Obrazy na stronie
PDF
ePub

præcavere poterant, ostendit quod cedenles patres erant in sustentatione necessaria est hominibus justitia, qua Dei , ad ostensionem sc. justitiæ ejus justificentur a Deo. Solum autem per in hoc tempore , id est, ut in hoc temsanguinem Christi potuerunt remitti pore gratiæ suam justitiam perfecte peccata non solum præsentia, sed præ- ostenderet , plenam remissionem pecterita , quia virtus sanguinis Christi catorum tribuendo. (Ps. 101.) Venit operatur per fidem hominis, quam tempus , etc. Et (2 Cor. 6.) Ecce nunc quidem fidem habuerunt illi qui præ tempus acceptabile , etc. Et hoc est cesserunt Christi passionem, sicut et quod supra dixerat nunc esse justinos habemus. (2 Cor. 4.) Habentes tiam Dei manifestatam. Oportuit aueumdem spiritum fidei credimus. Unde tem ut præcedentia peccata usque ad et legitur aliter, ut dicatur propter re- hoc tempus essent in Dei sustentamissionem delictorum quæ sunt ho- tione : ut primo convinceretur homo minum præcedentium Christi passio- de defectu scientiæ, quia tempore nem. Unde dicitur (Mich. ult.) Depo- legis naturæ in errores et turpia pecnet iniquitates nostras et projiciet, cata incidit , et etiam defectu potenetc.

tiæ , quia post legem scriptam quæ Secundo ostendit tempus manifes- fecit cognitionem peccati , adhuc homo tationis ejus cum subdit. Iu sustenta- per infirmitatem peccavit. tione Dei ad ostensionem justitiæ ejus Tertio ostendit quod per remissioin hoc tempore: quasi diceret, præce. nem peccatorum Dei justitia ostendadentia delicta erant ante Christi pas- tur, sive accipiatur Dei justitia, qua sionem in sustentatione Dei quasi in ipse est justus, sive qua alios justifiquadam divina Dei sustinentia : quia cat. Unde subdit, ut sit ipse justus, nec pro eis credentes et pænitentes id est, ut per remissionem peccatodamnat, nec ab eis totaliter reddit rum Deus appareat esse justus in se absolutos, ut sc. eis non obstantibus ipso , tum quia remittit peccata sicut possint introire in gloriam. Vel secun- promiserat , tum quia ad justitiam Dei dum aliam litteram potest intelligi, pertinet quod peccata destruat, homiquod ipsi sancti patres erant in sus, nes ad justitiam Dei reducendo. (Ps. tentatione Dei, quia detinebantur in 10.) Justus Dominus et justitias dilexit. limbo non quidem patientes pænam Et etiam ut, Sit justificans eum qui est sensibilem , sed expectantes introire in ex fide Jesu Christi , id est, qui per gloriam per Christi passionem. (Eccl. fidem Jesu Christi accedit ad Deum. 2.) Sustine sustentationes Dei. Ad hoc Accedentem enim ad Deum oportet crea inquam præcedentia delicta vel præ- dere. (Hebr. 11.)

LECTIO 4.

Gloria Judæorum quam habebant in lege, qua se gentibus præferebant , radi

citus extirpatur, diciturque fidei justitiam omnes communiter intueri , cum Deus qui justificat, Gentium sit ac Judæorum Deus, ac simul ostenditur quomodo lex non destruatur per fidem, sed potius fide ipsa firmetur.

27. Ubi est gloriatio tua? Exclusa est. Gloriam eorum in ignominiam commu

Per quam legem? Factorum ? Non, tabo. Vel Exclusa , id est, expresse sed per legem fidei.

manifestata est. 28. Arbitramur enim justificari homi Gloriabantur enim Judæi in gloria

nem per fidem sine operibus legis. et cultu unius Dei, et hanc eorum glo29. An Judæorum Deus tantum ? Nonne

riam dicit exclusam id est expressam et Gentium? Immo et Gentium.

per Christum , sicut artifices qui ali30. Quoniam quidem unus est Deus qui

quam imaginem in argento exprimunt justificat circumcisionem ex fide, et

exclusores vocantur , secundum illud præputium per fidem. 31. Legem ergo destruimus per fidem ?

(Ps. 67.) Ut excludant eos qui probati Absit. Sed legem statuimus.

sunt argento. Sed primus sensus est

magis litteralis. Postquam Apostolus ostendit quod Cum autem dicit, per quam legem Judæi non præcedunt Gentiles, neque ostendit causam hujus exclusionis. quantum ad statum culpæ , neque Quia autem Judæorum gloriatio erat quantum ad statum justitiæ : hic con- in lege, ut supra dictum est , ideo cludit conclusionem intentam exclu- oporlere videbatur quod per aliquid dendo sc. eorum gloriam qua Gentibus ejusdem generis, id est, per aliquam se præferebant, et circa hoc tria facit. legem eorum gloriatio excluderetur. Primo proponit hujus gloriæ exclusio- Et ideo interrogando quærens subdit, nem. Secundo exclusionis causam, ibi: per quam sc. est eorum gloriatio exper quam legem. Tertio ostendit mo- clusa ? Posset autem aliquis credere, dum quo excludit, ibi : arbitramur quod eorum gloriationem exclusam enim, etc. Circa primum duo facit. Apostolus diceret per aliqua præcepta Primo proponit quæstionem dicens, legalia , quibus quædam majora opera 'ex quo communiter es sub peccato tu mandarentur. Et ideo interrogando

Judæus sicut et Gentilis, et ex quo subdit, Factorum ? quasi dicat. NumGentilis justificatur per fidem sicut et quid per aliquam legem factorum , eoiu , ubi est gloriatio tua? qua sc. in rum gloriationem exclusam dico ? Et lege gloriaris ut supra secundo dictum respondet quod non , sed per legem fiest. Et per hoc te Gentili vis præeferre. dei, et sic patet quod duplicem legem (1 Cor. 6.) Non est bona gloriatio ves- hic inducit Apostolus, sc. factorum et tra. (Galat. 6.) Non efficiamur inanis fidei. Et in promptu esse videtur quod gloriæ cupidi, etc. Secundo huic per legem factorum intelligitur lex vequæstioni respondet dicens, Exclusa tus, et per legem fidei, lex pova , per est, id est sublata est. (1 Reg. 4.) Et quam Gentilis æquiparatur Judæo. Sed ablata est gloria de Israel. I Oseæ 4.) dubitatur de hac distinctione. Nam et

in veteri lege necessaria erat fides, Deinde cum dicit, An Judæorum, sicut et in nova. (Eccl. 2 ) Qui timetis ostendit quoddam quod præsupposueDominum, credite illi. Et (Ps. 115.) rat, sc quod justitia fidei communiCredidi propter quod locutus sum, im- ter se haberet ad omnes. Et prius mo etiam in nova lege facta quædam quidem hoc manifestaverat ratione acrequiruntur et quorumdam sacramen- cepta ex parte causæ materialis cum torum, secundum illud (Luc 26.) Hoc supra dixerat, omnes peccaverunt et facite in meam commemorationem. Et egent gratia Dei , id est, peccatores etiam moralium observationum. (Jac. sunt, quos oportet per gratiam fidei 1.) Estote factores verbi, et non audi- justificari, sed probatio quæ est ex tores tantum. Dicendum est igitur sola causa materiali non sufficit, quia quod legem factorum dicit legem ex- materia non movetur per se ad forterius propositam et descriptam , per mam sine causa agente. Et ideo hic quam exteriora facta hominum ordi- subjungit rationem acceptam ex parte nantur, dum præcipitur quid fieri de- causæ agentis, id est, justificantis qui beat, et per prohibitionem ostenditur est Deus, (Infra 8.) Deus qui justifia quo debeat abstineri. Legem autem cat. Manifestum est autem quod Deus fidei vocat legem interius descriptam, noster illos justificando salvat, quoper quam non solum exteriora facta, rum est Deus, secundum illud (Ps. 67.) sed etiam ipsi motus cordium dispo- Deus noster, Deus salvos faciendi. Non puntur, inter quos primus est motus est autem Judæorum tantum Deus, fidei. Corde enim creditur ad justitiam, sed et Gentium , ergo utrosque justiut dicitur hic et c. 10. Et de hac lege ficat. Circa huc ergo tria facit. loquitur (Infra 8.) Lex spiritus vitæ Primo proponit quæstionem de Juquce est in Christo Jesu.

dæis cum dicit, an Judaorum tantum Deinde cum dicit, Arbitramur enim est Deus ? Quod quidem videri posset ostendit modum quo per legem fidei alicui per hoc quod dicitur (Exod. 5.) gloria Judæorum excluditur, dicens, Deus Hebræorum vocavit nos. DicenArbitramur enim nos Apostoli verita- dum est ergo , quod Judæorum Deus tem a Christo edocti, hominem quem- tantum erat per specialem cultum ab cumque, sive Judæum, sive Gentilem, eis Deo exhibitum. Unde in (Ps. 75.) justificari per fidem. (Act. 16.) Fide dicitur, Notus in Judæa Deus; erat tapurificans corda eorum , et hoc sine men Deus omnium per commune reoperibus legis , non autem solum sine gimen universorum, secundum illud operibus ceremonialibus, quæ gratiam (Ps. 46.) Rex omnis terræ Deus. non conferebant, sed solum significa Secundo proponit quæstionem ex bant; sed etiam sine operibus mora- parte Gentilium dicens, Nonne et Genlium præceptorum , secundum illud ad tium , sc. est Deus ? et respondet , Im(Tit. 3.) Non ex operibus justitiæ quæ mo et Gentium, quas sc. gubernat et fecimus nos, etc. ita tamen quod hoc regit, secundum illud (Jer. 10.) Quis intelligat sine operibus præcedentibus non timebit te, o rex Gentium ? justitiam. Non autem sine operibus Tertio , ibi : Quoniam quidem, maconsequentibus , quia ut dicitur (Jac. nifestat per signum quod dixerat, quasi 2.) Fides sine operibus, sc. subsequen- dicat, ex hoc manifestum est quod libus, mortua est. Et ideo justificare Deus est non solum Judæorum, sed et non potest.

Gentilium , quoniam quidem unus est Deus qui justificat circumcisionem, gem ergo destruimus per fidem ex hoc id est, Judæos ex fide, ut enim dici- sc. quod dicimus homines justificari tur (Gal. 5 ) In Christo Jesu neque sine operibus legis. Et respondet Abcircumcisio, neque præputium. Quod sit, secundum illud (Matth. 5.) Non autem dicit ex fide et per fidem , se- prirleribit jota unum, aut unus apex, cundum Glossam est omnino idem : etc. Subdit autem , sed legem statuimus, potest tamen aliqua differentia atten- id est, per fidem legem perficimus, et di. Nam hæc præpositio, ex, designat adimplemus, secundum illud (Matth. aliquando causam remotam, hæc præ- 5.) Non veni solvere legem , sed adimpositio, per, propinquam. Judæi ergo plere, et hoc quantum ad præcepta justificari dicuntur ex fide , quia fides ceremonialia, quæ cum essent figurafuit prima causa ex qua processit cir- lia per hoc statuuntur et adimplentur, cumcisio et cætera sacramenta legalia : quod veritas significata per ea, in fide et ita Judæos justificat fides , sicut Christi exhibetur, et etiam quantum quædam causa primaria per quasdam ad moralia, quia fides Christi auximedias causas, sed Gentiles per ip- lium gratiæ confert ad implenda mosam fidem immediate justificantor. ralia præcepta legis : addit etiam quæ

Deinde cum dicit, Legem ergo, exclu- dam consilia per ea quæ præcepta dit quamdam objectionem. Posset enim moralia tutius et firmius conservanaliquis dicere, quod prædictam legem tur. destrueret , et ideo quærit dicens, Le

CAPUT IV.

Circumcisionis gloria, qua Judæi Gentes præcedere se credebant, evellitur, ac

quomodo merces imputetur alicui et secundum gratiam et secundum debitum, declaratur.

1. Quid ergo dicemus, invenisse Abra

ham patrem nostrum secundum car. nem? 2. Si enim Abraham ex operibus legis justificatus est habet gloriam, sed

non apud Deum. 3. Quid enim dicit scriptura? Credidit

Abraham Deo, et reputatum est illi

ad justitiam. 4. Ei autem qui operatur, merces non

imputatur secundum gratiam : sed

secundum debitum. 5. Ei vero qui non operatur, credenti

autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam se

cundum propositum gratiæ Dei. 6. Sicut et Darid dicit beatitudinem

hominis, cui Deus accepto fert jus. titiam sine operibus.

7. Beati quorum remissæ sunt iniqui

tates, et quorum tecta sunt peccata.
8. Beatus vir cui non imputavit Dominus

peccatum.
9. Beatitudo ergo hæc, in circumcisione

tantum manet, an etiam in præputio ?
Dicimus enim quia repututa est fides

Abrahve ad justitiam.
10. Quomodo ergo reputata est? In cir

cumcisione an in præputio ? Non in
circumcisione, sed in præputio

Postquam Apostolus exclusit Judæorum gloriam quam habebant in le ge per eam se Gentibus præferentes, hic excludit eorum gloriam quantom ad circumcisionem. Et circa hoc duo facit.

Primo resumit quæstionem quam

supra posuerat dicens, Quo est utili- scilicet apud homines qui exteriora tas circumcisionis ? Et quia Abraham facta vident, sed non apud Deum qui primus mandatum de circumcisione videt in occulto, secundum illud i 1. accepit, ut dicitur (Genes. 17.) Ideo Reg. 16.) Deus autem intuetur cor. quæstionem iterat in persona ipsius (1. Cor. 3.) Nemo vestrum glorietur in Abrahæ dicens: Si ita est quod Deus hominibus, etc. Unde contra quosdam justificat præputium sicut et circum- dicitur (Joan. 42.) Dilexerunt magis cisionem. Quid ergo dicemus invenisse gloriam hominum quam Dei. Sed conutilitatis Abraham patrem nostrum se tra hoc potest objici, quia ex consuecundum carnem ? id est, secundum tudine operum exteriorum generatur circumcisionem carnalem et secundum interior habitus, secundum quem etialias observantias carnales ? videtur am cor hominis bene disponitur, ut esse inconveniens si dicatur quod nihil sit promptum ad bene operandum, et utilitatis invenerit, cum dicatur (Is. in bonis operibus delectetur, sicut 18. Ego Dominus docens te utilia. Philosophus docet in 2. Ethic.

Secundo, ibi : Si enim Abraham, Sed dicendum est, quod hoc habet etc. respondet propositæ quæstioni. locum in justitia humana, per quam Et duo facit. Primo ostendit quod scilicet homo ordinatur ad bonum huAbraham non hoc invenerit per cir- manum. Hujus enim justitiæ habitus cumcisionem et cætera legis opera per opera humana potest acquiri, sed quod per eam justificaretur, sed magis justitia quæ habet gloriam apud Deum per fidem. Secundo commendat fidem ordinatur ad bonum divinum scilicet ipsius, ibi : Qui contra spem, etc. Cir- futuræ gloriæ, quæ facultatem humaca primum duo facit. Primo ostendit nam excedit, secundum illud (1 Cor. 2). propositum ratione accepta ex parte In cor hominis non ascendit quæ prædivinæ acceptationis. Secundo ratione paravit Deus diligentibus se. Et ideo divinæ promissionis, ibi : Non enim opera hominis non sunt proportionata per le jem, etc. Circa primum duo facit. ad hujus justitiæ habitum causandum, Primo proponit quamdam conditiona– sed oportet prius justificari interius lem. Secundo probat destructionem cor hominis a Deo ut opera faciat proconsequentis, ibi : Quid enim dicit portionata divinæ gloriæ. scriptura, etc. Tertio probat ipsam Deinde cum dicit, Quid enim, etc. conditionalem, ibi : Sicut et David, destruit consequens quod fuit negaelc.

tivum, probando affirmationem opposiCirca primum intendit Apostolus sic lam, scilicet quod Abraham habebat argumentari. Si Abraham justificatus gloriam apud Deum. Et hoc probat esset ex operibus legis, non haberet per auctoritatem scripturæ, quam prigloriam apud Deum, ergo non ex ope- mo Apostolus ponit. Secundo exponit, ribus justificatus est. Proponit ergo ibi, Ei autem, etc. Dicit ergo primo : conditionalem dicens : Quæsitum est, Dico Abraham sic justificatum esse guid Abraham invenit secundum car- quod habet gloriam apud Deum. Quid nalem circumcisionem. Et manifes- enim scriptura dicit ? (Gen. 15.) Cretum est quod hoc non invenit ut jus- didit Abraham, Deo, promittenti sibi tificatus sit ex operibus legis, ita sci- seminis multiplicationem. (Eccl. 2.) licet quod ejus justitia in operibus Crede Deo, et recuperabit te. Et repulegis consistat; habet quidem gloriam, tatum est illi, scilicet a Deo ad justi

« PoprzedniaDalej »