Obrazy na stronie
PDF
ePub

Christi, et ad vocationem Gentium, vivens, sicut Apostolus dicit ibidem : et casum Judæorum ? Plane cognovit Jam non amplius ambulelis sicut et (Infra 2.) Instructus per legem. (Ps. Gentes. Dicitur etiam gentilitas conver147.) Non fecit taliter omni nationi. sa Gens insipiens, secundum opinio(Bar. 4.) Beati sumus, o Israel, quo- nem infidelium.(1 Cor. 3.) Si quis inter niam quæ placita sunt Deo, manifesta vos sapiens videtur esse in hoc sæculo, sunt nobis. Secundo cum dicit , ibi : stultus fiat ut sit sapiens. Primus Moyses, solvit quæstionem, et Secunda differentia attenditur quadostendit eos cognovisse, primo quidem tum ad hoc, quod primo ponit æmuper doctrinam legis, dicens, primum lationem, sc. invidiæ, qua Judæi inviMoyses , qui est legislator, quod non debant Gentilibus conversis. (Gal. 4.) est sic intelligendum per hoc quod Æmulantur vos non bene. Secundo poinducit primus, quasi fuerint duo Moy- nit iram qua contra eos irascuntur. ses; quorum primus hoc dixit; sed (Ps. 36.) Observabit peccator justum quia Moyses fuit primus, id est, præ- et stridebit, etc. Et hæc duo congrue cipuus inter doctores Judæorum.(Deut. conjunguntur, quia ex invidia causatur ult.) Non surrexit ultra propheta in ira. Unde (Job. 5.) dicitur: Virum stulIsrael sicut Moyses. Vel priinus fuit tum interficit iracundia , et parvulum in ordine talia dicendi , quia ipse pri- occidit invidia. Dicitur autem Deus in mus inter alios hoc dixit. (Deut. 32.) æmulationem inducere et in iram mitEgo ad umulationem vos adducam in tere, non quidem in eis causando manon gentem, in gentem insipientem, in litiam , sed subtrahendo gratiam, vel iram vos mittam. Ubi littera nostra sic potius faciendo conversionem gentium, habet : ego provocabo eos in eo qui unde Judæi occasionem iræ et invidiæ non est populus, et in gente stulta ir sumunt. Secundo ostendit eos cognoritabo eos. Ubi duplex est distinctio visse per doctrinam prophetarum, et attendenda.

inducit Isajam, primo quidem prænunPrima quidem ex parte gentilitatis, tiantem conversionem Gentium , diquam vocat non gentem , quasi non cens : Isaias: autem audet et dicit, id dignam vocari gentem , eo quod non est, audacter Judæis annuntiat veritaerat adunala in cultu unius Dei. (Eccl. tem, quamvis ei periculum mortis 50.) Secunda non est gens quam oderim. imminerel. (Job.39.) Audacter in ocEamdem autem gentem vocat gentem cursum pergit armatis , et dicit (Is. insipientem , et si aliqualiter gens dici 64.) Inventus sum a Gentibus non quaposset secundum quod adunatur et rentibus me, palam apparui his qui gubernatur lege humana, dicitur lamen me non interrogabant, ubi littera nosinsipiens, quasi privata vera sapientia tra sic habet: Quæsierunt me qui ante quæ in cognitione et cultu Dei consis, non interrogabant, invenerunt qui non tit. (Ephes. 4.) Sicut et gentes ambu- inquisierunt me. In his autem verbis lant in vanitate sensus sui, tenebris ob- primo designat conversionem Gentium, scuratum habentes intellectum, alienati dicens: Inventus sum a gentibus non a via Dei. Et sic refertur ad Gentili- quirentibus me. Et ideo præter merita tatem, secundum statum ante conver- et intentionem gentilium ostenditur sionem. Possunt hæc etiam duo attri- fuisse eorum conversio. (Infra 15.) bui gentilitati post conversionem quæ Gentes autem super misericordia hor. dicitur non Gens, id est, non gentiliter norare Deum. De hac aulem inventione dicitur (Matth. 13.) Simile est regnum manus in cruce sol sit obscuratus , cælorum thesauro abscondito in agro, petræ scissæ, monumenta aperta : quem qui invenit homo abscondit, etc. Judæi tamen in sua incredulitate per

Secundo ostendit causam et modum manserunt, eum blasphemantes, ut conversionis eorum. Causam quidem, dicitur (Matth. 27.) Unde subdit, ad quia non casu factum est, ut inveni- populum non credentem , sed contradirent quod non quærebant, sed ex gra- centem mihi. (Hebr. 12.) Recogitate eum tia ejus qui eis voluit apparere, quod qui talem sustinuit a peccatoribus addesignatur in hoc, quod dicit: Appa- versus semetipsum contradictionem. rui. (Tit. 2.) Apparuit gratia Salva- Alio modo potest referri ad extentoris nostri Dei omnibus hominibus. sionem manus Dei in miraculis facienModum autem , quia non apparuit dis. (Act. 4.) In eo quod manum tuam Christus gentilibus in ænigmatibus et extendis ad sanitates, et signa et profiguris legis , sed in manifesta veritate. digia fieri per nomen sanctum filii tui Unde dicit : Palam. (Joan. 16.) Ecce Jesu, ut sit sensus: tota die, id est, palam loqueris , et proverbium nullum toto tempore prædicationis meæ , exdicis. Palam, inquit, apparui eis , sc. pandi manus meas, miracula faciendo, gentilibus. Qui me non interrogabant, ad populum non credentem , etiam miid est, qui meam doctrinam non quæ- raculis visis. (Joan. 15.) Si opera non rebant. (Is. 45.) Rogant Deum non sale fecissem quæ nemo alius fecit, peccavantem. Secundo ostendit, quod Isaias tum non haberent. Sed contradicentem prænuntiavit incredulitatem Judæo- mihi , id est, meis miraculis detrarum, dicens : Ad Israel autem , id est, hentem: secundum illud (Matth. 12.) contra Israel dicit (Is. 65.) Tota die In Beelzebub principe dæmoniorum ejiexpandi manus meas ad populum non cit dæmonia. (Osexe 4.) Populus tuus credentem , sed contradicentem mihi. sicut hi qui contradicunt sacerdoti. Ubi nostra littera sic habet : Expandi Tertio potest intelligi de extensione manus meas tota die ad populum in- manus Dei ad beneficia illi populo excredulum , qui graditur in via non bo- hibita , secundum illud (Prov. 1.) Exna post cogitationes suas, populus qui tendi manum meam et non fuit qui asad iracundiam provocat me. Quod au- piceret : ut sit sensus. Tota die , id est, tem dicit: Expandi manus meas, po- toto tempore legis et prophetarum , test uno modo intelligi de expansione expandi manus meas ad dandum benemanuum Christi in cruce, quæ qui- ficia ad populum non credentem , sed dem dicitur fuisse in cruce tota die, contradicentem mihi. (Deut. 31.) Sema id est, principali parte totius diei, per contentiose egistis contra Domia sc. ab hora sexta usque ad vesperas. num. (Matth. 27.) Et quamvis eo expandente

CAPUT XI.

Manifestat non omnes Judæos a gratia fuisse seclusos Evangelii , quod in

seipso demonstrat.

1. Dico ergo, numquid repulit Dominus salem. Et primo movet quæstionem.

Deus populum suum? Absit. Nam et Secundo solvit , ibi : Absit , etc. Tertio ego Israelita sum ex semine Abraham infert conclusionem, ibi : Quid ergo, de tribu Benjamin.

etc. Dicit ergo primo: dico ad hæc in2. Non repulit Deus plebem suam quam quirendo, numquid Deus repulit totapræscivit. An nescitis in Elia quid

liter populum suum ? sc. Judæorum , dicit scriptura, quemadmodum inter

quia vocat eum non credentem, sed pellat Deum adversum Israel ?

contradicentem. Et hoc Psalmista etiam 3. Domine, prophetas tuos occiderunt,

inquirit, dicens : Ul quid Deus repualtaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus et quærunt animam

listi in finem ? (Thren. 2.) Repulit Domeam.

minus altare suum. 4. Sed quid dicit illi divinum respon

Deinde cum dicit, absit , etc. solvit sum? Reliqui mihi septem millia vi- quæstionem , ostendens quod Deus non rorum qui non curvaverunt genua totaliter repulit populum Judæorum. ante Baal.

Et hoc est, quod dicit , absit, ut sc. 5. Sic ergo et in hoc tempore reliquiæ populus Judæorum sit totaliter repul

secundum electionem gratiæ Dei sal- sus. Et hoc quidem primo probat quanvo facto sunt.

tum ad personam suam, dicens, nam 6. Si autem gratia, jam non ex operi- et ego, sc. in fide Christi existens, 18

bus. Alioquin gratia jam non est raelita sum , sc. gente. (2 Cor. 11.) gratia.

Israelitæ sunt et ego. Et quia in populo 7. Quid ergo? Quod quærebat Israel hoc Israel erant aliqui Proselyti, qui non non est consecutus. Electio autem

descenderunt secundum carnem ex pa

desco, consecuta est , cæteri vero excæcati

triarchis, secundo hoe de se excludit, sunt. 8. Sicut scriptum est: dedit illis Deus

subdens , ex semine Abrahæ. (2 Cor.

41.) Semen Abrahoe sunt et ego. Erant spiritum compunctionis , oculos ut non videant , et aures ut non audiant

autem in populo Judæorum Tribus disusque in hodiernum diem.

tinctæ secundum filios Jacob, quorum 9. Et David dicit : fiat mensa eorum quidam fuerunt filii ancillarum, qui

coram ipsis in laqueum, et in cap. dam uxorum. Joseph autem et Benjationem , et in scandalum, et in retric min filii Rachel prædilectæ uxoris. butionem illis.

Unde tertio suam excellentiam in po10. Obscurentur oculi eorum ne vi- pulo Judæorum ostendens dicit , ex

deant: et dorsum eorum semper in tribu Benjamin. (Philip. 3.) Ex genere curva.

Israel de tribu Benjamin. Unde et de

eo exponitur a quibusdam quod legitur Postquam Apostolus ostendit Judæo. Gen. penult. Benjamin lupus rapax, rum casum esse miserandum , non ta- mane comedet prædam, et vespere dimen totaliter excusabilem , hic osten- videt spolia. Secundo, ibi : Non redit casum Judæorum non esse univer- pulit, etc. ostendit populum illum non esse repulsum a Deo etiam quantum ad peccata hominum destruantur. Tertio multos electos suos. Et primo propo- modo ut interpellatio, vel oratio est nit quod intendit. Secundo inducit si- interpretanda per modum denuntiatiomilitudinem , dicens : An nescitis : nis, secundum illud (Jer. 17.) Contertio adaptat eam , ibi : Sic ergo et in fundantur qui me persequuntur, id est, hoc tempore, etc. Dicit ergo primo, confundentur. Duo autem in hac sua non solum ego non sum repulsus , sed interpellatione contra eos allegat. PriDeus non repulit plebem suam totam mo quidem impietatem quam commiquam præscivit, id est, prædestinavit. serant contra cultum Dei. Uno quidem (Supra 8.) Quos præscivit, hos et pro- modo persequendo ministros ejus, quod destinavit. (Ps. 96.) Non repellet Do- tangit , dicens, Domine, prophetas tuos minus plebem suam. Quod Apostolus occiderunt. (3 Reg. 18.) Numquid non hic exponit quantum ad prædestina, indicatum est tibi Domino meo quid tos.

fecerim cum interficeret Jezabel proDeinde cum dicit, an nescitis, etc. phetas Domini ? (Act. 7.) Quem proinducit similitudinem de his quæ con- phetarum non sunt persecuti patres tigerunt tempore Eliæ, quando etiam vestri ? totus populus videbatur a cultu unius Alio modo quantum ad loca Deo Dei aberrasse. Ubi primo ponit inter- sanctificata, secundum illud (Ps. 73.) pellationem Eliæ. Secundo responsio- Incenderunt igni sanctuarium tuum. nem Domini , ibi : Sed quid dicit scrip- Et quantum ad hoc dicit: Altaria tua tura divina , etc. Dicit ergo primo, an suffoderunt. Unde notandum est quod nescitis quid scriptura sacra dicat in (Deut. 12.) Dominus mandavit, dicens: Helia, id est, de Helia. (3 Reg.19.) Vel Ad locum quem elegerit Dominus Deus in Helia, id est, in libro de Elia scrip- vester de cunctis tribubus vestris , ut to. Totus enim liber Regum est prin- ponat nomen suum ibi et habitet in eo : cipaliter scriptus ad notificandum dic- venietis et offeretis in illo loco holocausta et facta prophetarum. Unde et inter ta et victimas vestras. Tamen ante ælibros propheticos computatur , ut dificationem templi permittebatur poHieron. dicit in prolog. libri Regum, pulo, ut in diversis locis altaria consquemadmodum , sc, ipse Elias inter- trueret ad cultum divinum : quod quia pellat Deum adversus Israel. Contra erat contra legem, ædificato jam temquod videtur esse verbum Samuelis plo, Ezechias rex piissimus omnia dicentis. (1 Reg. 12.) Absit hoc pecca hujusmodi altaria destrui fecit. Et hoc tum a me in Domino, ut cessem orare est quod dicitur ( 4 Reg. 18.) Nonne pro vobis. Multo ergo minus est contra iste est Ezechias , qui abstulit excelsa populum interpellandum. Sed intelli- et altaria, et præcepit Judo et Jerusagendum est, quod prophetæ contra lem: ante altare hoc adorabitis in Jepopulum aliquem interpellant triplici- rusalem ? Quod ergo Ezechias fecit ex ter. Uno modo conformando volunta- pietate, hoc fecit Achab et Jezabel ex tem suam voluntati divinæ eis revela impietate, volentes cultum Dei totatæ , sicut et in (Ps. 57.) dicitur: - liter extirpare. Tertio allegat contra tabitur justus cum viderit vindic- eos impietatem quam facere intendetam.

bant , dicens, et relictus sum ego solus, Alio modo interpellando contra re- sc. in cultu unius Dei : Quod quidem gnum peccati , ut sc. non homines , sed dixit Helias, eo quod alii non ita aperte

manifestabant se esse Dei cultores. Deinde cum dicit, quid ergo, etc. Dicitur enim de eo : (Eccl. 48.) Sur- infert conclusionem intentam. Et prirexit Helias propheta quasi ignis , et mo ponit eam , dicens: Quid ergo severbum illius quasi facula ardebat. Et cundum præmissa dicemus? Hoc sc. quærunt animam meam, sc. ut aufe- quod Israel quantum ad majorem mulrant eam. Miserat enim Jezabel ad He- titudinem populi non est consecutus liam (3. Reg. 19.) dicens : Hæc mihi quod quærebat , sc. justitiam. Et hoc faciant dii et hæc addant, nisi hac hora modo intelligendum est quod supra cras posuero animam tuam sicut ani- nono dictum est : Israel sectando legem mam unius ex illis , sc. prophetis Baal, justitiæ , in legem justitiæ non perquos occiderat Helias.

venit. (Joan. 7.) Quæretis me et non Deinde cum dicit : Sed quid dicit, invenietis , ita tamen quod electio, id etc. ponit divinum responsum, dicens, est, electi ex Judæis, consecuta est jussed quid dicit scriptura , ibidem, sc. titiam. (Ephes. 1.) Elegit nos in ipso dixisse illi, sc. Heliæ , responsum di- ut essemus sancti , cæteri vero, id est , vinum. Hoc inquam quod sequitur: alia pars populi excæcati sunt propter reliqui mihi, id est, in cultu meo non suam malitiam. (Sap. 2.) Excæcavit permittendo eos cadere in peccatum , eos malitia eorum. Secundo, ibi : Siseptem millia virorum. Ponitur certum cut scriptum est , etc. manifestat conpro incerto propter perfectionem sepa clusionem quantum ad ultimam partenarii et milliarii , qui non curvave- tem. Et primo per auctoritatem. (Is. runt genua ante Baal, id est, qui cul- 2.) Per auctoritatem David , ibi : Et tum Dei non deseruerunt. (Is. 43.) David dicit. Omnem qui invocat nomen meum in glo- Circa primum notandum quod Aposriam meam creavi, etc.

tolus componit auctoritatem ex duaDeinde cum dicit, sic ergo, etc. bus. Legitur enim (Is. 29.) Miscui adaptat quod dixerat ad propositum. vobis spiritum soporis. Et quantum ad Et primo ponit adaptationem , dicens, hoc dicit: dedit Deus illis spiritum sic ergo et in hoc tempore, in quo vi- compunctionis , quod pertinet ad perdetur multitudo populi deviasse. Re- versitatem affectus. Compunctio enim liquiæ, id est, multi qui sunt relicti importat quandam cordis punctionem ab illo excidio , salvo fient, vel salvæ sive dolorem. Est ergo quædam bona factæ sunt secundum electionem gra- compunctio qua quis dolet de propriis tiæ Dei, id est, secundum gratuitam peccatis, secundum illud (Ps. 59.) Poelectionem Dei. (Joan. 14.) Non me ele- tasti nos vino compunctionis. Est augistis, sed ego elegi vos. Secundo ex hoc tem et mala compunctio , sc. invidiæ infert conclusionem dicens , si autem qua quis dolet de bonis aliorum. Hune gratia , salvi facti sunt, jam non est ergo compunctionis , id est, invidiæ operibus , eorum. (Tit. 3.) Non ex ope- spiritum eis dedit Deus, non quidem ribus justitiæ quæ fecimus nos, sed sem immittendo malitiam sed subtrahendo cundum suam misericordiam salvos nos gratiam , sicut (Supra 10.) dictum est. fecit. Tertio ostendit sequi conclusio Ego ad æmulationem adducam vos in nem ex præmissis , dicens: alioquin non Gentem. Item legitur (18. 6.) Exsc. si gratia est ex operibus jam non cæca cor populi hujus, et aures ejus est gratia, quæ dicitur ex eo quod gra- aggrava, et oculos ejus claude: ne forte tis datur. (Supra 5.) Justificati gratis videat oculis suis , et auribus suis auper gratiam ipsius.

« PoprzedniaDalej »