Obrazy na stronie
PDF
ePub

enim. Circa primum duo facit. Primo missum judicium absque debita veriproponit mutuo se judicantes inexcu- tatis cognitione : contra id quod dicisabiles esse. Secundo assignat ratio- tur (Job. 29.) Causam quam ignoranem , ibi : In quo autem. Primo ergo bam diligentissime investigabam. Alio concludit ex præmissis, dicens: Prop modo, quando aliquis usurpat sibi juter quod gentiles veritatem de Deo dicium de occultis , de quibus solus cognitam in injustitia detinuerunt. O Deus judicare habet. Contra id quod homo qui judicas alium hominem in- dicitur (1 Cor. 4.) Nolite ante temexcusabilis es, sicut supra 1. dixit, pus judicare quoadusque veniat Doita ut sint inexcusabiles. Addit autem minus, qui illuminabit, etc. Omnis. Quasi dicat , quicumque sis, Est autem aliquid occultum, non sive Gentilis, sive Judæus, quia etiam solum quo ad nos, sed secundum sui Gentilis de quo magis videbatur, non naturam , ad solam Dei cognitionem potest excusari per ignorantiam , sicut pertinens. Primo quidem cogitatio supra ostensum est. (1 Cor. 4.) Nolile cordis, secundum illud (Jer. 17.) ante tempus judicare. Deinde cum di- Pravum est cor hominis et inscrutabile, cit, In quo enim, assignat rationem, quis cognoscet illud ? Ego Dominus excludendo causam excusationis. Pri- scrutans corda , et probans renes. Semo quidem ignorantiam. Secundo in- cundo contingens futurum, secundum nocentiam, ibi : Eadem enim. Ignoran- illud (Is. 41.) Annunciate quæ ventia quidem excluditur per judicium : tura sunt in futurum , et dicemus quia quicumque enim judicat aliquem quasi dii estis vos. Et ideo sicut dicit August. male agentem , demonstrat se cognos- de sermone Domini in monte. Duo sunt cere illud esse malum, et ex hoc osten- in quibus temerarium judicium cavere dit esse condemnabilem : et hoc est debemus: cum incertum est quo aniquod dicit, Ideo, inquam, es inexcusa- mo quidque factum fuerit, vel cum bilis. In quo enim judicas alterum incertum est, qualis quisque futurus quasi male agentem, teipsum condem- est, qui nunc vel bonus vel malus apnas, id est, ostendis te esse condem- paret. Primum ergo judicium non est nabilem. (Matth. 7.) Nolite judicare et condemnationis causa , sed secundum non judicabimini. Non tamen creden- et tertium. dum est, quod omne judicium sit con- Deinde cum dicit, Eadem enim, exdemnationis causa.

cludit aliam excusationis causam, sciEst enim triplex judicium. Unum licet innocentiam, quasi dicat. Ideo tu quidem justum, quod scilicet fit se qui judicas alios, teipsum condempas, cundum regulam justitiæ. (Sap. 1.) Di- quia tu eadem agis quæ judicas, id est, ligite justitiam qui judicatis terram. de quibus alios condemnas : et ita viAliud est judicium non justum, quod detur quod contra conscientiam agis. scilicet fit contra regulam justitiæ. (Matth. 7.) Quid autem vides festucam (Sap. 6.) Cum essetis ministri regni in oculo, etc. Est tamen sciendum quod ejus non recte judicastis. Est autem non semper cum aliquis aliquem juditertium judicium temerarium, contra cat de peccato quod ipse committit, per quod dicitur (Eccl. 6.) Ne temere hoc ipsum seinper sibi condemnatioquid loquaris. Quod quidem dupliciter nem acquirit, quia non semper more committitur. Uno modo, quando aliquis taliter peccat sic judicando: semper procedii circa id quod est sibi com- tamen suam damnationem manifestat.

Si enim publice sit in peccato de quo et testis. Non etiam fallitur falsis allealium judicat, videtur scandalizare gationibus, secundum illud (Job 41.) judicando, nisi forte humiliter se simul Non parcam ei quasi verbis potentibus, cum illo reprehendat pro suo peccato et ad deprecandum compositis. ingemiscens. Si vero sit in eodem pec- Deinde cum dicit, Existimas autem, cato, occulte, non peccat judicando excludit opinionem contrariam. Et prialium de peccato eodem, maxime cum mo ponit eam. Secundo assignat cauhumilitate et conatu ad resurgendum: sam, ibi: An divitias. Tertio improut Augustinus dicit in libro de sermone bat, ibi : Ignoras. Dicit ergo primo. Domini in monte. Primum cogitemus Ita dixi quod judicium Dei est secuncum aliquem reprehendere necessitas dum veritatem in eos qui talia agunt. nos cogit, utrum tale sit vitium , quod Sed nunquid, o homo, quicumque es, nunquam habuimus: et tunc cogitemus qui judicas eos qui talia agunt, et nos etiam habere potuisse, vel tale tamen facis ea , superioris judicium quod habuimus, et jam non habemus: non times ? existimas quia tu effugies et tunc tangat memoriam fragilitas judicium Dei? Quasi dicat, si hoc excommunis, ut illam correctionem non istimas, falsa est æstimatio tua. (Ps. odium, sed misericordia præcedat. Si 138.) Quo ibo a spiritu tuo ; et quo a autem invenimus nos in eodein vitio facie tua fugiam ? (Job 11.) Effugium esse, non objurgemus, sed congemis- peribit ab eis. camus, et ad pariter condolendum in- Deinde cum dicit An divitias, ostenvitemus.

dit causam hujus falsæ æstimationis. Deinde cum dicit, Scimus enim, as- Quia enim homo non statim punitur a truit et commendat divinum judicium, Deo pro peccato, æstimat se non esse et circa hoc tria facit. Primo ponit di- puniendum. Contra id quod dicitur vini judicii veritatem. Secundo exclu- (Eccl. 5.) Ne dixeris in corde tuo, dit contrariam opinionem, ibi : Existi- peccavi, et quid accidit triste ? Altissimas. Tertio manifestat veritatem, ibi: mus enim est patiens redditor. El (Eccl. Quireddet unicuique. Dicit ergo primo, 8.) Etenim quia non profertur cito Ideo dico quod teipsum condemnas, contra malos sententia, absque ullo ticum eadem agis, quæ judicas. Scimus more filii hominum perpetrant mala. enim, id est, pro certo tenemus, quo- Attamen peccator ex eo quod centies niam judicium Dei est in eos qui talia facit malum, et per patientiam sustenagunt, id est , imminet eis divinum tatur, non debet contemnere, sed adjudicium. (Job 19.) Ultor iniquitatis vertere quod est bonum timentibus est gladius, et scitote esse judicium. eum. Et ideo hic dicit. An contemnis, (Eccl. ult.) Cuncta quæ fiunt adducet secundum illud (Prov. 18.) Impius Deus in judicio. Item scimus quod hoc cum in profundum peccatorum venerit judicium est secundum veritatem. (Ps. contemnit divitias, id est abundantiam. 95.) Judicabit orbem terræ in æquitate. (Ephes. 2.) Deus qui dives est in miseHominis autem judicium,etiam si juste ricordia bonitatis ejus, per quam scijudicet, non semper est secundum veri- licet in nos diffundit bona secundum latem negotii, sed secundum dicta testi. illud (Ps. 144.) Aperis tu manum tuam, um, quæ quandoque dissonanta verita- et omnia imples bonitate. Nam bonum te. Sed hoc non est in divinojudicio: quia diffusionis rationem importat secunut ipse dicit (Jer. 29.) Ego sum judex dum Dionysium. (Thren. 3.) Bonus est Dominus sperantibus in eum. Et pa- neficium non cognoscit , quam qui tientiæ , per quam, scilicet , sustinet diminuit, quod est contemnere. Deinde graviter et ex malitia peccantes. (Ps. cum dicit, Secundum duritiam, osten7.) Deus judex justus et patiens, nun- dit periculum contemptus , dicens , quid irascitur per singulos dies ? Et secundum autem duritiam , quia scililonganimitatis , per quam scilicet diu cet ob beneficia divinæ bonitatis non sustinet homines ex infirmitate pec- emollitur. (Eccl. 3.) Cor durum male cantes, diu tamen in peccato perma- habebit in novissimo, et cor impeninentes. (2 Pet. ult.) Longanimitatem tens, quod scilicet ad pænitentiam non Domini nostri Jesu Christi, salutem flectitur ex Dei patientia et longanimiarbitramini.

tate. (Jer. 8. Nullus est qui agat pceDeinde cum dicit, Ignoras, improbat nitentiam super peccato suo. Thesauprædictam causam , scilicet contemp- rizas tibi iram, id est multiplicas tibi tum divinæ patientiæ , et primo fruc- reatum pænæ. (Jac. 5.) Thesaurisastis tum divinæ patientiæ demonstrat : se- vobis iram in novissimis diebus. Unde cundo periculum contemptus , ibi : et hic sequitur, In die iræ , id est in Secundum duritiam autem. Dicit ergo die judicii: de qua dicitur Sopho. 1. primo, mirum est quod contemnis. Dies illa dies iræ, quia scilicet nunc Numquid igitur ignoras quoniam beni- Deus vindictam non infert, quam tunc gnitas Dei differentis pænam ? (2 Pet. inferet , secundum illud (Ps. 74.) Cum 3.) Non tardat Dominus promissis, sed accepero tempus, ego justitias judicapatienter agit propter vos, nolens ali- bo. Et revelationis justi judicii Dei , quos perire, sed ad poenitentiam rever- quia tunc revelabitur justitia divini ti. (18. 3.) Expectat vos Deus ut mi- judicii, quod nunc non creditur esse, sereatur vestri. Videtur autem Apos, aut non videtur esse justum. (Is. 56.) tolus, ut in Glos. dicitur , tres gradus Juxta est salus mca ut veniat, et justipeccatorum tetigisse. Primo quidem tia mea ut reveletur. Et quia Glossa impunitatem sibi promittentium. Se- hic dicit , quod per duritiam et cor cundo contemnentium Dei bonitatem. impænitens significatur peccatum in Tertio vero ignorantium. Unde dicit Spiritum Sanctum, quod est irremisGlos. Peccas, o homo, dum tibi impu- sibile : ideo oportet. videre quid sit nitatem promittis, gravius peccas, quia peccatum in Spiritum Sanctum, et quocontemnis , et gravissime peccas , quia modo sit irremissibile. ignoras. Sed videtur hoc esse falsum, Est igitur sciendum, quod secundum nam ignorantia alleviat peccatum ma- antiquos doctores Ecclesiæ qui fuerunt gis quam aggravet. Est igitur secun- ante Augustinum, scilicet, Athanasium, dum quosdam intelligendum gravissi- Hilarium , Ambrosium , Hieronymum, me, id est periculosissime, quia qui et Chrysostomum, peccatum in Spiriignorat peccatum , non quærit reme- tum Sanctum dicitur blasphemia, qua dium. Vel gravissime propter ignoran- opera Spiritus Sancti spiritui immuntiæ speciem , quæ ad infide:itatem do attribuuntur, ut patet (Matth. 12.) pertinet, quæ est gravissimum pecca- quod quidem dicitur irremissibile et tum. Unde dicitur (1 Cor. 14.) Si in hoc sæculo et in futuro, quia pro quis ignorat, ignorabitur. Vel gravis- hoc peccato puniti sunt Judæi, eliam sime in genere ingratitudinis. Augus- in hoc sæculo per Romanos, et in fututinus : Magis enim est ingratus qui be- ro per dæmones. Vel quia non habet

aliquam rationem excusationis, sicut tate, quæ contrariatur potentiæ, quæ habebat blasphemia, quam dicebant in est appropriala patri. Sic ergo peccaChristum, inquantum erat filius homi- tum quod est in patrem , vel in filium, nis: secundum illud (Matth. 11.) Ecce dicitur remissibile, quia ex hoc ipso homo vorax et potator vini. Ad quod peccatum videtur aliquam excusatio poterant induci per infirmitatem car nem habere, quia ex ignorantia , vel nis, sicut et in veteri testamento, quia ex infirmitate committitur. Quod aufilii Israel murmuraverunt pro defectu tem ex certa malitia committitur, nulpanis et aquæ: ut legitur (Exod. 16.) lam in se habet excusationis causam: Quasi humanum fuit et facile remissi- sed ideo dicitur irremissibile, quia bile , sed quod postea dixerunt coram non habet in se, unde remittatur, licet idolo: (ut Exod. 22.) Isti sunt dii tui quandoque Deus illud ex sua bonitate Israel qui te eduxerunt de terra Ægypti: remittat, sicut quandoque ex sua virpeccaverunt in Spiritum Sanctum, sci- tute curat morbum qui est de se inculicet, opus Dei dæmonibus attribuen- rabilis. Et secundum hoc assignantur tes. Unde et eorum peccatum dicitur sex species peccati in Spiritum Sancirremissibile, cum Dominus subdit, tum, excludentes ea per quæ peccatum Ego autem in die ultionis visitabo pec- remittitur , quorum prima duo accicatum eorum. Augustinus autem dicit, piuntur per respectum ad ea quæ se peccatum in Spiritum Sanctum esse tenent ex parte Dei, scilicet spes diviverbum vel blasphemiam , quam qnis næ misericordiæ, cui opponitur desdicit contra Spiritum Sanctum, per peratio : et timor divinæ justitiæ, cui quem fit remissio peccatorum, secun- opponitur præsumptio. Alia vero duo dum illud (Joan. 20.) Accipite Spiri- accipiuntur ex parte hominis, scilicet, tum Sanctum, quorum remiseritis pec- contemptus boni commutabilis, cui opChod, etc. Et hoc quidem corde, scilicet, ponitur obstinatio, quæ hic duritia ore et opere , dum aliquis perseverat dicitur, per quam scilicet aliquis firin peccato usque in finem ultimum. Et mat animum suum ad peccatum : et sic finalis impænitentia , est peccatum destinatio aversionis a Deo, cui oppoin spiritum , de qua manifestum est nitur cor impænitens, quod scilicet esse irremissibile.

nunquam proponit per pænitentiam Magistri vero sequentes dicunt pec. reverti ad Deum. Alia vero accipiuntur catum in Spiritum Sanctum , scilicet ex parte donorum Dei, quorum unum quod committitur ex certa malitia, quæ est fides, secundum illud (Prov. 15.) contrariatur appropriato Spiritui Sanc- Per fidem purgantur peccata, etc. huic to, scilicet bonitati, sicut et peccatum opponitur impugoatio veritatis agniin filium Dei , quod est ex ignorantia, tæ. Aliud autem est charitas, sequæ opponitur sapientiæ, quæ appro- cundum illud (Prov. 10.) Universa priatur filio. Et similiter peccatum in delicta operit charitas, et huic opponipatrem potest dici quod sit ex infirmi- tur invidentia fraternæ gratiæ.

LECTIO 2.

Ostenditur Deus verus judex, et operum æquissimus remunerator, quamvis

in hac mortali vita non videatur unicuique secundum opera reddere.

6. Qui reddet unicuique secundum ope- justitiam judicandi. (Ps. 74.) Cum acra ejus.

cepero tempus, ego justitias judicabo. 7. lis quidem qui secundum patientiam Et ideo alibi dicitur in (Ps. 27.) Se

boni operis , gloriam et honorem et cundum opera manuum eorum tribue incorruptionem quærunt, vitam aeter illis. пат :

Quantum ad personas attenditur ve8. His autem qui sunt ex contentione et ritas divini judicii, quia retributionis

qui non acquiescunt veritati, credunt æqualitas servabitur quantum ad om

autem iniquitati, ira et indignatio. nes. (2 Cor. 5.) Omnes nos manifestari 9. Tribulatio et angustia in omnem ani- oportet. Videtur autem quod non sit mam hominis operantis malum, Judæi secundum opera retributio futura, quia primum et Greeci.

peccato temporali pæna æterna retri10. Gloria autem et honor et pax omni buetur. Sed dicendum est quod sicut

operanti bonum , Judæo primum et August. dicit 21. de civitale Dei, In Græco:

retributione justitiæ non consideratur 11. Non enim est acceptio personarum æqualitas temporis inter culpam et pæeapud Deum.

nam , quia etiam secundum humanum 12. Quicumque enim sine lege peccave judicium pro culpa adulterii, quæ brevi runt, sine lege peribunt. Et quicum- hora committitur, infligitur pæna morque in lege peccaverunt, per legem tis; in qua non attendit legislator mojudicabuntur.

ram occisionis, sed potius quod per

mortem perpetuo excluditur a sociePostquam Apostolus proposuit veri- tate viventium. Et sic etiam suo modo tatem divini judicii, exclusa contraria homo pro culpa temporali punitur poeopinione, hic manifestat divini judicii na æterna. Et ideo non est mirum si veritatem, et primo proponit quod in- peccata commissa contra charitatem , tendit;secundo manifestat propositum, per quam scilicet , est societas inter ibi : His quidem qui secundum patien- Deum et homines, æternaliter divino tiam. Proponit autem primo veritatem judicio puniuntur. Et hoc quidem esse divini judicii quantum ad duo, scilicet, justum ex tribus apparet. quantum ad opera, et quantum ad per- Ex infinita diguitate Dei in quem sonas.

peccatur: tanto enim quis gravius pecQuantum ad opera quidem, quia in cat, quanto majorest dignitas personæ præsenti non reddit secundum opera, in quam peccatur, sicut plus peccat qui sed quandoquemale agentibus gratiam percutit principem, quam qui percutit largitur, sicut ipsi Paulo Apostolo, qui privatam personam. Et sic cum culpa prius blasphemus et persecutor mise- peccati mortalis sit quodammodo infiricordiam consecutus est : ut dicitur nita , oportet quod ei infinita pena res(4 Tim. 1.) Sed hoc non erit in die pondeat. Et sic cum non possit esse · judicii, quando erit tempus, secundum infinita secundum intentionem, relin

« PoprzedniaDalej »