Obrazy na stronie
PDF
ePub

lit: qui autem habet gustum sanum, etc. Circa primum duo facit. Primo rectum judicium de saporibus habet, docet in generali, quomodo debeat ita homo qui habet corruplum affec homo uti gratiis gratis datis. Secundo tum quasi conformalum rebus secula- exequitur hoc per partes, ibi : Habenribus, non habet rectum judicium de tes autem donationes. Circa primum duo bono, sed ille qui habet rectum et facit. Primo proponit documentum , sanum affectum sensu ejus innovato secundo rationem assignat, ibi : Sicut per gratiam, rectum judicium habet enim in uno corpore, etc. Circa primum de bono. Ideo ergo dixit : nolite con tria facit. Primo excludit superfluum , formari huic seculo, sed renovamini in dicens : Monui quod reformemini in novitate sensus vestri, ut probetis, id novitate sensus vestri, quod quidem est, experimento cognoscatis. (Ps. 33.) moderate facere debetis. Dico enim, Gustate et videte, quoniam suavis est id est, mando, per gratiam ApostolaDominus. Quæ sit voluntas Dei, qua sc. tus , et auctoritate Apostolica quæ data vult vos esse salvos. (1 Thess. 4.) Hæc est mihi. (Galat. 2.) Cum cognovisest voluntas Dei, sanctificatio vestra; sent gratiam quve data est mihi inter bona, id est , vult bonum honestum Gentes. (Ephes. 3.) Mihi omnium sancnos velle, et ad hoc suis præceptis nos torum minimo data est gratia hæc, etc. inducit. (Mich. 6.) Indicabo tibi, o ho- Omnibus qui sunt inter vos, quia mo, quid sit bonum, et quid Deus requi- omnibus est hoc utile. (1 Cor. 7.) Volo rat a te. Et beneplacens, inquantum, omnes homines esse sicut meipsum. Hoc sc. bene disposito est delectabile id, inquam mando, non plus sapere, quam quod Deus vult nos velle. (Ps. 18.) oportet sapere, id est, nullus præsumat Justitiæ Domini rectæ lætificantes cor- de sensu , aut sapientia sua confidens da. Et non tantum utilis ad finem con- supra suam mensuram. (Eccl. 7.) Non sequendum , sed etiam perfecta, quasi plus sapias quam necesse est. (Ps. 130.) conjungens nos fini. (Matth. 5.) Estote Neque ambulavi in magnis, neque in perfecii, sicut et pater vester cælestis mirabilibus super me. perfectus est. (Gen. 17.) Ambula coram Secundo hortatur ad id quod est me, et esto perfectus. Talem ergo ex- medium dicens, sed sapere ad sobrieperiuntur Dei voluntatem illi, qui non tatem, sc. maudo vobis, ut mensurate conformantur huic seculo, sed refor- sapiatis secundum gratiam vobis damantur in novitate sensus sui. Illi tam. Sobrietas enim mensuram imporautem qui in vetustate permanent, se tat. Et quamvis proprie dicatur circa culo conformati, judicant Dei volun- potum vini, potest tamen accipi circa tatem non esse bonam, sed gravem et quamlibet materiam, in qua homo deinutilem. (Eccl. 6.) Quam aspera est. bitam mensuram observat. (Tit. 2.) sapientia indoctis hominibus.

Sobrie et juste et pie vivamus in hoc Deinde cum dicit: Dico enim per seculo. Tertio docet secunduin quid gratiam , etc. docet qualiter donis Dei accipienda sit mensura medii, dicens: humo debeat uti. Et primo docet hoc Et hoc, inquam, sicut Deus unicuique quantum ad dona quæ non sunt om- divisit, id est, distribuit, mensuram nibus communia , sicut sunt gratiæ fidei, id est, mensuram donorum suogratis datæ. Secundo quantum ad do- rum , quæ ordinatur ad fidei ædificanum charitatis, quod est omnibus com- tionem. (1 Cor. 12.) Unicuique datur mune , ibi: Dilectio sine simulatione, manifestatio spiritus ad utilitatem.

[ocr errors]

Dat enim Deus hujusmodi dona , non gloriamur, sed secundum mensuram eadem omnibus, sed diversa diversis regulæ , qua mensus est nobis Deus. distribuit secundum illud (1 Cor. 12.) Soli autem Christo datus est spiritus Divisiones gratiarum sunt. Nec omni- non ad mensuram , ut dicitur (Joan. bus æqualiter dat, sed unicuique se- 3.) Non solum autem alias gratias gra. cundum certam mensuram. (Ephes. 4.) tis datas dat Deus mensurate, sed Unicuique nostrum data est gratia se- etiam ipsam fidem quæ per dilectiocundum mensuram donationis Christi. nem operatur. Unde (Luc. 17.) disciEt ideo Apostolus sobrie sapiens se- puli Christo dixerunt: Domine, adauge cundum hanc mensuram dicebat (2 nobis fidem. Cor. 12.) Non autem in immensum

LECTIO 2.

Per comparationem corporis naturalis ad corpus mysticum, docet gratiæ usum

et mores.

4. Sicut enim in uno corpore multa rationem assignat sumptam. ex similimembra habemus, omnia autem mem- tudine corporis mystici ad corpus na

bra non eumdem actum habent. turale. Et primo in corpore naturali 5. Ita multi unum corpus sumus in tangit tria. Primo quidem corporis

Christo, singuli autem alter alterius unitatem, cum dicit: Sicut enim in uno membra.

corpore. Secundo membrorum plura6. Habentes donationes secundum gra- litatem, cum dicit: multa membra ha

tiam quæ data est nobis differentes. bemus. Est enim corpus humanum orSive prophetiam secundum rationem ganicum ex diversitate membrorum fidei.

constitutum. Tertio officiorum diver7. Sive mysterium in ministrando. Sive sitatem, cum dicit: Omnia autem memqui docet in doctrina.

bra non eumdem actum habent. Frustra 8. Qui exhortatur in exhortando. Qui enim esset membrorum diversitas, nisi

tribuit in simplicitate. Qui præest in ad diversos actus ordinarentur. Deinde sollicitudine. Qui miseretur in hilari- aptat hæc tria ad corpus Christi mystate.

ticum, quod est Ecelesia. (Ephes. 1.) 9. Dilectío sine simulatione. Odientes Ipsum dedit caput super omnem Ecclemalum, adhærentes bono.

siam , quæ est corpus ejus. Circa quod 10. Charitatem fraternitatis invicem di- etiam tria tangit. Primo quidem fideligentes , honore invicem provenien- lium quasi membrorum multitudinem, tes.

cum dicit: Ita multi. (Luc. 1 4.) Homo 11. Sollicitudine non pigri , spiritu fer- quidam fecit cænam magnam, et vocavit

ventes, Domino servientes. . multos. (Is. 54.) Multi filii deserta. 12. Spe gaudentes, in tribulatione pa Quamvis enim sint pauci per comtientes, orationi instantes.

parationem ad jpfructuosam multitu13. Necessitatibus sanctorum commu- dinem damnatorum, secundum illud nicantes, hospitalitatem sectantes. (Matth. 7.) Arcta est via quæ ducit ad

vitam , et pauci inveniunt eam, tamen Præmissa admonitione hic Apostolus absolute loquendo sunt multi. (Apoc.7.) Post hæc vidi turbam magnam, quam cens: Sumus, inquam, alter alterius dinumerare nemo poterat.

membra , non secundum eamdem graSecundo tangit corporis mystici uni tiam , sed habentes diversas donatiotatem, cum dicit: Unum corpus sumus. nes differentes, non ex diversitate (Ephes. 2.) Ut reconciliet ambos in uno meritorum, sed secundum gratiam corpore , etc. Hujus autem corporis quæ data est nobis. (1 Cor. 7.) Unusmystici est unitas spiritualis , per quisque proprium donum habet ex Deo, quam fide et.affectu charitatis invicem unus quidem sic, alius vero sic. (Matth. unimur Deo , secundum illud (Ephes. 25.) Vocavit servos suos, et tradidit 4.) Unum corpus, et unus spiritus. Et illis bona sua, et uni dedit quinque quia spiritus usitatis a Christo in nos talenta, alii autem duo, alii vero unum. derivatur , supra 8, Si quis spiritum Secundo docet diversarum gratiarum Christi non habet , hic non est ejus. usum, et primo in rebus divinis quanIdeo subdit, In Christo, qui per spiri- tum ad cognitionem quidem, dicens : tum suum quem dat nobis, nos invi- Sive prophetia , quam habentes, utacom unit et Deo. (Joan. 17.) Ut sint mur ea secundum rationem fidei. unum in nobis , sicut et nos unum su Dicitur autem prophetia quædam mus.

apparitio ex revelatione divina eorum, Tertio tangit officiorum diversitatem quæ sunt procul. Unde (1 Reg. 9.) diad utilitatem communem reductain, citur : Qui propheta hodie dicitur, vodicens : singuli autem alter alterius cabatur olim videns. Sunt autem promembra. Membrum enim quodlibet cul a cognitione nostra, secundum se proprium actum habet et virtutem ; quidem futura contingentia, quæ propinquantum ergo unum membrum sua ter defectum sui esse cognoscibilia non virtute et actu alteri prodest, dicitur sunt , sed res divinæ sunt procul a membrum alterius , sicut pes dicitur nostra cognitione, non secundum se, membrum oculi , inquantum oculum cum sint maxime cognoscibiles, quia defert, et oculus dicitur membrum pe- ut dicitur (1 Joan. 1.) Deus lux est , dis, inquantum dirigit pedem. (1 Cor. et tenebræ in eo non sunt ullæ sed pro12.) Non potest dicere oculus manui, pter defectum intellectus nostri. qui se opera lua non indigeo. Ita etiam in habet ad ea, quæ sunt in seipsis macorpore mystico ille, qui accepit gra- nifestissima , sicut oculus noctuæ ad tiam prophetiæ indiget illo qui accepit lucem Solis. Et quia unumquodque gratiam sanitatum , et ita est in om- magis proprie dicitur tale , quod est pibus aliis. Unde dum unusquisque secundum se tale, quam quod est tale fidelis secundum gratiam sibi datam secundum aliud. Inde est quod magis alteri servit, efficitur alterius mem- proprie dicuntur esse procul a cognibrum. (Galat. ult.) Alter alterius onera tione nostra futura contingentia. Et portate. (1 Petr. 4.) Unusquisque sicut propter hoc horum proprie est proaccepit graliam in alterutrum illam ad- phetia. (Amos 4.) Non faciet Dominus ministrantes.

Deus verbum, nisi revelaverit secretum Deinde cum dicit: Habentes autem suum. Dicitur tamen prophetia comdonationes, exequitur per partes mo- muniter etiam revelatio quorumcumnitionem, quam supra posuerat de que occultorum. Hoc aulem donum sobrio et moderato gratiæ usu. Et pri- proplietiæ, non solum fuit in veteri mo ponil gratiarum diversitatem, di- testamento, sed etiam in novo. Joel.

2.) Effundam de spiritu meo super tum autem ad cognitionem practicam omnem carnem, et prophetabunt filii subdit, qui exhortatur, id est, qui havestri.

bet officium vel gratiam exhortandi Dicuntur etiam prophetæ in novo homines ad bonum, utatur illo in extestamento, qui prophetica dicta ex- hortando. (1. Thess. 2.) Exhortatio ponunt, quia sacra scriptura eodem nostra non fuit de errore, neque de imspiritu interpretatur quo est condita. munditia, neque in dolo. (Tit. 2.) Hæc ( Eccl. 24.) Adhuc doctrinam quasi loquere et exhortare. prophetiam effundam. Ordinatur au- Deinde ponit ea quæ pertinent ad tem prophetiæ donum , sicut et aliæ exteriora opera, in quibus quandoque gratiæ gratis datæ ad fidei ædificatio- aliquis subvenit alicui aliquod donum nem. (1 Cor. 12.) Unicuique datur ma- dando, et quantum ad hoc dicit , qui nifestatio spiritus ad utilitatem.(Hebr. tribuit , id est, qui habet facultatem 2.) Confirmata est sc. doctrina fidei tribuendi et gratiam , exequatur hoc contestante Deo signis et prodigiis, et in simplicitate, ut sc. nihil mali ex illo variis virtutibus, et Spiritus Sancti intendat , quasi donis homines ad madistributionibus. Et ideo prophetia est lum alliciens. Vel etiam cum aliquis utendum secundum rationem fidei, id ex modico dato intendit multo majora est, non in vanum , sed ut per hoc acquirere. (Eccl. 20.) Datus insipienfides confirmetur , non autem contra tis non erit tibi utilis , oculi enim illius fidem. Unde dicitur (Deut. 11.) Si septemplices sunt. Exigua dabit , et surrexerit' in medio tui propheta , et multa improperabit. Et (Prov. 11.) dixerit libi , eamus et sequamur deos Simplicitas justorum dirigit eos. Quan. alienos : non audies verba prophetiæ doque autem aliquis subvenit alteri illius, quia sc. prophetizat contra ra- ejus curam habendo : et quantum ad tionem fidei. Quantum ad sacramenta hoc dicit , qui præest, id est, qui est in ministranda subdit, sive ministerium prælationis officio constitutus , utatur in ministrando , id est , si quis accepit illo officio in sollicitudine. (Hebr. ult.) gratiam vel officium ministerii, puta ut Obedite præpositis vestris, et subjacete sit Episcopus, vel Sacerdos , qui di- eis. Ipsi enim pervigilant quasi ratiocuntur ministri Dei. (Is. 61.) Vos Sa- nem reddituri pro animabus vestris. cerdotes Domini vocabimini, ministri (2 Cor. 11.) Sollicitudo omnium EccleDei nostri: dicetur vobis , exequatur siarum. Quandoque autem subvenit illud diligenter exequendo in minis, aliquis alicui relevando ejus miseriam trando.(2 Tim. 4.) Ministerium tuum et quantum ad hoc dicit, qui misereimple. Secundo tangit ea quæ perti- tur , id est, qui habet facultatem et nent ad res humanas, in quibus potest affectum miserendi, exequatur hoc in aliquis alteri subvenire. Primo quidem hilaritate , quasi libenter hoc faciens. quantum ad cognitionem, vel specula- (2 Cor. 9.) Non ex tristitia, aul ex netivam , vel practicam. Quantum ergo cessitate. Hilarem enim datorem diligit ad speculativam primo dicit: Sive qui Deus. (Eccl. 7.) In omni dato hilarem docet, id est, qui habet officium vel fac vultum tuum. gratiam docendi, utatur doctrina, id Deinde cum dicit, dilectio sine siest , ut studiose et fideliter doceat. mulatione , etc. docet usum doni gra

Job. 4.) Ecce docuisti plurimos. (Matth. tuiti, quod est omnibus commune, uli.) Euntes docete omnes gentes. Quan- sc. charitatis. Et primo ponit ea, quæ

pertinent ad charitatem in generali. non de facili eam dissolvi faciemus. Secundo ponit quædam specialiter per- (Hebr. ult.) Charitas fraternitatis matinentia ad dilectionem quorumdam , neat in vobis. Cant. ult.) Si dederit ibi : Necessitatibus sanctorum , etc. homo omnem substantiam domus suce Circa primum tria facit. Primo osten- pro dilectione, tanquam nihil despiciet dit qualis debeat esse dilectio charita- illam. Secundo quantum ad exteriotis ex parte diligentis. Secundo quali- rem effectum , cum dicit, honore inviter se debeat habere ad proximum, cem prævenientes. In quo tria desi ibi: Charitatem fraternitatis , etc. Ter- gnantur. Primo quidem , quod homo tio qualiter se debeat habere ad Deum, proximum in reverentia debet habere, ibi : Sollicitudine non pigri. Circa qua- quod pertinet ad rationem honoris. litatem autem charitatis tria docet. Nullus enim potest vere diligere eum Primo quidem , quod dilectio debet quem despicit. (Phil. 2.) In humilitaesse vera. Unde dicit , dilectio sine si- te , superiores invicem arbitrantes. mulatione , ut sc. non tantum in verbo, Quod quidem fit, dum aliquis suum aut in exteriori apparentia , sed sit in defectum considerat , et bonum proxivero cordis affectu, et efficacia operis. mi. In honore autem non solum reve(1 Joan. 3.) Non diligamus verbo, ne- rentia intelligitur, sed etiam necessaque lingua, sed opere et veritate. (Eccl. riorum subventio , sicut cum dicitur 6.) Amico fideli nulla est comparatio. (Exod. 20.) Honora patrem tuum, et Secundo docet, quod dilectio debet matrem tuam, præcipitur necessarioesse pura, cum dicit, odientes malum, rum subventio, sicut patet per hoc, Tunc etiam est pura dilectio , quando quod Dominus (Matth. 5.) Arguit Phahomo non consentit amico suo in ma- risæos contra hoc præceptum impelum, sed ita diligit hominem, ut ejus dientes filios a subventione parenvitium odiat. Unde dicitur (1 Cor. 13.) tum. Non gaudet super iniquitate, congau- . Secundo designatur, quod effectus det autem veritati. (Ps. 128.) Iniquos dilectionis debet mutuo exhiberi, ut odio habui. Tertio docet, quod dilec- sc. homo non solum velit beneficia retio debet esse honesta, cum dicit, ad- cipere, sed etiam exhibere. (Eccl. 4.) hærentes bono, ut sc. aliquis adhæreat Non sit porrecta manus tua ad accialteri propter bonum virtutis. (Gal. 4.) piendum , et ad dandum collecta. Et 14. Bonum autem cemulamini in bono sem- In divisione sortis da, et accipe. Et hoc per. Hæc est pulchra dilectio, de qua designat, cum dicit, Invicem. Tertio dicitur (Eccl. 24.) Ego mater pulchr«c designatur, quod effectus dilectionis dilectionis.

debet esse promptus, et velox, quod Deinde cum dicit, Charitatem fra- designatur, cum dicit, Prævenientes , ternitatis , ostendit qualiter charitas se ut sc. aliquis præveniat amicum in bedebet habere ad proximum. Et primo neficiis. (Eccl. 37.) Omnis amicus diquantum ad interiorem affectum, cum cet: et ego amicitiam copulavi. dicit, Charitatem fraternitatis invi- Deinde cum dicit, Sollicitudine , etc. cem diligentes. Ut sc. non solum fra- . ostendit qualiter se debeat habere ditres diligamus per charitatem , sed lectio charitatis ad Deum. Et primo etiam diligamus ipsam charitatem qua incipit ab ipsa rationis attentione cum eos diligimus, et ab eis diligimur. Sic dicit, Sollicitudine, sitis, non pigri , enim si charam habemus charitatem, sc. ad serviendum Deo. (Mich. 6.) In

« PoprzedniaDalej »