Obrazy na stronie
PDF
ePub

mercedem ab eo. (Eccl. 2.) Qui timetis tera nostra dicitur. Qui crediderit non Deum credite illi , et non evacuabitur festinet. Ille enim festinare videtur , merces vestra. Ponit autem Apostolus qui delusum se reputat , quia cito non hæc verba secundum litteram 70. Et adipiscitur quod sperabat. ad hunc sensum pertinet quod in lit

CAPUT X.

Tangitur Judæorum casus, oratque pro eis, quia nec universalis, nec irreparabilis

est, licet miseratione dignus, non tamen penitus excusabilis,

1. Fratres, voluntas quidem cordis mei eorum esse miserandus. Secundo , os

et obsecratio ad Deum fit pro illis in tendit casum eorum non esse universalutem.

salem, (1 1 cap.) ibi : Dico ergo, num2. Testimonium enim perhibeo illis, quid, etc. Tertio ostendit casum eo

quod cemulatione quidem Dei ha- rum non esse inutilem neque irrepabent, sed non secundum scientiam.

rabilem, ibi: Dico ergo: Numquid, etc.

Circa primum duo facit. Primo ostensuam quærentes statuere, justitiæ Dei

dit casum eorum esse miserandum cả non sunt subjecti.

sua causa. Secundo ostendit quod non 4. Finis enim legis Christus ad justitiam

est totaliter excusabilis, ibi: Sed dico, omni credenti. 5. Moyses enim scripsit, quoniam ju

numquid non audierunt? etc. Circa pri

mum duo facit. Primo ostendit se ad. stitiam quc ex lege est, qui fecerit homo, vivet in ea,

Judæos habere miserationis affectum. 6. Quæ autem ex fide est justitia, sic di- Secundo ostendit causam miserationis.

cit. Ne dixeris in corde tuo : quis as- ibi : Testimonium enim illis perhibeo, cendet in cælum? id est, Christum etc. deducere.

Dicit ergo primo, dictum est quod 7. Aut quis descendet in abyssum ? hoc Judæi in legem justitiæ non pervene

est Christum a mortuis revocare. runt, propter hoc quod offenderunt in 8. Sed quid dicit scriptura? Prope est lapidem offensionis : nec tamen contra

verbum in ore tuo. Hoc est verbum eos indignor sed eorum misereor. Et fidei quod prædicamus.

ideo dico vobis, o Fratres, qui conversi 9. Quia si confitearis in ore tuo Domi

estis tam ex Gentibus quam ex Judæis. num Jesum, et in corde tuo credide- (Matth. 23.) Omnes vos fratres estis. ris quod Deus illum suscitavit a mor

Voluntas quidem cordis mei, id est , tuis, salvus eris.

ex intimo cordis affectu procedens est Postquam Apostolus ostendit quo ad salutem eorum, ut sc. ipsi salvenmodo per electionem gratiæ Dei Gen- tur, sicut et ego salvatus sum. (1 Cor. tiles sunt ad fidem vocati, et etiam 7.) Volo omnes homines esse sicut meioaliqui ex Judæis de majori parte popu- sum. (Act 26.) Opto apud Deum omnes li Judaici offendentibus et scandaliza- qui audiunt tales fieri, qualis et ego tis, hic agit specialiter de casa Judæo- sum. Et in boc Deo conformabatur, qui rum. Et circa hoc tria facit. Primo ma- ut dicitur (1 Tim. 2.) Vult omnes honifestat causam casus eorum quem su- mines salvos fieri. Nec sola voluntas est pra tetigerat : ex qua ostenditor casus in salutem eorum, sed etiam volunta

tis effectus, unde subdit: Et obsecratio, fidem justificat. (Supra 3.) Justitia ausc. mea, Fit ad Deum pro illis in salu- tem Dei per fidem Jesu Christi. Et quætem.(1 Reg. 12.) Absit a me hoc peccatum rentes statuere, id est, firmare, suam, in Domino , ut cessem orare pro vobis. sc. justitiam, quæ consistit in operi(Jac. ult.) Orate pro invicem ut salve- bus legis, quæ secundum eorum opimini. Et ex hoc patet , quod orandum nionem non expectabat aliquid a Deo , est pro infidelibus ut salventur, quia sed solum ex arbitrio operantium erat. et ipsa fides est donum Dei. (Ephes. 2.) Et ideo dicit eorum esse justitiam Gratia salvati estis per fidem et non quasi humanam et non divinam , seex vobis, Dei enim donum est.

cundum illud (Supra 4.) Si Abraham Deinde cum dicit: Testimonium, etc. ex operibus legis justificatus est , habet assignat causam suæ miserationis, gloriam, sc. apud homines, sed non quia , sc. non ex certa malitia, sed ex apud Deum. Justitiæ enim Dei non ignorantia peccabant. Et circa hoc sunt subjecti, id est , nolunt subjici tria facit. Primo enim proponit eorum Christo, per cujus fidem justificantur ignorantiam. Secundo ostendit quid homines a Deo. (Ps. 61.) Nonne Deo ignorabant, ibi : Ignorantes enim Dei, subjecta erit anima mea ? (Supra 3.) etc. Tertio ostendit veritatem eorum Ut subditus fiat omnis mundus Deo. quæ ignorabant, ibi : Moyses enim di- (Exod. 10.) Usquequo non vis subjici cit, etc. Dicit ergo primo. Ideo salu- mihi ? tem eorum volo et propter hoc oro, Deinde cum dicit : Finis legis Chrismisertus eorum, quia testimonium tus, etc. manifestat quod dixerat, sc. 'perhibeo de illis quod Æmulationem eos Dei justitiam ignorare , et quod ei quidem Dei habent, sc. quia zelo Dei subjici nolunt, cum tamen justitiam Christum et ejus membra persequun- legalém statuere velint. Circa quod tur. (Joan. 16.) Veniet hora, in qua considerandum est, quod sicut etiam omnis qui interficit vos, arbitretur ob- Philosophi dicunt, intentio cujuslibet sequium se præstare Déo. Et hujus rei legislatoris est facere homines justos : testis esse poterat, quia et ipse ali- unde multo magis lex vetus hominibus quando fuerat in simili causa. (Phil. divinitus data ordinabatur ad facien3.) Secundum æmulationem persecutus dum homines justos. Hanc tamen jussum ecclesiam Dei , sed non secundum titiam lex per semetipsam facere non scientiam : quia sc. eorum zelus per poterat, quia neminem ad perfectum rectam scientiam non ordinatur dum adduxit lex, ut dicitur (Hebr. 7.) Sed ignorant veritatem. (Is. 5.) Propterea ordinat homines in Christum quem captivus ductus est populus meus, quia promittebat, et præfigurabat. (Gal. 3.) non habuit scientiam. (1 Cor. 14.) Si Les pædagogus noster fuit in Christo, quis autem ignorat, ignorabitur. ut ex fide justificemur, et hoc est quod

Deinde cum dicit : Ignorantes enim, dicit, Christus enim est finis legis, ad etc. ostendit cujus rei scientiam non quem, sc. tota lex ordinatur. (Ps. 118.), haberent. Et primo proponit, quod in- Omnis consummationis vidi finem. Fitendit. Secundo manifestat propositum, nis inquam ad justitiam, ut sc. homiibi : Finis enim legis Christus, etc. nes per Christum justitiam consequanDicit ergo primo. Recte dico quod tur, quam lex intendebat. Supra 8. non secundum scientiam : Ignorantes Quod impossibile erat legi, mittens enim Dei justitiam, sc. qua Deus per Deus filium suum, damnavit peccatuin

in carne, ut justificatio legis implere- conferebat æternam : sed hæc intellitur in nobis. Et hoc dico omni cre- genda sunt secundum spiritualem sendenti, quia per fidem suos justificat. sum legis, qui pertinet ad fidem Chris(Joan. 1.) Dedit eis potestatem filios ti. Sed quod hic dicitur, refertur ad Dei fieri his qui credunt innomine ejus. interiorem legis sensum, secundum

Deinde cum dicit: Moyses enim, etc. quem lex de vita æterna menlionem, probat veritatem eorum quæ Judæi non faciebat. ignorabant, sc. quod justitia Dei sit Deinde cùm dicit : Quo autem ex perfectior quam justitia legalis. Et fide est justitia, etc. inducit auctoritahoc auctoritate ipsius Moysi veteris tem Moysi de justitia fidei. Et primo legislatoris. Primo ergo per ejus verba Moyses ostendit certitudinem fidei , ostendit conditionem justitiæ legalis. quæ debet esse in corde hominis. SeSecundo conditionem justitiæ fidei. cundo fidei effectum, ibi : Sed quid diibi : Quæ autem ex fide est, etc. Dicit cit scriptura, etc. Dicit ergo primo, ergo primo. Recte distinxi justitiam non solum loquitur Moyses de justitia humanam a justitia Dei, Moyses enim legis, sed etiam ipse sic dicit de scripsit (Lev. 18.) Quoniam homo qui justilia quæ est ex fide. Quce autem fecerit justitiam quc ex lege est , vivet est ex fide justitia, sic dicit, id est, sic in ea , ubi sic littera nostra habet : Cu- loquitur in corde hominis : Ne dixeris stodite leges meas atque judicia quæ in corde tuo, sc. dubitando. Quis asfaciens homo, vivet in eis. Et (Ezech. sendit in cælum ? quasi hoc impossibile 20.) Judicia mea projecerunt quæ fa- reputans, sicut,et (Prov. 30.) quæritur ciens homo, vivet in eis, quia, sc. hoc Quis ascendit in cælum atque descen- . commoditatis consequebatur homo per dit, quia , sc. hoc tenere quasi impos-, legis observantiam, ne occideretur tan- sibile, est deducere Christum a cælo, quam legis transgressor. (Hebr. 10.) id est, asserere quod Christus non sit Irritam quis faciens legem Moysi, abs- in cælo, contra id quod dicitur (Joan. que ulla misericordia moritur. (Lev. 3.) Nemo ascendit in cælum, nisi qui 20.) Qui maledixerit patri vel matri, descendit de cælo, filius hominis qui morte moriatur, et sic de aliis, Possu- est in cælo. (Ephes. 4.) Qui descendit, mus alterius dicere quod per legis ob ipse est, qui et ascendit super omnes servationem homo ordinatur in vita cælos. Aut etiam ne dixeris : Quis depræsenti : promittebat enim lex tem- scendit in abyssum, id est, in infernum, poralia bona, et quædam mandabat, quasi reputans hoc esse impossibile, quæ ad ordinationem carnalis vitæ hoc enim negare, Est revocare Chrispertinebant. (Hebr. 9.) Justitiis carnis tum ex mortuis, sc. negare eum non usque ad tempus correctionis imposi- esse mortuum. Ipse enim moriens in tis. Sed contra videtur esse quod Do- abyssum descendit. (Eccl. 24.) Peneminus dicit (Matth. 19.) quærenti trabo inferiores partes terræ. Et sequid boni faciam ut habeam vitam cundum hoc prohibet dubitari de duoæternam ? Respondit. Si vis ad vitam bus articulis fidei Christi, sc. de ejus ingredi, serva mandata. Unde et su- ascensione, et de ejus morte, et despra 5. super illud : Lex autem subin- censu ad inferos, quorum primum pertravit, dicit quædam Gloss. Justitia tinet ad maximam Christi exaltatiolegis suo tempore custodita, non so- nem : secundum ad maximam ejus lum bona temporalia , sed et vitam humiliationem. Potest autem et aliter

exponi, ut dicatur nobis certitudo duo. Sic enim post præmissa verba Deut. rum articulorum. Primo quidem in- sequilur : Juxta le est sermo valde in carnationis, qua de cælis ad terram ore tuo et in corde tuo. Quasi dicat descendit ; ut sit sensus : Ne dixeris non solliciteris quod tibi desit verbum in corde tuo, quis ascendit in cælum, fidei justificantis, propter hoc quod et exponitur supplendo, id est, Chris Christus est in cælo secundum natutum deducere : quasi dicat : Quis as- ram divinam, aut quod descendit in cendit in cælum ad deducendum Chris. infernum propter mortem humanitatis. tum ad nos ? quod quidem non fuit quia ipse descendens de cælo, et renecessarium, quia ipse propria virtute surgens ab inferis, impressit verbum descendit. Secundo autem resurrec- fidei in ore tuo et in corde tuo. Unde tionis, cum subdit, Aut etiam, ne di- quod dicit, Prope est , potest referri xeris, quis descendit in abyssum, et ad hoc quod verbum Dei sumus adepsupplendo additur. Hoc est Christum ti per Christum incarnatum et resurex mortuis revocare : quasi dicat :Il- gentem. (Hebr. 2.) Quæ cum initium luc doscendit ut inde posset Christum accepisset enarrari per Dominum. (Jer. revocare sicut ex persona insipientium 1.) Ecce dedi verba mea in ore tuo. dicitur (Sap. 2. Non est qui agnitus Vel secundum Glos. quod dicit, Prope, sit reversus ab inferis. Et hic sensus referendum est ad utilitatem securcongruit verbis Moysi; dicitur enim dum quod dicimus, prope apud ne (Deut. 30.) secundum litteram nostram. esse quod nobis est commodum Mandatum quod ego præcipio tibi hodie, utile. Verbo enim Dei cor nostrum non supra te est neque procul positum, mundatur. (Joan. 15.) Jam vos m . neque in cælo situm, ut possitis dicere : estis propter sermonem quem to Quis nostrum valet ad cælum cons- sum vobis. Vel potest referrizade cendere, ut deferat illud ad nos ? Nec quod verba fidei et si sint suns est inconveniens si quod Moyses dixit tionem (Eccl. 3.) Plurimas de mandato legis, hoc Apostolus at- sum hominis monstrata aut tribuit Christo : quia Christus est ver- tamen sunt contra rationen bum Dei, in quo sunt omnia Dei man - ritas non potest esse merita data. Sic ergo intelligendum est quod (Ps. 118.) Testimonista dixit. Quis ascendit in cælum, id est, facta sunt nimis. Christum deducere. Ac si dicat : Quis Deinde cum dicit potest in cælum conscendere, ut ver- etc. exponit auctor bum Dei inde deferat ad nos ? Et idem Et primo ostenditans est dicendum in alio quod sequitur. bum de quo hos

Deinde cum dicit ; Sed quid dicit Hoc est verband scriplura, etc. ostendit fructum fidei (2 Tim. 4.) per ejusdem auctoritatem. Et primo Qui habet. proponit auctoritatem. Secundo expo- sermonem nit eam, ibi : Hoc est verbum fidei, modo etc. Tertio probat expositionem esse fessione convenientem, ibi : Corde enim credi- Ros tur, etc. Dicit ergo primo : Sed quid dicit scriptura ? Hoc inquam, Prome est cerbum in ore tuo el in corde tuo.

[graphic]

secundum quod dicitur (1 Cor. 12.) nis sibi et patri) Salvus eris, sc. saNemo potest dicere, Dominus Jesus, lute æterna : de qua dicitur (Is. 45.) nisi in Spiritu Sancto. Et iterum. Si Salvatus est Israel in Domino salute credideris in corde tuo, sc., fide forma- æterna. Quod autem dicit, Dominum ta, quæ per dilectionem operatur, ut Jesum, ad mysterium incarnationis redicitur (Gal. 5.) Quod Deus illum sus- fertur. Quod autem sequitur Christum, citavit a mortuis. (Ps. 40.) Tu autem manifeste ad resurrectionem refertur. Domine miserere mei et resuscita me. De quibus duobus articulis supra fece(quia ut dicitur (2. Cor. ult.) Resur- rat mentionem. rexit ex virtute Dei, quæ est commu

LECTIO 2.

Per fidem , et fidei eonfessionem , homo salutem consequitur, quæ fides, est

ex auditu verbi Christi.

10. Corde enim creditur ad justitiam, circa hoc tria facit. Primo ostendit

ore autem confessio fit ad salutem. quod per fidem et confessionem homo 11. Dicit enim scriptura. Omnis enim consequitur salutem. Secundo ponit

qui credit in illum , non confunde- salutis ordinem, ibi : Quomodo ergo intur.

vocabunt, etc. Tertio infert quamdam 12. Non enim est distinctio Judæi et conclusionem ex dictis, ibi : Ergo f

Græci. Nam idem Dominus omnium, des ex auditu, etc. Circa primum tria

dives in omnes qui invocant illum. facit. Primo proponit quod intendit. 13. Omnis enim quicumque invocaverit dicens : Recte dico, quod si confitearis nomen Domini, salvus erit.

ore et credas corde, salvus eris; Corde 14. Quomodo ergo invocabunt in quem enim creditur ab homine ad justitiam, non crediderunt ? aut quomodo cre

id est, ad hoc ut justitiam per fidem dent ei quem non audierunt? Quomo

consequatur. (Supra 5.) Justificati igido autem audient sine prædicante? 15. Quomodo vero prædicabunt nisi

tur ex fide. Signanter autem dicit: Cormittantur? Sicut scriptum est. Quam

de creditur, id est, voluntate. Nam speciosi pedes evangelizantium pa

cætera quæ ad exteriorem Dei cultum cem, evangelizantium bona!

pertinent, potest homo nolens, sed cre16. Sed non omnes obediunt evangelio.

dere non potest nisi volens. Intellectus Isaias enim dicit: Domine, quis cre enim credentis non determinatur ad didit auditui nostro ?

assentiendum veritati ex necessitate 17. Ergo fides ex auditu , auditus au- rationis, sicut intellectus scientis, sed tem per verbum Christi.

ex voluntate : et ideo scire non per

tinet ad justitiam hominis quæ est in Postquam præmiserat Apostolus ex- voluntate, sed credere. (Gen. 45.) Creponendo verbum Moysi, quod confes- didit Abraham Deo, et reputatum estilo sio oris et fides cordis operantur salu- li ad justitiam. Postquam autem homo tem, proponens hoc causa exempli in est justificatus per fidem, oportet quod duobus articulis, de quibus videba- ejus fides per dilectionem operetur ad tur Moyses fecisse mentionem : hic consequendam salutem. Unde subdit : probat quod dixerat in universali, Et Ore autem confessio fit ad salutem.

« PoprzedniaDalej »