Obrazy na stronie
PDF
ePub

Domino H. DESSAIN, Cancellariæ episcopalis typographo, libenter concedimus licentiam prelo denuo cudendi opus Doctoris Angelici cui titulus: Divi Thomæ Aquinatis ex ordine prædicatorum, Doctoris Angelici, in omnes D. Pauli apostoli epistolas commentaria, utpote perutile futurum Scripturæ Sacræ studiosis sive in seminariis sive pro collationibus ecclesiasticis. Datum Leodii, 28 Decembris 1856.

H. J. JACQUEMOTTE, Voc. Gen.

[graphic][subsumed]
[blocks in formation]

Vas electionis, etc. ( Act. 9.) Ho- gorem sapientiæ : de qua potest intel

mines in sacra scriptura inveniun- ligi quod dicitur (Gen. 2.) Et aurum tur vasis comparati propter quatuor, terræ illius optimum est , quia ut dicisc., propter constitutionem , reple- tur (Prov. 3.) Pretiosior est cunctis tionem, usum , et fructum.

opibus. Unde et beatus Petrus testiPrimo enim quantum ad constitu- monium perhibet ei dicens (1 Petr.3.) tionem : vas enim artificis arbitrio sub- Sicut et charissimus frater noster Paujacet. (Jer. 18.) Fecit illud vas al- lus secundum datam sibi sapientiam terum sicut plac uerat ei , etc. Sic et scripsit vobis. Solidum quidem fuit constitutio hominum subjacet Dei ar- virtute charitatis : de qua dicitur Cant. bitrio, de quo in (Ps. 99.) Ipse fecit ult. Fortis est, ut mors , dilectio. Unde nos , et non ipsi nos. Unde (Is. 45.).. et ipse dicit (Rom. 8.) Certus sum enim, dicit : Nunquid dicit lutum figulo suo, quia neque mors , neque vita , etc., poquid facis ? (Et infra 9. capite ad Rom.) terunt nos separare a charitate Dei. Nunquid dicit figmentum ei qui se fin- Ornatum autem fuit omni lapide prexit , quid me fecisti sic ? Et inde est tioso , scilicet omnibus virtutibus, de quod secundum voluntatem Dei artifi- quibus dicitur (1 Cor.3.) Siquis supercis diversa invenitur vasorum consti- ædificat supra fundamentum hoc aututio. (2 Tim.) In magna autem domorum, argentum, lapides pretiosos, etc. non solum sunt vasa aurea et argentea, Unde et ipse dicit (2 Cor.1.) Gloria nossed etiam lignea , et fictilia.

tra hæc est, testimonium conscientice Beatus autem Paulus qui vas elec- nostrae , quod in simplicitate cordis, et tionis nominatur in verbis propositis, sinceritate Dei , et non in sapientia carquale vas fuerit patet per id, quod nali, sed in gratia Deiconversati sumus dicitur (Eccl. 50.) Quasi vas auri so- in hoc mundo. lidum ornatum omni lapide pretioso. Quale autem fuerit istud vas, patet Aureum quidem vas fuit propter ful ex hoc, quod talia propinavit : docuit enim excellentissime divinitatis myso potestatem figulus luti ex eadem massa teria , quæ ad sapientiam pertinent, facere aliud quidem vas in honorem , ut patet (1 Cor. 2.) Sapientiam lo- aliud vero in contumeliam ? Sic etiam quimur inter perfectos. Commenda- homines secundum divinam ordinavit etiam excellentissime charitatem, tionem diversis usibus deputantur , (1 Cor. 13. ) Instruxit homines de di- secundum illud (Eccl. 33.) Omnes hoversis virtutibus, ut patet (Col. 3.) mines de solo et ex terra , unde et creaInduite vos sicut electi Dei sancti , et tus est Adam. In multitudine discidilecti viscera misericordiæ , etc. plinæ Dominus separavit eos, et immu

Secundo etiam ad vasa pertinere vi- tavit vias eorum, et ipsis benedixit et detur, ut liquore aliquo impleantur exaltavit, maledixit et humiliavit. secundum illud ( 4 Reg. 4.) Illi offe- Hoc autem vas ad nobilem usum est rebant vasa , et illa infundebat. Inve- deputatum. Est enim vas portatorium nitur etiam inter vasa diversitas quan- divini nominis. Dicitur enim ut portet tum ad hujusmodi plenitudinem. Nam nomen meum , quod quidem nomen quædam inveniuntur vasa vini, quæ necessarium erat portari, quia longe dam olei, et diversa diversi generis, erat ab hominibus , secundum illud sic etiam et homines diversis gratiis (Is. 30.) Ecce nomen Domini venit de quasi diversis liquoribus replentur di- longinquo. Est autem nobis longinquum vinitus, (1 Cor. 12.) Alii datur per propter peccatum , secundum illud spiritum sermo sapientiæ , alii, etc. (Ps. 118.) Longe a peccatoribus sa

Hoc autem vas dequo nuncagitur ple- lus. Est etiam longinquum nobis propnum fuit pretioso liquore, scilicet, no- ter intellectus obscuritatem. Unde et mine Christi, de quo dicitur (Cant. 1.) quibusdam dicitur ( Hebr. 11.) Quod Oleum effusum nomen tuum. Unde dici- erant a longe aspicientes. Et (Num. tur:Ut portet nomen meum. Totus enim 24.) dicitur : Videbo eum , sed non videtur fuisse hoc nomine plenus : se- modo , intuebor illum , sed non prope. cundum illud (Apoc. 3.) Scribam sua Et ideo sicut angeli divinas illuminaper eum nomen meum. Habuit enim hoc tiones ad nos deferunt tanquam a Deo nomen in cognitione intellectus se- distantes, ita apostoli evangelicam doccundum illud (1 Cor. 2.) Non enim trinam a Christo ad nos detulerunt, judicavi me scire aliquid inter vos nisi et sicut in veteri testamento post leChristum. Habuit etiam hoc nomen in gem Moysi leguntur prophetæ qui dilectione affectus secundum illud legis doctrinam populo tradebant se(Rom. 8.) Quis nos separabit a chari- cundum illud (Mal. 4.) Mementote letate Christi ? (1 Cor.ult. ) Si quis gis Moysi servi mei ; ita etiam in novo non amat Dominum nostrum Jesum testamento post evangelium legitur Christum, sit anathema ; habuit etiam apostolorum doctrina , qui ea quæ a ipsum in tota vitæ suæ conversatione. Domino audierunt tradiderunt fideliUnde dicebat (Gal. 2.) Vivo autem, bus secundum illud ( 1 Cor. 11.) ACjam non ego , vivit vero in me Christus. cepi a Domino quod et tradidi vobis.

Tertio quantum ad usum conside- Portavit autem beatus Paulus nomen randum est quod omnia vasa alicui Christi. Primo quidem in corpore, conusui deputantur, sed quædam ad ho- versationem et passionem ejus iminorabiliorem, quædam ad viliorem se- tando secundum illud (Gal. ult.) Ego cundum illud (Rom. 9.) An non habet enim stigmata Christi Jesų in corpore meo porto. Secundo in ore , quod patet cundum illud (2 Cor. 4. ) Non enim in hoc quod in epistolis suis frequen, nosmetipsos prædicamus, sed Christum tissime Christum nominat. Ex abun- Jesum. Unde dicit vas electionis est dantia enim cordis os loquitur, ut dici- mihi. Tertio quantum ad singularem tur (Matth. 12.) Unde potest significari excellentiam. Uude ipse dicit ( 1 Cor. per columbam , de qua dicitur (Gen. 15.) Abundantius illis omnibus la8.) Quod venit ad arcam portans ra- boravi. Unde signanter dicit : Vas elecmum olive in ore suo. Quia enim oliva tionis est mihi, quasi præ aliis singumisericordiam significat, congrue per lariter. ramum olivæ accipitur nomen Jesu Quantum ad fructum considerandum Christi , quod etiam misericordiam si- est quod quidam sunt quasi vasa inugnificat , secundum illud (Matth. 1.) tilia , vel propter peccatum vel propVocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim ter errorem , secundum illud (Jer. salvum faciet populum suum a peccatis 51.) Reddidit me quasi vas inane. Sed eorum. Hunc autein ramum virentibus beatus Paulus fuit purus peccato et foliis detulit ad arcam , sc. ecclesiam : errore : unde fuit vas electionis utile quando ejus virtutem et significatio- secundum illud (2 Tim. 2.) Si quis nem multicipliter expressit , Christi emundaverit se ab istis : scilicet errogratiam et misericordiam ostendendo. ribus et peccatis , erit vas in honorem Unde iste dicit (1 Tim. 1.) Ideo sanctifcalum utile Domino. Unde utilimisericordiam consecutus sum, ut in tas sive fructus hujus vasis exprimime primum ostenderet Jesus Christus tur, cum dicitur, coram Gentibus , omnem patientiam. Et inde est quod quarum doctor fuit , secundum illud sicut inter scripturas veteris testa- (1 Tim. 2.) Doctor Gentium in fide et menti, maxime frequentantur in ec- veritate. Et regibus , quibus fidem clesia Psalmi David, qui post pecca- Christi annunciavit , sicut Agrippæ : tum veniam obtinuit, ita in novo tes. ut habetur (Act. 16.) Et etiam Neroni tamento frequentantur epistolæ Pauli, et ejus principibus. Unde dicit ( Phil. qui misericordiam consecutus est, ut 1.) Quæ circa me sunt, magis ad proex hoc peccatores ad spem erigantur. fectum venerunt evangelii : ita, ut vinQuamvis possit et alia ratio esse, quia cula mea manifesta fierent in Christo in utraque scriptura fere tota theolo- in omni prætorio. (Is. 49.) Reges vigiæ continetur doctrina. Tertio porta- debunt et consurgent principes. Et filiis vit non solum ad præsentes, sed etiam Israel , contra quos de Christo dispuad absentes et futuros sensum scrip- tabat. (Act. 9.) Saulus autem magis turæ ipsum tradendo secundum illud convalescebat et confundebat Judæos (Is. 8.) Sume tibi librum grandem , et qui habitabant Damasci, affirmans quoscribe in eo stylo hominis.

niam hic est Christus. In hoc autem officio portandi nomen Sic igitur ex verbis præmissis posDei, ostenditur ejus excellentia quan- sumus accipere quatuor causas hujus tum ad tria. Primo quidem quantum ad operis , sc. epistolarum Pauli , quas electionis gratiam , unde dicitur vas præ manibus habemus. Primo quidem electionis. (Eph. 1.) Elegit nos in auctorem in vase. Secundo materiam Christo ante mundi constitutionem. Se- in nomine Christi, quæ est plenicundo quantum ad fidelitatem , quia tudo vasis : quia tota doctrina hæc est nihil sui quæsivit , sed Christi se de doctrina Christi. Tertio modum seu formam in usu portationis. Traditur Contra futuras vero, et præcipue enim hæc doctrina per modum episto- tempore antichristi in 2. Prælatos larum , quæ per nuncios portari con- vero ecclesiarum instruit et spirituasueverunt:secundum illud (2 Par. 30.) les et temporales. Spirituales quidem Perrexerunt cursores cum epistolis de institutione , instructione et guex regis imperio , etc. Quarto dis- bernatione ecclesiasticæ unitatis in tinctionem operis in utilitate prædicta. prima ad Tim. de firmitate contra perScripsit eniin 14 Epistolas , quarum secutores in secunda. Tertio de defennovem instruunt ecclesiam Gentium : sione contra hæreticos in epist. ad quatuor prælatos et principes eccle- Tit. Dominos vero temporales inssiæ, id est reges : una populum Israel, truxit in epistola ad Philemonem. Et sc. quæ est ad Heb, 1.

sic patet ratio distinctionis et ordinis Est enim hæc doctrina tota de gratia omnium epistolarum. Christi, quæ quidem potest triplici- Sed videtur quod epistola ad Rom. ter considerari. Uno modo secundum non sit prima : prius enim videtur quod est in ipso capite , sc. Christo, scripsisse ad Cor. secundum illud et sic commendatur in epist. ad Heb. Rom. ult.) Commendo autem vobis PheAlio modo secundum quod est in mem- ben sororem nostram , quæ est in mibris principalibus corporis mystici, nisterio Ecclesiæ , quce est Chencris , et sic commendatur in epistolis quæ ubi est portus Corinthiorum. Sed disunt ad prælatos. Tertio modo secun- cendum quod epistola ad Cor. prior est dum quod in ipso corpore mystico, in tempore scripturæ , sed epistola ad quod est ecclesia : et sic commendatur Rom. præmittitur cum propter digniin epistolis quæ mittuntur ad genti- tatem Rom. qui aliis gentibus domiles : quarum bæc est distinctio. Nam nabantur ; quia hic confutabatur suipsa gratia Christi tripliciter potest perbia , quæ est initium omnis peccaconsiderari. Uno modo secundum se, ti, ut dicitur (Eccl. 20.); tum quia et sic commendaturin epistola ad Rom. etiam hoc exigit ordo doctrinæ, ut Alio modo secundum quod est in sa- prius gratia consideretur in se, quam cramentis gratiæ, et sic commendatur ut est in sacramentis. in duabus epistolis ad Cor. in quarum Item quæritur unde Apostolus hanc prima agitur de ipsis sacramentis. In epistolam scripsit. Aug. dicit quod de secunda de dignitate ministrorum. Athenis. Hieronymus quod de CoEt in epist. ad Gal. in qua excluduntur rintho. Nec est contradictio , quia forte superflua sacramenta, contra illos qui Athenis incepit eam scribere, sed Covolebant vetera sacramenta novis adjun- rinth. consummavit. gere. Tertio consideratur gratia Christi Item objicitur contra id quod in secundum affectum unitatis quem in Glossa dicitur , quod aliqui fideles ante ecclesia fecit. Agit ergo Apostolus quam Petrus Romanis prædicaverunt. primo quidem de institutione eccle- In ecclesiastica vero historia dicitur siasticæ unitatis in epistola ad Ephe- quod Petrus primus prædicavit eis. sios. Secundo de ejus confirmatione et Sed intelligendum est primus inter profectu in epist. ad Phil. Tertio de apostolos , et cum sequela magni frucejus defensione contra errores quidem tus : ante vero prædicaverat Romæ in epist. ad Col. Contra persecutio- Barnabas , ut habetur in itinerario nes vero præsentes in 1. ad Thess. Clementis.

« PoprzedniaDalej »