i o'r lydan wlad
Yn haeldeg i'w anwyldad.
Y noddwr geisiai 'n addwyn
Gennad y brenin mâd mwyn:
Y gwr mawr, bawddgar i mi
Olynol fu 'th haelioni:
Fy' nhâd, a'r brodyr mâd mau,
Pur weddol wýr, a'u preiddiau,
Daethant i orymdeithio,
Drwy 'th gennad, heb frâd, i'th fro.
Didwyll fugeiliaid ydynt,
Gwael eu dysg a'u galwad ynt.

2300
Pharao 'n union a wenodd,
A chennad rwyddfad a rodd.
Gosen yw'r wlad a geisiant ;
Gwlad lawen Gosen a gånt.

Y newyn du tra bu 'n bod
Ar ddi ras ddaear isod,
Hwy 'n gain wedd wnaen' gynnyddu
Yn llawen yn Gosen gu.

lor glân, yn ei lydan lys,
Nefolaidd, yno ’n felys
I'w dad a'i frawd y d'wedawdd
Waith gwyrthiol ei nerthol Nawdd.
Addolent Dduw yn ddilyth
Mewn siccrwydd o fawrlwydd fyth.

Y liwgar ddaear pan ddaeth
I goydio yn gain odiaeth,
Tadau, wrth eu byrddau 'n bêr,
I'w dawnus blant yn dyner
Adroddynt helynt eu hoes,
A'r enwog wr ei einioes,

2320
Nawdd odiaeth yn nydd adfyd,
A gynhaliodd, o'i fodd, fyd.
O ei wên hoff lawen filwch!
Têr wyneb llawn tirionwch!
Eu plant, pan glywsant hwy glod
A rhinwedd yr Ior hynod,
Hiraethent na welent wedd
Y gwron llawn trugaredd.

Aeth Israel, wr hael hylaw,
Parchus, yn oedrannus draw.
Ond cyn y dyfyn i'r daith
Na welid mo'no eilwaith,
Wr hael addwyn, rho'i lwyddiant
A bendith i blith ei blant.
Gwelodd, pennododd yn awr
Derfyn yr amser dirfawr,
Yr amgylchiad mawrfad maith,
Goreuber, a'r gwir obaith.
Wedi iddo am Siloh son,
Deryw ei araith dirion

2340 A'i daith yn yr un dwthwn; Addolodd, a hunodd hwn.

Pa alar dwys? pa wylaw ?
Pa gystudd llwyr brudd, a braw?
Ubain drwy lydain wledydd!
Tristâu, hyd angau, mae'r dydd !
Oh alarwisg haul eurwawr!
Mae 'n brudd dan orchudd yn awr!
Cwynaw y mae pob cenedl
Wrth glywed chwerwed y chwedl:
Mae ein noddwr mwyneiddiaf,
Gwae 'r byd ! o glefyd yn glaf!
Yr hwn i bawb fu 'n rhannu
Sydd dan bwys dwys angau du!
Joseph anrhydeddusawl,
Hir y rhyfeddir ei fawl!
Ior anwyl, dod hir einioes!
Oh Dduw gwŷn ! estyn ei oes !

Yn Awdwr annewidiawl
Pob rhadau, doniau di dawl,
A'i ddedwydd addewidiawn,
Mae ffydd y llywydd yn llawn:
Ar Dduw Ior, mawr Bor y byd,
Efe rodd bwys ei fywyd;
Rhodd bwys ei gulwys galon,
Yn awr ing, ar ei Nêr Ion.

O hedd ar adanedd daeth
Gwynnion genhadon odiaeth:
Y gwr cu, darfu d'yrfa,
Ti, wr Duw! haeddaist air da:
Ymddattod! mae hedd itti!
A ffawd, ein hanwylfrawd ni.

Ei galon glyw'r ddirgeliaith,
O nefol ddedwyddol daith!
Ei enaid aeth yn union,
Dan wenu, at y llu llon.

Oerlef sydd drwy'r ddaearlawr,
A llawen yw'r Nef wèn fawr.
Oddiar wybrennydd eirian
Mae ceinfad oleuwlad lân;

2380
Is law 'r Nef wèn, ysplennydd
Orseddau y seintiau sydd.
Wedi alaeth y dulawr
Eistedd, mewn gorfoledd fawr,
Gwynnion luoedd gogoniant,
Yn ol eu rhinwedd a wnant.
Wr dawnus, ar adanedd,
Fe aeth i fyd hyfryd hedd.

2360

[ocr errors]

2460

Pan ddel gwr uchel o ryw

Eu hawen lon, hoyw iawn lef, I'w oedran, gwŷr diledryw

A lanwodd yr oleunef. O fawrddysg ddeuant fyrddiwn

Ysprydion cyfion fil cànt
I eurwawr lys rhoddfawr hwn.

A lïosog eiliasant.
Mewn llwyni gerddi gwyrddiawn Raphael, seraph hael seirian,
Y bonedd a gânt wledd lawn.

Oedd flaenor y gloywgor glân;
Fe welir, mewn gorfoledd,

Moler y mawr Nêr a wnaeth Yn t'w'nnu yn gu eu gwedd,

Gaer dêg y Greadigaeth, Lampau ar gangau y gwydd,

Yr haul glân, a'r seirian ser, Ail i ser, ar las irwydd:

A'r nefoedd â'u mawr nifer; I'w plith clywir yn plethu

E dd'wettodd, ac o'r ddeutu Gerddorion felyslon lu:

2400 Myrddiynoedd o fydoedd fu! Fe welir yn Nef wiwlan

O'i gariad, o'i râd a'i rym, Y lleuad oleufad lân ;

Hynodawl, ninnau ydym. Y ser mewn anfesurawl

Galwodd Ion i'r golau ddydd Bellder, ac amlder eu gwawl:

Ddynion o ddiddym ddeunydd; Lampau glân nef eirian fawr,

Ymwel â hwynt i'w hamlhâu Ennynnwyd oll mewn unawr:

A graddol drugareddau. T'w'nnant, goleuant bob gwlad,

Didolodd Duw o'i deulu, Hyd fore 'r mawr adferiad.

Ac o'i wlad, wr ceinfad cu, Fel mae'r wèn ffurfafen fawr,

Gan addo mawr gynnyadiad Di weli, 'n fwy na 'r dulawr

I Abraham a'i bur hâd. A'i hynod rwysg brenhinawl,

Y dêg addewid wiwgerth Felly mâd geinwlad y gwawl

Gyflawnir, yo wir, mewn nerth, Paradwys yr ysprydion,

I Ganaan lon etto 'n ôl Ragora 'r gaer harddglaer hon.

E ddaw y genedl dduwiol. Llon wlad yn llawn o loywder

Yr eigion mawr a egyr; Heb huan seirian na ser :

Trwyddo, heb gyffro, â 'r gwŷr; Tywynniad eglurfad glân

A’u holwynawg elynion O Lys Ior, yn lwys eirian,

Dan nerthoedd dyfroedd y ddn.
Belydra, oleua 'r wlad

Ym mhob tir lle clywir clod
Lon gywrain, lawn o gariad. 2420 A hanes y dorf hynod,
Fe welai'r sant Nefoliawn

Dychryn i bob gelyn gau
Yn serchus groesawus iawn:

A gwewyr fydd a gwaeau. Ei fwynwedd drodd i fynu,

Cyfryngwr a deddfwr da Gwnai ganfod (rhyfeddod fu)

Eirianwedd a'u harweinia; Helaeth, uchel, a heulwawr

Fe ddwg Ion, er troion trwch, Gynteddau'r Nef olau fawr:

'I anwyliaid trwy'r anialwch Angylion gwynnion gannoedd

I Ganaan, gwlad y gwinwydd, Yn amlwg i'w olwg oedd ;

Helaeth etifeddiaeth fydd. Haelionus lu 'r oleunef,

Gwiwfawr frenin a gyfyd Seraphiaid, pennaethiaid Nef,

O fugail, heb ail drwy'r byd; Câd siriol felysol iawn,

E bryda fwyn barod fawl Aneirif delynoriawn!

Yn ufudd i Dduw nefawl. O gaerau y Nef gywrain

Ar ei eursail, glaer orsedd Hedent, disgynnent yn gain.

Daw lesu, cu D’wysog bedd, Gwenodd meibion gogoniant,

O’i ogoniant, Ion gwiwnef, A gwir serch, ar y gwâr sant,

I lawr, Dduw noddfawr, o Nef; Laned, medd plant goleunef,

E ddaw o'r Nef i'r ddaear, Wynned yw ei enaid ef!

Ysprydol dra'gwyddol Gâr; Croesaw, ein câr mwynwar mâd,

Fe gyfyd oleubryd lu I geurydd nefawl gariad!

2440

0 ddynion i feddiannu Y gwr mawr ei drugaredd,

Gorseddau golau bu gynt Croesaw i fyd hyfryd hedd!

Deyrnawl gerubiaid arnynt.
Ei lu yr Ion oleuodd

Dan fâd arweiniad yr Ion
I weld ei waith, maith yw 'r modd: Dygir y gwaredigion
Duw Yspryd goleubryd glân

Fyrddiynau drwy barthau'r byd,
Wawriodd ynddynt yn eirian.

I lonfawr nefol wynfyd; Filiynau hwy foliannant.

I Ganaan y Gogoniant Telynu a nablu wpant.

D'od o nerth i nerth a wnant.

2480

2500 2520

Duw 'n Tad, a'n Llywydd mâd mawr!
Grymmus haelionus Flaenawr!
Uchel wyd, anchwiliadwy!
Dy ffyrdd sy gàn' myrdd a mwy!
Pa fawl attebawl i Ti
A luniwn, Dduw 'r Goleuni!
Am râd gariad rhagorawl
Gweddus a melus yw mawl.
Dyrchafu, dan ganu 'n gain,

I Lys Ior wnai'r côr cywrain;
Croyw nifer, ae'r côr nefol
I Nef y nefoedd yn ôl.
Eu mawl rhagorawl ar g'oedd
Aeth hefyd i'r eithafoedd.
Ysprydion gwiwlon i gyd.
Y cyfiawn accw hefyd,
Lu eirian, drwy'r loyw orawr,
A ddy blant y moliant mawr.

Y BEDWAREDD RAN.

40

Ar ol Joseph oreulwys,
Llywydd y wlad loywfad lwys,
Daeth yn ol bendith eu Nêr
I'w llu gynnyddu'n llawer:
Dan dêg aden Duw Geidwad
Weithian hiliasan' y wlad.
Ar ol i'r duwiol wr da
Ddarfod ei hylwydd yrfa,
Cododd brenin gerwin gwyllt
Gwynnias a chynfigenwyllt,
Gorthrymmydd hagr a thramawr
Gweision mwynion y Duw mawr.
Er garw boen, er egr benyd, .!!
Amlhâu wnaen' hwythau o hyd.
Y brenin gerwin, mewn gwg,
A'u gwel âg eiddig olwg:
Wr gaufryd a rhy gyfrwys,
Rhodd orchymmyn dichlyn dwys
I ladd y bechgyn, o lid,
Y gweinion pan eu genid.

Yn amser y trymder traws,
Gwraig enwog i wr gwiwnaws
Esgorodd y Waisg eirian,
Oreulwys, ar fab glwys glân.
Trimis, mewn ofnau tramawr,
Cuddiodd y gwan eirian wawr.
Yn hwy pan na's gallai hon
Gelu ei maban gwiwlon,
Gwnai 'n fwyn, o'r llafrwyn, er lles,
Gywrain gawell cain cynnes.
Dan gudd, hi ae 'n brudd ei bron,
Oreuferch, at yr afon. I
Bu 'chenaid a llygaid llaith
I'w fam tra dug ef ymaith
At y lan, ei maban tlws
Anwylwedd, at fin Nilws.
Yn awr egoryd a wnaeth
Y llwydwawr gawell odiaeth,

20

Fel y ca'i, cyn b'ai o'r byd,
Un olwg o'i banwylyd.
Ypo 'r gwirion cyfion cu,
Y gwan, a gaid yn gwenu.
Hi'n wael yno a wylodd ;
Yn llesg yn yr hesg hi 'rhodd.
Diweirfam, mewn cur dirfawr,
Gwnai 'mado dan wylo ’n awr.
Ei fwyn chwaer, fun wych eirian,
O draw gaid yn gwyliaw 'r gwan.

Merch y brenin gerwin gau,
Llawn cysur, a'i llangcęsau,
D’ai ar fyr y dorf eres
Yn llon at yr afon res.
Y Wawr hoenus wâr hynod
Golygodd, canfyddodd fod
Rhyfedd gawell yn 'r afon,
O fewn hesg yn y fan hon.
Gwnai 'i morwynion hoywon hi
Ei ddwyn e'n addwyn iddi:
Egorodd, gwelodd y gwan,
Têg wawr, yn awr yn orian.
Tosturiodd, cynhesodd hon
O gariad at y gwirion:
D'wedodd, Hebread ydyw;
Druan oedd, mor dirion yw!
Y feinael harddwiw fanon
Roes ei rudd ar ei grudd gron.

Ei chwaer (taer yw natturiaeth)
Pan ganfu, dynesu wnaeth:
Ebe 'r feingain bur fwyngu,
Fy arglwyddes gynnes gu,
Dêg anwyl, roi di gennad
I geisio ffraeth fammaeth fâd?

Y radlawn ferch oreudlos !! Attebodd a d'wedodd, Dos. Yn hoywlon, yn union aeth, (Gwel anwyl drefn Rhagluniaeth)

60

« PoprzedniaDalej »