Obrazy na stronie
PDF
ePub

nem meritorum humanorum. Unde secundum illud (1 Pet. 2.) Qui peccadicit (Jer. 18.) Repente loquar adversus tum non fecit, nec inventus est in ore gentem et adversus regnum , ut eradi- ejus dolus, et sic justificatur in sermocem. et destruam , et disperdam, et nibus in comparatione ad omnes hodissipem. Si egerit poenitentiam gens mines. Et vincas, scilicet peccatum , illa, etc. pænitentiam agam et ego mortem et diabolum. (Apoc. 5.) Ecce super malo, etc. Sic ergo patet secun- vicit leo. Et hoc Dum judicaris, scilicet dum hunc sensum, quod peccatum injuste a Pilato. (Job. 36.) Causa tua hominis divinam fidelitatem non ex- quasi impii judicata est. Deinde cum cludit.

dicit, Si autem iniquitas nostra, excluPonuntur autem et alii sensus auc- dit falsum intellectum auctoritatis intoritatis hujus in Glossa, qui non ita duciæ. Posset enim aliquis intelligere pertinent ad intentionem Apostoli, præmissa verba secundum hunc senquorum primus est, ut hæc verba quæ sum, ut hæc dictio, ut, poneretur cauhic ponuntur, continentur cum his saliter , et non solum consecutive. Et quæ ante Psalmista præmiserat. Am- sic sequeretur, quod peccatum hominis plius lava me ab iniquitate mea, ad directe ordinaretur ad commendandum hoc scilicet, Ut justificeris, id est, Dei justitiam. Sed Apostolus ostendit justus appareas in sermonibus tuis, in hoc esse falsum , ut sic det intelligere quibus veniam peccatoribus promisisti quod ly, ut ponitur consecutive, quia non solum (Ezech. 18.) Quia hæc verba scilicet David peccante, consecutum est Psalm. prius fuerunt dicta, sed etiam quod divina justitia manifestetur, non (Levit. 26.) Orabunt pro impietatibus autem causaliter, quasi peccatum hosuis , et recordabor foederis mei , etc. minis commendat Dei justitiam. Quod (Deut. 30.) Si ductus pænitudine cordis quidem probat ducendo ad inconvereversus fueris ad Deum , reducet te niens. Et hoc dupliciter. Primo quidem Dominus Deus tuus, et miserebitur tibi. ex parte judiciidivini. Secundo ex parle Et sic vincas cum judicaris, ab homi- judicii humani. Circa primum tria facit. oibus , quod mihi veniam dare non Primo ponit sensum falsum. Secundo debeas. Secundo continuatur hæc verba ostendit inconveniens, quod ex hoc cum eo, quod dictum est , tibi soli sequitur, ibi, Quid dicemus? numquid peccavi, id est, per comparationem ad iniquus. Tertio ostendit hoc esse inconte qui solus es justus: et hoc est, quod veniens, ibi: Absit. dicit, ut justificeris, id est, ex compa- Est considerandum quod supra Aposratione mei et aliorum peccatorum jus- tolus duas comparationes fecerat, unam tus appareas. (Ps.40.) Justus Dominus, quidem veritalis divinæ ad humaet justitias dilexit, et hoc non solum num mendacium, cum dixerat: Est in factis, sed etiam in sermonibus. autem Deus verax, omnis autem homo quod est maximum secundum illud mendax. Alia justiliæ Dei ad peccatum (Jac. 3.) Si quis in verbo non offendit. humanum, secundum verba (Ps. 50.) Et vincas cum judicaris, id est, dum quibus dicit: Tibi soli peccavi, ut juscuicumque alii in judicio compararis. tificeris. Et quantum ad comparatio(Is. 5.) Judicate inter me et vineam nem primam , dicit: Si hæc verba sunt meam, etc.

intelligenda, quod iniquitas nostra diTertio referuntur hæc verba ad recte commendat Dei justitiam : Quid Christum, qui solus est sine peccato, dicemus, id est, non poterimus susti

nere inconvenientia quæ sequuntur. veniens, quod sequitur, ibi: Quid adNon enim peccatum est Deo necessa- huc. Tertio ostendit illud esse inconrium, ad ejus justitiam commendan- veniens, ibi: Quorum damnalio. Exdam. (Eccl. 15.) Non concupiscit mul- primit autem falsum sensum secundum titudinem infidelium filiorum et inuti- illam comparationem , quæ est divinæ lium. Exprimit autem inconveniens veritatis ad humanum mendacium, quod sequitur, dicens: Nunquid Deus cum dicit, Si enim in meo mendacio, qui infert iram, id est, vindictam pro id est, propter meum mendacium , vepeccato, est iniquus ? hoc enim sequi- rilas Dei, manifesta scilicet, abundavit tur ex eo quod dictumest. Si enim pec- in gloria ipsius , ita quod mendacium catum directe ordinaretur ad commen- hominis directe pertineat ad augmendandam justitiam , non esset dignum tum gloriæ, contra id quod dicitur pæna, sed præmio. Et sic Deus puoiens (Job. 43.) Nunquid Deus indiget vestro homines pro peccato esset iniquus, mendacio ? Subdit autem consequenter contra illud (Deut. 32.) Deus autem fi- duo inconvenientia , quæ sequuntur, delis est absque ulla iniquitate. Exclu- quorum unum est, quod homo non dedit autem consequenter hoc inconve- beret reputari peccator propter menniens, cum subdit Absit, scilicet, quod dacium, ex quo in Dei gloriam directe Deus sit iniquus. Secundum hominem ordinatur. Et hoc est quod dicit, Quid dico, id est, quod hæc verba protuli, adhuc, id est, cur etiam nunc, et Ego non ex meo senso , sed ex hominis judicor, scilicet ab hominibus tanquam errantis sensu protuli, sicut dicitur peccator pro mendacio. (Sap. 17.) Cum (1 Cor. 3.) Cum sint inter cos zelus sit timida nequitia, data est in omnium et contentio, nonne carnales estis ? Hoc condemnationem, quia scilicet, pecautem non esse dicendum ostendit, catores ab omnibus judicio condemsubdens, Alioquin , scilicet , si Deus nantur. Aliud autem inconveniens est, est iniquus, quomodo judicabit hunc quod locum habeat verbum falsum , mundum, id est, quomodo conveniet, quod Apostolis imponebatur, quia quod ipse sit universalis et supremus enim prædicabant, quod per abunmundi judex ? Oportet enim , quod est dantiam gratiæ Christi, solvebatur primum et supremum in quolibet ge- abundantia peccatorum, secundum ilnere esse infallibile , sicut primum lud (Infra 5.) Ubi abundavit delictum movens est immutabile. Unde in (Ps. superabundavit et gratia: blasphemu95.) dicitur: Judicabit orbem terræ in bant Apostolos, quasi.dicerent, quod aquitate. Et simile argumentum poni- homines deberent facere mala, ut contur (Job. 34.) ubi dicitur, Vere Deus sequerentur bona, quod sequeretur si non condemnat frustra: nec omnipotens mendacium hominis directe commensubvertit judicium; quem constituit ali- daret Dei gratiam et veritatem , hoc um super terram ? etc. scilicet quia si est, quod dicit, Nos faciamus mala, ipse non juste judicaret, oporteret di- peccando scilicet, et mendacium docere alium esse judicem mundi.

cendo. Ut veniant bona, scilicet, ut Dei Deinde cum dicit, Si enim veritas, veritas et justitia commendetur , sicut ostendit idem per humanum judicium. blasphemamur, id est, sicut quidam Et cirea hoc etiam tria facit. Primo blasphemando nobis imponunt. (Infra proponit falsum intellectum prædicto- 1. Corinthiorum 4.) Blasphemamur et rum verborum. Secundo ponit incon- obsecramus ; et sicut quidam aiunt nos dicere verba nostra depravando. prævaricantur et inique agunt : quod (2 Pet. ult.) Quæ indocti et instabiles dicitur ex persona impiorum. Vel quo-depravant; hæc autem excludit sub- rum scilicet , hæc nobis false impodens: Quorum condemnatio justa est, nentium damnatio justa est. Juste id est, eorum qui faciunt mala ut ve enim condemnantur perversores sacræ niant bona : sicut enim non est verum doctrinæ. (Apoc. ult.) Si quis apposussyllogizandum ex falsis, ita non est rit ad hæc, apponet Deus plagas scrips perveniendum ad bonum finem per tas in libro isto. mala. (Jer. 12 ) Bene est omnibus qui

LECTIO 2.

Ostenduntur Judæi ac Gentes æquales esse in statu præcedentis culpa, ac mira

habetur expositio super Davidis versiculis, ac demum quomodo lex iis qui in lege sunt loquatur.

esse.

9. Quid igitur? præcellimus eos? Ne- quantum ad divina beneficia , hic ex

quaquan. Causati enim sumus Ju cludit eorum inanem gloriam , qua se doos et Græcos omnes sub peccato Gentibus ad fidem conversis præfere

bant. Et primo proponit quod intendit: 10. Sicut scriptum est: Quia non est jus- secundo probat propositum, ibi, Caytus quis quam.

sati enim sumus. Dicit ergo primo, ita 11. Non est intelligens, non est requirens

dictum est, quid amplius est Judæo ? Deum

Primum quidem, quia tradita sunt illis 12. Omnes declinaverunt, simul inutiles

eloquia Dei. Quid igitur dicemus nos facti sunt, non est qui faciat bonum,

Judæi ad fidem conversi? nunquid prænon est usque ad unum.

cellimus eos scilicet Gentiles ad fidem 13. Sepuchrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant, venenum

conversos ? de quo erat inter eos eonaspidum sub labiis eorum.

tentio. (Luc. 22.) Facta est contentio 14. Quorum os maledictione et amario inter discipulos Jesu quis esset major. tudine plenum est.

Et respondens subdit, Nequaquam, 15. Veloces pedes eorum ad effunden. Sed hoc videtur contra præmissa, in dum sanguinem.

quibus dictum est, multum per om16. Contritio et infelicitas in viis eorum. nem modum amplius est Judæo. Sed 17. Et viam pacis non cognoverunt. ad hoc respondetur in Glossa, quod 18. Non est timor Dei ante oculos eo- illud fuit dictum quantum ad esse quod rum.

habebant Judæi tempore legis : hoc 19. Scimus autem quoniam quæcumque autem nunc dicit Apostolus secundum lex loquitur: his qui in lege sunt lo

statum gratiæ, quia ut dicitur (Col.3.) quitur. Ut omne os obstruatur, et sub

In Christo non est Gentilis et Judæus, ditus fiat omnis mundus Deo.

circumcisio et præputium, quia scilicet 20. Quia ex operibus legis non justifica

non faciunt differentiam quantum ad tur omnis caro coram illo: per legem

statum gratiæ. Sed hæc responsio non enim cognitio peccati.

videtur esse omnino secundum intenPostquam Apostolus ostendit præ- tionem Apostoli , quia infra ostendet rogativam Judacorum supra Gentiles quod etiam dum sub lege erant pec

catis subjacebant, sicut et Gentiles, ris rectitudinem, et hoc est justitia, vel amplius. (Ezech. 5.) Ista est Jeru- quam excludit dicens, sicut scriptum salem, in medio Gentium posui eam, et est, scilicet in (Ps. 14.) Quia non est in circuitu ejus terras, contempsit ju- justus quisquam. (Mich. 7.) Et periit dicia mea ut magis esset impia quam sanctus de terra, et rectus in hominiGentes. Sic igitur dicendum est quod bus non est, quod quidem dupliciter supra ostendit prærogativam divino- potest intelligi. Uno modo quod intelrum beneficiorum : unde non dixit quod ligatur, nullus est justus in se ex seJudæus esset excellentior : sed quod ipso, sed ex se quilibet est peccator, aliquid esset Judæo amplius donatum, ex solo autem Deo habet justitiam. hic autem excludit excellentiam per- (Exod. 34.) Dominator Domine Deus sonarum: quia illi qui divina beneficia misericors et clemens , qui aufers iniacceperunt non sunt illis debite usi. quitatem , atque peccata , nullusque Deinde cum dicit: Causati enim sumus, apud te per se innocens est. Alio modo ostendit propositum, et primo quod quod nullus est quantum ad omnia Judæi non excedunt Gentiles quantum justus, quin aliquod peccatum habeat ad statum peccati , secundo quod non secundum illud (Prov. 20.) Quis poexcedunt quantum ad statum justitiæ, test dicere, mundum est cor meum? Eccl ibi: Nunc autem sine lege. Primum os- 7.) Non est homo justus in terra qui tendit dupliciter. Primo quidem ex his faciat bonum , et non peccet. Tertio quæ supra dicta sunt. Secundo per etiam potest intelligi, ut referatur ad auctoritatem, ibi: Sicut scriptum est. populum malorum , inter quos nullus

Dicit ergo, Causati enim sumus, est justus. Est enim consuetudo scripid est ; causando rationibus ostendi- turæ , ut quandoque loquatur de toto mus Judæos alquæ Græcos , id est, populo ratione malorum, quandoque Gentiles, Omnes sub peccato esse. ratione bonorum, ut patet (Jer.16.) Ubi (Is. 1.) A planta pedis usque ad ver- dicitur quod cum complesset Jeremias ticem non est, etc. Ostendit enim primo loqui omnia quæ præceperat ei Domiquod Gentiles veritatem Dei cognitam nus ut loqueretur ad universum popuin impietate et in injustitia detine- lum , apprehenderunt eum sacerdotes bant: secundo quod Judæi lege sus- et prophetæ , et omnis populus dicencepta per prævaricationem legis Deum tes, morte moriatur. Et postea subdiinhonorabant. Deinde cum dicit, Sicut tur: dixerunt principes et omnis poscriptum est, ostendit propositum per pulus, non est viro huic judicium auctoritatem Psalmistæ, et primo in- mortis. Sed primi duo sensus magis ducit auctoritatem, secundo manifestat sunt secundum intentionem Apostoli. eam, ibi : Scimus autem. Circa primum Et hoc idem dicendum est in sequenduo facit. Primo ponit peccata omis- tibus. sionis , secundo peccata commissiopis, Secundum autem principium bon i ibi : Sepulchrum patens. Peccata autem operis est discretio rationis. Et hoc omissionis tangit dupliciter. Primo excludit subdens, Non est intelligens. quidem removendo principia bonorum (Ps.81.) Nescierunt neque intellexerunt. operum. Secundo removendo ipsa bona Et (Ps. 35.) Noluit intelligere. opera, ibi : Omnes declinaverunt. Sunt Tertium principium est rectitudo inautem tria bonorum operum principia, tentionis quam excludit subdens, Non quorum unum pertinet ad ipsam ope- est requirens Deum, intentionem suam

scilicet dirigendo ad ipsum. (Osece 10.) dicitur (Jer. 5.) Pharetra ejus quasi Tempus inquirendi Dominum , qui cum sepulchrum patens. Secundo, exhalat venerit docebit justitiam. Consequenter fætorem. (Matth. 23.) Similes sunt seexcludit ipsa bona opera. Et primo pulchris dealbatis quæ a foris parent quidem quantum ad offensionem divi- hominibus speciosa, intus sunt plena næ legis cum dicit, Omnes declinave- ossibus mortuorum et omni spurcitia. runt, scilicet a regula divinæ legis. Eorum ergo guttur est sepulchrum pa(Is. 66.) Omnes in viam suam declina- tens, ex quorum ore procedit turpiloterunt. Secundo quantum ad ostensio- quii fætor. (Apoc. 9.) Et de ore ipsorum nem finis, unde subdit, Simul inutiles procedit ignis et fumus et sulphur. facti sunt. Hoc enim inutile dicimus, Secundo tangit circa peccatum oris quod non sequitur finem suum. Et ideo fraudem, cum dicit, Linguis suis docum homines a Deo declinant propter lose agebant. Aliud scilicet habendo in quem facti sunt, redduntur inutiles. corde , aliud in ore. (Jer. 9.) Sagitta (Sap. 4.) Impiorum multitudo non est vulnerans lingua eorum , dolum locuta utilis. Tertio excludit ipsa bona opera, est. cum subdit, Non est qui faciat bonum. Tertio ponit verborum noxietatem (Jer. 4.) Sapientes sunt ut faciant mala, cum dicit, Venenum aspidum sub labiis bene autem facere nescier unt. Subdit eorum: quia scilicet talia verba eveautem, Usque ad unum , quod potest niunt, quæ insanabiliter proximos ocuno modo intelligi exclusive, quasi di- cidunt, vel spiritualiter vel corporaliceret, præter unum , qui scilicet solus ter. (Deut. 32.) Fel draconum vinum fecit bonum redimendo humanum ge- eorum et venenum, etc. nus. (Eccl.7.)Virum de mille unum re- Quarto designat abundantiam horum peri, mulierem non inveni. Vel potest peccatorum, cum dicit, Quorum os maintelligi inclusive, quasi dicat, nec ledictione plenum est et amaritudine , etiam upus est purus homo qui faciat quia scilicet in talibus semper abundat bonum , scilicet perfectum. (Jer. 5.) maledictio, quia scilicet maledicunt de Quærile in plateis ejus an inveniatis aliis detrahendo , contra id quod dicivirum facientem judicium et quæren- tur (Infra 12.) Benedicite et nolite matem fidem.

ledicere. Et amaritudine , in quantum Deinde cum dicit, Sepulchrum pa scilicet non verentur in faciem proxitens, ponit peccato commissionis, et mi dicere injurinsa verba , quibus ad primo peccata oris. Secundo peccata amaritudinem provocantur, contra id operis, ibi: Veloces pedes eorum. Pec- quod dicitur (Ephes. 4.) Omnis amacata vero cordis ex his peccatis depre- ritudo tollatur a vobis. henduntur.. Circa peccatum oris qua- Deinde cum dicit, Veloces pedes eotuor ponit.

rum, tangit peccata operis , circa quæ Primo promptitudinem , seu turpi- tria tangit. Primo quidem promptitatudinem cum dicit, Sepulchrum patens dinem ad male agendum. Unde dicit, est guttur eorum. Sepulchrum enim Veloces pedes eorum. Prompti sunt pepatens duo habet. Est enim paratum des, id est affectus eorum. Ad effundenad recipiendum mortuum, et secundum dum sanguinem , id est, ad faciendum hoc, guttur hominis dicitur esse sepul- quæcumque gravia peccata, quia inter chrum patens quando est paratum ad cætera quæ committimus in proximum, dicendum mortifera, per quem modum homicidium est gravius. (Prov. 3.) Pe.

« PoprzedniaDalej »