Obrazy na stronie
PDF
[graphic]

palił się zniewagą, iż jednomyślnie wojna przeciw Moskwie uchwalona została). Wybrano za wodza królewica Władysława, i polecono, by siłą zbrojną dobijał się praw swoich. Smutnem doświadczeniem pauczone stany, jak szkodliwie dla rzeczypospolitej dwie ostatnie wyprawy prowadzonemi były, przydały królewicowi do po. rady komisarzy. Imiona ich byly: Andrzej Lipski biskup Łucki, Stanisław Żórawiński, Konstanty Plichta, pierwszy bełski, ten sochaczewski, kasztelanowie, Lew Sapieha kanclerz w. lit., Piotr Opaliński starosta szremski, Baltazar Strawiński starosta mozyrski, Jakob Sobieski Mar. cina wojewody lubelskiego syn, Andrzej Męciński. Wyznaczeni komisarze zobowiązali się przysięgą, że w radach wojennych, jako też w całem postępowaniu swojem, danych sobie instrukcyj trzymać się, i jedynie dobro publiczne na oku mieć będą. 2010 info Po rozrządzeniu wszystkiego, co tylko od senatu zawisło, rok jeszcze cały upłynął, nim przygotowania i zaciągi wojenne koniec swój wzięly. Wachał się Zygmunt długo, komu i pieczę osoby królewica, i najwyższą władzę nad wojskiem powierzyć. Najwłaściwiej zdawało się poruczyć oboje Zółkiewskiemu, jako wodzowi, który podbił już był stolicę i państwo, zaprzysięgł wybór Władysława, a nadto łagodnem postępowaniem swojem, wiele zjednał sobie u Moskwy poszanowania i ufności; lecz wódz sędziwy, pamiętny wzgardzonych rad swoich, widząc jak już było zapóźno cofać raz utracone chwile pogodne, jak trudno odzyskać napowrót tylą zawodami odstręczone umysły, niespokojny, by, gdy się wśród Moskali pokaže, nie usłyszał przykrych złamanej, wiary wyrzutów; powodowany, mówię, uwagami temi Zółkiewski, wymawiał się z tej wyprawy, dając za przyczynę, iż strzedz musi granic królestwa od rozjątrzonych najazdami kozackiemi Turków, już na granicach Podola zbierających się. W Sision in 2011 Dus wasbeg

Użyto wszelkich sposobów, by możniejszych obywa

1) Konstytucye sojmu 1616, pod tytułem: o Moskwie. Kobierzycki pag. 486.

[graphic][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic]

skwie, skłaniając ich, by do cara swego Władysława wrócili. -- Jaką odpowiedź otrzymali senatorowie, kładziemy ). sel daraxesist i wontenee oh ogodni ob

roos v oisiw to En vobei

[ocr errors]

baffi Dzień nakoniec 5 kwietnia 1617 r. przeznaczonym został do królewica wyjazdu. Król Zygmunt z całym swym rodem, w poczcie panów radnych i okazalego dworu, udał się do kolegiaty š. Jana w Warszawie, a gdy już zasiadł na tronie, prymas Gembicki w te mór wil słowa: „I jak król i jak ojciec cieszyć się powi. nieneś p. panie, iż sam w sile wieku, doczekałeś się syna, którego przymioty przewyższające lata, w pierwszym kwiecie młodości już uczyniły zdolnym służyć majestatowi i lubej swojej ojczyźnie. Tak jest m. k., ciesz się, patrząc na królewica syna twego, w leciech, gdzie inni ledwie z niewieściego wychodzą dozoru, on, nieukrzepioną jeszcze ręką porywa stalisty paiz i oszczep niezłomny, gardzi miękością, i młode swe członki w obozach idzie hartować. Ta to rycerska ochota, już go miłym uczyniła Polakom, a kiedy my przewidujem w nim z radością świetność przeznaczeń naszych, śmiele i w. k. m. wróżyć możesz, iż książę, które tak poczyna, nie uroni nabytej przez przodków ni chwały, ni granic. Tu obracając się do stojącego po prawej rę. ce królewica Władysława: „Najjaśniejszy królewicu, rzecze mu, kiedy mi oddalającego się od nas w. k. m. żegnać przychodzi, i radością i żalem zalewa się serce moje; na ileż to przygód i niebezpieczeństw, o młody książę! narażonym się ujrzysz; pomniąc na drogie nadzieje nasze, umiej zuchwalstwo od męstwa rozróżniać; lecz nie w samych tylko bojach czekają niewinną młodość przygody; i w chwilach spokojnych nie śpią namiętności ludzkie; strzeż się pochlebstwa i rad przewrotnych, szanuj Boga i święty zakon jego, zachowaj sprawiedliwość i karność w sprawowaniu rycerstwa twego. Otoczyły cię król i rzeczpospol. gronem mężów poważnych, znakomitych rostropnością i cnotą; niech oni, nie 2880 fokbodovw stwold bo sigo w w ords s ols ionisiwà sinaldo gie is goisor Beste Hotshol natorami przyszedł, zkądby zrozumiał, w czem i jako służyć, gdzie żeby też Filaret i Tugowski byli. Naostatek powiada, że sam jeno trochę czyta, & pisać nie umie, i pisarza przy sobie żadnego nie ma. In summa wszystko do widzenia się i namowy z ichmościami pany radami odkłada, prosząc, aby co najrychlej do nich przypuszczony byl.

[graphic]

lekka płochość, mają przystęp do ciebie. Tak tylko poczynać będziesz rostropnie, dokonywać szczęśliwie. Tak prawie w wieku twoim poczynali Warneńczyk, Kazimierz i Olbracht. Jakie ci przeznaczenia gotują nieba najwyższe, nie do ludzi jest badać. Jeżeli rozkażą, bys raz obrany, osiadł na tronie moskiewskim, sprawując cnotliwie to państwo ogromne, nie zapominaj nigdy ziemi Jagielłów i Piastów, ziemi, gdzies powziął życie, gdzie spoczywają popioły macierzyńskich naddziadów twoich, gdzie króluje sędziwy twój ojciec, słowem, gdzie żyją kochający ciebie Polacy." — Dalej szczęśliwych życząc mu powodzen, temi słowy zakończył: rwber -911 decus, i nostrum melioribus utere fatis. Botų -odo Mowa ta wycisnęła łzy królowi i młodemu książęciu, i przytomni od łez wstrzymać się nie mogli. Gdy pakoniec żywe rozrzewnienia w smutną zmieniły się cichość, młody królewic odpowiedział w te słowa: , Te cnoty, które najwyższy kapłan królestwa z obowiązku urzędu swego tak mi silnie polecił, wiernie dopełniać będę; wkłada na mnie tę powinność i urodzenie moje, i przekonanie, że na tych to cnotach i trwałość i pomyślność wszystkich królestw spoczywa. 9 To, co wdzięczny syn ojcu, wierny poddany panującemu dochować jest winien, dochowam królowi i ojcu mojemu, gdziekolwiek los żyć mi kaže, ogniwa przywiązania, miłości, niewygasłej pamięci, między mną a królem i ojczyzną moją, nie zerwą się, chyba z pasmem życia mojego :)! - Skończywszy te słowa, zbliżył się królewic do oltarza, gdzie prymas po odprawionej modlitwie, poświęcony miecz i chorągiew w ręce mu oddał. Wróciwszy potem do tronu, padł młody Władysław ojcu do kolan, šciskając je rzewnie; podniósł się Zygmunt, i położywszy dłonie na głowie syna, ze łzami błogosławił mu i niebios wzywał opieki. Gdy królewic wychodził przez kościół ś. Jana, rozlegały się sklepienia świątyni głośnemi szluby o całość i pomyślność jego do Pana zastęoasi ma shaiyo inaos Led bewogut i 19

das .8 ofis gonbas idea 1 1 blot at aniq 9 odsont

OH M

o nsie stasin ob saya bal

L Y ! ) tig" ," !! sins .) 3:1 1) Kobierzycki pag. 487."

[graphic]
« PoprzedniaDalej »