Obrazy na stronie
PDF
ePub

tam infert. Unde addit: In multa pa- usum eorum cum dicit : In vasa mitienlia. (Eccl. 5.) Altissimus est patiens sericordiæ. Nominat autem bonos varedditor.

sa misericordiæ , quia utitur eis Deus Deinde ex parte bonorum similiter quasi instrumentis ad suam misericortria ponit. Primo quidem finem , cum diam manifestandam. (Eccl. 44.) Isti dicit, ut ostenderet divitias gloriæ suæ. sunt viri misericordiæ. Tertio ponit Finis enim electionis et miserationis actum quem circa eos Deus exercet. bonorum est, ut manifestaret in eis Non enim Deus eos solum sustinet abundantiam bonitatis suæ, revocando quasi de se aptos existentes ad bonum, eos a malo et ad justitiam eos trahen- sed eos præparat et disponit vocando do et finaliter eos perducendo in glo, ad gloriam. Unde dicit, quæ præpariam. Et hoc est quod dicit ut ostende- ravit in gloriam. (Ps. 64.) Præparans ret divitias gloriæ suæ, de quibus di- montes in virtute tua. Est autem convitiis supra 2. An divitias bonitatis structio defectiva et suspensiva usque ejus contemnis ?(Ephes. 2.). Deus autem huc, ut sit sensus. Si volens Deus hoc qui dives est in misericordia. Signanter facere, quibusdam miseretur et quosautem dicit, ut ostenderet divitias, glo- dam indural, quid contra hoc juste riæ suæ, quia ipsa condemnatio et re- poterit dici ? Quasi dicat. Nihil. Non probatio malorum, quæ est secundum enim sic quos vult indurat, ut eos Dei justitiam manifestat et commendat peccare compellat, sed sustinet eos sanctorum gloriam , qui ab ipsa tali ut secundum suam inclinationem tenmiseria liberantur. Secundo describit dant in malum.

· LECTIO 8.

Gratia vocationis non solum pertinet ad Judæos, sed etiam ad gentes.

24. Quos et vocavit non solum ex Ju- minus sabaoth reliquisset nobis 'sedæis, sed etiam ex Gentibus.

men, sicut Sodoma facti essemus, et 25. Sicut in Osea dicit: Vocabo non sicut Gomorrha similes fuissemus.

plebem meam , plebem meam , et non 30. Quid ergo dicemus? quod Gentes dilectam, dilectam, et non misericor quæ non sectabantur justitiam, apdiam consecutam, misericordiam con- prehenderunt justitiam, justitiam ausecutam.

tem quæ ex fide est. 26. Et erit in loco ubi dictum est eis, 31. Israel vero sectando legem justitiæ, non plebs mea vos, ibi vocabuntur in legem justitiæ non pervenit. filii Dei vivi. i.

32. Quare? Quia non ex fide, sed quasi 27. Isaias autem clamat pro Israel. Si ex operibus. Offenderunt enim in lafuerit numerus filiorum Israel tan- pidem offensionis. quam arena maris, reliquice salvce 33. Sicut scriptum est: ecce pono in fient. .

Sion lapidem offensionis et petram 28. Verbum enim consummans et ab scandali, et omnis qui credit in eum

brevians in æquitate , quia verbum non confundetur.
breviatum faciet Dominus super ter-
ram.

Postquam Apostolus ostendit quod 29. Et sicut prædixit Isaias: nisi Do. Dei gratia datur hominibus ex divina

electione, per quam homines ad gra- populus Dei. (Tit. 2.) Dedit semettiam vocantur, hic ostendit quod præ- ipsum pro nobis ut emundaret sibi dicta electio sive vocatio non solum populum acceptabilem. Et hoc est quod pertinet ad Judæos (ut ipsi poterant dicit , vocabo non plebem meam, id gloriari , propter hoc quod dicitur est, gentilitatem quæ non erat plebs (Deut. 4.) Dilexi patres tuos) sed etiam mea , plebem meam, id est, ad hoc ut ad Gentes. El primo proponit quod sit plebs mea. Secundum est privileintendit. Secundo probat propositum, gium dilectionis. (Osece 3.) Diligit Doibi : Sicut in Osea dicit , etc. Tertio ex minus flios Israel in eo , sc. quod eis dictis infert conclusionem , vbi: Quid multa beneficia inducentia ad speciaergo dicemus, etc. Dicit ergo prinio. lem gratiam præstabat, a qua quidem Dictum est quod sanctos præparavit dilectione gentiles olim erant exclusi. in gloriam, quos et vocavit, sc. per (Ephes. 4.) Alienati a veritate Dei gratiam suam non solum ex Judæis, propter ignorantiam qucc est in illis. sed etiam ex Gentibus : supra 3. An Et ideo dicit: Et non diléctam, meam. Judæorum Deus tantum ? Nonne et scilicet gentilitatem, vocabo dilectam , Gentium? (Soph. 2.) Adorabúnt eum meam. (Ephes. 2.) Vos qui aliquando viri de loco suo omnes insulae gentium. eratis longe, facti estis prope in san

Deinde cum dicit: Sicut in Osea di- guine Christi. (Supra 5.) Cum inimici cit, etc. probat propositum. Et primo essemus reconciliati sumus Deo per mor. quantum ad gentiles. Secundo quan- tem filii ejus. Tertium est libertas a tum ad Judæos, ibi : Isaias autem cla- peccato originali quæ Judæis in cirmat, etc. Circa primum ponit duas cumcisione conferebatur. (Is. 1 4.) Miauctoritates Oseæ loquentis pro gen- serebitur Dominus Jacob. Sed hujus tibus, quarum prima promittit eis miserationis gentiles non erant partidona Dei. Secunda ipsam divinam fi- cipes. (Ezech. 16.) Quando nata es, in liationem. ibi : Et erit in loco ubi die ortus tui non est præcisus umbilidictum, etc. Dicit ergo primo. Sicut cus tuus. Et (Infra) non pepercit super Dominus dicit in Osea , quia ipse erat te oculus ut faceret tibi unum de his qui loquebatur in prophetis. (3 Reg. misertus tui. Sed postea per Christum 23.) Spiritus Domini locutus est per sunt misericordiam consecuti. Ideo me, et sermo ejus per linguam meam. sequitur: Et non misericordiam conseUnde et (Osece 1.) dicitur: Principium cutam, misericordiam consecutam. (Tit. loquendi Domino in Osea. Est autem 3.) Secundum suam misericordiam salconsiderandum quod a tribus bonis vos nos fecit, etc. Hæc autem auctoriquæ in Judæis eminebant gentiles tas habetur (Osece 2.) secundum 70: erant alieni , quorum primum erat di- loco cujus littera nostra habet : Misevinus cultus, ratione cujus dicebantur rebor ejus quæ fuit absque misericorpopulus Dei, quasi ei servientes et dia , et dicam non populo meo, populus ejus præceptis obedientes. Unde in meus es tu. (Ps. 94.) dicitur, Nos autem populus Deinde cum dicit: Et erit in loco, ejus et oves pascuae ejus. Sed ab hujus etc. inducit aliam auctoritatem quæ populi societate gentiles erant alieni habetur (Oseæ 1.) In qua eis reprosecundum illud (Ephes. 2.) Alienati a mittitur dignitas filiorum Dei, de qua conversatione Israel et hospites testa- Judæi gloriabantur propter id quod mentorum. Sed per Christum facti sunt dicitur (Is. 1.) Filios enutrivi et exal

tavi , ipsi autem spreverunt me. Et cens: Si fuerit numerus filiorum Israel (Deut. 33.) Nonne ipse est pater tuus? quasi arena maris, id est, innumeraGentiles etiam non solum non diceban- biles præ multitudine Gentium. (Gen. tur filii, quod pertinet ad eos qui ex 22.) Multiplicabo semen tuum velut amore Deo serviunt et spiritu Dei arenam maris, etc. (3 Reg. 4.) Juda et aguntur, ut supra 8. dictum est , sed Israel innumerabiles quasi arena manec etiam digni erant ut populi Dei ris. Reliquiæ salvæ fent , id est, non dicerentur, quod pertinere poterat omnes nec major pars sed aliqui pauei etiam ad eos qui spiritum servitutis qui relinquentur ex excidio aliorum. acceperant in timore. Unde dicit: Et (Mich. 7.) Factus sum sicut qui colerit, in loco, id est, in Judæa: ubi dic- ligit in autumno racemos vindemice. tum est eis , sc. Gentilibus a Judæis (Infra 11.) Reliquiae secundum electioquasi ex persona Dei loquentibus. Non nem gratiæ salve factæ sunt. Secundo, plebs mea vos, quia non reputabant ibi : Verbum enim consummans, etc, eos populum Dei, ibi, id est, etiam assignat causam salutis, et primo poapud Judæos credentes vocabuntur filiinit efficaciam evangelici verbi, dicens: Dei. Vel in loco, id est, toto mundo in Verbum enim consummans et abbrequo convertentur ad fidem , ut detur vians in æquitate. Ubi notatur duplex intelligi quod non hoc modo conver efficacia evangelici verbi, prima est, tentur, sicut proselyti, quos Judæi quia, consummans, id est, perficiens, faciebant, qui suis locis derelictis in ut enim dicitur (Hebr. 7.) Nihil. ad Judæam pergebant, hoc autem non ita perfectum adduxit lex. Dominus autem futurum esse in his qui ad Christum dicit (Matth. 5.) Non veni solvere leconvertendi erant ostenditur (Soph. 2.) gem, sed adimplere : tum quia figuris Adorabunt eum viri de loco suo. Uni- legis veritatem adhibuit , tum quia cuique ergo in loco suo habitanti, præcepta legis moralia debito modo ubi dictum est eis, olim ex divina sen- exposuit, et occasiones transgrediendi tentia , non plebs mea vos, ibi voca- abstulit, et etiam eis consilia perfecbuntur filii Dei per divinam adoptio- tionis adjunxit. Unde et juveni diviti nem. (Joan. 1.) Dedit eis potestatem (Matth. 19.) quia omnia mandata legis filios Dei fieri his qui credunt in nomine servaverat, dixit: Unum tibi deest, si ejus.

vis perfectus esse, vade et vende omDeinde cum dicit: Isaias autem cla- nia quæ habes, etc. Et propter hoc mat, etc. probat propositum quantum discipulis suis dicebat, (Matth. 5.) ad Judæos per auctoritatem Is. Et Estote perfecti sicut et pater vester cæponit duas auctoritates, quarum pri- lestis perfectus est. Secunda efficacia est ma videtur pertinere ad omnes cre- abbreviandi et bæc convenienter pridentes ex Judæis, secunda specialiter mæ adjungitur, quia quanto aliquod ad Apostolos , ibi : Et sicut prædixit, verbum est magis perfectum, tanto etc. Dicit ergo primo, dictum est per est altius, et per consequens magis Ose. pro Gentibus : Isaias autem cla- simplex et breve. Est autem verbum mat, id est, aperte loquitur pro con- Evangelii abbrevians verba legis, quia versione Israel. 53. Clama , ne ces- omnia sacrificia figuralia legis in uno ses, quasi tuba exalta vocem tuam. In vero sacrificio comprehendit quo hac autem prima auctoritate primo po- Christus obtulit seipsum pro nobis nit paucitatem conversorum Israel di- hostiam ut dicitur Ephes. 5. Omnia vero præcepta legis moralia in duobus exercituum faciet in medio omnis terpræceptis charitatis concludit (Matth. ræ. 2.) In his duobus mandatis universa Deinde cum dicit, et sicut prædixit ler pendet et prophetoe. Unde dicit: Isaias, etc. inducit auctoritatem perAbbrevians in aquitate. Vel quia nihil tinentem specialiter ad Apostolos, diest prætermissum de multitudine fi- cens : Et sicut prædixit (18. 1.) Nisi gurarum et præceptorum legis , quin Dominus sabaoth , id est, exercituum sub brevitate Evangelii comprehende- vel virtutum , reliquisset nobis , sc. ex retur. Vel quia nihil ipsorum remanet sua misericordia , semen, id est , verobservandum quod est æquum secun- bum evangelii (Matth. 12.) Semen est dum dictamen rationis naturalis. (P8. verbum Dei, vel, semen, id est, Chris118.) Omnia mandata tua a quitas; tum. (Gal. 3.) Et semini tuo qui est subaudiendum est autem erit, ut sit Christus, vel, semen, id est, Apostolos. sensus, verbum evangelii erit abbre- (Is. 6.) Semen sanctum erit id quod vians et consummans in æquitate. steterit in ea. Sicuti Sodoma facti es

Secundo cum dicit, quod verbum, semus, et sicut Gomorrha similes fuisetc. assignat rationem prædictæ effica- semus. Gravius enim fuit peccatum ciæ, dicens: quia Dominus super ter- Judæorum quam Sodomorum. (Thren. ram , existens, in est, in terris tam- 4.) Major effecta est iniquitas populi mei quam homo inhabitans , secundum il peccato Sodomorum. Et (Ezech. 16.) lud (Bar. 3.) Post hac in terris visus Non fecit Sodoma ipsa et filiæ ejus sicut est, et cum hominibus conversatus est, fecisti tu ét filice túce. Et ideo quod Jufaciet verbum breviatum. Perfectius dæi non sunt totaliter exterminati sienim debet esse verbum et majoris cut Sodomitæ, est divinæ misericordiæ virtutis quod ipse Dominus Deus car- imputandum. (Thren. 3.) Misericordiæ nem indutus , locutus est per semet- Domini quia non sumus consumpti. ipsum , quam verba quæ locutus est Deinde cum dicit, quid ergo dicemus?'. per prophetas, secundum illud (Hebr. infert conclusionem ex dictis. Et pri1.) Multipharie multisque modis olim mo quantum ad Gentes. Secundo , Deus loquens patribus in prophetis, quantum ad Judæos, ibi : Israel vero, etc. Vel aliter quia Dominus, sc. Deus etc. Circa primum duo facit. Primo pater, faciet super terram verbum bre- concludit quod intendit, dicens: Quid viatum, id est, incarnatum , quia filius ergo dicemus, ex consideratione præDei exinanivit semetipsum formam dictorum ? Hoc , inquam , quod Gentes servi accipiens. Dicitur autem exiná- apprehenderunt, id est, consecutæsunt nitum vel breviatum, non quia aliquid justitiam, sc. qua vocantur filii. (1 Cor. subtractum sit plenitudini vel magni- 6.) Et hoc quidem fuistis , sed justiftudini divinitatis ipsius, sed quia nos- cati estis. Et hoc quidem ex vocatione tram exilitatem et parvitatem suscepit. divinæ electionis non ex meritis, quod Habetur autem hæc auctoritas (18.10.) patet per hoc quod dicit, quæ non secubi secundum litteram nostram sic tabantur justitiam, secundum illud dicitur : si fuerit populus tuus Israel (Ephes. 2.) Eratis in illo tempore sine quasi arena maris, reliquiæ conver- Christo alienati a conversatione Israel tentur ex eo. Consummatio abbreviata Secundo exponit quod dixerat, justiinundabit justitiam. Consummationem tiam autem quæ ex fide est , non eam enim et abbreviationem Dominus Deus quæ in operibus consistit. Non enim

ad hoc Gentes conversæ sunt, ut jus- suam parvitatem : ita Judæi videntes titiam legalem observent, sed ut jus Christum infirmitate nostra contentificentur per Christi fidem. (Supra, 2.) tum, non caverunt in eum offendere. Justitia autem Dei per fidem Jesu Christi. (Is. 53.) Quasi absconditus vultus ejus,

Deinde cum dicit, Israel vero, etc. et 'despectus , unde non reputavimus: inducit conclusionem quantum ad Ju- eum. (Jer. 13.) Antequam offendant pedæos. Et primo concludit quod inten- des vestri ad montes caliginosos, id est, dit, dicens, Israel vero, id est, po- ad Christum et ejus Apostolos qui dipulus Judæorum , sectando legem jus cuntur montes caliginosi, propter hoc titice, in tegem justitiæ non pervenit. quod eorum dignitas et magnitudo Dicitur lex justitiæ lex spiritus vitæ, latebat. Secundo ad hoc inducit aucper quam homines justificantur, ad toritatem, dicens, sicut scriptum est in quam Judæorum populus non perve- Is.sc. componit autem Apostolus verba nit: quam tamen sectabatur observan- Is. in diversis locis scripturæ. Nam do umbram hujus spiritualis legis, (Is. 28.) dicitur : Ecce ego mittam in quæ consistit in observationibus lega- fundamentis Sion lapidem. Lapidem libus. (Hebr. 10.) Umbram habens les angularem , probatum , pretiosum , in futurorum bonorum. Vel sectando le fundamento fundatum. Qui credidegem justitiæ, id est, legem Moysi, quæ rit non festinet. Et hinc sumitur prinest lex justitiæ si sit bene intellecta: cipium auctoritatis, ecce ponam in quia docel justitiam. Vel dicitur lex Sion lapidem, sc. quasi fundamentum, justitiæ, quia facit homines justos non in quo designatur quod Christus divere, sed esterius dum peccata vitan- vina ordinatione constitutus erat ectur, non ex amore , sed timore pænæ elesiæ fundamentum. (1 Cor. 3.) Funquam lex infligebat. (Is. 51.) Audite me damentum aliud nemo potest ponere qui sequimini quod justum est , et que præter id quod positum est, quod est rilis Dominum. Et in eodem. Audite Christus Jesus. Legitur etiam (Is. 8.) me qui scitis justum, populus meus In lapidem autem offensionis et petram lex mea in cordibus eorum.

scandali duabus domibus Israel. Et Secundo assignat causam , dicens, hinc sumitur medium auctoritatis quo quare, sc. dum sectarentur legem, ad dicit, lapidem offensionis et petram legem justitiæ non pervenerunt, quia scandali , ut offensio referatur ad ignoscilicet , non per debitam viam secta- rantiam , quia ut dicitur (1 Cor. 2.). bantur. Et hoc est quod subdit, quia Si cognovissent, numquam Dominum non ex fide, sc. Christi quærebant jus- glorice crucifixissent. Scandalum autem tificari, sed quasi ex operibus legis. referendum est ad impactionem et Sequebantur enim figuram et repudia- casum , quo per infidelitatem cecideverunt veritatem. (Supra 3.) Ex ope- runt , Christum et ejus Apostolos perribus legis non justificabitur omnis sequentes. (1 Cor. 1.) Nos prædicamus caro coram illo. Tertio manifestat cau- Christum crucifixum , Judris quidem sam propositam , et primo proponit scandalum. (Luc. 2.) Ecce hic positus manifestationem , dicens : Offenderunt est in ruinam, etc. Finis autem auctuenim in lapidem offensionis, id est, ad ritatis sumilur (Exod. 28.) Qui crediChristum qui assimilatur lapidi offen- derit non festinet , loco cujus hic diet sionis, in hoc quod sicut lapis in quem tur. Omnis qui credit in eum non lomo offendit non cavetur propter confundetur, quia, sc. consequetur

« PoprzedniaDalej »