Obrazy na stronie
PDF
[graphic]

palaczów bantu, Cieklińskiego, Jajkowskiego i Stawskiego, zapozwano przed sądy, a gdy się stawić nie chcieli, bezeenyni uznano. Ioni acz równie przestępni, w sa mym senacie znaleźli obrońców. Przecież na sejmie

1616 roku, i ten z nich wyrok podniesionym został. 409 SO109 999 W ten

se dogodS

[blocks in formation]

Znękany długą wojną Zygmunt pragnie ? Moskwą pokoju; piękoy list Chodkiewicza. Dalsze lotrostwo konfederatów i kara ich. Moskale wzywają cesarza niemieckiego z pośrednika. Stawią się komisarze, lecz warunki ich tak zuchwale, iż rokowanie zerwane. Oburzone, tem stany, wojnę wypowiadają Moskwie. Królewic Władysław mianowany wodzem, przy-, dani mu: komisarze. Pożegnanie wychodzącego na wojnę kró-, lewica. Ten, część wojska swego Żółkiewskiemu na granice tureckie posyła, sam ciągnie do Wiazmy. Moskwa odrzuca nowe wezwania. Chodkiewicz z Litwą oblega Dorohobuż, gdzie i królewic ciąguie. Dorohobuż się poddaje, wkrótce i Wiazma. Nieostrożnością naszych podchwycony Carów. Zdrada Konjucha. Pokój między Moskwą i Szwecyą. Pożarski wpada" do Kaługi, Chodkiewicz wysyła nan Lisowczyków; srogie ich pustoszenia. Chybiona wyprawa na Możajsk. Poselstwo Baczyńskiego do Sowietu bojarów na Moskwie.

R. 1614. Kiedy tak Polska nękana przez więcej dwóch lat okropnem własnych rodaków ciemiężeniem, by je odwrócić, by chciwych zaspokoić, wszystkie wysila sposo

w zasługach murowych, z szafirom z korony na dwa palce wielkim, w 28 tysięcy złotych), a posoch w 24000 A. **); drugim dostało się choć niewiele. Mnie się dostało dyamentów ostrych trzy, rubinów cztery, i złota poza 100 i., jednorożców łutów dwa, i to za fawo, rem, bo drugim samym jednorožcem płacono po fl. 300 na kut. Wios doczna rzecz, jak tanio i za bezcen taxowano to tak drogie klejnoty.

*) Dzisiejszych około 224000 zł. **) Dzisiejszych około 192000 zł,

[graphic][subsumed]

mój Szembek oddał mi respons w. k. 20. na kilkakrotne listy moje, w którym acz dostateczne zawarcia sejmowego opisanie było, późno jednak rąk moich doszło, i tem prędzej, (abym oczu moich wizerunkiem upadającej ojczyzny nie zmazał), w przedsięwziętą, popędziło mię drogę. Mając serce rozjątrzone publicznego niedbalstwa zniewagą, mógłbym krótko odpisać; lecz zebym ustawy sejmowe z niebezpieczeństwem położenia naszego porównał, szerzej podobno nad wolę, pióro rozwieść będę musiał. A najprzód, nie wdając się w żadne z w. k. m. spory (bo skromność moja w powinnych trzyma mię granicach), radbym wiedział zkąd te rady poszły, za któremi się wlecze tak wielka na dostojenstwo w. k. m. niegodność? Wlecze się uszczerbek sławy, wlecze się pośmiech ledwie nie wszystkiego świata pa rzeczpospolitą naszą. Rrzeczy tak żartko powzięte, po wielkich i krwawych odwagach, jednym przeciwnego szczęścia ciosem, tak marnie, tak płocho są porzucone. Bóg podobno rzucił nas na ubocz prawemu rozumowi, że stanowiąc pokój domowy, znosząc wnętrzne ciężary, nie umieliśmy ochronić majestatu pańskiego, nie umieli okryć nagości naszej, żeśmy nakoniec tak nieopatrznie odciągnęli myśl od popierania wojny, tak, iż pewniejsza dla izpltej zguba z pokoju, niż z dalszych bojów. w -S,Widzę ja z czynów sejmowych i skłonności uwysłów w kraju, że już przy nadwątlonej ochocie nie staje dalej wątku , że nieczułość do wszystkiego co jest świetnem zagradza nam droge; tych, co Ignęli przy szczęściu, najmniejsza ploszy pochmurność; znamy upór, nie znamy stateczności hartu. Tymczasem stan rzeczy moskiewskich taki jest, iż oni mając czas w nieczynności naszej uspokoić domowe trudności, oddać nam wet za wet, i swoje z lichwą odebrać zechcą. My tu traktować nie możem, zwłaszcza, że niemasz z kim, a nadto traktować bez wojska, jest to wydać swą słabość, i pychę nieprzyjaciela bardziej jeszcze pomnożyć. Kiedy po opłaceniu konfederatów więcej z podatków spodziewać się nie można, zkądże posiłki sposobić, czem Smoleńsk opatrzyć, czem najazdy od granic odwrócić? Za

[graphic]

kami by takie rzeczy odprawiać, nie mną, który i tej lichej hetmańskiej ozdoby nie radbym tak lekko wytknął na raz, aby w osobie mej dostojeństwo w. k. m. nie odnosiło wzgardy. Nie spełzły w pamięci mojej inflantskie termina, wiemy świeżo, co się na Moskwie działo; własne ine ślady trwożą. Doświadczone są w. k. m. usługi moje, doświadczona życzliwość, i nieoziębla na każde skinienie ochota. Doznawałeś w. k. m. w sprawach swych szczerego serca mego, doznałeś pracy i trudów, a w nich nie farbowane pozory, lecz samą cnotę. Gdzie słowy służyć przyszło, służyłem ręką, gdzie rzeczą, służyłem zdrowiem, nie oglądając się na żadne zazdrości ani zwaśnienia, na zadne razy, ani utraty. Służyło się dosyć pracowicie w. k. m. i rzeczypospoItej od pierwszego młodości mej kwiecia, ostatek wieku radbym poświęcił sobie. Już też z południa ku wieczorowi wskazuje mi kompas, i ten siwy włos, który nie z rozkoszy ani z wczasów domowych prędzej nad lata głowę moją opędził.

A že i u pogan zasłużonemu żołnierzowi czyniono folge, dawano wytchnienie, i ja też, odprawiwszy swój bieg, w takim zamęcie rzeczy, strudzonym już latom moim, nadwerężonemu zdrowiu, odpoczynku pragnął. bym. Jeżeli więc jakiejkolwiek ceny są zasługi moje, jeżeli w łasce w. k. m. cały jestem, niech się na fortunniejsze dla rzpltej zachowam czasy. Całuję zatem rękę w. k. m. p. m. m., zdrowia dobrego z pomnoženiem wszelkich pociech zażywać w długo fortunne lata uprzejmie życząc. Dan z Cimkowiec 22 maja roku 1614.“ izan ob

as

bar *** Jakkolwiekbądź dotkniętym był Zygmunt pismem litewskiego hetmana, nie było już w mocy jego użyć sposobów dzielnych, stosownych do stanu rzeczy, żgodnych z powagą parodu. Wśród powszechnego zrażenia, bez wojska, bez skarbu, widział granice państwa zagrożone od obcych, wewnętrzne bezpieczeństwo od kup zbrojnego baltajstwa wzruszone; nawykłe do wzgardy praw, do bezkarnej rozpusty żołnierstwo, nie przestało na wymuszonych od rzpltej sumach niezmiernych, za

Bibl. pols. Dzieje panowania Zygmunta 111. ssew OPAZ

[graphic]

smakowało w rabunkach i życiu bez pracy !). Niejaki Karwacki zebrawszy znaczną kupę nawykłych do łu.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »