Obrazy na stronie
PDF
ePub

tiam. (1 Mach. 2.) Abraham in tenta- beat ad opera, secundo qualiter ad fitione inventus est fidelis. Et sic patet dem , ibi : Ei vero qui non, etc. Dicit quod apud Deum, a quo est ei reputa- ergo primo, quod ei, qui operatur, tum ad justitiam quod credidit, glo- scilicet opera justitiæ, merces æternæ riam habet. Est autem considerandum retributionis de qua dicitur (Is. 40). quod justitia quam Deus reputat, Ecce merces ejus cum eo, non repuscriptam expressit non in aliquo exte- tatur secundum gratiam tantum sed riori opere, sed in interiori fide cordis secundum debitum, secundum illud quam solus Deus intuetur. Cum autem (Matth. 20.) Nonne ex denario condicatur triplex esse actus fidei, scili- venisti mecum? cet, credere Deum, Deo, et in Deum, Sed contra est quod dicitur (Infra posuit hunc actum qui est credere 6.) Gratia Dei vita æterna. (Et infra Deo, qui est proprius actus fidei, ejus 8.) Non sunt condigne passiones hujus speciem demonstrans. Nam credere in temporis ad futuram gloriam. Sic igiDeum, demonstrat ordinem fidei ad fi- tur illa retributio non fit secundum nem, qui est per charitatem : nam cre- debitum, sed secundum gratiam. Sed dere in Deum, est credendo in Deum dicendum est quod opera humana posire, quod charitas facit. Et sic sequi- sunt considerari dupliciter. Uno modo tur speciem fidei. Credere autem secundum substantiam operum, et sic Deum, demonstrat fidei materiam, se- non habent aliquid condignum, ut eis cundum quod est virtus theologica, merces æternæ gloriæ reddatur. Alio habens Deum pro objecto. Et ideo hic modo possunt considerari secundum actus nondum attingit ad speciem fi suum principium, prout scilicet ex imdei, quia si aliquis credat Deum esse pulsu Dei aguntur secundum proposiper aliquas rationes humanas et na- tum Dei prædestinantis, et secundum turalia signa, nondum dicitur fidem hoc eis debetur merces prædicta sehabere, de qua loquimur, sed solum cundum debitum , quia ut (Infra 8) quando ex hac ratione credit quod est dicitur : Qui spiritu Dei aguntur, hi a Deo dictum, quod designatur per hoc sunt filii Dei : si autem filii, et hæredes. quod dicitur credere Deo : et ex hoc Deinde cum dicit, Ei vero, etc. osfides specificatur, sicut et quilibet co- tendit qualiter se habeat merces ætergnoscitivus habitus speciem habet ex na ad fidem dicens, Ei vero qui non ratione, per quam assentit in aliquid. operatur, scilicet exteriora opera, puAlia enim ratione inclinatur ad assen- ta quia non habet tempus operandi, tiendum habens habitum scientiæ, sicut patet in baptizato statim mortuo, scilicet per demonstrationem, et alia Credenti in eum qui justificat impium, ratione habens habitum opinionis, sci- scilicet in Deum, de quo dicitur (Inlicet per syllogismum dialecticum. fra 8.) Deus qui justificat, reputabi

Deinde cum dicit, Ei autem qui ope- tur fides ejus, scilicet sola sine operiratur, etc. exponit prædictam aucto- bus exterioribus ad justitiam, id est, ritatem quantum ad hoc quod dicit, ut per eam justus dicatur et justitiæ Reputatum est illi ad justitiam, etc. et præmium accipiat, sicut si opera justangitur in Glossa duplex horum verbo- titiæ fecisset, secundum illud infra 10. rum ex positio. Prima est secundum Corde creditur ad justiliam, et hoc quod referuntur ad finalem mercedem, secundum propositum gratiæ Dei, id de qua primo ostenditur qualiter se ha- est secundum quod Deus proponit ex gratia sua homines salvare. (Infra 8.) sine operibus præcedentibus. ( Ad TiHis qui secundum propositum vocati tum 3.) Non enim ex operibus justitiæ sunt sancti. (Ephes. 1.) Qui operatur quæ fecimus nos. Beatitudo autem hoomnia secundum consilium voluntatis minis est a Deo, secundum illud (Ps. suæ

30.) Beatus vir cujus est Dominus Deus Alia expositio est, ut hoc referatur spes ejus. Sic igitur manifestum est ad hominis justificationem. Dicit ergo, illum habere gloriam apud Deum, qui Ei autem, qui operatur, id est, si non ex operibus legis justificatur, ut aliquis per opera justificetur, ipsa jus- dictum est. Deinde cum dicit, Beati titia imputaretur quasi merces non quorum remissæ sunt iniquitates, etc. secundum gratiam, sed secundum de- ponit verba David prædictam sentenbitum, infra 11. Si autem gratia, jam tiain continentia, et dicit eos esse beanon ex operibus, alioquin gratia jam tos quorum remittuntur peccata. Et sic non est gratia. Ei vero qui non opera- patet quod non habuerunt prius botur, ut scilicet per sua opera justifi- na opera ex quibus justitiam seu beacetur, Credenti autem in eum qui jus titudinem consequerentur. Est autem tificat impium, computabitur hæc ejus triplex peccatum, scilicet originale, fides ad justitiam secundum proposi- actuale mortale, et actuale veniale. cum gratiæ Dei, non quidem ita quod Primo ergo quantum ad originale per fidem justitiam mereatur, sed quia dicit, Beati quorum remissæ sunt iniipsum credere est primus actus justi- quitates. Ubi considerandum est quod tiæ, quam Deus in eo operatur. Ex peccatum originale iniquitas dicitur, eo enim quod credit in Deum justifi- quia est carentia originalis justitiæ, cantem, justificationi ejus subjicit se, per quam secundum æquitatem ratio et sic recipit ejus effectum. Et hæc ex- hominis subjiciebatur Deo, inferiores positio est litteralis, et secundum in- vires rationi, et corpus animæ , sed tentionem Apostoli, qui facit vim in per peccatum originale hæc æquitas hoc, quod in (Gen. 15.) dictum est, Re- tollitur : quia postquam ratio desiit putatum est illi ad justitiam, quod con- esse subjecta Deo, inferiores vires rasuevit dici, quando id, quod minus est Lioni rebellant, et corpus ab obedienex parte alicujus reputatur ei gratis, tia animæ subducitur per corrupac si totum fecisset. Et ideo Aposto- tionem et mortem. Unde in (Ps. 50.) lus dicit, quod hæc reputatio locum Ecce enim in iniquitatibus conceptus

non haberet si justitia esset ex operi- sum. Utrobique autem peccatum origi- bus, sed solum habet locum secundum nale pluraliter significatur. Vel propter quod est ex fide.

plures homines, in quibus multipli· Deinde cum dicit, Sicut et David, catur originale peccatum, vel potius probat conditionalem præmissam ex quia virtute continet in se quodaiauctoritate Psalmi. Cujus primo præ- modo omnia peccata. Hujusmodi aumittit sensum. Secundo ponit verba tem peccatum originale remitti dicitur, ejus, ibi, Beati quorum. Tertio exclu- quia transit reatus superveniente gradit falsum intellectum, ibi, Beatitudo, tia : sed remanet actu remanente foetc. Dicit ergo, sicut et David dicit, mite sive concupiscentia, quæ non tolid est asserit beatitudinem hominis es- litur totaliter in hac vita, sed remittise illius, scilicet cui Deus fert id est, tur, sive mitigaiur. Secundo quantum dat justitiam. Accepto, id est gratis, ad actuale mortale, dicit, Et quorum

tecta sunt peccata. Dicuntur autem pec- Ad hoc ergo excludendum, primo cata tegi divino conspectui, inquan- Apostolus quæstionem movet dicens, tum non inspicit ad ea punienda. (Ps. Beatitudo hæc, qua scilicet Deus dat 84.) Operuisti omnia peccata eorum. justitiam sine operibus, manet tantum Tertio quantum ad veniale dicit, Beatus in circumcisione, id est, habet locum vir cui non imputavit Dominus pecca- solum in circumcisis. An etiam in prætum, ut scilicet per peccatum intelli- putio, id est in Gentibus ? Manifestum gantur peccata venialia : quæ licet le- est quod in utrisque secundum illud via sint, tamen per multa homo sepa- quod dicit infra 10. Idem Dominus diratur et elongatur a Deo. (2 Par. 3.) ves in omnes, etc. Secundo, ibi : DoDominus bonus propitiabitur cunctis, minus enim, ad hoc ostendendum assuqui in toto corde requirunt illum , et non mitauctoritalem scripturæ, quasi dicat, imputabitur illis quod minus sancti sunt. hoc ideo quæro. Dicimus, enim, etc.

Possunt autem et hæc iria aliter dis- Quod reputatur fides Abrahæ ad justingui. Sunt enim in peccato tria. Quo. titiam. (Gen. 15.) Tertio, ex hac aucrum unum est offensa Dei. Et quan- toritate concludit solutionem præmistum ad hoc dicit, Beati quorum re- sæ quæstionis, sub interrogatione tamissæ sunt iniquitates, secundum quod men dicens, Quomodo ergo reputata homo dicitur remittere offensam sibi est, scilicet fides Abrahæ ad justitiam, factam. (Is. 40.) Dimissa est iniquitas in circumcisione, id est, quando erat illius. Aliud autem est ipse actus inor- circumcisus, an in præputio, id est dinatus culpæ, qui non potest non quando erat incircumcisus ? Et responfuisse factus ex quo semel perpetratus det, Non in circumcisione, sed in proest, sed legitur manu misericordiæ di- putio. Et hoc manifestum est ex serie vinæ : ut quasi pro non facto habeatur. narrationis scripturæ. Nam (Gen. 15.) Tertium vero est reatus pænæ, et legitur, quod fides reputata est Abrahæ quantum ad hoc dicit, Beatus vir cui ad justitiam : circumcisionem autem non imputavit Dominus peccatum, sci- accepisse legitur (Gen. 17.) Si igitur licet ad pænam. Deinde cum dicit, Abraham adhuc incircumcisus exisBeatitudo ergo hominis, etc. excludit tens, justificatus est per fidem, manifalsum intellectum auctoritatis præ festum est, quod justitia fidei per quam dictæ. Posset enim Judæus sic intel- gratis remittuntur peccata, non est soligere, quod prædicta gratia remis- lum in circumcisione, sed etiam in sionis peccatorum non fieret, nisi cir- præputio, id est, in Gentilitate. cumcisis.

LECTIO 2.

Circumcisionem esse tantum justificationis signum, non effectivam causam hic

docet Apostolus, cur in præputio sit sacra, et quomodo lex non tantum naturæ, sed etiam Moysi, iram operetur, ostenditur.

11. Et signum accepit circumcisionis,

signaculum justitiæ fidei quæ est in præputio, ut sit pater omnium cre dentium per proputium, ut reputetur et illis ad justitiam :

12. Et sit pater circumcisionis, non his

tantum qui sunt in circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia fidei, quce

est in præputio patris nostri Abrahæ. 13. Non enim per legem promissio Abra, aut semini ejus ut hæres esset superfluæ pelliculæ. Alio modo signamundi, sed per justitiam fidei. culum dicitur signum aliquid occul14. Si enim qui ex lege horedes sunt, tans, quod revelandum est amicis, si

exinanita est fides, abolita est pro- cut patet de sigillo : et secundum hoc missio,

dicitur (Apoc. 5.) Dignus est agnus 15. Lex enim iram operatur. Ubi enim qui occisus est accipere librum et apenon est lex, nec prævaricatio.

rire signacula ejus. Claudebatur ergo Ostenso quod beatitudo remissionis sub signaculo circumcisionis secretum peccatorum, non solum est in circumci- incarnationis Christi ex semine Abrasione, sed etiam in præputio, exem- hæ. Consequenter ostendit quid conplo Abrahæ qui tempore præputii est sequatur ex dictis. Consequitur enim justificatus, hic respondet cuidam ob- ex hoc quod Abraham in præputio jectioni. Posset enim aliquis dicere, si justificatus per fidem, postea circumAbraham justificatus est ante circum- cisionem accepit, ut sit pater non socisionem : ergo sine causa et frustra lum circumcisorum, sed etiam crecircumcisus est. Ad hanc ergo objec- dentium in præputio: et hoc est quod tionem excludendam primo proponit, dicit. Ut sit pater, id est, ex prædicquod circumcisio non erat causa jus- tis consequitur, quod Abraham sit patitiæ, sed signum. Secundo ostendit ter omnium credentium per præpuquid ex hoc signo consequatur, ibi : tium, id est, qui sunt in statu præUt sit pater, etc. Tertio ostendit mo- pulii. Vel Abraham sit pater per prædum quo consequatur, Non his tan- putium, id est, per id quod habuit in tum, etc.

præputio, ut reputetur et illis ad jusCirca primum duo facit. Primo pro- titiam, hoc scilicet quod credunt, sicut ponit circumcisionem esse signum. reputatum est Abrahæ. Et de hac pa(Gen. 17.) Circumcidetis carnem pro- ternitate dicitur (Matth, 3.) Potens putii vestri, ut sit in signum foederis est Deus de lapidibus istis, etc. Et sit inter me et vos. Secundo ostendit cu- pater circumcisionis, id est circumcijus rei sit signum, dicens, quod sit, sorum, qui ex eo originem ducunt. Signaculum justitiæ podei, id est, quæ Unde (Joan. 8.) Pater noster Abraham est per fidem, quae quidem fides est in est. præputio, id est quam Abraham ha- Deinde ostendit per quem modum sit buit adhuc incircumcisus existens. Di- pater etiam incircumcisorum, quia citur autem signaculum dupliciter. per imitationem. Et hoc est quod dicit, Uno modo quasi expressum signum ha. Ut sit, inquam, pater non his tantum bens similitudinem rei signatæ, se- qui sunt in circumcisione, id est, qui cundum illud (Ezech. 28.) Tu signa- sunt circumcisi. Sed etiam his qui secculum similitudinis, etc. Habet autem tantur vestigia fidei patris nostri Abracircumcisio expressam similitudinem , qui est in præputio, id est, quam cum fide Abrahæ. Primo quidem quan- Abraham habuit adbuc incircumcisus. tum ad rem creditam. Credidit enim (Joan. 8.) Si filii Abrahæ estis, opera multiplicationem sui seminis, et ideo ejus facite. Et quia hic de circumcicongruenter accepit signum in mem- sione fit mentio, oportet circa ipsam bro generationis. Secundo quantum ad tria considerare, scilicet quare sit ineffectum hujus fidei, quæ est remotio stituta, quam vim habuit, et quare sit culpæ, quæ signatur per remotionem mutata.

Circa primum considerandum, quod dem in animam , quanuum per ipsum circumcisio sicut et aliæ legis ceremo- peccatorum reatus et concupiscentiæ niæ, est propter duo instituta. Primo præscinduntur. (Col. 2.) In quo, sc., quidem propter cullum divinum, ad Christo, circumcisi estis circumcisione quem homines secundum hujusmodi non manufacta , in expoliatione corpoceremonialia disponebantur. Et secun- ris carnis, sed in circumcisione Domini dum hoc circumcisio habet triplicem nostri Jesu Christi. institutionis causam, quarum prima Secundo vero quantum ad corpus , est ad significandum fidem et obedien- quando sc. etiam in resurrectione ab tiam qua Abraham se Deo subjecit : electorum corporibus omnis passibiliut sc. illi qui circumcisionem accipe- tas et mortalitas auferetur : et ideo rent Abrahæ traditam , fidem et obe- circumcisio fiebat octavo die , quia sidientiam ipsius observarent. Dicitur gnificat octavam ætatem resurgenenim Hebr. 11. Fide Abraham circum- tium: nam septima est quiescentium cisus est; et ideo facta est circumcisio in Christo. Sex autem ætates sunt quiin membro generationis , ad signifi- bus sæculum currit. Unde et circumcandum fidem ipsius circa prolem fu- cisio facta legitur cultellis petrinis. turam , ut dictum est.

Josue 5. et Exod. 4. ad significandum Secunda est ad exprimendum in quod spiritualis circumcisio, fienda signo corporali id quod spiritualiter erat per petram, qui est Christus, ut erat faciendum : ut sc. sicut a mem- dicitur 4 Cor. 10. Non tamen hoc gebro generationis , quod principaliter neraliter observabatur, quod necesse concupiscentiæ deservit, abscindeba- esset circumcisionem fieri cum petra. tur superflua pellicula : ita etiam a Circa secundum vero est sciendum, corde hominis omnis superflua concu. quod sicut hic Glossa dicit et est bepiscentia tolleretur, secundum illud dæ: Idem salutare curationis auxilium (Jer. 4.) Circumcidimi Domino et au- circumcisio in lege contra originalis ferte præputium cordium vestrorum, peccati vulnus præbebat, quod bapetc.

tismus agere tempore revelatæ gratiæ Tertia est, ut per hoc signum po- consuevit. Ex quo patet quod virtus pulus ille Deum colens , ab omnibus circumcisionis se extendebat ad delealiis populis distingueretur. Et inde tionem originalis peccati. Quidam taest quod Josue 5. Mandavit Dominus men dicunt quod gratia in circumcicircumcidi filios Israel, qui inter alias sione non conferebatur : non enim nationes erant habitaturi, qui prius in potest esse Dei gratia sine justitia. deserto solitarii manentes circumcisi Argumentatur autem Apost. (Gal. 2.) non erant. Alia autem ratio circumci- Si justitia est per legem, ergo Christus sionis et omnium ceremonialium acci- gratis mortuus est, id est sine causa. pitur per comparationem ad Chris- Et eodem modo argumentari possutum , ad quem comparatur, sicut figu- mus. Si ex circumcisione est gratia jusra ad veritatem et membra ad corpus, tificans, Christus gratis mortuus est, secundum illud (Col. 2.) Quæ sunt um sed hoc non potest esse, dam remissio bra futurorum , corpus autem Christi. peccati numquam fit sine gratia, (InSic igitur per circumcisionem corpo- fra 51.) Justificati igitur gratia ipsius, ralem significatur circumcisio spiri- etc. Et ideo alii dicunt quod in circumtualis fienda per Christum. Primo qui- cisione dabatur gratia , quantum ad

« PoprzedniaDalej »