Obrazy na stronie
PDF

Jucunda quoque inter sc ct sida cenvivia habuerunt: et judicium sine uilo convicio fuit. Adeo tum fratres moderatitis inter se maxima imperia dividebant, quam nunc exigua patrimonia partiuntur. Fiutar. dc Amore fraterno. Justinus, l. ii. c. 10.

5:. Antiochus, cogncmento Accipiter, adversus Seleucum fratrem de regno bellum gerebat. Cum tamen. Seleucus, a Galatis vicius, nusquam appareret, et interfectus putaretur; Antiochus purpuram deposuit, pullaque veste sumpta, et clausa regia, fratrem luxit. Pauld post ciim audivisset illum vivere, et alium exercitura colligere; in publicum progressus, Diis sacra propter salutem fratris fecit, et subditas sibi gentus i.n signum lstitic£ coronas gestare jussit. Flut. ibid.

6. Darius Hydaspis filius, Persarum rex, in custodiam tradi jusserat Intaphernem unum e purpuratis, cum liberis atque omni familia necandum. Exunimata Inta. phernis uxor ad regias fores statim advolavit: et cumncc lacrymis nec precibus modum faceret, hoc illi rex concedere se dixit, ut, si quem ex omnibus morti addictis salvum pr£ cxteris cuperet, is ei condonaretur. Quos quia omnes ex aequo amabat mulier, diu inops consilii permansit. Tandem fratrem sibi postulavit condonari. Quod miratus rex, quaesivit cur maritum uxor, filios mater negligens, fratrem elegisset, qui videbatur minus jucundus ac carus futurus.esse. Tum illa: Rex, inquit, maritus inihi ttiius at/ue alii liberi fiossunt contingere, his amissis, si Dii volucrint: alius vsro fratcr minhne, utfiotc cxtinetis jam fiarentibus meis. Hoc responso delectatus rex, fratrem, quem optaverat, dimisit, et filium natu maximum : c*terosjubetad mortem rapi. Herodot. l.iii.

7. Beiio Antiochi magno et gravi, cum Lucio Scipioni obvenisset Asia provincia; quia parum in eo putabaturesseanimi, parum roboris, senatusbelligerendicuram mandari volebat collegx ejus Caio Lselio, Lselii sapientis patri. Surrexit tunc P. Africanns, frater major L. Scipionis, et illam ignominiam familiae deprecatus est: dixit in fratre suo summam virtutem esse, summumque consilium: seque ea aetate, iis rebus gestis, ei legatum futurum promisit. Quod cum ab eo esset dictum; nihil est de L. Scipionis provincia commutatum. ltaque frater natu major, minori legatus in Asiam profectus, tamdiu eum consilio operaque adjuvit, donec ei triumphum et cognomen Asiatici peperisset. Cicer. Philifi. xi. n. 7.

8. Cum admodum puer esset Cato Uticensis, qusrentibus ex eo quibusdam, quem omnium maxime diligeret» respondit fratrem. Iisdem rursus quasrentibus, quem secundum maximc diligeret, fratrem quoque respondit. Interrogatus de tertio, idem responsum dedit: donec illi a percpntatione desisterent. Crevit lum Ktate illa in fratrem benevolentia et reverentia; ab ejus latere non discedebat, ei se in cunctis obedientem prxbebat, et annos natus viginti sine fratre Csepione nunquam ccenaverat, non in forum progressus, non peregre profectus fuerat. Utriusque probi erant mores: at Catonis vita severior. Itaque Caepio, cum ipsius frugalitas et temperantia laudabatur, fatebatur se virum frugi videri posse, si cum multis Romanorum compararetur: At ubi, inquiebat, cum Catcmia vitd comfiaro mram, nihil mihi videor a Sififiio differre. Erat autem ille Sippius vir nequam, et luxu perditus.

Bello adversus Spartacum voluntaria stipendia fecit Cato fratris causa, qui tum tribunus militum erat. Cum deinde accepisset eum Asiam petentem incidisse in morbum iEni in Thracia, licet tum gravis tempestas sseviret neque ad manum esset magna navis, solvit e portu Thessalonics exigua navi oneraria cum duobus tantum amicis et tribus servis: et pene haustus fluctibus, tandem prater spem incolumis evasit. At fratrem modo defunctum reperit. Tum vero etquestibus, et lacrymis, et iisomnibus quse dolor suadet, totum se tradidit, tam pius et lenis in suos, quam asper et invictus adversus voluptates, minas, et iniquas postulationes. Mortui corpus quam magnificentissimo potuit funere extulit, et conspicuum e precioso marmore tumulum ei in -Eni foro estrui curavit suis impensis. Vcla postea facturus, cum suaderent amici ut Csepionis reliquias in alio navigio poneret, animam se prius quam ilias relicturum respondit, atque ita solvit. Plut. in Catone.

9. Apollinis mater Eumenis regis, ac trium praeterea filiorum, nempe Attali, Philetari, et Athemei, saepissime se beatam prardicabat, et Diis gratias agebat, non propter divitias atque imperium, sed quod tres e filiis suis videret esse fratris natu maximi quasi satellites, ita ut ille sine ullo njetu versaretur in-medio ipsorum gladios et hastas ferentium. Contra Xerxes, Ochum filium insidias fratribus struxisse cum comperisset, moerore est extinctus. Ptut. de Amorefraiern'.

10. Si qua forte inter fratres controversia exorta est, ea statim aut ab ipsis aut arbitrorum judicio dirimatur, imitandique sunt Pythagorei, qui non cognatione, seddoctrin.e duntaxat societate conjuncti, si quando per iram ad maledicta prorupissent, ante solis occasum dcxtris mutuo datis, et faoti invicem salutatione, in gratiam redibant. Ibid.

Frustra et nullius rei causa nobis natura largita est mansuetudinem, tt patientiam moderationis animi filiam: aut his utendum est maxime crga cognatos et affines. Ibid.

Est hominis, suos, ut jubet natura, ex animoamantis, petere gratiam delicti sui, ubi adversum eos peccavit; et ubi ipse ab iis laesus tst, veniam illis ultro dare, antequam petant. Verum nescio an nemo ad dandam veni-. am difficilior sit, quJtm qui illam postulare srcpius meruit. Senec. de Ciem. i. c. 6.

Celebris est in scholis fama Euclidis Socratici, quod, audita iniqua et belluiiia voce fratris, qui dixerat: Peream, nisi te ulcissar : respondit : '-iigo vera fieream, nisi tibi fiersuasero, ut, fiositd ird, nos ames sicut olim. Plut. ibid.

CAPUT LV.

Nisi in bonis amicitia esse non potest.

Est amicitia nihil aiiud nisi summaconsensio rerum divinarum atque humanarum inter aliquos cum benevolentia et caritate. Qu.i quidem haud scio an quicquam, excepta sapientiS, melius homini sit a Diis immortalibus datum. Cicer. de Amic. n. 20.

Omnium societatum nulla praestantior est, nulla firmior, quam cum viri boni, moribus simites, sunt familiaritate conjuncti. Hoc enim sentio, nisi in bonis amicitiam esse non posse. Ipsa virtus amicititim gignit et continet, nec sine virtute esse amicitia ulio pacto potest. Virtus, virtus inquam, conciliat amicitias et conservat. Homines malos aliquando videmus eadem cuperc, eadena odisise, eadism metuere: sed quae inter bonos amicitia dicitur, bsec inter malos factio est. 1 Offic. SV.deAmic. ». 18. 20.- 100. Sultust. BelL Jug. c. 31.

CAPUT LVI.

Amicitid sublatd^ omnis est e vitd sublatajucunditas.

1. Ego vos hortor, ut omicitiam omnibus humanis rebus anteponatis. Nihil quippe est tam naturx aptum, tam conveniens ad res vel secundas vel adversas. Nam ut secundas res facit amicitia splendidiores jucundioresque, sic adversas facit leviores. Quis esset tantus fructus in prosperis, nisi haberes, qui illis sequs ac tu ipse gauderet? Adversas vero ferre diflficile esset sine eo, qui graviui etiam illas, quam tu, ferret. Cic. de Amic.n. 17. 2.2.

Quid dulcius, quam habere aliquem, quicum omnia audeas sic loqui, ut tecum?

Quoniam res humanse fragiles caducseque sunt, semper aliqui acquitTndi sunt quos diiigamus et a quibus diligamur. Caritate enim benevcilentiaque sublata, omnis est e vita sublata jucundilas. n. .182.

2. Una est amicitia in rebus humanis, de cujus utilitate omnes uno ore consentiunt. Diritias despiciunt ii, quos tenuis victus cultusque delectat: honores, quorum cupiditate multi imlammamur, quidam ita contemuunt, ut nihil inanius, nihil ievius sssc existisnent: itemque csetera, qux aliis admirabilia videntur, alii sunt, qui pronihilo putent. De amicitia omnes ad unum sentiunt, sine amicitid vitam esse nullam. Quiuetiam si quis est ea asperitate et immanitate naturse, ut congressus hominum fugiat atque oderit, quulem fnisse Athenis Timonem nescio quem accepimus; tamen is pati non possit, ut non anquirat aliquem, apud quem evomat virus acerbitatis suae. n. 86.

3. Timon, de quo hic Cice-ro, licet piis-uv&pn-Ttoi, id est, humani genaris osor, appellaretur: amico utebatur uno, cui nomen Apemantus, quem ob morum similitudinem admittebat. Is tamen ciim forte apud Timonem coenasset, exclamassetque, Qu&n dulce c*t, $ Timon, boc conJfvium! Ita sansf inqult il!e, si tu non adessts. Eidera

ft.peraanto interroganti, cur Alcibiadem juvenem ferocem

Rtque audacem diligere videretur, respondit Tiraon, ided

Ysibi carum.esse adolescentem, quod illum praevideret

fore'' populo Atheniensi magnorum malorum causam.

Prodiit aliquando Athenis in concionem. Quod cum pfxter consuetudinem faceret, magna omnium expectatio fuit, quidnam afferret. Tunc ille e suggestu, in qUcm ascenderat: Athenienses, inquit, est mihi area quxdam in qud crevitficus, undc multi voiuntario suifiendio vitamjlni(re. Quoniam auttm in ared illd xdcs exstrusremihi in animo cst; anteuuam ficum exscindam. vo* monitts volo, ut, si qui de susfiendio cogitant, maturtnt quam maxime. Plut. in Alcib.

CAPUT LVII.

/// eligenclis amicis cautio est adhibencla.

1. In amicis eligendis negligcntes ne simus. Cicer. de Amic. n. 62..

Augustus amicitiiis non facilc admisit, et constantissime retinuit. Suet. in Aig.

Ne nimis cit'6 diligere incipiamus, neve non dignos. Digni autem amicita sunt ii, in quibus ob virtutem inest causa, cur diligantur. Rarum corum genus; et quidem omnia pricclar::, rara; nec quicquam est difficilius quam. reperire quod sit omni ex p.irte in suo genere perfectum. Sed plevique in rebus humanis nihil bonum norint, nisi quod fructuosum sit: et ar.iicos, tanquam pecudes, eos pottsstmum eligunt, -ex quibus sperant se maximum fructum esse capturos. Ita carent pulc'ierrim£ illa et maxime naiurali amicitii per se et propttr se expetcnda. Cicer. Ibid. n. 78.

2. Nihil :eque oblectaro potest animum, quam amiciti\ fidelis ac dulcis. Quantum bonum est, ubi nactns es ejusmodi amicos, in quorum pectora tuto secretum omne descendat, quorum sermo sollicitudincm tuam leniat, -hiiaritas tristitiam dissipet, prudentia bona consilia afferat, conspectus ipse delectet?

Amicos, quantiim fieri poterit, vacuos a cupiditatifeus cligamus. Scrpunt enim vitia, et in proximum quem

« PoprzedniaDalej »