Obrazy na stronie
PDF

3. Laudas mihi et prsesens et per epistolas Noniura tuum, quod sit liberalis in quosdam. Et ipse laudo, si tamen non in nos solos. Volo enim eum qui sit vero liberalis, tribuere patrise, propinquis, amnibus, amicis: sed amicis dico pauperibus. Quod non isti faciunt, qui iis potissimum donant, qui donare maxime possunt. Hos ego non sua donare puto, sed viscatis hamatisque muneribus aliena corripere. Alii sunt, qui, quod huic donant, auferunt illi, famamque liberalitatis avaritia petunt. Primum autem hominis officium est suo esse contentum: deinde quos praecipue sciat indigere, sustentare ac fovere. Plinius, l. ix. Efi. 30.

CAPUT LXX.

Beneficia alia alios decent.

1. Urbem cuidam Alexander donabat. Cum ille, cui donabatur, se ipsum mensus, tantum munus recusaret, diceretque non convenire fortunse Suse: JVon quaro, inquit, quid te accifiere deceat, sed quid me dare. Senec. 2 Benef. c. 16.

2.. Ab Antigono Cynicus quidam petiit talentum. Rcspondit, filus esee quam quod Cynicus fietere deberet. Repulsus, petiit denarium. Respondit rex, minus esse quam quod regem deceret dare. Turpissima est ejusmodi cavillatio. Invenit Antigonus quomodo neutrum daret. n. i7.

3. Alexandro Orientis victori Corinthii per legatos gratulati sunt, ut civitate illum sua donarent. Cum risisset Alexander hoc tnunus: unus ex legatis: JVulli, inquit, civitatem unquam dcdimus alii, quam Herculi. Tum vero Alexander lubens accepit honorem non vulgatum: neque tam eos respexit, qui sibi civitatem donarent, quam illum. cui uni, antequam sibi, dedissent. 1 Benef. c. 13.

O

CAPUT LXXI.

Beneficia quadam palam danda, quadam clam.

1. Pracipiunt omnes sapientise- magistri, quaedam beneficia palam danda esse, qusedam secreto: palam, quse consequi gloriosum est, ut militaria dona, honores, et quidquid notitia pulchrius fit: contra quse succurrunt infirmitati, egestati, ignominiae, tacite danda sunt, ut nota sint solis quibus prosunt. Interdum et ipse, qui juvatur, fallendus est; ut habeat, nec a quo acceperat, sciat. Senec. 2 Benef. n. 9. 11.

Arcesilaiis, ut aiunt, Ctesibio amico aegro, pauperi, et paupertatem suam dissimulanti, cum clam succurrendum esse judicasset; pulvino ejus ignorantis sacculum nummis plenum subjecit, ut homo inutiliter verecundus id, quo carebat, inveniret potiiis quam acciperet. Invento sacculo Ctesibius; Hic, inquit, Arcesilailudus est. Diog. Laert. in Arcesil.

2. Nihil atque in beneficio dartdo vitandum est, quam superbia, quse quidquid dat corrumpit. Non tantthn ingratum, sed invisum est, beneficium superbe datum. Jucunda sunt quae humana, leni, placidaque fronte tribuuhtur: qux cum daret mihi superior, detraxit muneri suo pompam, et observavit idoneum tempus succurrendi, se uno teste contentusi Alioquin non benefacere delectat, sed videri benefecisse. Ibid.

Idem Arcesilaiis, de quo supra, cum viro probo pau^ peri opitulari vellet, ei vasa aurea ad amicos convivio excipiendos commodavit de industria: qune cum ille redde* ret, recipere noluit. Ibid.

3. Aliquando viro bonb non petenti dandum estt quod improbo postulanti negaveris. Archelaiis Macedc* num rex, in coena aureum poculum poscente quodams cui nihil pulchrum videbatur, nisi accipere: puerum id Euripidi dare jussit: et in alterum illum intuens: Tu quidem, inquit, dignus eras qui fieteres nec accifieres; at hic dignus erat qui accifieret vel non fictens. Plut. de vitios. Pudor.

'Attende cur negare cupidis debeas:
Modestis etiam offere quod non petterint.
-Super juvencum stabat dejectum leo.
Prxdator intervenit, partem postulans.
Darem, inquit, nUi -aolerea fier se aumere:
Et improbum rejecit. Forte innoxius
Viator est deductus in eundem locum,
Feroque viso rettulit retro pedem.
Cui placidus ille: Non eat, quod timeaa, 4it>
Et gute debetur fiars tu« modestis,
Audacter tolle. Tunc diviso tergore,
Silvas petivit, homini ut accessum daret:
Exemplum egregium prorsus, et laudabile.
Verum est aviditas dives, et pauper pudor.

Phadr, /.' ii. f. 1.

CAPUT LXXII.

Tardc benefacere nolle est.

Omnis benignitas pvoperat, et proprium est libenter facientis, cito facere. Qui tarde profecit, non ex animo fecit. -Farde velle, nolentis est. 'Senca 2. 'iSenef. c. 5.

Bis est gratum, quod opus est, ultro si oiferas. P. Syrus.

Sex sestcrtia si statim dedisses,
Citm dixti mihi: Sume, tolle, dono:
Deberem tibi, Paete, pro ducentis.
'At nunc cum dederis diu moratus,
Post septem, puto, vel novem Kalendas:
Vis dicam tibi veriora veris;
Sex sestertia, Ps;te, perdidisti.

Martial. I. iv. Efi. 30.
Inopi beneficium bis dat, qui riat celeriter. P. Syrus.

€APUT LXXIII.

Quas dederis, solas semper habebis, opes.

1. Cum M. Antonius fortunam suam alid translatam videret, et sibi nihil relictum, egrgie mihi videtur exfcla

masse: Hoc habeo quodcunque dedi. Hk enim sunt divitie
certs, in quamrtque sortis humanse levitate permansurse,
et quse, qu6 majores fuerint, l±6c minorem habebunt invi.
di;'m. Quid tanquam tuoparcis? Procurator es. Om-
nia ista qusE te tam tumidum faciunt, quse ferreis claustris
custodis. propter qu«e omnia affinitatis, et amicitise foedera
rumpis, non sunt tua. Depositi loco sunt, jamjamque
ad alium dominum spectantia. Quaeris quomodo illa tu
facias? Dando. Hac ratione certam tibi et inexpugnabi-
lem eorum possessionem parabis. Senec. 6. Bencf. 3.
2. Callidus effracta nummos fur auferet arci:

Prosternet patrios impia flamma lares.
Debitor usuram pariter sortemque negabit:

Non reddet sterilis semina jacta seges.
Depascentur oves diri contagia morbi:

Mercibus extructas obiuet unda rales.
Extra fortunam tst quidquid donatur amicis.
Quas dederis, solas semper habebis, opes.

Manial. I. v. E/i. 45.

CAPUT LXXIV.

Non quid detur referet, sed qud mente.

1. JBeneficium non in eo, quid fit aut datur, consistit; sed in ipso facientis aut dantis animo. Animusest enim, qui beneficiis dat pretium. Itaque nonnunquam magis non obligat qui dedit parva magnificc:, et exiguum tribuit, sed libenter. Socrati cum multa multi, pro suis quisque facultatibus, offerrent ; jEsehinespauper auditor: JVihil, inquit, dignum tc, quod dare tibi fiossim, invei.io: ct htc tantum mc fiaufierem esse sentio. Itaque dono tibi quod unum habeo, me ifisum. Hoc munus, rogo, qnalecunque est, non dedigneris; cogitesque alios, ciim tnultum tibi dedcrint, filiis sibi relijuiae. Cui Socrates: Istud quidem, inquit, magnum mihi munus videtur; nisifcrte fiarvi

'te estimas. Habebo iiaque curx, ut te meliorem tibi rcddam, quam acciftio. Vicit JEschines hoc munere omnem juvenum opulentorum munificentiam. Senec. 1 Benef. c. 6, 7, 8.

2. Regi Persa.rum intra regni sui firles iter facienti munera ub omnibus Persis offerri mos et lex erat. Qui in. terra. colenda operam ponebant, alii boves aut oves, alii frumentum aut viniun dabant: qtii Vero pauperiores, lac, caseum, palmas, aliosque arborum fructus, qui in cujusque agro nascerentur. Quse omnia, non tributi, sed doni nomine, a singulis afferebantur rcigi prsetereunti ac !prxterequitanti. Cum Persa quidam, cui nomen SSinsetas, proCul a tugurio suo in Artaxerxem, qui Mnemon c.&gnoininabatur, incidisset, ac nihil prx manibus baberet, quod regi posset offene; noluit tamen eum a se indonatum -rideri. Itaque ad proxim^ prxterfluentem fluvium ctirsu contendit, et aquam utreque manu hatistam regi obtulit, munus exornans, quantum potuit, faustis bonisqne verbis. Et dono et dantis animo atque oratione mire delectatus Artaxerxes, neque minus regium esse existimans parva grato animo accipere, quam magna tribuere, dixit: &'e a-fuam illam libenter accifiere, et firetiosissimi muneris loco habere. Deinde homini misit non parvam pecunix summam cum veste Persica, et phialft aurea, qu:\ jussit eum deinceps haustam e fluvio aquam bibere. /Etian. I. i. c. 31, 32. Plutareh. in Artax. Plin. ad Traj.

'3. Eidem Artaxerxi per Persidem equitanti ingens Tnalum Punicum \ quodam Omaso oblatum ferunt. Quod ille benigne comiterque accipiens, purpuratis comitibus dixit: Qui curd et labore agellum suum talium fiomorum jeracem effecit, na ille fiarvam civitatem sibi cre'ditam fioterit ex fiarvd magnam reddere. Et hominem ingenti prxmio est remuneratus. Mlian. /. .i. c. 33. Plui.in .4)'tax. et Afiofih.

Fuit hic Artaxerxes regni sub inirio aditu facilis, iii largiendis honoribus et beneficiis effusus. Omnem suppliciis detrabebat contumeliam, laeto hilaKque animo beneficia et accipiebat et dabat. Nullum donum erat adeo exiguum, quod non libentissiml acclperet : et majorem in dando beneficio voluptatem percipere videbatur quant alii m accipiendo solent. Plut. in Artcx.

0 2

« PoprzedniaDalej »