Obrazy na stronie
PDF

mus, eui vitamfeliciter. abiolvere Dii concesserunt. Viventis enim et adhuc fortuna telia profiositi hominis beatitudo, non minits incerta et dubia est, guam militis in acie decertantis victoria ac corona. His dictis, discessit Solon a rege •ffeuso raagis, quam emendato. Plut. in Solon.

Ultima semper

Expectanda dies homini est, dicique beatus
Ante obitum nemo supremaque funera debet.

Juven. Sat. x. ver. 374.

CAPUT IV.

<

Corpori indulgendum, non serviendum.

1. Corpus, quia nihil fieri sin-e illopotest, magisne«essariara rem crede, quam magnam. Vanus suggerit voluptates breves, ac, nisi magna moderatione temperen4ur, pcenitendas. Senec. Ep. 13.

Fateor insitam esse nobis corporis nostri caritatem. Non nego indulgendum illi, serviendum nego. Multis enim serviet, qui pro illo nimium timet, qui ad illud omnia refert. Honestum ei vile est, cui corpus nimis earum est. Agatur ejus cura: ita tamen, ut, cum exiget ratio, dignitas, fides, in ignem mittatur. Ep. 14.

Major sum, inquiebat Seneca, et ad majora genitus, quam ut mancipium sim mei corporis: quod equidem non aliter aspicio, quam vinculum, et pondus, et poenam. Nunquam me caro ista compellet ad metum, nunquam ad indignam bono simulationem: nunquam in honorem, hujus corpusculi mentiar. Contemptus corporis sui certa libertas est. £p. 65.

Sapiens corpons, velut oneris necessarii, non amator, sed procurator est: nec se illi, cui imperare debet, subjicit. Nemo liber est, qui corpori servit. Nam multos dominos nimia pro corpore solicitudo nobis imponit. Ep. 98.

2. Meraento hanc salubrem vitae formam tenere, ut corpori tantum indulgeas. quantum boni valetudini satis est. Durius tractandum est, ne animo male pareat. Cibus famem sedet, potio sitim extinguat, vestis arceat frigus, domus munimentum sit adversus infesta corpori. Hac utrum e congesto cespite, an e vario lapide .geritU alienae exstructa fit, nihil interest. 'Scito hominem tam bene culmo, quam auro, tegi. Imo culmus liberos tegit, sub marmore atque auro servitus habitat. Jifi. 8. E/i. 90. - ,' .

Tutas in mensa capitur angusta cibus:

Venenum in auro bibitur. Semc. Thyett. -ver. 453.

CAPUT V.

Cibus et potus desiderio condiuntur.

Cicer. 5 Tusc. 97. t' . .

1. Magis juvat bibeFe sitientem, gratior est esurienti cibus. Fames commendat cibos: nihil contemnit esuriens. Senec.Efi, 78. 119.

Darius in fuga, cum aquam turbidam et cadaveribus inquioatam bibisset; negavit unquam se bibisse jucundius: nunquam videlicet sitiens biberat. Nec esuricns Ptolemseus ederat; cui cumperagrami vEgyptum cibarius in casa panis datus esset, nihil visum est illo pane jucundius. " dcer. 5 Tusc. n. 97.

Artaxerxes Mnemon, cum ficis aridis et pane hordtaceo vesceretur, in fuga direpto ejus commeatu: Quali, inquit, volufitate hactenus carui! Plut. Apoph.

2. Socratem ferunt, cum usque ad vesperum contentius laboraret, quaesitumque esset ex eo quare id faceret, respondisse: Se, ut metius coenaret,obsonare famem, ambulando: cibi enitn condimentum esse famem, fiotionit titim. Cicer. ibid. 2 de Fin. n. 92.

Cum Dionysius tyrannus a Laced£moniis convivio exceptus esset; negavit se jure illo nigro, quod coens caput erat, fuisse delectatum. Tum quidam: Minime mirum, inquit: condimenta enim defuerunt. Qua tandem t inquit ille. Labor in venatu, cursus, fames, sitis. Cicer. 5. Tusc. u. 97.

Mausoli Cariae regis soror Ada, patrio regno ab Alexamlro donata, arte multa parari curavit exquisiti saporis cibos et varia bellaria: quse cum ipsis coquis et cupediariis regi donum misit, tanquam relatura gratiam bene merenti, si armorum laboribus fatigatum recrearet Asiatici luxus deliciis. At ille talia munera aversatus, leginae quidem in se voluntati comiter gratias egit: Oterum coquos ad se mitti nihil ofius /tiisse, dixit: cum duos longe meliores Aabtret, quos olim a Leonidd fiadagogo accefiisset, nemfie iter antelucanum ad firandiwm, et firandium frugale ad coenavi. Addiditque Leonidam solitum fuisse suas vestes, et stragula et arculas perscrutari, ne. forte mater Olympias, nimium filio puero indulgens, aliquid delicatioris cibi clam abscondisset. Puerilis institutionis. diu memor fuit Alexander: nam cum Asiam pervagaretur; si qui ad eum arborum rari fructus, pisces, aliique cibi exquisiti afferrentur, eos amicis dividebat, vix unquam sibi quicquam ex his servans. Piut. in Alex. Q. Curt. sufifii. /.11.

CAPUT VI.

Disce parvo esse contentus.

Senec. Ep. 110. ,

1. Non prstcipio ut naturae neges quod poseit: sed ut, quidquid naturam excedit, scias non necessarium. Esurio? edendum est. Utrum hic panis sit plebeius, an siligineus, ad naturam nihil pertinet. Illa ventrem non delectari vult, sed impleri. Sitio? bibendum est. Utrum hsec aqua sit e proximo lacu accepta, an ea quam nive aut glacie inclusero ac refrigeravero, ad naturam nihil pertinet. Illa hoc unum jubet, srtrm extingui. Utrum aureo poculo utar, an manu concava, nihil refert. Einem rerum omnium specta, et supervacua dimittes. Efi. 1. 9. "- -'' . .... '...'., .

2. Civitates quaedam universaB, naturam quae parvo contenta est, secutae. parvo victil delectatae sunt, ut.Lacedaemonii. Persas negat Xenophon ad panem quidquam adhibere solitos esse, prxter nasturtium. Si qusedam etiam suaviora natura desiderare videatur, quam multa ex terra arboribusque nascuntur suavitate prastanti? Cicer. 5 Tusc. n. 99.

.3. Non utile solum sed etiam necessarium est parvo assuescere. Multae difficultates et locorum et temporum occurrunt etiam Iocupletibus, et mag&avrerum copia instructis. Quidquid vult habere nemo potest: illud potest; carere aequo animo iis quie non habel, et rebus oblatis hilaris uti. In villam tuam nocte multa venis non expectatus; nihil paratum invenis; panem e mensa su& tibi apponit villicus xnalum. Expecta, bonus fiet: etiam ilium tenerum tibi et siligineum fames' reddet: ideo non est ante edendum, qunm illa imperet. Senec. E/i. 119..

4. Cupiditati nihil satis est: Naturse satis est etiam parum. Parabile est, quod natura desiderat: ad manum est, quod satis est: ad supervacua sudatur.

Corporis exigua desideria sunt: quidquid altra con. eupiscitur, libidini quseritur, non necessitati. Non est necesse omnia perscrutari maria, nec strage animalium ventrem onerare. nec conchylia ex ignoto litore erure. Dii Daeque istos perdant, quorum luxuria fines imperii Romani transcendit, et undique convehit cibos gulae omnia nota fastidienti. O miserabiles, quorum palatum non excitatur, nisi ad cibos quos non eximius sapor, sed raritas et tiifficultas parandi pretiosos facit; et qui cum famem exiguo pretio possint sedare, magno irritant. Ad Helv. c. 9. 4t Efi. .*'.

5. Cn. Pompeio aegrotanti quum prascepisset medicus ut turdum ederet, negarent autem servi eam avem nsquam sestivotempore posse reperiri,nisi apud Lucullum, trai turdos domi saginaret; prohibuit Pompeius inde peti, sed medico dixit i Ergo nisi Lucullus fierditus diliciia esset, non viveret Pomfieius? etaliam avem, qua: parabilis esset, jussit sibi apponi. Plutar. in Lucul.

CAPUT VII.

Platonica et Syracusan* mensa.

1. Timotheus dux Atheniensis tam felix in expugJtandis urbibus fuit, ut cjus dormientis effigies depicta sit, tenentis rete, in quod Fortuna urbes cogeret. Quod quidem vel assentandi vel irridendi causa excogitatum est. Certe ejusmodi honores ei ab Atheniensibus habiti sunt, qui antea nemini. Cum maxime et rerum glorii et potentia floreret, incidit forte in Platonem extra Athenarum moenia cum discipulis ambulantem. Quem ut aspectu venerabilem conspexit, audivitque non de armis et classibus, non de tributis et stipendio aliisque ejus generis rebus disserentem; sed de bono atque honesto; exclamavit; O beatam vitam! $ veram feiicitatcm! quibus verbis significabat ejusmodi colloquia omnibus divitiis atque honoribus sibi videri potiora. Eundem Timotheum ferunt, cum aliquando in Academii coenavisse apud Platonem, fuissetque frugali raensa et erudito prudentique colloquio exceptus; eo convivio ftiisse mire delectatum: cumque Platonem vidisset postridie, dixisse: Vestrx quidem cana non solum in firasentid sed etiamfiostero die jucunda sunt. TElian. 1. ii. c. 18. Suidas. Cicer. 5. Tusc. n. 100.

2. Est prxclara epistola Platonis ad Dionis, qui ipsum in Siciliam vocaverat, propinquos, his fere verbis: . Qub cum venissem; vita illa, beata qua ferebatur, filena Italicarum Syracusanarumque mensarum, nullo modo mihi filacuit; bis indie saturumfieri: nunquamfiernoctare solum: cateraque., qute comitantur huic vitte, in qua safiiens nemo efficitur unquam, moderatus verb multb minas. Neque ^nim' mente recte uti possumus, multo cibo et potione completi. Cicer. ibid.

Idem Plato cum videret Agrigentinos magnis impensis aedificare, nec minoribus coenare: Agrigentini, inquit, adificant, quasi semfier victuri: et coenant, quasi ultimum coenaturi. Jilian. 1. xii. c. 18.

Platonis magister Socrates nonnullos divites ad coenam vocaverat, et Xantippem uxorem pudebat modici apparatus. Cui Socrates: Bono ests animo, inquit, nam si homines bonifrugique sunt, cequo animo ferent: si mali atque intemfierantes, de his nihil curandum. Diog. Laert. in Socrat.

CAPUT VIII.

Convivia Lacediemoniorum.

1. Providit Lycurgus ne quis Lacedsemoniorum prii vatim gulse indulgeret. Itaque instituit ut omnes sine ullo discrimine communi mensil et frugali victu uterentur. Nemini licebat ad publica convivia venire prxsumptis domi cibis expleto. Propterea acriter sese invicem observabant, atque eum, qui non biberet cum ipsis aut vesceretur, irridebant, et objqrgabant ut intemperantem et a promiscuo eonvictu fastidiose abliorrentem. Singulis men3is quindeni accumbebant ut plurimum, nec quem

« PoprzedniaDalej »