Obrazy na stronie
PDF
ePub

bum jam levem atque perpetuum ait contraxisse Lac- A
tantius, chronicum plane illum, non acutum. At chro-
nicis morbis, præcipue inclinatis, gestationem tradit
utilissimam esse Celsus, qui tamen febre careant. Ta-
lis fuit noster ille Diocletiani. Inter gestationis autem
genera tam illam numeratquæ esset in lectica, quam
aliam illam quæ in navi, vel in portu, vel in flumine,
quam etiam pronuntiat omnium esse lenissimam.
Proinde Roma Ravennam usque lectica plurimum
vehebatur noster imperator. Inde ad Danubium for-
tasse lectica, reliquum deinde iter in navi, et se-
cundo Danubii flumine, per Pontum Euxinum usque
ad Nicomediam. Tractus ille universus infirmo cor-

HENRICI DODWELLI

CHRONOLOGIA PERSECUTIONUM,

[merged small][ocr errors]

STEPHANI BALUZIL

CHRONOLOGIA DIOCLETIANEA,

PROUT RATIO TEMPORUM EXEGIT, INTERMIXTÆ. ADDITI SUNT INSUPER CUÍUSQUE ANNI
CONSULES, ALIQUE RERUM EVENTUS.

ITEM

Coss.

M. Licinius Crassus. Pagi.

Persecutio Neronis in christianos; ipsisque impotat
incendium ab ipso Romæ excitatum ex Tacito.
DODWELL. 19 junii SS. Gervasius et Protasius
Mediolani martyrio coronati.

LXVI.
C. Suetonius Paulinus
L. Pontius Telesinus.

Coss.

SS. Petrus et Paulus morti addicti 29 junii: ille per crucem, hic per gladium. LENGlet.

pori erat sane saluberrimus; nec alium ullum ita tu-
tum possumus et innocuum reperire, aut in itinere tam
longo tædii cum salubritate minoris. Cum autem, pro
more fluviorum, huc illuc flecteretur sæpe Danubius,
ideo per circuitum Ripæ strigæ Nicomediam venisse
dicitur. Nec vero corpori curando duntaxat hoc iuser-
viebat iter; erat etiam imperatorium. Ita potuit lus-
trare præsidia limitanea, in illis præsertim partibus,
quibus frequentissimum imminebat ab hoste pericu-
lum. Quam illis partibus metuerit, testes sunt multæ
in Illyrico datæ leges, et præfectus Cæsar omnium
pugnacissimus.

[ocr errors]

XCVII.
M. Cocceius Nerva 11.
T. Virginius Rufus.

B

et Arii Antonini persecutiones hoc ipso etiam for-
tasse anno. DODWELL.

[blocks in formation]

Coss.

Nerva imperator slatuas omnes Domitiani sustulit. Accusatos christianismi absolvit ; vetuitque quemquam eo nomine accusari. Lenglet.

CVII.

C. Sosius Senecius IV.

Coss. L. Licinius Sura ш. Pagi. Persecutio sub Trajano, qua passus est Ignatius, ex actis ejus. S. Simeon episcopus Hierosol. marty110 afficitur. Pax reddita hoc ipso anno. Plinii

CVIII.

Coss. Ap. Annius Trebonianus Gallus.
M. Atilius Metilius Bradua. Pagi.
Post Ignatii mortem, quæ decembri mense die xx,
anni superioris contigerat, cum nuntium de morte
in Asia accepisset, necdum tamen gesta Ignatii ha-
beret explorata, epistolam seripsit ad Philippenses
Polycarpus. Doow. Evaristus papa martyrio coro-

natur.

CIX.

A. Cornelius Palma.
C. Calvisius Tolius.

Coss.

Onesimus, S. Pauli discipulus, Ephesiorum episco-
pus, in carcerem conjicitur, et Romæ lapidibus ob-
ruitur. LENGLET.

'CXVI.

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
[blocks in formation]

A Sub initium Augusti persecutio Valeriani, sed sine martyriis. DoDWELL.

Coss.
Cn. Messius Quintus Trajanus Decius Aug. 11.
Annius Gratus. Pagi.
Initio Aprilis ad cædes progressa est persecutio in D
Africa, confestim facta remissior. Persecutionis
Alexandrinæ anni secundi maxima pars in hunc
annum incidit. DODWELL.

CCLVII. P. Licinius Valerianus Aug. Iv. P. Licinius Gallienus Aug. m. Pagi,

CCLVIII. M. Aurelius Memmius Tuscus. Bassus. Pagi.

Coss.

Sub initium Augusti edictum Valeriani de pœna capitis. DODWELL.

CCLXI.
Gallienus Aug. iv.

Coss.
Petronius Volusianus. Pagi.
Purpuram arripuit in Ægypto Emilianus. Revocata
in reliquo imperio Valeriani persecutio a Gallieno
DODWELL.

CCLXXV.

B

Coss.

L. Domitius Aurelianus Aug. Iv.
T. Avonius Marcellinus. Pagi.

Sub initium anni, sub finem Aureliani, emissa ab eo persecutionis edicta. DoDwell.

CCLXXXIV.

CCLXII.
P. Licinius Gallienus Aug. v.
Faustinus. Pagi.

Coss.

Revocata a Gallieno eadem persecutio in Ægypto, capto jam Emiliano. DoDWELL.

Coss.

Imp. M. Aurelius Carinus 1.
Imp. M. Aur. Numerianus u. SPARK.
Suffecti secundum Lidyati compulum.

[blocks in formation]

CCLXXXV.

Coss.

Valerius Diocletianus II.
Aristobolus. SPARK.

Maximianus Herculius a Diocletiano creatur Cæsar.
CCLXXXVI.
M. Junius Maximus II.
Vettius Aquilinus.

Coss.

Kalendis Aprilis Augustus creatur Maximianus Herculius, ac proinde in consortium Imperii appellatur a Diocletiano. Maximianus The bæam legionem martyrio donat. Lenglet.

CCXCII.

Annibalianus.
Asclepiodotus.

Coss.

Kalendis Martiis Diocletianus et Maximianus adoptant Constantium cognomento Chlorum et Galerium, Maximianum cognomento Armentarium, eosque nuncupant Cæsares. Constantius repudiat Helenam, ex qua Constantinum, cui postea Magno cognomen hæsit, susceperat, et Theodoram Herculii privignam ducit. Galerius, repudiata quoque conjuge, Valeriam Diocletiani et Prisca Augustæ filiam accepit uxorem. Baluzius.

CCXCIII.

Imp. Val. Diocletianus v.
Maximianus Herculius IV.

Coss.

Constantius Chlorus ex Batavia et Belgio Francos pellit, quos mittit ad Suessiones et ad Rhenios. LENGLET.

CCXCVII.
Maximianus Herculius v.

Coss.
Galerius Maximianus Caesar II. SPARK.
Narseus Rex Persarum vincit ac fugat in Mesopota-
mia Galerium, ac postea in Armenia.
Nisibim venit Diocletianus. Narseus victus fugatusque

est a Galerio, et conjux filiæque ejus captæ, cum maxima pudicitiæ custodia reservatæ sunt ad augendam triumphi pompam. Capta magna præda çum ingentibus manubiis. BALUZIUS.

[ocr errors][ocr errors]

CCCI.

Postumius Titianus 11.

Coss. Fl. Popilius Nepotianus. SPARK.

Prima Diocletiani persecutio in milites. DoDWELL.
Constantius vincit Germanos in Lingonibus, quo pro-

cesserant.

cccn.
Fl. Val. Constantius Cæsar iv.
Coss.
Galerius Max. Arment. IV.
Diocletianus e Nicomedia, ubi tum regia sedes erat,
in Orientem profectus, illic substitit usque ad hye-
meni. Tum vero Nicomediam redux, ibi cum Gale-
rio consultavit de bello christianis inferendo.
BALUZIUS.
Victus a Galerio Narseus Persarum rex. DoDwell.
СССІІІ.

Coss.
Imp. Val. Diocletianus vIII.
Maximianus Herculius vII. SPARK.
Annus primus persecutionis inchoatus a Feb. 23. Ni-
comedia.
DODWELL.

Persecutio adversum Christianos hoc anno commota, omnium quæ unquam fuerunt atrocissima. Initium factum a civitate Nicomediensi, cujus ecclesia eversa est vn Kalendas Martias, ipso Terminalium die. Postridie propositum est edictum Imperatorum et Cæsarum adversus christianos, ut per universum orbem sacrificare cogerentur. BALUZIUS. Diocletianus Romam proficiscitur, illicque vicennalia celebrat et triumphum agit de Persis. Mox facta pace, quæ in tempus Divi Constantini reservata duravit, Persa Mesopotamiam cum Transtigritanis quinque regionibus reddiderunt, limite imperiorum super ripam Tigridis constituto. IDEM.

A Diocletianus Galerium, Herculius Constantium.
IDEM.

Gothi, trajecto Istro, vicinam provinciam invase-
runt, et indigenas expulerunt.
IDEM.

Diocletianus offensus nimia Romanorum dicaci-
tate, statim post peracta vicennalia discedit, et xm
Kalendas Januarias proficiscitur Ravennam. IDEM.
CCCIV.
Coss.
Imp. al. Diocletianus IX.
Maximianus Herculius vIII. SPARK.
Annus primus persecutionis absolutus ; secundus
inchoatus, sed primus Eusebio.
DODWELL.

Diocletianus nonum consulatum auspicatur Ravennæ. Postea in difficilem morbum incidit, cujus vi de statu mentis suæ demotus, demens factus est; ac post æstatem, Nicomediam pervenit. Circum illic dedicavit anno post vicennalia repleto, et Idibus Decembribus, intercepto spiritu, visus est expirasse. BALUZIUS.

Eodem tempore, quo Diocletianus nonum consulatum auspicatus est Ravennæ, Maximianus Herculius octavum iniit Romæ; et annum imperii vicesimum ingressus postea est Kalendis Aprilis. Deinde æstate ejus anni fuit in Campania. Idem.

Fine anni Galerius Maximianus Cæsar Nicomediam venit ad Diocletianum, ut eum compelleret ad deponendum imperium, quum antea idem persuasisset Herculio. IDEM.

Kalendis Martiis Diocletianus apud Nicomediam processit in publicum, ut se vivum esse probaret populo. BALUZIUS. Kalendis Maiis Diocletianus prope Nicomediam, et Maximianus Herculius Mediolani purpuram deponunt, el Constantium Galeriumque Augustos nuncupant,

CCCV. Coss. Constantius Chlorus v. Galer. Maxim. Arment. v. SPARK. Annus secundus persecutionis absolutus; tertius inchoatus, sed secundus Eusebio. Purpuram deposuerunt Diocletianus et Maximianus. Nova deinde et sæ vior persecutio instaurata in Oriente a Galerio et Maximino, omnium deinceps Christianorum, cum antea solorum fuisset Clericorum. Agon quinquennalis Cæsareæ. Desiit persecutio in Occidente. DODWELL.

Eodem die Severus et Maximinus Daza facti sunt
Cæsares, nominati quidem a Galerio, sed induti, a
Maximiano Severus, à Diocletiano Maximinus. Tum
Diocletianus in patriam suam, hoc est, Diocleam in
Dalmatia revertitur, ubi præclaro otio consenuit. Her-
culius in Lucaniam concessit.
CCCVI.
Constantius Chlorus vi.
Coss.
Galer. Maxim. Arment. vi.
SPARK.
Aunus tertius persecutionis absolutus, quartus in-
choatus. Incœpit Cæsareæ nova illa persecutio Maxi-
mini, quæ omnes cogebat sacrificare. DODWELL.

Constantius Augustus filium suum Constantinum repetit a Galerio, apud quem velut obses tenebatur. Is ergo in Galliam profectus, ad patrem in extremis agentem pervenit XII Kalendas Augusti. Quatriduo post Constantius extinguitur Eboraci in Britannia : cui successit Constantinus, cum patris suprema voBluntate, tum militum consensu, qui ei purpuram injecerunt. BALUZIUS.

Imago laureata Constantini defertur ad Galerium. Ille vero purpuram ad eum misit, Cæsaremque nuncupavit vin Kalendas Januarias, quam aut eodem die, aut paulo ante Severum Augustum dixisset. IDEM. Edictum emittit Constantinus in gratiam christia

[blocks in formation]

Coss.

SPARK.
C Annus quartus persecutionis absolutus, quintus in-
choatus. Cœperunt pro cædibus mutilationes. Mors
Urbani Præfecti Palestine persecutoris. Dodwell.

Galerius Maximianus Severum Augustum, cui Italiæ custodia demandata fuerat, exercitum jubet ducere adversus Maxentium. Ille vero statim Romam obsidet, Ravennam fugit, ad Tres tabernas (a) extinguitur, ut videtur, circa mensem Aprilem.

Maximianus Herculius bis Augustus in Gallias proficiscitur, ubi Constantinum, qui hactenus Cæsaris appellatione contentus fuerat, Augustum nuncupat pridie Kalendas Aprilis, et eidem in matrimonium locat filiam suam Faustam. BALUZIUS.

Interea Galerius Maximianus immensum exercitum ducit in Italiam, mortem Severi vindicaturus. Romam frustra obsidet, et redit inglorius in Illyricum. IDEM.

Tum vero Herculius e Gallia redux, filium Maxentium denudare conatus in concione, convicia militum tulit; et urbe Italiaque pulsus, rursus ad ConD stantinum pergit in Gallias.Illic aliquantulum moratus, mox Carnuntum in Pannonia ad Galerium profectus,

(a) Ad Tres tabernas. Id est, scribente Græce in eadem materia Zosimo, lib. I list., is te xopion EXO ᾧ Τρίᾳ καπηλεῖα προσηγορία. Ad verbum igitur, ubi ad quemdam locum venisset, cui TRES CAUPONÆ nomen sunt, vel erant. Est enim unice to xanλεčov doctis omnibus, sive veteribus, sive recentioribus, quos potuerim videre, caupona, aut popina. Neque aliter vel hoc loco nuperus nostras Diocletianea Chronologia Interpres, meurt aux trois Tavernes ; vel Isidorus Pelusiota et Grotius ad Act. xxvi, 15: ¿¿ñλ0ov eis àπάvτησιν ἡμῖν ἄχρις ̓Αππίου φόρου καὶ τριῶν ταβερνῶν. Et solenne tamen Genevensibus versionibus Gallicis tres Lucæ tabernas, simpliciter per trois boutiques, non cum Lovaniensibus et aliis, per trois tavernes interpretari: Ils vinrent au-devant de nous au marché d'Appius et aux Trois boutiques.

ibi Diocletianum invenit, interfuitque mi Idus Novem. A
bris nuncupationi Licinii Augusti, quem Galerius
Maximianus substituit in locum Severi. Cum vero
frustra Diocletianum hortatus esset ad resumendum
imperium, ab co repudiatus rediit in Galiiam, ubi ite-
rum deposuit imperium, ac postea illic reliquum vitæ
suæ egit.
IDEM.
CCCVIH.

Coss.

Maximianus Herculins x.
Galerius Max. Arment. vII.

Annus quintus absolutus, sextus inchoatus. Constan-
tinus Angustus declaratur.Firmilianus Palestinæ præ-
ses mutilationibus, potius quam cædibus, persecutus
est. Persecutio remissa a mense Augusto ad Novem-
brem, rursus que sub hujus anni finem novo Maxi-
mini edicto instaurata, ita tamen, ut mense Decem-
bri redierint ad mutilationes persecutores.
DODWELL.

Maximianus Herculius X et Galerius Maximianus Vil consules facre, constituta jam concordia inter eos et Maxentium. BALUZIUS.

B

christiani qui illic detinebantur, abire permissi sunt. Paulo post Galerius moritur Sardice, mense, ut videtur, Maio, cum prius Licinio Valeriam conjugem filiumque Candidianum commendasset, atque in ma nibus tradidisset. Sed hi cum comitatum Maximini infeliciter prætulissent, miserandam sortem habuerunt, ut postea dicetur. BALUZIUS.

Maxentius bellum Constantino indicit, quasi necem patris sui Herculii vindicaturus.

Bellum inde inter Licinium et Maximinum de imperio certantes. Sed conditionibus certis pax et amicitia componitur in Bosphoro Thracio, ubi constitutus est limes imperii utriusque. IDEM.

Maximinus postea indulgentiam communi principum consensu christianis datam tollit, subornatis legationibus civitatum, quæ peterent, ne illis intra civitates suas conventicula extruere liceret. Hinc acrius in eos sævitum, donec Constantini litteris Maximinus deterreretur. IDEM.

Hoc vel sequenti anno crux in cœlo Constantino apparet.

20. Aprilis Maxentius Consul Romæ declaratur; cum Romulo Herculius in Gallias fugit, ubi res novas molitur contra Constantinum.

CCCIX.

Licinius Aug. vel post Consulatum x Her-
culii et v Galerii Maximiani.
Maxentius 11.

Romulus n.
Annus sextus absolutus, septimus inchoatus. Martii 7
passus est Eubulus ultimus Martyrum Cæsareensium.
Inde neglectu Gentilium rediit Christianis pax.
DODWELL.

Coss.

CCCX.

Coss. Maxentius m, sine collega. SPARK.
Secundum Lydiatum.

Galerius Maxim. Armant. VIII,

suffecto

Coss.

Licinio Liciniano Augusto. IDEM.
Annus septimus absolutus, octavus inchoatus. Nova C
rursus, invidia Gentilium, orta Christianorum perse-
cutio verum ea brevissima, et unius impetus.
DODWELL.

CCCXI.
Gal. Maxim. Arment. VIII.
Maximinus n.

Coss.

Annus octavus absolutus, nonus inchoatus. Edictum Galerii pro pace, inter Kal. Mart. et prid. Kal. Maias. -Pax illa ne sex quidem mensium integrorum, ita ut sub finem Octobris redierit persecutio, sed et ea unius impetus, sanguinolenta. Legationes primas urbium accepit Nicomedia Maximinus. DoDWELL.

Galerius semper agrotus, admonitus morbum illum evenisse sibi propter mala quæ Christianis intulerat, edicto proposito persecutionem quiescere jussit anno postquam cœperat octavo. Tumi apertis carceribus,

CCCXII.
Fl. Val. Constantinus Aug. 1.
Licinius Aug. 1. SPARK.

Coss.

Annus nonus absolutus, decimus inchoatus. Secundæ urbium legationes cum decretis adversus christianos. Maximini ad illas rescripta de pellendis ex illis urbibus christianis, earumque urbium territoriis, post mensem Maium. Persecutio nova inchoata, sed mutilationum duntaxat, et statim minis litterisque Constantini sedata adversus Maxentium moventis. Constantinus Alpes transcendit, atque copias Maxentii vincit fugatque in Taurinis aliisque in locis. Tandem juxta Romam cœlitus 27 Octob. crux signum victoriæ ipsi ostensa pridie quam pugnam committeret, in qua profligatur Maxentius ipse 28 Octobris, ibique in Tiberi submergitur. Constantinus victor Urbem ingreditur: primi Augusti titulus Constantino a Senatu decretus. Primum Maximini edictum pro pace. DODWELL.

Valeria Galeri vidua in exilium jussu Maximini projecta cum matre Prisca, et in desertas Syriæ solitudines relegata, patrem suum Diocletianum per occultos nuntios gnarum calamitatis suæ facit. Repetenti vero eam patri Maximinus negavit. BALUZIUS.

Cum Franci turbarent statum Galliarum, et de eis reprimendis Constantinus cogitaret, Herculius semper inquietus, subdolus, et infidus, auctor ei fuit ne omnem exercitum secum duceret, posse barbaros a paucis debellari. Credidit Constantinus et seni et socero. Interiin Herculius cupiditate imperii stimulatus, cum putaret Constantinum longius abesse, milites largitionibus et promissis sollicitat ad defectionem, thesauros invadit, et purpuram tertio induit in Belgica; ́et redeunte Constantino.mira celeritate, timens quod meruerat, fugit in secundam Narbonensem, et se civitatis Arelatensis moenibus includit. Dein adventante Constantini exercitu, Massiliam contendit; ubi obsessus a Constantino, captus est, et increpito vita donata. Verum paulo post ejusdem Constantini jussu strangulatus est, cum deprehensus esset in insidiis quas Constantino moltebatur, ut eum perimeret. BALUZIUS. Dis

Eodem anno Galerius Maximianus in gravem ac periculosum morbum incidit, quo per annum perpetem afflictatus est; isque morbus eum invasit, cum iniret decimum octavum imperii sui annum. IDEM.

Eodem tempore Maximiani Herculii statuæ Constantini jussu revellebantur; et imagines quoque Diocletiani, quia cum Herculio pictus erat, detrahiebantur. Hinc dolor Diocletiani qui paulo post fame atque angore confectus interiitm Nonas Decembris. IDEM.

Maximinus legatos Romam ad Maxentium mittit occulte, et amicitiam cum eo facit. IDEM.

Initium indictionum aut 1 aut XXIV die septembris.
CCCXIII.

Coss.

Fl. Val. Constantinus III. Licinius Augustus 1. SPARK. Annus decimus absolutus, undecimus inchoatus. Victus a Licinio Maximinus in campo sereno die 50 Apri edictum Constantini et Licinii pro pace Nicomedie propositum Jun. 13, quo tempore decennalem hanc persecutionem terminat Lactantius, num. 48. Secundum deinde Maximini pro christianis edictum. DODWELL.

Rebus in urbe compositis, Constantinus circa XV Kalendas Februarii Roma digressus, Mediolanum contendit, ibique nuptias Constantiæ sororis suæ cum Licinio celebravit. Ea re peracta, Constantinus in Gallias revertitur, Licinius in Illyricum. BALUZIUS.

Interim Maximinus exercitum movet e Syria, bellum Licinio illaturus, provincias ejus occupaturus. Occmrit ei Licinius in Thracia. Pugnatur pridie Kalendas Maias in campo quem vocabant Seremum, inter ladrianopolim videlicet et Heracleam. Victoria penes Licinium fuit. IDEM.

Diocletianus moritur hoc anno, forte Maio mense. Maximinus summa celeritate fugit Nicomediam, hinc in Cappadociam, postremo in Ciliciam, ubi mi

[blocks in formation]

I.

quas in conspectu ejus constanter fundis per dies Audivit Domintis orationes tuas, Donate charissime, omnes, et carissimorum fratrum, qui gloriosa conVARIORUM NOTÆ.

Ad Donatum. Illustrem horum temporum confessorem, qui novies tormenta varia pertulit pro nomine Christi, sex annorum spatio detentus in carcere,

unde emissus est extremis Galerii Maximiani temporibus, ut legitur infra cap. 16, et 25. Baluz.

De Mortibus persecutorum. Vide Dissert. nostram

« PoprzedniaDalej »