Obrazy na stronie
PDF
ePub

quitur quod sit infinita secundum du- sunt, scilicet, meritum et præmium. rationem.

Ad meritum tria concurrunt. Primo Secundo apparet ex voluntate per quidem patientia, quod potest intelligi quam peccatur. Quicumque enim mor- uno modo de patientia Dei, de qua taliter peccat aversus ab incommuta- supra dictum est. An divitias bonitatis bili bono , finem constituit in bono et patientiæ, ut intelligantur illi esse commutabili, sicut fornicator in dilec- secundum patientiam boni operis, scitione carnis, avarus in pecunia. Et quia licet dispositi, qui bene patientia Dei finis per se appetitur, quicumque ap- utuntur bene operando. Alio modo petit finem, fertur in illud, volens illud potest intelligi de patientia hominis , semper obtinere, si aliquid aliud non quod etiam intelligi potest dupliciter. obsistat. Unde ille qui peccat mortali- Uno modo, secundum quod patientia ter, voluntatem habet perpetuo in pec. importat tolerantiam adversorum cum cato manendi, nisi forte per accidens, æquanimitate cordis. Hoc autem nesicut quando timet pænam, vel aliquod cessarium est , quod aliquis a bono aliud impedimentum. Unde conveniens opere non desistat propter mala quæ est, ut ex quo homo secundum suam patitur , et hoc est quod dicit, secunvoluntatem peccatum perpetuo obti- dum patientiam boni operis. (Jac. 1.) nendum appetit , quod æternaliter pro Patientia opus perfectum habet. (Luc. illo puniatur. Deus enim qui est in 21.) In patientia vestra possidebitis spector cordis præcipue ad voluntatem animas vestras. Secundo potest intelpeccantis attendit.

ligi patientia pro longanimitate, sive Tertio ex parte effectus peccati, quæ pro perseverantia, ut scilicet aliquis a est substractio gratiæ ex qua sequitur bono opere propter tædium non recequod homo, quantum est de se, per- dat. (Jac. ult.) Patientes estote fratres petuo maneat in peccato, a quo exire usque ad adventum Domini. (Ad Hebr. non potest pisi per auxilium gratiæ. 10.) Patientia vobis necessaria est. SeNon est autem conveniens ut durante cundum est bonitas operis, quod quiculpa cesset pæna, et ideo in perpe- dem dicitur bonum secundum ordituum durat pena. Quod autem dicitur nem ad debitum finem , et secundum reddere unicuique secundum opera sua, quod convenit regulæ debitæ, quæ est non est intelligendum secundum æqua. lex Dei et ratio humana. (Gal. ult.) litatem operum, quia præmium excedit Bonum facientes non deficiamus. meritum, sed secundum proportionem, Secundo tangitur rectitudo intenquia bonis retribuet bona , et melio- tionis quærentibus vitam æternam , ribus meliora. Et eadem ratio est de ut scilicet in malis quæ homo patitur, malis.

vel in bonis quæ agit non quærat aliDeinde cum dicit: His quidem qui se quid temporale, sed æternum. (Matth. cundum patientiam. Manifestat propo- 6.) Primum quærite regnum Dei. Ex situm, et primo quantum ad opera, parte etiam præmii tangit tria, quosecundo quantum ad personas, ibi : rum primum est gloria, quæ significat In omnem animam. Quantum autem ad claritatem sanctorum, etiam intrinopera ostendit veritatem divini judicii, secam , qua replebuntur in mente, primo quidem in bonis : secundo in secundum illud (Is. 58.) Implebit splenmalis , ibi: His autem qui ex conten- doribus animam tuam : et exterioCone. Circa primum duo consideranda rem, qua splendebunt in corpore. (Matth. 13.) Fulgebunt justi sicut sol judicii non credentes. (Ezech. 18.) in regno patris eorum. (Ps. 149.) Ex- Dixistis, non est æqua via Domini. ultabunt sancti in gloria. Secundo tan- Tertio potest intelligi de veritate vitæ gitur honor, per quem significatur cui non acquiescunt, qui perverse visanctorum dignitas, et reverentia quæ vunt. (Joan. 3.) Qui facit veritatem, eis exhibetur ab omni creatura. Erunt venit ad lucem. enim reges et sacerdotes. (Apoc. 5.) Tertio autem tangitur malitia in hoc Fecisti nos Deo nostro regnum et sa- quod dicit, Credunt autem iniquitati, cerdotes. Et ulterius computabuntur vel quia consentiunt persuadentibus inter filios Dei, secundum illud (Sap. iniquitatem. (Prov. 17.) Malus obedit 5.) Ecce quomodo computati sunt in- linguæ iniquæ. Vel quia credunt imter filios Dei. (Ps. 138.) Nimis hono- punitatem peccatorum quæ in divirati sunt amici tui Deus.

nam iniquitatem redundaret. (Eccl. 5.) Tertio tangitur incorruptio, quia Ne dixeris, peccavi, et quid mihi accidit scilicet illa gloria et honor non erunt triste ? Vel credunt iniquitati, id est, transitoria, sicut ea quæ sunt in hoc infidelitati, scilicet doctrinæ quæ est mundo. (1 Cor. 9.) Illi quidem ut cor- contra fidem. (Thess. 2.) Judicentur ruptibilem coronam accipiant, nos omnes qui non crediderunt veritati, sed autem incorruptam.

consenserunt iniquitati. Deinde cum dicit, His autem, os- Ex parte autem pænæ quatuor potendit veritatem divini judicii in ma- nuntur, quæ quidem dupliciter dislis, in quibus etiam tangitur culpa et tingui possunt. Uno modo ut ira, id pæna. Et quantum ad culpam tan- est, pæna et vindicta corporalis intelguntur tria, quorum primum est. ligatur esse post judicium, Sopho. 1. contentionis pertinacia, quæ quidem Dies illa, dies iræ. Indignatio autem primo potest intelligi hominis ad Deum in judicio, quando impii sibi ipsis inbeneficiis ad se vocantem , contra dignabuntur, fit ex peccatis quæ comquem homo contendere videtur divinis miserunt. (Sap. 5.) Erravimus a via beneficiis resistendo. (Deut. 31.) Ad veritatis. Tribulatio autem et angushuc vivente me et ingrediente vobiscum tia pertinent ad animam separatam a semper contentiose egistis contra Do- corpore ante resurrectionem.(Prov. 1.) minum. Secundo potest intelligi de Quando venerit super vos tribulatio et contentione hominis contra fidem. (2 angustia. Vel alio modo possunt disTim. 2. ) Noli verbis contendere. Ter- tingui, ut prima duo accipiantur ex tio potest intelligi de contentione ho- parte Dei, cujus ira dicitur dispositio minum ad invicem, quæ contrariatur ad puniendum, quæ est malis horricharitati, quæ est mater virtutum. bilis. (Apoc. 6.) Dicent montibus et (Jac. 3.) Ubi zelus et contentio, ibi petris : Cadite super nos, etc. Indignainconstantia et omne opus pravum. tio ejus refertur ad hoc quod pecca

Tertio ponitur duritia eorum, sci- tores indignos reputabit vita æterna. licet, qui non acquiescunt veritati. (Ps. 94.) Quibus juravi in ira mea Quod potest uno modo intelligi de si introibunt. Alia vero accipiuntur ex veritate fidei. (Joan. 8.) Si veritatem parte hominis. Et tribulatio quidem dico, quare non creditis mihi ? Alio dicitur a tribulo, qui pungit, unde modo de veritate divinæ justitiæ, cui ad tribulationem polest pertinere omnon acquiescunt, veritatem divini ne quod dolorem infert. Sup. 1. Vox

diei Domini amara tribulabilur ibi for- gloriam et honorem. Tertium vero tis. Angustia autem dicitur ex hoc, scilicet pacem ponit locum incorrupquod animus hominis angustiatur non tionis, quam includit pax, et multa valens invenire remedium contra ma- alia comprehendit. Non enim potest la quæ timet, vel jam patitur. (Dan. esse pax hominis perfecta quamdiu 13.) Angustic mihi sunt undique , et aliquis timet se amissurum bona quæ quid eligam ignoro. (Job. 27.) Nunquid habet, sed tunc aliquis habet veram clamorem illius audiet Deus cum ve- pacem cordis, quando habet omnia nerit super illum angustia ?

quæ concupiscit, et ea perdere non Deinde cum dicit, In omnem ani- timet. (Is. 32.) Sedebit populus meus mam, ostendit veritatem divini judicii in pulchritudine pacis. Et in his etiam quantum ad personas. Et primo pro- primatum Judæis attribuit, quia eis ponit hujus æquitatem. Secundo ra- sunt primo promissa , et in eorum tionem assignat, ibi : Non est enim promissiones gentes introierunt. (Jopersonarum. Tertio rationem mani. an. 4.) Alii laboraverunt et vos in lafestat, ibi : Quicumque enim. Verita- bores eorum introistis. tem quidem divini judicii quantum ad Deinde cum dicit, Non enim est acpersonas ostendit primo in malis, ceptio, assignat rationem dictorum, cum dicit : In omnem animam homi- quia sc. non est personarum acceptio nis operantis, id est contra omnem apud Deum, ( Act. 10.) Non est peranimam, quia sicut gloria sanctorum sonarum acceptor Deus. Opponitur auab anima ad corpus devenit, ita re- tem personarum acceptio justitiæ disproborum pæna primo et principaliter tributivæ, per quam aliquis distribuit est in anima, et secundo in corpore, unicuique secundum dignitatem perquod propter defectum vel culpam sonarum ; ergo acceptio est quando apimæ resurget passibile. (Ezech. 18.) præter dignitatem datur alicui plus Anima que peccaverit ipsa morietur. vel minus, Tunc autem hoc fit præter

Dicit autem : Judæi primum et Græci. dignitatem, quando hoc fit non propter quia Judæis major pæna debebatur conditionem sed propter personam tanquam cognoscentibus Dei volun- quæ facit ad causam. Hoc est enim tatem per legem. (Luc. 12.) Servus causam accipere, scilicet quasi regusciens voluntatem domini sui, et non lam operandi, sed propter personam, fecit, etc. digne plagis vapulabit mullis. quasi ipsa persona accipiatur ut cauEt similiter Christiani quantum ad sa aliquid faciendi , puta si aliquis det idem peccatum, adulterium vel fur- alicui propter consanguinitatem plus tum, graviori pæna puniuntur quam de bonis patrimonialibus, non est acinfideles. (Hebr. 10.) Quanto magis ceptio personarum, quia consanguiniputatis majora mereri supplicia qui tas est conveniens causa propter quam filium Dei, etc. Sed quantum ad 10- de talibus bonis debeat habere. Si autam pænam gravior est pæna infide- tem propter consanguinitatem aliquis lium propter peccatum infidelitatis, prælatus det alicui plus de bonis Ecquod est gravissimum. Unde dicitur clesiasticis, potest hoc ad acceptionem (1 Pet. 3.) Quod super incredulos ira personarum pertinere, si alia idoneiDei manet.

tas non concurrat. Non enim consanSecundo manifestat in bonis, et guinitas est ratio conveniens distriponit primo duo, quæ supra dixit bulionis bonorum spiritualium. Quia igitur Deus omnia convenientissima ceptum legis. (Joan. 12.) Sermo quem ratione facit, non cadit in ipsum per- locutus sum vobis ille judicabit eum in sonarum acceptio. Dicitur enim (Sap. novissimo die. 8.) Quod disponit omnia suaviter : Quidam autem ex hoc modo loqused videtur acceptor personarum, quia endi occasionem erroris sumpserunt. peccatorum quosdam in suis peccatis Quia enim Apostolus non dicit, quirelinquit, quosdam ad se vocat. Sed cumque in lege peccaverit per legem dicendum quod personarum acceptio peribit, sicut dixerat de his qui sunt opponitur justitiæ. Unde locum habet sine lege, quod sine lege peribunt, crein his quæ dantur ex debito, quod at diderunt quod illi qui post legem tendit justitia : Deus autem non ex susceptam peccant, judicentur æquadebito, sed gratis peccatores ad poeni. liter, scilicet in præsenti, non tamen tentiam vocat. Si enim ex operibus, pereunt. Sed sicut dicit Glos. quis jam non ex gratia, ut dicitur (infra 11.) Christianus dicat non perire Judæum (Et Tit. 3.) Non ex operibus justitice si non credat in Christum, cum Doquæ fecimus nos, sed secundum suam minus dicat quod tolerabilius erit misericordiam salvos nos fecit. In ta- Sodomæ in die judicii quam eis, ut libus autem beneficiis gratis datis non habetur (Matth. 12.) Unde (Ezech. 13.) solum Deo, sed etiam homini liberum Nolo mortem peccatoris. Utitur autem est dare cui voluerit. (Matth. 20.) An tali diversitate in loquendo, quia ut non licet mihi quod volo facere?

Grey. dicit in moralibus super illud Deinde cum dicit, Quicumque enim, (Job. 36.) Judicium pauperibus tribuit. exponit prædictam rationem. Quod Quidam in futuro judicio perienim non sit personarum acceptio bunt, sed non judicabuntur, id est apud Deum, patet per hoc quod om. impii, qui sunt sine fide et lege Dei. nes qui peccant puniuntur. Unde pri- (Ps. 1.) Non resurgent impii in judimo loquitur quantum ad illos qui le- cio, quia scilicet non est locus discepgem non susceperunt, dicens, quod tandi contra eum, qui totaliter aliequicumque peccaverit sine lege, sci- nus est a Deo. (Joan. 3.) Qui non licet, Moysi, accepta a Deo, sine lege credit, jam judicatus est. peribit, id est condemnabitur, non Alii vero qui lege. Dei et fide suspropter legis transgressionem. (Job. 4.) cepta peccant ita peribunt, quod elia. Quia nullus intelligit in æternum pe- am judicabuntur, quasi quadam disribunt. Secundo loquitur quantum ad ceptatione cum eis facta. Unde (Ezech. illos qui legem scriptam acceperunt, 34.) dieitur Ecce ego judico inter peet dicit quod quicumque peccaverunt cus, et pecus arietum et hircorum. Siin lege, id est, post legem scriptam, cut et Rex (ut Gregorius dicit) hostes judicabuntur per legem, id est, prop- condemnat absque audientia, cives ter hoc quod transgressi sunt præ- autem cum diligenti audientia.

LECTIO 3.

Gloria Judæorum, qui in lego gloriabantur, inanis esse ostenditur, cum lex nec

audita tantum, nec tantum suscepta justificet.

13. Non enim auditores legis justi sunt se per solum legis auditum justificari. apud Deum : sed factores legis jus- Unde dicit, ita dictum est : peccantes tificabuntur.

in lege, judicentur per legem. Non 14. Cum enim Gentes quæ legem non enim auditores legis ex hoc ipso quod

habent, naturaliter ea, quæ legis sunt legem audiunt, justi sunt apud Deum, faciunt, ejusmodi legem non haben- et si apud homines justi reputantur. tes, ipsi sibi sunt lex.

( Matth. 7.) Qui audit verba mea et 15. Qui ostendunt opus legis scriptum

non facit ea, similis est viro stulto. in cordibus suis, testimonium red

(Jac. A ) Si quis auditor est verbi et dente illis conscientia ipsorum, et inter se invicem cogitationum accu

non factor, etc. Secundo astruit quod santium, aut etiam defendentium.

factores legis sunt justi, cum dicit, 16. In die cum judicabit Deus occulta

sed factores legis justificabuntur. hominum, secundum Evangelium me

endum. Frangelium me- (Matth. 7, Omnis qui audit verba um, per Jesum Christum.

mea el facit ea, assimilabitur viro, etc.

(Jac. 1.) Estote factores verbi et non Postquam Apostolus confutavit hu- auditores tantum. (Ps. 110.) Intellecmanum judicium, quo se Gentiles et tus bonus omnibus facientibus eum. Judæi mutuo judicabant, et divinum Sed circa secundum videtur esse judicium commendavit, hic procedit ad quod infra 3. dicitur. Ex operibus ostendendum ea quibus Judæi gloria- legis non justificabitur omnis caro bantur, eis non sufficere ad salutem: coram eo. Non ergo aliqui ex hoc quod et primo ostendit propositum , se- opera legis faciunt, justificantur. Sed cundo solvit ea, quæ in contrarium dicendum est quod justificari triplicidici possent. 3. cap. ibi : Quid ergo ter accipi potest. amplius, etc. De duobus Judæi gloria- Uno modo potest accipi quantum bantur, scilicet de lege et circumci- ad reputationem, ut tunc aliquis jussione, quæ non erat ex lege Moysi, tificari dicatur, quando justus repused ex patribus, ut dicitur (Joan. 7.) tatur. (Ezech. 16.) Justificasti sorores Primo ergo ostendit quod lex audita tuas scilicet per reputationem. Et sesive recepta, non sufficiebat ad salu- cundum hoc potest intelligi, Factores tem. Secundo ostendit idem de cir- legis justificabuntur, id est, justi. cumcisione, ibi : Circumcisio quidem, apud Deum et homines reputabuntur. etc. Circa primum duo facit. Primo Secundo per executionem justitiæ, proponit quod intendit. Secundo ma- inquantum, scilicet, opera justitiæ nifestat propositum, ibi : Cum enim exequuntur. (Luc. 18.) Descendit hic Gentes.

justificatus in domum suam, quia sciCirca primum proponit duo. Unum licet, publicanus opus justitiæ fecerat excludendo , alterum asserendo. Ex- confitendo peccatum. Et hoc modo cludit enim quod Judæi opinabantur verificatur quod hic dicitur, Factores

« PoprzedniaDalej »