Obrazy na stronie
PDF
ePub

tet me evangelizare regnum Dei, quia salvi fierent. Unde quod Dominus diideo missus sum. Tertio, quia est ab cit (Matth. 5.) Quod amplius est, sc. eo injunctum. (Marc. ult.) Prædicate quam simplex verbum, a malo est, evangelium omni creaturæ. Sed secun- non est intelligendum a malo ejus qui dum Aug. cum idem sit, testis est mi- jurat, sed ejus qui exigit juramentum: hi Deus, quod juro per Deum, videtur non quidem a malo culpæ, nisi in casu Apost. facere contra id quod Dominus quando existimat quis eum a quo exidicit (Matth. 5.) Ego dico vobis , non git juramentum esse falsum juratujurare omnino. (Jac. ult.) Ante omnia rum : tunc enim est grave peccatum, autem fratres mei, nolite jurare. Sed ut dicit August. Sed intelligit , esse a sicut dicit Aug. lib. contra Manich. malo pænæ, scilicet ignorantia qua Intellectus sacræ scripturæ ex aclibus nescimus an sit verum , quod dicitur sanctorum intelligitur. Idem enim spi- nobis. ritus quo sacræ scripturæ sunt editæ, Est autem duplex modus jurandi. secundum illud (2 Pet. 1.) Spiritu Unus quidem per simplicem attestasancto inspirati, locuti sunt sancti Dei, tionem, sicut cum dicitur, per Deum, sanctos viros ad operandum inducit. vel, testis est mibi Deus, et hoc modo (Infra 8.) Qui spiritu Dei aguntur , hi Apostolus jurat hic. Alius autem per sunt filii Dei. Ex hoc ergo quod Paulus execrationem , quando scilicet aliquis jurasse invenitur , ostenditur verbum implorat divinum testimonium secunDomini et Apost. Jacobi non sic esse dum aliquam pænam sibi infligendam intelligendum quasi juramentum sit si mentitur , secundum illud (Ps. 7.) omnino illicitum , sed quia ad hoc ho- Si reddidi retribuentibus mihi mamo niti debeat , ut quantum ex ipso la , etc. Et hoc etiam modo Apostolus est juramento non utatur tanquam jurat. (2 Cor. 1.) Testem Deum invoco quodam bono et per se appetibili, tum in animam meam. propter periculum quod imminet ex Consequenter hic ponit id supra frequenti juratione , ne homo labatur quod eum testem invocat, dicens, quod in perjurium propter labilitatem hu- memoriam vestri facio semper in oramanæ linguæ, secundum illud (Eccl. tionibus meis quæ sunt sine intermis23.) Jurationi non assuescat os tuum, sione, sc. quia semper in orationinam multi, etc. Tum etiam quia contra bus suis pro eis orabat propter utilireverentiam Dei facere videtur qui tatem communem, quæ ex eorum conipsum absque necessaria causa testem versione proveniebat. (1 Reg. 12.) inducit. Unde (Eccl. 23.) Nominatio Absit hoc peccatum a me in Domino , Dei non sit assidua in ore tuo. Unde ut cessem orare pro vobis. Quod autem nec Apost. jurasse invenitur nisi scri- dicit, Memoriam vestri facio, duplibendo : quando homo cum majori deli- citer potest intelligi. Uno modo sic, beratione et cautela loquitur. Est au- Memoriam vestri habeo, secundum iltem quandoque necessarium juramen- lud (Ps. 136.) Adhæreat lingua tum, ut fides verbo dicentis adhibea mea faucibus meis, si non meminero tur, quod quandoque utile est etiam tui. Alio modo, Menoriam vestri facio, ei qui audit. Et sic Apost. jurat prop- sc. orationem Deo, qui respicit orater utilitatem auditorum , quibus erat tiones humilium. Et sic dum sancti utile ut ei crederent, quasi non quæ pro aliquibus orant, quodammodo direns quod sibi utile est, sed multis, ut vino aspectui proponuntur, sicut et cætera sanctorum facta. Unde (3 Reg. contestans, sicut pro aliquo magno , 17.) dixit mulier ad Heliam : Ingres- quod mea merita excedit. (Prov. 18). sus es ad me , ut remorarentur ini- Cum obsecrationibus loquitur pauper, quitates meæ. Quasi illud sit in me- et dives effabitur rigide. Quod autem moria et in oculis Dei quod contra jus- inteuse desideratur, magnum desidetos agitur. Quod autem dicit, oratio- ranti videtur. Secundo ostenditur esse nes sine intermissione se habere, con- anxium , cum dicit, si quo modo. Quæ gruit ei , quod dicit (2 Thesk. ult.) enim anxie aliquis desiderat, quærit Sine intermissione orate. Et (Luc. 18.) adipisci quocumque modo , sive facili Oportet semper orare et nunquam de- sine laborioso. (Phil. 1.) Quid enim ficere. Quæ quidem possunt intelligi tri- dum omni modo prædicetur sive per bus modis. Uno modo, quantum ad ip- occasionem, sive per veritatem Christus sum actum orandi,et sic semper vel sine annuncietur. Et in hoc gaudeo , sed et intermissione orat, qui statutis tem- gaudebo. Tertio ostenditur esse diuporibus et horis orat. (Act. 3.) Pe- turnum in hoc , quod dicit, Tandem trus et Joannes ascendebant in tem- aliquando, sc. post longa desideria. plum ad horam orationis nonam. Alio Justi enim non ad horam , sed persemodo, quantum ad finem orationis, veranter afficiuntur. (Prov. 17.) Omni qui est , ut intellectus noster ascendat tempore diligit qui amicus est. Quarto in Deum. Et sic tamdiu homo orat, ostenditur esse rectum ex hoc, quod quamdiu totam vitam suam in Deum est divinæ voluntati conforme. Unde ordipat. (1 Cor. 10.) Sive manducatis, subdit, Prosperum iter habeam et hoc sive bibitis, etc. Tertio quantum ad in voluntate Dei id est secundum vocausam, dum enim aliquis agit, unde luntatem ejus , secundum quam solum alii pro eo orent, ipse orare videtur, aliquid reputo prosperum , sicut et ut patet in his qui dant eleemosynas Dominus dicit (Matth. 26.) Non mea pauperibus qui pro eis orant. (Eccl. voluntas, sed tua fiat. 29.) Conclude eleemosynam in sinu pau- Deinde cum dicit , Desidero enim, peris, etc. Sic ergo continuanda est lit- etc. Ostendit desiderii causam , quæ tera, gratias ago pro vobis , quia bona quidem est duplex. Una utilitas eorum vestra reputo quasi mea , quod patet qui erant visitandi. Unde dicit Desiex hoc, quod pro vobis oro, sicut pro dero cnim videre vos. (Phil. 1.) Cupio meipso.

omnes vos esse in visceribus Christi. Deinde cum dicit, Obsecrans, etc. Et hoc non in vanum , sicut est in probat affectum suum ex desiderio vi- amicitia seculari , sed ut impartiar id sitationis. Et primo ponit desiderium, est tradam vobis aliquid gratiæ spiriSecundo propositum exequendi , ibi, tualis, non tanquam auctor gratiæ, sed Nolo autem vos ignorare, etc. Circa sicut minister. (1 Cor. 4.) Sic nos primum duo facit. Primo ponit desi- existimet homo , ut ministros Christi , derii signum. Secundo desiderii cau- et hoc ad confirmandos vos, sc. in sam , ibi. Desidero enim. Signum au- fide quam suscepistis. (Luc. 22.) Et tu tem desiderii est oratio quam pro hoc aliquando conversus, confirma fratres faciebat, ex hoc autem signum osten- tuos. Impartitur autem gratiam minisditur desiderii hujusmodi.

ter multipliciter. Tum per adminisPrimo quidem intensum per hoc trationem sacramentorum gratiæ. (1 quod dicit, Obsecrans, quasi ob sacra Pet. 4.) Unusquisque sicut accepit

gratiam in alterutrum illam adminis- trant cuncta per circuitum quocumque trantes , etc. Tum per exhortationem eas voluntas gubernantis duxerit. Unde sermonum. (Ephes. 4.) Omnis sermo et (Act. 16.) dicitur, Transeuntes au'malus ex ore vestro non procedat, sed tem Phrygiam et Galatice regionem si quis bonus est ad ædificationem fidei, vetati sunt a Spiritu Sancto loqui. Et ut det gratiam audientibus. Secunda iterum tentabant ire in Bithiniam , et causa est mutua consolatio quæ consi- non permisit eos spiritus Jesu. Utrumderatur in convictu amicorum. Unde que autem horum vult Apostolus eos subdit, Id sc, me videre vos et impar- non ignorare propter eorum utilitatem, tiri gratiam, et me simul consolari ut sc. cognoscentes affectum Aposcum vobis per eam, quæ invicem est toli, devotius ejus verba suscipiant, fidem vestram atque meam. Ad mu- et impedimentum visitationis ejus imtuam enim consolationem redit, si putent suæ culpæ , et sic corrigantur. unanimes in fide reddamur. (2 Cor. 7.) Nam in pænam culpæ dicitur (Is. Qui consolatur humiles, consolatus est 5.) Mandabo nubibus meis, ne pluant nos Deus, in adventu Titi. Non so- super eam imbrem. lum, etc.

Deinde ponit causam duplicem proDeinde cum dicit, Nolo autem vos positi. Quarum prima est utilitas. Unignorare, ne videatur esse vanum de- de dicit, Ut aliquem fructum habeam siderium, subdit propositum prose- in vobis sicut in cæteris Gentibus, quiquendi. Et primo proponit propositum. bus sc. prædicavi. Quod potest dupliSecundo ostendit causam propositi, citer intelligi. Uno modo quasi dicat. ibi. Ut aliquem fructum. Tertio con- Ut faciam aliquem fructum in vobis cludit propositi promptitudinem , ibi. per meam prædicationem. (Joan. 15.) Ita quod in me. Circa primum duo Ul eatis et fructum afferatis. Alio mofacit. Primo ponit propositum. Secun- do quasi ex eorum conversione ei do impedimentum , ibi. Et prohibitus fructus accrescat, secundum illud sum, etc. Dicit ergo primo, Non solum (Joan. 4.) Qui metit, mercedem accipit, desidero vos videre, sed etiam proposui et fructum congregat in vitam æterad hoc operam dare : et hoc fratres nam. Alia autem causa est debitum , nolo vos ignorare, quia sæpe proposui quod sibi imminebat ex suscepto offivenire ad vos , ut dilectionem meam os cio. (1 Cor. 9.) Si non evangelizavero, tenderem, non solum verbo et lingua, sed mihi est , etc. Et quia universalem etiam opere et veritate , ut dicitur Gentium Apostolatum susceperat om(1 Joan. 3.) Secundo tangit obstacu- nibus se asserit debitorem, secundum lum impediens eum ab isto proposito illud (1 Cor. 9.) Cum essem liber ex exequendo, dicens, Prohibitus sum omnibus, omnium me servum feci. usque adhuc, et hoc vel a diabolo, qui Et ideo duplicem diversitatem ponititur impedire prædicationem , ex nit. Unam quidem secundum diversiqua provenit salus hominum (Prov.25.) tatem Gentium, cum dicit, Græcis Ventus aquilo dissipat pluviam, id est ac Barbaris. Dicitur autem aliquis Bardoctrinas prædicatorum. Vel etiam barus dupliciter. Uno modo secundum ab ipso Deo, secundum cujus nutum quid, qui sc. est extraneus quoad dispensantur prædicatorum itinera et aliquem , secundum illud (1 Cor. 14.) verba. (Job. 37 ) Nubes, sc. prædica- Si ergo nesciero virtutem vocis , ero ei lores, spargunt lumen suum, quæ lus- cui loquar Barbarus. Alio modo sim

pliciter, qui sc. est quasi extraneus lit mente promptissima alque devota. a communitate hominum , inquantum Et excludit impedimentum promptiratione non regitur. Unde proprie Bar- tudinis, sc. erubescentiam , propter bari dicuntur, qui ratione non regun- quam multi ea prætermittunt, quæ tur, secundum quod dictum est (2 alias facerent prompte, et hoc est Machab. 15.) Ne ita ferociter ac bar- quod subdit, Non enim erubesco evanbare feceris , id est inhumane, et quia gelium , quod quidem infidelibus apud Græci fuerunt primilegum inventores, quosdam erubescibile videbatur, propomnes Gentiles qui humanis legibus ter id quod dicit (1 Cor. 1.) Nos aureguntur, nominat Græcos. De Judæis tem prædicamus Christum crucifixum, autem, qui divinis legibus regebantur, Judæis quidem. scandalum, Gentibus mentionem non facit : quia non erat autem stultitiam. Non est autem seinstitutus Apostolus Judæorum , sed cundum rei veritatem erubescendum Gentilium. (Gal. 2.) Ita ut illi in cir- propter id quod sequitur, Ipsis autem cumcisis , nos autem in Gentibus. Ex vocatis Judæis atque Græcis Christum utraque autem causa concludit promp- Dei virtutem et Dei sapientiam. Unde titudinen: voluntatis , cum subdit, Ita dicitur (Luc. 9.) Qui erubuerit me et quod in me, id est quantum ad me per- meos sermones, hunc filius hominis tinet, dummodo aliunde non impediar, erubescet. Et inde est quod baptizati promptum est, etiam vobis qui Ro- liniuntur chrismate in fronte signo mæ estis evangelizare. (Exod. 35.) crucis, ubi est sedes verecundiæ, ne Egressaque omnis multitudo filio scilicet Evangelium erubescant. rum Israël de conspectu Moysi, obtu

LECTIO 6. 16. Virtus enim Dei, in salutem omni quæ pertinent ad evangelicam doctri

credenti , Judæo primum et Græco. nam , in quam se segregatum præ17. Justitia enim Dei in eo revelatur dixerat. Et primo ostendit virtutem ex fide in fidem , sicut scriptum est :

evangelicæ gratiæ. Secundo exhortatur Justus autem ex fide vivit.

ad executionem operum hujus gratiæ. 18. Revelatur enim ira Dei de coelo su

12. cap. ibi. (Obsecro itaque.) · per omnem impietatem et injustitiam

Circa primum duo facit. Primo prohominum eorum qui veritatem Dei in injustitia detinent.

ponit quod intendit. Secundo manifestat

propositum , ibi. (Revelatur enim. ) 19. Quia quod notum est Dei manifestum est illis. Deus enim illis mani

Circa primum, tria facit. Primo pro

ponit virtutem evangelicæ gratiæ. Sefestavit. 20. Invisibilia enim ipsius a creatura

cundo exponit ibi (Justitia enim.) Termundi per ea quæ facta sunt, intel- tiv expositionem confirmat, ibi (sicut lecta conspiciuntur, sempiterna quo

scriptum est. Dicit ergo primo, Ideo que ejus virtus et divinitas.

evangelium non erubesco, quia quam

vis , ut dicitur ( 1 Cor. 1.) Verbum Postquam Apostolus Romanos fide- crucis pereuntibus quidem stultitia sit, les quibus scribebat, sibi benevolos nobis tamen virtus Dei est. Virtus enim reddidit ostendendo affectum suum ad Dei est : quod potest intelligi dupliciecs, hic incipit instruere eos de his ter, uno modo, quia virtus Dei in evangelio manifestatur, secundum il- Judæo primum et Græco. Per Græcum, lud. (Ps. 110.) Virtutem operum suo- omnem Gentilem intelligens, eo quod a rum annunciabit populo suo. Alio mo- Græcis Gentilium sapientia est exorta. do, quia ipsum evangelium in se Dei Sed cum (Infra 10.) dicatur , Non est virtutem continet , secundum illud distinctio Judæi et Græci , quomodo (Ps. 67.) Dabit voci suc vocem vir- hic Judæo primum ? Dicendum est ergo tutis.

quod quantum ad salutis finem couseCirca quam virtutem tria sunt consi- quendum non est distinctio inter eos. deranda. Primo quidem ad quid se ista Æqualem enim consequuntur mercedem virtus extendat, et boc designatur, cum utrique, sicut pro labore etiam in vinea subditur , In salutem. (Jac. 1.) In priores et posteriores eumdem denarium mansuetudine suscipiteinsitum verbum acceperunt, ut dicitur ( Matth. 20.) quod potest salvare animas vestras. Sed quantum ad ordinem salutis, Judæi Quod quidem fit tripliciter. Uno modo, sunt primi, quia eis promissiones sunt inquantum per verbum evangelii remite factæ. (Ut infra 15.) Et in eorum gratuntur peccata. (Joan. 15.) Jam mundi tiam sunt Gentiles assumpti , ac si estis propter sermonem quem locutus ramus oleastri inseratur in bonam olisum vobis. Secundo , inquantum per vam, ut (infra 14.) Ex his etiam salevangelium homo consequitur gratiam vator noster natus est. (Joan. 4.) Salus sanctificantem. (Joan. 17.) Sanctifica ex Judæis est. Exponit autem conseeos in veritate , sermo tuus veritas est. quenter quomodo evangelium sit in Tertio inquantum perducit ad vitam salutem , cum dicit, Justitia enim Dei æternam. (Joan. 6.) Verba vitæ æternæ revelatur in co ex fide in fidem. Quod habes. Secundo , per quem modum quidem dupliciter potest intelligi. Uno evangelium salutem conferat, quia per modo de justitia qua Deus justus est, fidem , quod designatur , cum dicitur secundum illud (Ps. 10) Justus Doomni credenti , quod fit tripliciter. minus et justitias dilexit. Et secundum Primo per prædicationem. (Marc. ult.) hoc sensus est, quod justitia Dei, qua Prædicate evangelium omni creaturæ; sc. justus est servando promissa , in qui crediderit et baptizatus fuerit, eo revelatur , sc. in homine credente salvus erit. Secundo , per confessio- evangelio : quia credit Deum implesse nem. (Infra 10.) Oris confessio fit ad quod promisit de Christo mittendo : salutem. Tertio per scripturam. Unde et hoc ex fide sc. Dei promittentis. etiam verba evangelii scripta virtutem (Ps. 144.) Fidelis Dominus in omnisalutiferam habent , sicut beatus Bar- bus verbis suis. In fide sc. hominis crenabas infirmos curabat , evangelium dentis. Vel alio modo, ut intelligatur superponendo.

de justitia Dei, qua Deus homines jusCavendæ sunt tamen superstitiones tificat. Nam justitia hominum dicitur, characterum , quia hoc est supersti- qua se homines, propriis viribus justiosum. Unde (Ezech. 9.) Illi salvati tificare pra-sumunt. (Infra 10.) Ignosunt, in quorum frontibus est scrip- rantes Dei justitiam et suam quærentum Thau, quod est signum Crucis. Ter- tes statuere, justitiæ Dei non sunt subtio quibus evangelium fit in salutem : jecti. Quæ quidem justitia revelatur quia tam Judæis quam Gentibus. Non in evangelio, inquantum per fidem enim Judæorum tantum Deus est, sed evangelii homincs justificantur secunet Gentium (Infra 3.) Et ideo subdit, dum quodcumque tempus. Unde sub

« PoprzedniaDalej »