Obrazy na stronie
PDF
ePub

sc, æternam consequendam. (Is. 53.) quod intendit, dicens, ideo dictum est, Salus autem mea in sempiternum erit. Omnis qui credit, etc. Non enim est

Est autem triplex confessio neces- distinctio quantum ad hoc Judæi et saria ad salutem. Primo quidem con- Græci. (Col. 3.) Ubi non est Gentilis et fessio propriæ iniquitatis , secundum Judæus, circumcisio et præputium , illud (Ps. 31.) Dixi : confitebor adver- etc. sum me injustitiam meam Domino ; quæ Secundo probat per rationem quæ est confessio pænitentis. Secunda con- duplici modo innititur , quorum prifessio est per quam homo confitetur mum tangit, dicens : nam idem DomiDei bonitatem misericorditer beneficia nus omnium. (Supra 3.) An Judæorum præstantis. (Ps. 117.) Confitemini Do- Deus tantum ? Nonne et Gentium? (Ps.) mino quoniam bonus, et hæc est con- Rex omnis terræ Deus. Et ideo ad ipfessio gratias agentis. Tertia est con- suin pertinet providere omnium saluti. fessio divinæ veritatis. (Matth. 10.) Om. Secundum medium tangit, dicens , nis qui confitebitur me coram homini- dives est in omnes qui invocant illum. bus, confitebor et ego eum coram patre Si enim non esset tanta bonitatis quod meo, et hæc confessio est credentis, sufficeret ad satisfactionem utriusque, de qua nunc Apostolus loquitur. Hæc posset putari quod non omnibus creautem est necessaria ad salutem pro dentibus provideret: sed divitiæ boniloco et tempore, quando, sc. exposcit tatis ejus et misericordiæ indeficientes fides alicujus, sc. a persecutore fidei, sunt. (Supra 2.) An divitias bonitatis ut quando periclitatur fides aliena : ejus contemnis? (Ephes. 2.) Deus ausicut præcipue prælati debent prædi- tem qui dives est in misericordia , etc. care fidem subditis suis. Et ideo bap- Tertio probat idem per auctoritatem tizati liniuntur chrismate in fronte si- quæ habetur (Joel. 2.) Omnis quicumguo crucis, ut ipsum crucifixum con- que invocaverit nomen Domini, salvus fiteri non erubescant. (Supra 1.) Non erit. Est autem invocare, in se vocare enim erubesco evangelium. Ita est au- per affeclum et devotum cultum. (Ps. tem et de omnibus virtutum actibus, 90.) Invocabit me et ego exaudiam qui pro loco et tempore sunt neces- eum. sarii ad salutem. Nam præcepta affir- Deinde cum dicit, Quomodo ergo inmativa quæ de his dantur, obligant vocabunt, etc. ponit ordinem, quo quis semper, sed non ad semper. Secundo, vocatur in salutem, quæ est ex fide. ibi : Dicit enim scriptura, etc. probat Et circa hoc duo facit. Primo ostendit per auctoritatem , dicens : Dicit enim quod ea quæ sunt posteriora in hou scriptura , sc. (Is. 18.) Omnis qui cre- ordine, sine prioribus esse non posdit in illum, fide sc. formata, Non sunt. Secundo ostendit quod positis confundetur, sc. quasi deficiens a sa- prioribus, non est necessarium postelate. (Eccl. 2.) Qui timetis Dominum, riora poni , ibi : Sed non omnes obecredite illi , et non evacuabitur merces diunt evangelio. Circa primum duo vestra. Littera vero nostra habet : Qui facit. Primo ponit ordinem eorum quæ crediderit non festinet, ut supra dic- requiruntur ad salutem. Secundo contum est. Tertio, ibi : Non enim est dis- firmat quod supposuerat per auctoritinctio, etc. probat hoc esse universa- tatem , ibi ; Sicut scriptum est. Ponit liter intelligendum, cum Isaias inde- autem primo quinque per ordinem , finite hoc proponat. Et primo proponit incipiens ab invocatione ad quam se

cundum auctoritatem prophetæ, se- a semetipsis non habent, sed a Deo. quitur salus. Dicit ergo, Quomodo ergo (Is. 21.) Quce audivi a Domino Deo invocabunt in quem non crediderunt ? exercituum annuntiavi vobis. (1 Cor. quasi dicat, sine dubio invocatio salu- 11.) Ego enim accepi a Domino quod tem facere non potest, nisi fide præce et tradidi vobis. Et ideo Apostolus dente. Pertinet autem invocatio ad con- quarto subdit, quomodo vero prædicafessionem oris quæ ex fide cordis pro- bunt nisi mittantur ? quasi dicat, non cedit. (Ps. 145.) Credidi, propter quod digne. (Jer. 23.) Non mittebam eos, et locutus sum. (2 Cor. 4.) Nos credidimus ipsi currebant. Mittuntur autem aliqui propter quod et loquimur.

a Domino dupliciter. Secundo a fide ascendit vel procedit Uno modo immediate ab ipso Deo ad auditum, dicens, aut quomodo cre- per inspirationem internam. (Is. 48.) dent ei quem non audierunt? Ille enim Et nunc Dominus Deus misit me, et homo credere dicitur, quæ sibi ab aliis spiritus ejus. Hujus autem missionis dicuntur quæ ipse non videt. (Joan. 4.) signum quandoque quidem est sacræ *Jam non propter tuam loquelam cre- Scripturæ auctoritas , unde Joannes dimus : ipsi enim audivimus et scimus Baptista cum quæreretur ab eo quis quia hic est vere Salvator mundi , etc. esset, auctoritatem prophetæ induxit, Est autem duplex auditus. Unus qui- dicens: ego vox clamantis in deserto, dem interior , quo quis audit, a Deo dirigite viam Domini, sicut dixit Isarevelante. (Ps. 84.) (Audiam quid lo- ias propheta , ut legitur (Joan. 1.) quatur in me Dominus Deus. Alius Quandoque autem signum hujus misautem auditus est, quo aliquis audit sionis est veritas eorum quæ annunab homine exterius loquente.(Act. 10.) tiantur. Unde per contrarium dicitur Adhuc loquente Petro verba hæc, ce- (Deut. 18.) Quod hoc habebit signum: cidit Spiritus Sanctus super omnes qui quod in nomine Domini propheta preaudiebant verbum. Primus autem au- dixerit et non evenerit, hoc Dominus ditus non communiter pertinet ad non est locutus. Quandoque vero sigaum omnes, sed proprie pertinet ad gratiam hujus missionis est operatio miraculi. prophetiæ, quæ est gratia gratis data Unde dicitur (Exod. 4.) Quod cum distincte aliquibus, sed non omnibus, dixisset Moyses Domino , non credent secundum illud (1 Cor. 12.) Divisiones mihi, nec audient vocem, sc. illi ad quos gratiarum sunt. Sed quia nunc loqui- mittor, Dominus dedit ei potestatem tur de eo quod indistincte, ad omnes signa faciendi. Nec tamen ista duo ulpertinere potest, secundum illud quod tima sufficienter demonstrant Dei missupra dixit: Non enim est distinctio, sionem, præsertim cum aliquis annunideo relinquitur quod hoc sit intelli- tiat aliquid contra fidem. Dicitur enim gendum de secundo auditu. Et ideo (Deut. 13.) Si surrexerit in medio tui subdit: Quomodo ergo audient sine præ propheta, et prædixerit signum atque dicante? Auditus enim exterior est portentum, et evenerit quod locutus est, passio quædam audientis, quæ absque et dixerit tibi , eamus et sequamur actione loquentis esse non potest. Unde deos alienos , non audies verba illius. et Dominus mandavit discipulis (Matth. Alio modo mittuntur aliqui a Deo meult.) Euntes in mundum universum diante auctoritate prælatorum , qui prædicate evangelium omni creature. gerunt vicem Dei. (2 Cor. 8.) VisiEa vero quæ fidei sunt , prædicatores mus cum illo fratrem nostrum cujus laus est in evangelio per omnes Eccle- annuntiant ea per quæ homo potest sias.

habere pacem in semetipso. (Ps. 118.) Deinde cum dicit : Sicut scriptum Pax multa diligentibus legem tuam, Doest, inducit auctoritatem ad proban- mine. Et sub his tribus continentur dum hoc ultimum quod dixerat de omnia quæ in hac vita sunt utilia ad missione prædicatorum , dicens, sicut salutem , vel quantum ad Deum, vel scriptum est, etc. (Is. 52.) Quam spe- quantum ad proximum, vel quantum ciosi pedes evangelizantium pacem, ad semetipsum. Prædicant etiam ea evangelizantium bona , ubi littera nos, quæ speramus habere in alia vita. Et tra sic habet : Quam pulchri supra quantum ad hoc dicit , evangelizanmontes pedes prædicantis et annun- tium bona. (Luc. 12.) Super omnia botiantis pacem, annuntiantis bonum. Et na sua constituet eum. similiter habetur (Nahum 1.) Ecce su Deinde cum dicit: Sed non omnes per montes pedes evangelizantis et an- obediunt evangelio , etc. ostendit ex nuntiantis pacem. In his autem verbis prioribus non semper sequi posteriora; primo commendatur processus præ licet namque non possit esse quod quis dicatorum , cum dicit : Quam speciosi credat nisi audiat a prædicante, non pedes , quod dupliciter potest intelligi. tamen quicumque audit a prædicante Uno modo ut per pedes intelligantur credit, et hoc est quod subdit, sed non eorum processus, quia , sc. ordinate omnes obediunt evangelio. (2 Thess. 3.) procedunt, non usurpantes sibi præ- Non enim omnium est fides. Hoc autem dicationis officium. (Cant. 7.) Quam dicit ideo, ut ostendatur quod verbum pulchri sunt gressus lui in calceamen- exterius loquentis , non est causa suftis filia principis. Alio modo possunt ficiens fidei, nisi cor hominis attraintelligi per pedes, affectus, qui recti- hatur interius virtute Dei loquentis. tudinem habent, dum non intentione (Joan. 6.) Omnis qui audivit a patre laudis aut lucri verbum Dei annun- meo et didicit, venit ad me; et sic quod tiant sed propter hominum salutem et homines credunt, non est attribuenDei gloriam. (Ezech. 1.) Pedes eorum dum prædicatoris industriæ. Per hoc pedes recti.

etiam ostenditur quod omnes increduli Secundo tangit prædicationis mate- non excusantur a peccato, sed illi qui riam , quæ quidem est duplex. Præ- non audiunt et non credunt. (Joan. 10.) dicant enim ea quæ sunt utilia ad Si non venissem et locutus eis non fuisvitam præsentem , quod designat cum sem peccatum non haberent, nunc audicit, evangelizantium pacem, sc. tri- tem excusationem non habent de pecplicem. Primo quidem annuntiant pa- cato suo. Et hoc etiam magis consonat cem , quam Christus fecit inter homi his quæ Apostolus posterius dicet. Senes et Deum. (2 Cor. 5.) Deus erat in cundo ad hoc inducit auctoritatem, Christo mundum reconcilians sibi. Et cum subdit : Isaias enim dicit, Domine posuit in nobis verbum reconciliatio- quis credidit auditui nostro ? quasi nis. (Supra 5.) Pacem habeamus per diceret : Rarus. (Ezech. 1.) Increduli Jesum Christum ad Dominum. Secun- et subversores sunt tecum. (Mich. 7.) do annuntiant pacem habendam cum Factus sum sicut qui colligit in auomnibus hominibus (Infra 12.) Si fieri tumno racemos vindemiæ. Quod quidem potest quod ex vobis est, cum omni- Isaias dixit prævidens Judæorum inbus hominibus pacem habentes. Tertio fidelitatem futuram. (Eccl. 48.) Spiritu magno vidit ultima, etc. Dicit autem, est cordis inclinatio ad credendum , et auditui nostro , vel propter id quod a hoc non est ex auditu, sed ex dono Deo audierunt: sicut dicitur in Abdia, gratiæ. Aliud autem est determinatio auditum audivimus a Domino, et le- de credibili, et istud est ex auditu. Et gatos ad Gentes misit. Vel propter id ideo Cornelius qui habebat cor incliquod homines ab Apostolis audiebant. natum ad credendum, necesse habuit, (Ezech. 33.) Audiunt verba tua et non ut ad eum mitteretur Petrus, qui sibi faciunt ea.

determinaret quid esset credendum. Deinde cum dicit: Ergo fides ex au- Ex eo vero quod dixerat: Quomodo ditu , etc. infert conclusionem ex dic- audient sine prædicante ? et quomodo tis , dicens, ergo ex quo aliqui non prædicabunt nisi mittantur? concludit, credunt nisi audierint, fides est ex Auditus autem, sc. credentium est per auditu. (Ps. 17.) In auditu auris obe- verbum prædicatorum, quod est Verclivit mihi. Sed contra videtur esse bum Christi. Vel quia est de Christo. quod fides est virtus infusa divinitus. (1 Cor. 1.) Nos prædicamus Christum (Phil. 1.) Vobis datum est ut in ipsum Jesum, vel quia a Christo habent quod credatis. Dicendum est ergo, quod ad mittantur. (1 Cor. 11.) Ego enim acfidem duo requiruntur. Quorum unum cepi a Domino quod et tradidi vobis.

[merged small][ocr errors]

Judæorum casus inexcusabilis esse ostenditur, quia ignorantia eorum voluntaria fuit, et per legem, per Prophetas, ac postremo per ipsos Apostolos quicquid audiendum erat, audierunt de Christo.

18. Sed dico, numquid non audierunt ? sabilis ex toto: quia eorum ignorantia

Et quidem, in omnem terram exivit non fuit invincibilis, vel ex necessitate sonus eorum, et in fines orbis terrce existens, sed quodammodo voluntaria. verba eorum.

Et hoc quidem ostendit dupliciter. Pri19. Sed dico, numquid Israel non co- mo quidem per hoc quod audierunt ex

gnovit ? Primus Moyses dicit, ego doctrina apostolorum: Secundo per hoc ad omulationem vos adducam in non quod cognoverunt ex doctrina legis gentem: in genten insipientem, in et prophetarum, ibi: Sed dico , numiram vos mittam.

quid Israel non cognovit ? Circa pri20. Isaias autem audet et dicit: Inven- mum duo facit. Primo proponit quæs• tus sum a non quærentibus me, pa

tionem, dicens : dictum est quod fides lam apparui his qui me non inter

est ex auditu, et non possunt homines rogabant,

credere ei quem non audierunt. Dico 21. Ad Israel autem dicit: Tota die

ergo : Numquid non audierunt? ut, sc. expandi manus meas ad populum non credentem, sed contradicentem

per hoc possint excusari totaliter ab

incredulitate , secundum illud (Joan. mihi.

15.) Si non venissem et locutus eis non Postquam Apostolus ostendit casum fuissem, peccatum non haberent. Judæorum esse miserandum, quia ex Secundo ad quæstionem respondet ignorantia peccaverunt, hic ostendit interveniendo per auctoritatem Ps. diquod eorum talis casus non est excu- centis: In omnem terram cxivit sonus

eorum, sc. apostolorum, id est, fama fuit impletum tempore apostolorum, eorum exivit in omnem terram , non quod in omnibus gentibus ecclesia ædisolum Judæorum , sed etiam omnium ficaretur , quod tamen est implendum Gentium. (Job. 28.) Perditio et mors ante finem mundi, ut dicit Augustinus dixerunt, auribus nostris audivimus in epistola ad Hesitium. Magis tamen famam ejus, sc. sapientiam per apos- præsenti intentioni Apostoli congruit tolos prædicatam. Et Dominus eis præ- expositio Chrysostomi quam Augusticeperat (Matth. ult.) Euntes in univer- ni. Nulla enim ratio esset auferendi sum mundum, prædicate evangelium excusationem infidelibus per hoc, quod omni creaturæ. Et verba eorum, sc. in futurum erant audituri. Per hoc distincta eorum doctrina exierunt In tamen non habetur quod ad singulos fines orbis terræ. Ad litteram usque homines fama prædicationis Apostoliad fines mundi. (Is. 24.) A finibus terræ cæ pervenerit, licet pervenerit ad omlaudes audivimus gloriam justi. Et (49.) nes gentes. Numquid ergo illi ad quos Dedi te in lucem Gentium, ut sis salus non pervenit , utpote si fuerunt nutriti mea usque ad extremum terræ. Et est in sylvis, excusationem habent de pecnotandum quod secundum Augustinum cato infidelitatis ? hæc verba nondum erant completa, Ad hoc dicendum est quod secundum quando Apostolus talia loquebatur, sed sententiam Domini, quæ habetur(Joan. prævidebat ea esse complenda. Et ideo 17.) Illi qui loquentem Dominum per utitur præterito pro futuro , propter se vel per ejus discipulos non audiecertitudinem divinæ præordinationis: runt, excusationem habent de peccato sicut etiam David, cujus verba assumit infidelitatis , non tamen beneficium Dei Apostolus, manifeste utebatur præte- consequentur, ut sc. justificentur ab rito pro futuro.

aliis peccatis , vel quæ nascendo conEt ideo hoc dicit Augustinus, quia traxerunt, vel male vivendo addideadhuc tempore suo dicit fuisse quas- runt, et pro his merito damnantur. Si dam gentes in Africæ partibus , qui- qui tamen eorum fecissent quod in se bus non erat fides Christi prædicata : est, Dominus eis secundum suam miChrysostomus autem super Matth. e sericordiam providisset , mittendo eis contrario dicit hoc, quod hic dicitur, prædicatorem fidei , sicut Petrum Corcompletum fuisse tempore apostolo- nelio. (Act. 10.) Et Paulum Macedonirum, exponens quod sic habetur bus , ut habetur (Act. 16.) Sed tamen (Matth. 24.) Et oportet hoc evangelium hoc ipsum quod aliqui faciunt quod in prædicari in universo orbe, et tunc se est, convertendo se, sc. ad Deum, veniet consummatio, id est, destructio ex Deo est movente corda ipsorum ad Jerusalem. Utrumque autem est ali- bonum. (Thren. 5.) Converte nos, Doqualiter verum. Tempore enim apos- mine ad te, et convertemur. tolorum ad omnes gentes etiam us- Deinde cum dicit: Sed dico, numque ad fines mundi pervenit aliqua quid Israel, etc. ostendit eos esse infama de prædicatione apostolorum per excusabiles propter notitiam, quam

Matth. namque prædicavit in Æthiopia, primo movet quæstionem , dicens : sed Thomas in India, Petrus et Paulus in dico adhuc inquirendo, numquid Israel, Occidente. Et hoc est quod Chrysosto- id est, populus Judæorum, non comus dicere intendit. Non tamen sic gnovit ea quæ pertinent ad mysterium

« PoprzedniaDalej »